మహాభారతం · అధ్యాయం 5.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.121.1
अथ प्रचलितः स्थानादासनाच्च परिच्युतः ।
कम्पितेनेव मनसा धर्षितः शेकवाह्निना ॥ ५.१२१.१ ॥
అప్పుడు అతడు తన స్థానం నుండి, ఆసనం నుండి కదిలి జారిపడ్డాడు; కంపించే మనసుతో, శోకాగ్నితో బాధపడుతూ.
5.121.2
म्लानस्रग्भ्रष्टविज्ञानः प्रभ्रष्टमुकुटाङ्गदः ।
विघूर्णन्स्रस्तसर्वाङ्गः प्रभ्रष्टाभरणाम्बरः ॥ ५.१२१.२ ॥
వాడిన మాలతో, స్పృహ కోల్పోయి, కిరీటం మరియు భుజకీర్తులు జారిపడి, తిరుగుతూ, అవయవాలు వదులైన వాడై, ఆభరణాలు వస్త్రాలు జారిపడినవాడై.
5.121.3
अदृश्यमानस्तान्पश्यन्नपश्यंश्च पुनः पुनः ।
शून्यः शून्येन मनसा प्रपतिष्यन्महीतलम् ॥ ५.१२१.३ ॥
వారిని చూస్తూ కూడా కనిపించనివాడై, పదే పదే చూస్తూ చూడకుండా, శూన్య మనసుతో, భూతలంపై పడబోతూ.
5.121.4
किं मया मनसा ध्यातमशुभं धर्मदूषणम् ।
येनाहं चलितः स्थानादिति राजा व्यचिन्तयत् ॥ ५.१२१.४ ॥
"నేను మనసులో ఏ అశుభమైన, ధర్మాన్ని దూషించే ఆలోచన చేశాను, దాని వల్ల నేను నా స్థానం నుండి జారిపడ్డాను?" అని రాజు ఆలోచించాడు.
5.121.5
ते तु तत्रैव राजानः सिद्धाश्चाप्सरसस्तथा ।
अपश्यन्त निरालम्बं तं ययातिं परिच्युतम् ॥ ५.१२१.५ ॥
అక్కడి రాజులు, సిద్ధులు, అప్సరసలు కూడా అక్కడే ఉండి, ఆధారం లేకుండా జారిపడిన ఆ యయాతిని చూశారు.
5.121.6
अथैत्य पुरुषः कश्चित्क्षीणपुण्यनिपातकः ।
ययातिमब्रवीद्राजन्द्रेवराजस्य शासनात् ॥ ५.१२१.६ ॥
అప్పుడు, పుణ్యం క్షీణించి పతనమైన ఒక పురుషుడు వచ్చి, దేవరాజు ఆజ్ఞతో యయాతితో, "ఓ రాజా!" అని అన్నాడు.
5.121.7
अतीव मदमत्तस्त्वं न कंचिन्नावमन्यसे ।
मानेन भ्रष्टः स्वर्गस्ते नार्हस्त्वं पार्थिवात्मज ॥ ५.१२१.७ ॥
నీవు అత్యంత గర్వంతో మత్తెక్కి ఉన్నావు; ఎవరినీ అవమానించకుండా ఉండవు. అహంకారం వల్ల నీ స్వర్గం నీకు దక్కలేదు; రాజకుమారా, నీవు దానికి అర్హుడవు కావు.
5.121.8
न च प्रज्ञायसे गच्छ पतस्वेति तमब्रवीत् ।
पतेयं सत्स्विति वचस्त्रिरुत्त्का नहुषात्मजः ॥ ५.१२१.८ ॥
"నీవు గుర్తింపబడవు; పో, పడిపో" అని అతనితో అనబడింది. అప్పుడు నహుషుని కుమారుడు "నేను సత్పురుషుల మధ్య పడతాను" అనే మాటను మూడుసార్లు పలికాడు.
5.121.9
पतिष्यंन्तयामास गतिं गतिमतां वरः ।
एतस्मिन्नेव काले तु नैमिषे पार्थिवर्षभान् ॥ ५.१२१.९ ॥
కదిలేవారిలో శ్రేష్ఠుడు పడిపోతూ తన గతిని... అదే సమయంలో నైమిషంలో రాజులలో శ్రేష్ఠులను...
5.121.10
चतुरोऽपश्यत नृपस्तेषां मध्ये पपात ह ।
प्रतर्दनो वसुमनाः शिबिरौशीनरोऽष्टकः ॥ ५.१२१.१० ॥
రాజు వారిలో నలుగురిని చూశాడు; వారి మధ్య అతడు పడిపోయాడు — ప్రతర్దనుడు, వసుమనసుడు, ఔశీనరుడైన శిబి, అష్టకుడు.
5.121.11
वाजपेयेन यज्ञेन तर्पयन्ति सुरेश्वरम् ।
तेषामध्वरजं धूमं स्वर्गद्वारमुपस्थितम् ॥ ५.१२१.११ ॥
వాజపేయ యజ్ఞంతో వారు సురేశ్వరుడిని (ఇంద్రుడిని) తృప్తిపరుస్తున్నారు; వారి యజ్ఞం నుండి లేచిన పొగ స్వర్గద్వారం వరకు చేరి ఉంది.
5.121.12
ययातिरुपजिघ्रन्वै निपपात महीं प्रति ।
भूमौ स्वर्गे च संबद्धां नदीं धूममयीमिव ।
गङ्गां गामिव गच्छन्तीमालम्ब्य जगतीपतिः ॥ ५.१२१.१२ ॥
యయాతి దానిని ఆఘ్రాణిస్తూనే భూమివైపు పడిపోయాడు. భూమిని, స్వర్గాన్ని కలిపే పొగమయమైన నదిలా, భూమివైపు ప్రవహిస్తున్న గంగలా ఉన్న దానిని పట్టుకొని జగత్పతి పడిపోయాడు.
5.121.13
श्रीमत्स्ववभृथाग्र्येषु चतुर्षु प्रतिबन्धुषु ।
मध्ये निपतितो राजा लोकपालोपमेषु सः ॥ ५.१२१.१३ ॥
తన అవభృథ యజ్ఞాల్లో ముఖ్యమైన వాటిలో, లోకపాలకుల వంటి నలుగురు సమానులైన బంధువుల మధ్యలో ఆ రాజు పడిపోయాడు.
5.121.14
चतुर्षु हुतकल्पेषु राजसिंहमहाग्निषु ।
पपात मध्ये राजर्षिर्ययातिः पुण्यसङ्क्षये ॥ ५.१२१.१४ ॥
నాలుగు హుతకల్పాల వంటి, రాజసింహుల వంటి మహాగ్నుల మధ్య, పుణ్యం క్షీణించినప్పుడు రాజర్షి యయాతి పడిపోయాడు.
5.121.15
तमाहुः पार्थिवाः सर्वे दीप्यमानमिव श्रिया ।
को भवान्कस्य वा बन्धुर्देशस्य नगरस्य वा ॥ ५.१२१.१५ ॥
సమస్త రాజులు ఆ శోభతో ప్రకాశించువానిని 'మీరు ఎవరు? ఎవరి బంధువు? ఏ దేశం లేదా నగరం వారు?' అని అడిగారు.
5.121.16
यक्षो वाऽप्यथवा देवो गन्धर्वो राक्षसोऽपि वा ।
न हि मानुषरूपोसि कोवार्थः काङ्क्ष्यते त्वया ॥ ५.१२१.१६ ॥
యక్షుడా, దేవుడా, గంధర్వుడా, రాక్షసుడా? మీరు మానవ రూపంలో లేరు. మీకు ఏ ప్రయోజనం కావాలి?
5.121.17
ययातिरस्मि राजर्षिः क्षीणपुण्यश्च्युतो दिवः ।
पतेयं सत्स्विति ध्यायन्भवत्सु पतितस्ततः ॥ ५.१२१.१७ ॥
నేను యయాతిని, రాజర్షిని, పుణ్యం క్షీణించి స్వర్గం నుండి చ్యుతుడనైనవాడిని. 'సత్పురుషుల మధ్య పడుదును' అని తలచి మీ మధ్య పడ్డాను.
5.121.18
सत्यमेतद्भवतु ते काङ्क्षितं पुरुषर्षभ ।
सर्वेषां नः क्रतुफलं धर्मश्च प्रतिगृह्यताम् ॥ ५.१२१.१८ ॥
ఇది నిజమగుగాక, మీ కోరిక తీరుగాక, పురుషర్షభా! మా అందరి యజ్ఞ ఫలాన్ని, ధర్మాన్ని స్వీకరించండి.
5.121.19
नाहं प्रतिग्रहधनो ब्राह्मणः क्षत्रियोऽह्यहम् ।
न च मे प्रवणा बुद्धिः परपुण्यविनाशने ॥ ५.१२१.१९ ॥
నేను దానం స్వీకరించి జీవించే బ్రాహ్మణుడను కాను; నేను క్షత్రియుడను. ఇతరుల పుణ్యాన్ని నాశనం చేయడానికి నా బుద్ధి మొగ్గదు.
5.121.20
एतस्मिन्नेव काले तु मृगचर्याक्रमागताम् ।
माधवीं प्रेक्ष्य राजानस्तेऽभिवाद्येदमब्रुवन् ॥ ५.१२१.२० ॥
అదే సమయంలో మృగచర్య క్రమంలో వస్తున్న మాధవిని చూసి ఆ రాజులు ఆమెకు నమస్కరించి ఇలా అన్నారు.
5.121.21
किमागमनकृत्यं ते किं कुर्मः शासनं तव ।
आज्ञाप्या हि वयं सर्वे तव पुत्रास्तपोधने ॥ ५.१२१.२१ ॥
నీవు వచ్చిన ప్రయోజనం ఏమిటి? నీ ఆజ్ఞ ఏమిటి, మేము ఏమి చేయాలి? మేమంతా నీ కుమారులం; ఆజ్ఞాపించదగినవారం, ఓ తపోధనా.
5.121.22
तेषां तद्भाषितं श्रुत्वा माधवी परया मुदा ।
पितरं समुपागच्छद्ययातिं सा ववन्द च ॥ ५.१२१.२२ ॥
వారి మాటలు విని మాధవి గొప్ప ఆనందంతో తండ్రి యయాతి వద్దకు వెళ్లి ఆయనకు నమస్కరించింది.
5.121.23
स्पृष्ट्वा मूर्धनि तान्पुत्रांस्तापसी वाक्यमब्रवीत् ।
दौहित्रास्तव राजेन्द्र मम पुत्रा न ते पराः ॥ ५.१२१.२३ ॥
ఆ కుమారుల తలలపై చేయి ఉంచి ఆ తాపసి ఇలా అంది — ఓ రాజేంద్రా, వీరు నీ దౌహిత్రులు, నా కుమారులు; వీరు నీకు పరాయివారు కారు.
5.121.24
इमे त्वां तारयिष्यन्ति दिष्टमेतत्पुरातनम् ।
अहं ते दुहिता राजन्माधवी मृगचारिणी ॥ ५.१२१.२४ ॥
వీరు నిన్ను తరింపజేస్తారు; ఇది పురాతన విధి. ఓ రాజా, నేను నీ కుమార్తె మాధవిని, మృగంలా సంచరించేదానిని.
5.121.25
मयाऽप्युपचितो धर्मस्ततोऽर्धं प्रतिगृह्यताम् ।
यस्माद्राजन्नराः सर्वे अपत्यफलभागिनः ॥ ५.१२१.२५ ॥
నేను కూడా సంచితం చేసిన ధర్మం ఉంది; దానిలో సగం స్వీకరించు. ఓ రాజా, మనుషులందరూ సంతాన ఫలానికి భాగస్వాములే.
5.121.26
तस्मादिच्छन्ति दौहित्रान्यथा त्वं वसुधाधिप ।
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे शिरसा जननीं तदा ॥ ५.१२१.२६ ॥
కాబట్టి, ఓ భూపతి, నీవు కోరినట్లే వారు దౌహిత్రులను కోరుకుంటారు. అప్పుడు ఆ రాజులందరూ తల వంచి తల్లికి నమస్కరించారు.
5.121.27
अभिवाद्य नमस्कृत्य मातामहमथाब्रुवन् ।
उच्चैरनुपमैः स्निग्धैः स्वरैरापूर्य मेदिनीम् ।
मातामहं नृपतयस्तारयन्तो दिवश्च्युतम् । ॥ ५.१२१.२७ ॥
అభివాదం చేసి నమస్కరించి వారు మాతామహునితో అన్నారు. అనుపమమైన, మృదువైన స్వరాలతో భూమిని నింపుతూ, స్వర్గం నుండి పడిన మాతామహుని తారింపజేస్తూ రాజులు అన్నారు.
5.121.28
राजधर्मगुणोपेताः सत्यधर्मगुणान्विताः ।
दौहित्रास्ते वयं राजन्दिवमारोह पार्थिव ॥ ५.१२१.२८ ॥
రాజధర్మ గుణాలతో, సత్యధర్మ గుణాలతో కూడిన మేము నీ దౌహిత్రులము. ఓ రాజా, ఓ పార్థివా, స్వర్గానికి ఎక్కు.
5.121.29
अथाकस्मादुपगतो गालवोऽप्याह पार्थिवम् ।
तपसो मेऽष्टभागेन स्वर्गमारोहतां भवान् ॥ ५.१२१.२९ ॥
అప్పుడు అకస్మాత్తుగా గాలవుడు కూడా వచ్చి రాజుతో అన్నాడు: "నా తపస్సులోని ఎనిమిదవ భాగంతో నీవు స్వర్గానికి ఎక్కుము."