มหาภารตะ · อัธยายะ 5.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.121.1
अथ प्रचलितः स्थानादासनाच्च परिच्युतः ।
कम्पितेनेव मनसा धर्षितः शेकवाह्निना ॥ ५.१२१.१ ॥
จากนั้น ยยาติถูกถอนจากที่ยืนและหลุดจากอาสนะ ใจสั่นไหว ถูกไฟแห่งความโศกเผาจนสะท้านอยู่
5.121.2
म्लानस्रग्भ्रष्टविज्ञानः प्रभ्रष्टमुकुटाङ्गदः ।
विघूर्णन्स्रस्तसर्वाङ्गः प्रभ्रष्टाभरणाम्बरः ॥ ५.१२१.२ ॥
พวงมาลัยเหี่ยวเฉา สติหลุดลอย มงกุฎและกำไลแขนหลุดร่วงไป ร่างโซเซ อวัยวะทุกส่วนอ่อนแรง เครื่องประดับและผ้านุ่งหลุดร่วงไปหมด
5.121.3
अदृश्यमानस्तान्पश्यन्नपश्यंश्च पुनः पुनः ।
शून्यः शून्येन मनसा प्रपतिष्यन्महीतलम् ॥ ५.१२१.३ ॥
ไม่มีใครเห็นเขา เขามองเห็นพวกเขาและไม่เห็นพวกเขาซ้ำแล้วซ้ำเล่า ด้วยใจที่ว่างเปล่า กำลังจะร่วงลงสู่พื้นผิวโลก
5.121.4
किं मया मनसा ध्यातमशुभं धर्मदूषणम् ।
येनाहं चलितः स्थानादिति राजा व्यचिन्तयत् ॥ ५.१२१.४ ॥
"ข้าได้คิดอะไรในใจ ที่เป็นความอัปมงคลและทำลายธรรม จึงทำให้ข้าต้องถูกถอนจากที่ของตน" พระราชาทรงคิดเช่นนี้
5.121.5
ते तु तत्रैव राजानः सिद्धाश्चाप्सरसस्तथा ।
अपश्यन्त निरालम्बं तं ययातिं परिच्युतम् ॥ ५.१२१.५ ॥
ที่นั่นมีบรรดากษัตริย์ สิทธะ และอัปสรด้วย พวกเขาเห็นยยาติผู้ร่วงหล่นและไม่มีที่พึ่ง
5.121.6
अथैत्य पुरुषः कश्चित्क्षीणपुण्यनिपातकः ।
ययातिमब्रवीद्राजन्द्रेवराजस्य शासनात् ॥ ५.१२१.६ ॥
จากนั้น มีบุรุษผู้หนึ่งมาถึง บุญของเขาหมดสิ้นและเขาต้องตกลงมา ตามคำสั่งของพระราชาแห่งเทวดา เขากล่าวแก่ยยาติว่า "ข้าแต่พระราชา!"
5.121.7
अतीव मदमत्तस्त्वं न कंचिन्नावमन्यसे ।
मानेन भ्रष्टः स्वर्गस्ते नार्हस्त्वं पार्थिवात्मज ॥ ५.१२१.७ ॥
ท่านเมามัวด้วยความทะนงยิ่งนัก ไม่ให้เกียรติผู้ใดเลย ด้วยความทะนง สวรรค์ของท่านจึงหลุดจากท่านไป ท่านผู้เป็นโอรสของกษัตริย์ ไม่สมควรได้รับสวรรค์นั้น
5.121.8
न च प्रज्ञायसे गच्छ पतस्वेति तमब्रवीत् ।
पतेयं सत्स्विति वचस्त्रिरुत्त्का नहुषात्मजः ॥ ५.१२१.८ ॥
"ท่านไม่เป็นที่รู้จักแล้ว จงไปเถิด จงตกลงไป!" เขากล่าวแก่ท่านเช่นนั้น แล้วโอรสของนหุษะกล่าวซ้ำสามครั้งว่า "ข้าจะตกลงไปท่ามกลางผู้ดี"
5.121.9
पतिष्यंन्तयामास गतिं गतिमतां वरः ।
एतस्मिन्नेव काले तु नैमिषे पार्थिवर्षभान् ॥ ५.१२१.९ ॥
ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เคลื่อนไหว กำลังจะตกลงไป ได้คิดถึง ณ เวลานั้นเอง ที่ไนมิษะ พระองค์ทรงเห็นบรรดาราชาผู้เป็นดั่งวัวกระทิงในหมู่กษัตริย์
5.121.10
चतुरोऽपश्यत नृपस्तेषां मध्ये पपात ह ।
प्रतर्दनो वसुमनाः शिबिरौशीनरोऽष्टकः ॥ ५.१२१.१० ॥
พระราชาทรงเห็นสี่พระองค์ และทรงตกลงไปท่ามกลางพวกเขา ได้แก่ ปรตรรทนะ วสุมนัส ศิพิ บุตรของอุศีนร และอัษฏกะ
5.121.11
वाजपेयेन यज्ञेन तर्पयन्ति सुरेश्वरम् ।
तेषामध्वरजं धूमं स्वर्गद्वारमुपस्थितम् ॥ ५.१२१.११ ॥
ด้วยพิธียัญวาชเปยะ พวกเขาทำให้เจ้าแห่งเทวดาพึงพอใจ ควันที่เกิดจากพิธียัญของพวกเขาได้มาถึงประตูสวรรค์แล้ว
5.121.12
ययातिरुपजिघ्रन्वै निपपात महीं प्रति ।
भूमौ स्वर्गे च संबद्धां नदीं धूममयीमिव ।
गङ्गां गामिव गच्छन्तीमालम्ब्य जगतीपतिः ॥ ५.१२१.१२ ॥
ยยาติได้กลิ่นควันนั้น จึงร่วงลงสู่พื้นโลก เกาะเกี่ยวกับกระแสควันที่ผูกโยงทั้งพื้นโลกและสวรรค์ ดุจแม่น้ำคงคาที่ไหลลงสู่โลก เจ้าแห่งโลกจึงตกลงมา
5.121.13
श्रीमत्स्ववभृथाग्र्येषु चतुर्षु प्रतिबन्धुषु ।
मध्ये निपतितो राजा लोकपालोपमेषु सः ॥ ५.१२१.१३ ॥
ในพิธีอวภฤถะอันรุ่งโรจน์ที่เป็นของพระองค์เอง ท่ามกลางพระญาติทั้งสี่ที่เสมอด้วยผู้พิทักษ์โลก พระราชาอันรุ่งเรืองได้ตกลงกลางหมู่พวกเขา
5.121.14
चतुर्षु हुतकल्पेषु राजसिंहमहाग्निषु ।
पपात मध्ये राजर्षिर्ययातिः पुण्यसङ्क्षये ॥ ५.१२१.१४ ॥
ท่ามกลางไฟทั้งสี่ดุจเครื่องบูชาที่ถวายแล้ว ไฟใหญ่ดุจราชสีห์ในหมู่กษัตริย์ ราชฤๅษียยาติได้ตกลงกลางไฟเหล่านั้น เมื่อบุญของพระองค์หมดสิ้นลง
5.121.15
तमाहुः पार्थिवाः सर्वे दीप्यमानमिव श्रिया ।
को भवान्कस्य वा बन्धुर्देशस्य नगरस्य वा ॥ ५.१२१.१५ ॥
กษัตริย์ทั้งปวงกล่าวแก่พระองค์ผู้รุ่งเรืองดุจมีศรีอันงดงาม ว่า ท่านเป็นผู้ใด เป็นญาติของผู้ใด หรือมาจากแคว้นหรือนครใด
5.121.16
यक्षो वाऽप्यथवा देवो गन्धर्वो राक्षसोऽपि वा ।
न हि मानुषरूपोसि कोवार्थः काङ्क्ष्यते त्वया ॥ ५.१२१.१६ ॥
ท่านเป็นยักษ์ เทวดา คนธรรพ์ หรือแม้แต่รากษส ท่านไม่มีรูปร่างของมนุษย์ ท่านปรารถนาสิ่งใดด้วยเหตุใด
5.121.17
ययातिरस्मि राजर्षिः क्षीणपुण्यश्च्युतो दिवः ।
पतेयं सत्स्विति ध्यायन्भवत्सु पतितस्ततः ॥ ५.१२१.१७ ॥
ข้าคือยยาติ ราชฤๅษี ผู้บุญหมดสิ้นและร่วงจากสวรรค์ ข้าคิดว่า "ขอให้ข้าได้ตกลงท่ามกลางผู้ดี" แล้วข้าจึงตกลงมาท่ามกลางท่านทั้งหลาย
5.121.18
सत्यमेतद्भवतु ते काङ्क्षितं पुरुषर्षभ ।
सर्वेषां नः क्रतुफलं धर्मश्च प्रतिगृह्यताम् ॥ ५.१२१.१८ ॥
ขอให้สิ่งนี้เป็นจริง และขอให้ความปรารถนาของท่านสำเร็จ ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ ขอท่านจงรับผลแห่งยัญทั้งหมดของพวกเรา และบุญของพวกเราด้วยเถิด
5.121.19
नाहं प्रतिग्रहधनो ब्राह्मणः क्षत्रियोऽह्यहम् ।
न च मे प्रवणा बुद्धिः परपुण्यविनाशने ॥ ५.१२१.१९ ॥
ข้ามิใช่พราหมณ์ผู้มีทรัพย์จากการรับทาน ข้าเป็นกษัตริย์ และใจของข้าก็ไม่เอนเอียงไปสู่การทำลายบุญของผู้อื่น
5.121.20
एतस्मिन्नेव काले तु मृगचर्याक्रमागताम् ।
माधवीं प्रेक्ष्य राजानस्तेऽभिवाद्येदमब्रुवन् ॥ ५.१२१.२० ॥
ในเวลานั้นเอง บรรดากษัตริย์เห็นมาธวีที่เดินมาอย่างนักพรตในป่า จึงทำความเคารพและกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
5.121.21
किमागमनकृत्यं ते किं कुर्मः शासनं तव ।
आज्ञाप्या हि वयं सर्वे तव पुत्रास्तपोधने ॥ ५.१२१.२१ ॥
พระองค์เสด็จมาด้วยกิจอันใด และพวกเราควรกระทำตามคำบัญชาของพระองค์อย่างไร พวกเราทุกคนเป็นบุตรของพระองค์ ควรรับคำสั่ง โอ้ผู้ทรงความเพียรอันอุดม
5.121.22
तेषां तद्भाषितं श्रुत्वा माधवी परया मुदा ।
पितरं समुपागच्छद्ययातिं सा ववन्द च ॥ ५.१२१.२२ ॥
เมื่อได้ฟังคำพูดของพวกเขา มาธวีด้วยความยินดีอย่างยิ่งจึงไปหาบิดาของนาง พระยยาติ และกราบไหว้พระองค์
5.121.23
स्पृष्ट्वा मूर्धनि तान्पुत्रांस्तापसी वाक्यमब्रवीत् ।
दौहित्रास्तव राजेन्द्र मम पुत्रा न ते पराः ॥ ५.१२१.२३ ॥
นางนาบฝ่ามือลงบนศีรษะของบุตรเหล่านั้น แล้วหญิงนักพรตก็กล่าวถ้อยคำนี้ว่า โอ้จอมกษัตริย์ เหล่านี้คือหลานชายของพระองค์ เป็นบุตรของข้า พวกเขามิใช่คนแปลกหน้าของพระองค์
5.121.24
इमे त्वां तारयिष्यन्ति दिष्टमेतत्पुरातनम् ।
अहं ते दुहिता राजन्माधवी मृगचारिणी ॥ ५.१२१.२४ ॥
บุตรเหล่านี้จะช่วยพระองค์ให้พ้นทุกข์ นี่คือโองการแต่โบราณ โอ้พระราชา ข้าคือธิดาของพระองค์ มาธวี ผู้เที่ยวไปดุจกวาง
5.121.25
मयाऽप्युपचितो धर्मस्ततोऽर्धं प्रतिगृह्यताम् ।
यस्माद्राजन्नराः सर्वे अपत्यफलभागिनः ॥ ५.१२१.२५ ॥
แม้แต่บุญกุศลที่ข้าสั่งสมไว้ ขอพระองค์จงรับไปครึ่งหนึ่งเถิด เพราะมนุษย์ทั้งปวง โอ้พระราชา ล้วนมีส่วนในผลแห่งบุตรของตน
5.121.26
तस्मादिच्छन्ति दौहित्रान्यथा त्वं वसुधाधिप ।
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे शिरसा जननीं तदा ॥ ५.१२१.२६ ॥
เพราะเหตุนั้น ดังที่พระองค์ทรงปรารถนา โอ้เจ้าแห่งแผ่นดิน ผู้คนจึงปรารถนาหลานชายจากธิดา ครั้งนั้น กษัตริย์ทั้งปวงก้มศีรษะถวายความเคารพแด่มารดาของตน
5.121.27
अभिवाद्य नमस्कृत्य मातामहमथाब्रुवन् ।
उच्चैरनुपमैः स्निग्धैः स्वरैरापूर्य मेदिनीम् ।
मातामहं नृपतयस्तारयन्तो दिवश्च्युतम् । ॥ ५.१२१.२७ ॥
พวกเขากราบไหว้และถวายความนอบน้อมแล้วกล่าวกับตาของตน ด้วยเสียงอันไพเราะหาใดเปรียบมิได้ดังก้องเต็มผืนแผ่นดิน เหล่ากษัตริย์ช่วยให้ตาของตนซึ่งตกจากสวรรค์ได้พ้นทุกข์
5.121.28
राजधर्मगुणोपेताः सत्यधर्मगुणान्विताः ।
दौहित्रास्ते वयं राजन्दिवमारोह पार्थिव ॥ ५.१२१.२८ ॥
พวกเราผู้ประกอบด้วยคุณสมบัติแห่งราชธรรมและมีคุณสมบัติแห่งสัจจะและธรรม เป็นหลานชายจากธิดาของพระองค์ โอ้พระราชา ขอพระองค์จงขึ้นสู่สวรรค์เถิด โอ้เจ้าแห่งแผ่นดิน
5.121.29
अथाकस्मादुपगतो गालवोऽप्याह पार्थिवम् ।
तपसो मेऽष्टभागेन स्वर्गमारोहतां भवान् ॥ ५.१२१.२९ ॥
ครั้งนั้น ฤๅษีคาลวะก็เสด็จมาโดยพลัน แล้วกล่าวกับพระราชาว่า ขอให้พระองค์จงขึ้นสู่สวรรค์ด้วยส่วนหนึ่งในแปดส่วนแห่งตบะของข้าเถิด