ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.113.1
ऋषभस्य ततः शृङ्गं निपत्य द्विजपक्षिणौ ।
शाण्डिलीं ब्राह्मणीं तत्र ददृशो तपोन्विताम् ॥ ५.११३.१ ॥
ତା'ପରେ ଋଷଭ ଶିଖରରୁ ଓହ୍ଲାଇ ଦୁଇ ଦ୍ୱିଜ ପକ୍ଷୀ ସେଠାରେ ତପସ୍ୟାରେ ଲୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଶାଣ୍ଡିଲୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
5.113.2
अभिवाद्य सुपर्णस्तु गालवश्चाभिपूज्य ताम् ।
तया च स्वागतेनोक्तौ विष्टरे सन्निषीदतुः ॥ ५.११३.२ ॥
ସୁପର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଗାଳବ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍ୱାଗତ ବାକ୍ୟରେ ଦୁଇଜଣ ଆସନରେ ବସିଲେ।
5.113.3
सिद्धमन्नं तया दत्तं बलिमन्त्रोपबृंहितम् ।
भुक्त्वा तृप्तावुभौ भूमौ सुप्तौ तावनुमोहितौ ॥ ५.११३.३ ॥
ସେ ବଳି-ମନ୍ତ୍ରରେ ପୁଷ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅନ୍ନ ଦେଲେ। ଖାଇ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ଦୁହେଁ ମୋହରେ ଭୂମିରେ ଶୋଇଲେ।
5.113.4
मुहूर्तात्प्रतिबुद्धस्तु सुपर्णो गमनेप्सया ।
तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गी तापसीं ब्रह्मचारिणीम् ॥ ५.११३.४ ॥
କ୍ଷଣକ ମଧ୍ୟରେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଯିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଜାଗ୍ରତ ହେଲେ। ସର୍ବାଙ୍ଗସୁନ୍ଦରୀ ସେହି ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ତାପସୀଙ୍କୁ ଦେଖି—
5.113.5
ग्रहीतुं हि मनश्चक्रे रूपात्साक्षादिव श्रियम् ।
अथ भ्रष्टतनूजाङ्गमात्मानं ददृशे खगः ॥ ५.११३.५ ॥
ସାକ୍ଷାତ ଶ୍ରୀଙ୍କ ପରି ତାଙ୍କ ରୂପରେ ତାଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ମନ କଲେ। ସେତେବେଳେ ସେ ପକ୍ଷୀ ନିଜକୁ ଶରୀର ଓ ଅଙ୍ଗ ଖସି ପଡ଼ିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲା।
5.113.6
मांसपिण्डोपमोऽभूत्स मुखपादान्वितः खगः ।
गालवस्तं तथा दृष्ट्वा विमनाः पर्यपृच्छत ॥ ५.११३.६ ॥
ସେ ପକ୍ଷୀ ମାଂସପିଣ୍ଡ ପରି ହୋଇଗଲା, କେବଳ ମୁଖ ଓ ପାଦ ରହିଲା। ତାଙ୍କୁ ସେ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି ଗାଳବ ବିଷଣ୍ଣ ମନରେ ପଚାରିଲେ।
5.113.7
किमिदं भवता प्राप्तमिहागमनजं फलम् ।
वासोऽयमिह कालं तु कियन्तं नौ भविष्यति ॥ ५.११३.७ ॥
ଏଠାକୁ ଆସିବାର ଏହା କ'ଣ ଫଳ ତୁମେ ପାଇଲ? ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କର ଏଠାରେ ବାସ କେତେ କାଳ ହେବ?
5.113.8
किं नु ते मनसा ध्यातमशुभं धर्मदूषणम् ।
न ह्ययं भवतः स्वल्पो व्यभिचारो भविष्यति ॥ ५.११३.८ ॥
ତୁମେ ମନରେ ଧର୍ମକୁ ଦୂଷିତ କରୁଥିବା କେଉଁ ଅଶୁଭ ଚିନ୍ତା କଲ? ତୁମର ଏହି ଉଲ୍ଲଂଘନ ସାମାନ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
5.113.9
सुपर्णोऽथाब्रवीद्विप्रं प्रध्यातं वै मया द्विज ।
इमां सिद्धामितो नेतुं तत्र यत्र प्रजापतिः ॥ ५.११३.९ ॥
ତେବେ ଗରୁଡ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ଦ୍ୱିଜ, ମୁଁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରିଛି ଯେ ଏହି ସିଦ୍ଧାକୁ ଏଠାରୁ ପ୍ରଜାପତି ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ନେବି।'
5.113.10
यत्र देवो महादेवो यत्र विष्णुः सनातनः ।
यत्र धर्मश्च यज्ञश्च तत्रेयं निवसेदिति ॥ ५.११३.१० ॥
ଯେଉଁଠି ଦେବ ମହାଦେବ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ ଓ ଯଜ୍ଞ ଅଛି, ସେଠାରେ ଇଏ ବାସ କରୁ।
5.113.11
सोऽहं भगवतीं याचे प्रणतः प्रियकाम्यया ।
मयैतन्नाम प्रध्यातं मनसा शोचसा किल ॥ ५.११३.११ ॥
ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରି ପ୍ରିୟଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ସେହି ଭଗବତୀଙ୍କୁ ଯାଚନା କରୁଛି। ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏହି ନାମ ମନରେ ଓ ଶୋକରେ ନିଶ୍ଚୟ ଗଭୀରଭାବେ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇଛି।
5.113.12
तदेवं बहुमानात्ते मयेहानीप्सितं कृतम् ।
सुकृतं दुष्कृतं वा त्वं माहात्म्यात्क्षन्तुमर्हसि ॥ ५.११३.१२ ॥
ଏହିପରି, ଅତି ସମ୍ମାନ ହେତୁ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ତୁମର ଅନିଚ୍ଛିତ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛି। ଭଲ ହେଉ କି ମନ୍ଦ, ତୁମେ ନିଜ ମହତ୍ତ୍ୱରେ ତାହା କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ।
5.113.13
सा तौ तदाऽब्रवीत्तुष्टा पतगेन्द्रद्विजर्षभौ ।
न भेतव्यं सुपर्णोऽसि सुपर्ण त्यज संभ्रमम् ॥ ५.११३.१३ ॥
ତେବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟା ସେ ସେହି ପକ୍ଷୀରାଜ ଓ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କହିଲା – 'ଭୟ କର ନାହିଁ, ତୁମେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ; ହେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଉତ୍କଣ୍ଠା ତ୍ୟାଗ କର।'
5.113.14
निन्दितास्मि त्वया वत्स न च निन्दां क्षमाम्यहम् ।
लोकेभ्यः सपदि भ्रश्येद्यो मां निन्देत पापकृत् ॥ ५.११३.१४ ॥
ହେ ବତ୍ସ, ତୁମେ ମୋ ନିନ୍ଦା କରିଛ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ସେ ନିନ୍ଦା କ୍ଷମା କରେ ନାହିଁ। ଯେ ପାପୀ ମୋତେ ନିନ୍ଦା କରେ, ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଲୋକରୁ ଖସିଯିବ।
5.113.15
हीनयाऽलक्षणैः सर्वैस्तथाऽनिन्दितया मया ।
आचारं प्रतिगृह्णन्त्या सिद्धिः प्राप्तेयमुत्तमा ॥ ५.११३.१५ ॥
ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଲକ୍ଷଣ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, ସେହିପରି ନିନ୍ଦାରହିତ ରହି, ଆଚାର ଗ୍ରହଣ କରି ମୁଁ ଏହି ଉତ୍ତମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଛି।
5.113.16
आचारः फलते धर्ममाचारः फलते धनम् ।
आचाराच्छ्रियमाप्नोति आचारो हन्त्यलक्षणम् ॥ ५.११३.१६ ॥
ଆଚାର ଧର୍ମର ଫଳ ଦିଏ; ଆଚାର ଧନର ଫଳ ଦିଏ। ଆଚାରରୁ ମଣିଷ ଶ୍ରୀ ପାଏ; ଆଚାର ଅଲକ୍ଷଣକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
5.113.17
तदायुष्मन्खगपते यथेष्टं गम्यतामितः ।
न च ते गर्हणीयाऽहं गर्हितव्याः स्त्रियः क्वचित् ॥ ५.११३.१७ ॥
ତେଣୁ ହେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପକ୍ଷୀରାଜ, ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଅ। ତୁମେ ମୋ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏବଂ ନାରୀମାନେ କେବେ ନିନ୍ଦନୀୟ ନୁହନ୍ତି।
5.113.18
यदि त्वमात्मनो ह्यर्थे मां चैवादातुमिच्छसि ।
तदेव नष्टदेहस्तु स्या वै त्वं पन्नगाशन ॥ ५.११३.१८ ॥
ଯଦି ତୁମେ ନିଜ ପାଇଁ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର, ତେବେ ହେ ପନ୍ନଗାଶନ, ତୁମ ଶରୀର ହିଁ ନଷ୍ଟ ହେବ।
5.113.19
तस्यैव हि प्रसादेन देवदेवस्य चिन्तनात् ।
त्वं तु साङ्गस्तु सञ्जातः पुनरेव भविष्यसि ॥ ५.११३.१९ ॥
ତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଓ ଦେବଦେବଙ୍କ ଚିନ୍ତନରେ ତୁମେ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମିବ।
5.113.20
भवितासि यथापूर्वं बलवीर्यसमन्वितः ।
बभूवतुस्ततस्तस्य पक्षौ द्रविणवत्तरौ ॥ ५.११३.२० ॥
ତୁମେ ପୂର୍ବପରି ବଳ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ ହେବ। ତା'ପରେ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପକ୍ଷ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲା।
5.113.21
अनुज्ञातस्तु शाण्डिल्या यथागतमुपागमत् ।
नैव चासादयामास तथारूपांस्तुरङ्गमान् ॥ ५.११३.२१ ॥
ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ସେ ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଥିଲେ ସେହି ପଥରେ ଫେରିଗଲେ; କିନ୍ତୁ ସେପରି ରୂପର ଘୋଡ଼ା ସେ ପାଇଲେ ନାହିଁ।
5.113.22
विश्वामित्रोऽथ तं दृष्ट्वा गालवं चाध्वनि स्थितः ।
उवाच वदतां श्रेष्ठो वैनतेयस्य सन्निधौ ॥ ५.११३.२२ ॥
ତେବେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ପଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଗାଳବଙ୍କୁ ଦେଖି, ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇ ବୈନତେୟଙ୍କ (ଗରୁଡ଼ଙ୍କ) ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ କହିଲେ।
5.113.23
यस्त्वया स्वयमेवार्थः प्रतिज्ञातो मम द्विज ।
तस्य कालोऽपवर्गस्य यथा वा मन्यते भवान् ॥ ५.११३.२३ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ତୁମେ ନିଜେ ମୋ ନିକଟରେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲ, ତାହାର ପୂର୍ତ୍ତିର ସମୟ ତୁମ ମତରେ ଯାହା ହେବ, ତାହା କହ।
5.113.24
प्रतीक्षिष्याम्यहं कालमेतावन्तं तथा परम् ।
यथासंसिध्यते विप्र स मार्गस्तु निशाम्यताम् ॥ ५.११३.२४ ॥
ହେ ବିପ୍ର, ମୁଁ ଏତେ ସମୟ, ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ମଧ୍ୟ, ଅପେକ୍ଷା କରିବି, ଯେପରି ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ; ସେ ପଥ ଏବେ ଶୁଣ।
5.113.25
सुपर्णोऽथाब्रवीद्दीनं गालवं भृशदुःखितम् ।
प्रत्यक्षं खल्विदानीं मे विश्वामित्रो यदुक्तवान् ॥ ५.११३.२५ ॥
ଏବେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଓ ଦୀନ ଗାଳବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏବେ ମୋ ଆଗରେ ହିଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଯାହା କହିଥିଲେ ତାହା ସତ୍ୟ।"
5.113.26
तदागच्छ द्विजश्रेष्ठ मन्त्रयिष्याव गालव ।
नादत्त्वा गुरवे शक्यं कृत्स्नमर्थं त्वयाऽऽसितुम् ॥ ५.११३.२६ ॥
"ତେଣୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଳବ, ଆସ, ଆମେ ପରାମର୍ଶ କରିବା। ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷିଣା ନ ଦେଇ ତୁମେ ରହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।"