Mahābhārata · Adhyāya 5.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.121.1
अथ प्रचलितः स्थानादासनाच्च परिच्युतः ।
कम्पितेनेव मनसा धर्षितः शेकवाह्निना ॥ ५.१२१.१ ॥
Entonces, desalojado de su lugar y derribado de su asiento, con la mente temblorosa, golpeado por el fuego del dolor.
5.121.2
म्लानस्रग्भ्रष्टविज्ञानः प्रभ्रष्टमुकुटाङ्गदः ।
विघूर्णन्स्रस्तसर्वाङ्गः प्रभ्रष्टाभरणाम्बरः ॥ ५.१२१.२ ॥
Con la guirnalda marchita, privado de conocimiento, con la corona y los brazaletes caídos, tambaleándose, con todos sus miembros aflojados, sus adornos y vestiduras desprendidos.
5.121.3
अदृश्यमानस्तान्पश्यन्नपश्यंश्च पुनः पुनः ।
शून्यः शून्येन मनसा प्रपतिष्यन्महीतलम् ॥ ५.१२१.३ ॥
Sin ser visto por ellos, viéndolos y no viéndolos, una y otra vez, con la mente vacía, a punto de caer a la superficie de la tierra.
5.121.4
किं मया मनसा ध्यातमशुभं धर्मदूषणम् ।
येनाहं चलितः स्थानादिति राजा व्यचिन्तयत् ॥ ५.१२१.४ ॥
"¿Qué pensamiento inauspicioso y profanador del dharma albergué en mi mente, por el que he sido desalojado de mi lugar?" Así reflexionó el rey.
5.121.5
ते तु तत्रैव राजानः सिद्धाश्चाप्सरसस्तथा ।
अपश्यन्त निरालम्बं तं ययातिं परिच्युतम् ॥ ५.१२१.५ ॥
Allí también estaban los reyes, los siddhas y las apsarases; vieron a Yayāti caído y sin apoyo.
5.121.6
अथैत्य पुरुषः कश्चित्क्षीणपुण्यनिपातकः ।
ययातिमब्रवीद्राजन्द्रेवराजस्य शासनात् ॥ ५.१२१.६ ॥
Entonces llegó cierto hombre, con su mérito agotado y caído, y por mandato del señor de los dioses habló a Yayāti: "¡Oh rey!"
5.121.7
अतीव मदमत्तस्त्वं न कंचिन्नावमन्यसे ।
मानेन भ्रष्टः स्वर्गस्ते नार्हस्त्वं पार्थिवात्मज ॥ ५.१२१.७ ॥
Estás embriagado de un orgullo excesivo y no respetas a nadie. Por el orgullo tu cielo se ha perdido; hijo de rey, no lo mereces.
5.121.8
न च प्रज्ञायसे गच्छ पतस्वेति तमब्रवीत् ।
पतेयं सत्स्विति वचस्त्रिरुत्त्का नहुषात्मजः ॥ ५.१२१.८ ॥
«No te reconocen; ve, cae». Así se le dijo. Entonces el hijo de Nahuṣa dijo tres veces: «Caeré entre los buenos».
5.121.9
पतिष्यंन्तयामास गतिं गतिमतां वरः ।
एतस्मिन्नेव काले तु नैमिषे पार्थिवर्षभान् ॥ ५.१२१.९ ॥
El mejor de los que se mueven, a punto de caer, [...] en ese mismo instante en Naimiṣa [vio] a los toros entre los reyes.
5.121.10
चतुरोऽपश्यत नृपस्तेषां मध्ये पपात ह ।
प्रतर्दनो वसुमनाः शिबिरौशीनरोऽष्टकः ॥ ५.१२१.१० ॥
El rey vio a cuatro de ellos; cayó entre ellos: Pratardana, Vasumanas, Śibi hijo de Uśīnara y Aṣṭaka.
5.121.11
वाजपेयेन यज्ञेन तर्पयन्ति सुरेश्वरम् ।
तेषामध्वरजं धूमं स्वर्गद्वारमुपस्थितम् ॥ ५.१२१.११ ॥
Con el sacrificio Vājapeya satisfacen al señor de los dioses; el humo nacido de su sacrificio ha llegado a la puerta del cielo.
5.121.12
ययातिरुपजिघ्रन्वै निपपात महीं प्रति ।
भूमौ स्वर्गे च संबद्धां नदीं धूममयीमिव ।
गङ्गां गामिव गच्छन्तीमालम्ब्य जगतीपतिः ॥ ५.१२१.१२ ॥
Yayāti, aspirándolo, cayó hacia la tierra. Aferrado a aquel río de humo unido a la tierra y al cielo, como el Ganges que fluye hacia la tierra, cayó el señor del mundo.
5.121.13
श्रीमत्स्ववभृथाग्र्येषु चतुर्षु प्रतिबन्धुषु ।
मध्ये निपतितो राजा लोकपालोपमेषु सः ॥ ५.१२१.१३ ॥
En los más excelsos ritos del baño final que le correspondían, entre cuatro parientes iguales a los guardianes del mundo, el glorioso rey cayó en medio de ellos.
5.121.14
चतुर्षु हुतकल्पेषु राजसिंहमहाग्निषु ।
पपात मध्ये राजर्षिर्ययातिः पुण्यसङ्क्षये ॥ ५.१२१.१४ ॥
Entre cuatro fuegos semejantes a sacrificios ofrecidos, grandes fuegos como leones entre reyes, el rey sabio Yayāti cayó en medio de ellos cuando su mérito se agotó.
5.121.15
तमाहुः पार्थिवाः सर्वे दीप्यमानमिव श्रिया ।
को भवान्कस्य वा बन्धुर्देशस्य नगरस्य वा ॥ ५.१२१.१५ ॥
Todos los reyes le dijeron, resplandeciente como con esplendor: ¿Quién sois? ¿Pariente de quién sois, o de qué país o ciudad?
5.121.16
यक्षो वाऽप्यथवा देवो गन्धर्वो राक्षसोऽपि वा ।
न हि मानुषरूपोसि कोवार्थः काङ्क्ष्यते त्वया ॥ ५.१२१.१६ ॥
¿Sois un yakṣa, un dios, un gandharva o incluso un rākṣasa? No tenéis forma humana. ¿Qué fin deseáis?
5.121.17
ययातिरस्मि राजर्षिः क्षीणपुण्यश्च्युतो दिवः ।
पतेयं सत्स्विति ध्यायन्भवत्सु पतितस्ततः ॥ ५.१२१.१७ ॥
Soy Yayāti, el rey sabio, caído del cielo con el mérito agotado. Pensando: «Que caiga entre los buenos», caí entre vosotros.
5.121.18
सत्यमेतद्भवतु ते काङ्क्षितं पुरुषर्षभ ।
सर्वेषां नः क्रतुफलं धर्मश्च प्रतिगृह्यताम् ॥ ५.१२१.१८ ॥
Que esto sea verdad y se cumpla vuestro deseo, oh toro entre los hombres. Aceptad el fruto de los sacrificios de todos nosotros y nuestro mérito.
5.121.19
नाहं प्रतिग्रहधनो ब्राह्मणः क्षत्रियोऽह्यहम् ।
न च मे प्रवणा बुद्धिः परपुण्यविनाशने ॥ ५.१२१.१९ ॥
No soy un brahmán que vive de los dones recibidos; soy kṣatriya. Y mi mente no se inclina a destruir el mérito ajeno.
5.121.20
एतस्मिन्नेव काले तु मृगचर्याक्रमागताम् ।
माधवीं प्रेक्ष्य राजानस्तेऽभिवाद्येदमब्रुवन् ॥ ५.१२१.२० ॥
En ese mismo momento, los reyes, al ver a Mādhavī llegar a la manera de una errante de los bosques, la saludaron con reverencia y dijeron esto.
5.121.21
किमागमनकृत्यं ते किं कुर्मः शासनं तव ।
आज्ञाप्या हि वयं सर्वे तव पुत्रास्तपोधने ॥ ५.१२१.२१ ॥
¿Cuál es el propósito de tu venida? ¿Cuál es tu mandato, qué haremos? Todos somos tus hijos, para ser mandados, oh riqueza de austeridad.
5.121.22
तेषां तद्भाषितं श्रुत्वा माधवी परया मुदा ।
पितरं समुपागच्छद्ययातिं सा ववन्द च ॥ ५.१२१.२२ ॥
Al oír sus palabras, Mādhavī, con suma alegría, se acercó a su padre Yayāti y se inclinó ante él.
5.121.23
स्पृष्ट्वा मूर्धनि तान्पुत्रांस्तापसी वाक्यमब्रवीत् ।
दौहित्रास्तव राजेन्द्र मम पुत्रा न ते पराः ॥ ५.१२१.२३ ॥
Poniendo su mano sobre las cabezas de aquellos hijos, la asceta pronunció estas palabras: Oh señor de reyes, estos son tus nietos, mis hijos; no son extraños para ti.
5.121.24
इमे त्वां तारयिष्यन्ति दिष्टमेतत्पुरातनम् ।
अहं ते दुहिता राजन्माधवी मृगचारिणी ॥ ५.१२१.२४ ॥
Estos te salvarán; este es el antiguo destino. Oh rey, yo soy tu hija Mādhavī, que vaga como una gacela.
5.121.25
मयाऽप्युपचितो धर्मस्ततोऽर्धं प्रतिगृह्यताम् ।
यस्माद्राजन्नराः सर्वे अपत्यफलभागिनः ॥ ५.१२१.२५ ॥
También yo he acumulado mérito; acepta la mitad, pues, oh rey, todos los hombres participan del fruto de su descendencia.
5.121.26
तस्मादिच्छन्ति दौहित्रान्यथा त्वं वसुधाधिप ।
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे शिरसा जननीं तदा ॥ ५.१२१.२६ ॥
Por eso desean nietos por vía de hija, como tú, oh señor de la tierra. Entonces todos aquellos reyes, con la cabeza inclinada, se postraron ante su madre.
5.121.27
अभिवाद्य नमस्कृत्य मातामहमथाब्रुवन् ।
उच्चैरनुपमैः स्निग्धैः स्वरैरापूर्य मेदिनीम् ।
मातामहं नृपतयस्तारयन्तो दिवश्च्युतम् । ॥ ५.१२१.२७ ॥
Tras saludar y postrarse, hablaron al abuelo materno, llenando la tierra con voces incomparables y dulces, mientras los reyes rescataban al abuelo caído del cielo.
5.121.28
राजधर्मगुणोपेताः सत्यधर्मगुणान्विताः ।
दौहित्रास्ते वयं राजन्दिवमारोह पार्थिव ॥ ५.१२१.२८ ॥
Dotados de las virtudes del deber real y poseedores de las virtudes de la verdad y el dharma, somos tus nietos por vía de hija. Asciende al cielo, oh rey, oh gobernante de la tierra.
5.121.29
अथाकस्मादुपगतो गालवोऽप्याह पार्थिवम् ।
तपसो मेऽष्टभागेन स्वर्गमारोहतां भवान् ॥ ५.१२१.२९ ॥
Entonces, de repente, también Gālava se acercó al rey y dijo: "Con una octava parte de mi austeridad, asciende tú al cielo."