ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.113.1
ऋषभस्य ततः शृङ्गं निपत्य द्विजपक्षिणौ ।
शाण्डिलीं ब्राह्मणीं तत्र ददृशो तपोन्विताम् ॥ ५.११३.१ ॥
ਫਿਰ ਰਿਸ਼ਭ ਸ਼ਿਖਰ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਦ੍ਵਿਜ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਸ਼ਾਂਡਿਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
5.113.2
अभिवाद्य सुपर्णस्तु गालवश्चाभिपूज्य ताम् ।
तया च स्वागतेनोक्तौ विष्टरे सन्निषीदतुः ॥ ५.११३.२ ॥
ਸੁਪਰਣ ਨੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਾਲਵ ਨੇ ਵੀ ਉਸਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਸਵਾਗਤੀ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਆਸਣ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਏ।
5.113.3
सिद्धमन्नं तया दत्तं बलिमन्त्रोपबृंहितम् ।
भुक्त्वा तृप्तावुभौ भूमौ सुप्तौ तावनुमोहितौ ॥ ५.११३.३ ॥
ਉਸਨੇ ਬਲਿ-ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਤਿਆਰ ਅੰਨ ਦਿੱਤਾ। ਖਾ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ ਦੋਵੇਂ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੌਂ ਗਏ।
5.113.4
मुहूर्तात्प्रतिबुद्धस्तु सुपर्णो गमनेप्सया ।
तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गी तापसीं ब्रह्मचारिणीम् ॥ ५.११३.४ ॥
ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਣ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਾਗ ਪਿਆ। ਸਰਬਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਤਾਪਸੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—
5.113.5
ग्रहीतुं हि मनश्चक्रे रूपात्साक्षादिव श्रियम् ।
अथ भ्रष्टतनूजाङ्गमात्मानं ददृशे खगः ॥ ५.११३.५ ॥
ਸਾਖਿਆਤ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਗੇ ਉਸਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਫੜਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਤਦ ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਅੰਗ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ।
5.113.6
मांसपिण्डोपमोऽभूत्स मुखपादान्वितः खगः ।
गालवस्तं तथा दृष्ट्वा विमनाः पर्यपृच्छत ॥ ५.११३.६ ॥
ਉਹ ਪੰਛੀ ਮਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਿਰਫ਼ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਪੈਰ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਗਾਲਵ ਉਦਾਸ ਮਨ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
5.113.7
किमिदं भवता प्राप्तमिहागमनजं फलम् ।
वासोऽयमिह कालं तु कियन्तं नौ भविष्यति ॥ ५.११३.७ ॥
ਇਥੇ ਆਉਣ ਦਾ ਇਹ ਕੀ ਫਲ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਿਆ? ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਇਥੇ ਵਾਸ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਰਹੇਗਾ?
5.113.8
किं नु ते मनसा ध्यातमशुभं धर्मदूषणम् ।
न ह्ययं भवतः स्वल्पो व्यभिचारो भविष्यति ॥ ५.११३.८ ॥
ਤੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹੜਾ ਅਸ਼ੁਭ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ? ਤੇਰਾ ਇਹ ਉਲੰਘਣ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
5.113.9
सुपर्णोऽथाब्रवीद्विप्रं प्रध्यातं वै मया द्विज ।
इमां सिद्धामितो नेतुं तत्र यत्र प्रजापतिः ॥ ५.११३.९ ॥
ਫਿਰ ਗਰੁੜ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਮੈਂ ਪੱਕਾ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਿੱਧਾ ਨੂੰ ਇਥੋਂ ਉਥੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂ ਜਿਥੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹਨ।'
5.113.10
यत्र देवो महादेवो यत्र विष्णुः सनातनः ।
यत्र धर्मश्च यज्ञश्च तत्रेयं निवसेदिति ॥ ५.११३.१० ॥
ਜਿਥੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਸਨਾਤਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਧਰਮ ਤੇ ਯੱਗ ਹਨ, ਉਥੇ ਹੀ ਇਹ ਵਸੇ।
5.113.11
सोऽहं भगवतीं याचे प्रणतः प्रियकाम्यया ।
मयैतन्नाम प्रध्यातं मनसा शोचसा किल ॥ ५.११३.११ ॥
ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਾਰਨ ਉਸ ਭਗਵਤੀ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਨਾਮ ਮਨ ਅਤੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਚਿਤਵਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
5.113.12
तदेवं बहुमानात्ते मयेहानीप्सितं कृतम् ।
सुकृतं दुष्कृतं वा त्वं माहात्म्यात्क्षन्तुमर्हसि ॥ ५.११३.१२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਇਥੇ ਤੇਰਾ ਅਣਚਾਹਿਆ ਕੰਮ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ।
5.113.13
सा तौ तदाऽब्रवीत्तुष्टा पतगेन्द्रद्विजर्षभौ ।
न भेतव्यं सुपर्णोऽसि सुपर्ण त्यज संभ्रमम् ॥ ५.११३.१३ ॥
ਤਦ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਦਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਬੋਲੀ – 'ਡਰੋ ਨਾ, ਤੂੰ ਸੁਪਰਣ ਹੈਂ; ਹੇ ਸੁਪਰਣ, ਘਬਰਾਹਟ ਛੱਡ।'
5.113.14
निन्दितास्मि त्वया वत्स न च निन्दां क्षमाम्यहम् ।
लोकेभ्यः सपदि भ्रश्येद्यो मां निन्देत पापकृत् ॥ ५.११३.१४ ॥
ਪੁੱਤਰਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨਿੰਦਾ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਜੋ ਪਾਪੀ ਮੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਛਿਣ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਵੇ।
5.113.15
हीनयाऽलक्षणैः सर्वैस्तथाऽनिन्दितया मया ।
आचारं प्रतिगृह्णन्त्या सिद्धिः प्राप्तेयमुत्तमा ॥ ५.११३.१५ ॥
ਸਾਰੇ ਬੁਰੇ ਲੱਛਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿੰਦਾ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਚਾਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਿਆਂ ਮੈਂ ਇਹ ਉੱਤਮ ਸਿੱਧੀ ਪਾਈ ਹੈ।
5.113.16
आचारः फलते धर्ममाचारः फलते धनम् ।
आचाराच्छ्रियमाप्नोति आचारो हन्त्यलक्षणम् ॥ ५.११३.१६ ॥
ਆਚਾਰ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਆਚਾਰ ਧਨ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਚਾਰ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸ੍ਰੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਆਚਾਰ ਅਲੱਛਣ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
5.113.17
तदायुष्मन्खगपते यथेष्टं गम्यतामितः ।
न च ते गर्हणीयाऽहं गर्हितव्याः स्त्रियः क्वचित् ॥ ५.११३.१७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਜਾ। ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
5.113.18
यदि त्वमात्मनो ह्यर्थे मां चैवादातुमिच्छसि ।
तदेव नष्टदेहस्तु स्या वै त्वं पन्नगाशन ॥ ५.११३.१८ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਹੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
5.113.19
तस्यैव हि प्रसादेन देवदेवस्य चिन्तनात् ।
त्वं तु साङ्गस्तु सञ्जातः पुनरेव भविष्यसि ॥ ५.११३.१९ ॥
ਉਸੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਅੰਗਾਂ ਸਹਿਤ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗਾ।
5.113.20
भवितासि यथापूर्वं बलवीर्यसमन्वितः ।
बभूवतुस्ततस्तस्य पक्षौ द्रविणवत्तरौ ॥ ५.११३.२० ॥
ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਬਲ ਤੇ ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਖੰਭ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਏ।
5.113.21
अनुज्ञातस्तु शाण्डिल्या यथागतमुपागमत् ।
नैव चासादयामास तथारूपांस्तुरङ्गमान् ॥ ५.११३.२१ ॥
ਸ਼ਾਂਡਿਲਯਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਜਿਸ ਰਸਤਿਓਂ ਆਇਆ ਸੀ ਉਸੇ ਰਸਤੇ ਮੁੜ ਗਿਆ; ਪਰ ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲੇ।
5.113.22
विश्वामित्रोऽथ तं दृष्ट्वा गालवं चाध्वनि स्थितः ।
उवाच वदतां श्रेष्ठो वैनतेयस्य सन्निधौ ॥ ५.११३.२२ ॥
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਗਾਲਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ ਕੇ ਵੈਨਤੇਯ (ਗਰੁੜ) ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ।
5.113.23
यस्त्वया स्वयमेवार्थः प्रतिज्ञातो मम द्विज ।
तस्य कालोऽपवर्गस्य यथा वा मन्यते भवान् ॥ ५.११३.२३ ॥
ਹੇ ਦਵਿਜ, ਜੋ ਕਾਰਜ ਤੂੰ ਆਪ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਦੱਸ।
5.113.24
प्रतीक्षिष्याम्यहं कालमेतावन्तं तथा परम् ।
यथासंसिध्यते विप्र स मार्गस्तु निशाम्यताम् ॥ ५.११३.२४ ॥
ਹੇ ਵਿਪਰ, ਮੈਂ ਏਨਾ ਸਮਾਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ, ਉਡੀਕ ਕਰਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕਾਰਜ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੇ; ਉਹ ਰਸਤਾ ਹੁਣ ਸੁਣ।
5.113.25
सुपर्णोऽथाब्रवीद्दीनं गालवं भृशदुःखितम् ।
प्रत्यक्षं खल्विदानीं मे विश्वामित्रो यदुक्तवान् ॥ ५.११३.२५ ॥
ਫਿਰ ਸੁਪਰਣ ਨੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ, ਦੀਨ ਗਾਲਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ।"
5.113.26
तदागच्छ द्विजश्रेष्ठ मन्त्रयिष्याव गालव ।
नादत्त्वा गुरवे शक्यं कृत्स्नमर्थं त्वयाऽऽसितुम् ॥ ५.११३.२६ ॥
"ਤਾਂ ਹੇ ਦਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਾਲਵ, ਆ, ਅਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ। ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤੇਰਾ ਰਹਿਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।"