Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 5.122

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

5.122.1

प्रत्यभिज्ञातमात्रोऽथ सद्भिस्तैर्नरपुङ्गवः ।
समारुरोह नृपतिरस्पृशन्वसुधातलम् ।
ययातिर्दिव्यसंस्थानो बभूव विगतज्वरः ॥ ५.१२२.१ ॥

सज्जनांनी त्याला लगेच ओळखले. तो नरश्रेष्ठ राजा पृथ्वीला स्पर्श न करता वर चढला. ययाती दिव्य रूपाचा झाला आणि त्याचा संताप नाहीसा झाला.

5.122.2

दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्याभरणभूषितः ।
दिव्यगन्धगुणोपेतो न पृथ्वीमस्पृशत्पदा ॥ ५.१२२.२ ॥

दिव्य माळा व वस्त्रे धारण केलेला, दिव्य अलंकारांनी शोभलेला, दिव्य सुगंधाने युक्त असा तो पायाने पृथ्वीला स्पर्श करत नव्हता.

5.122.3

ततो वसुमनाः पूर्वमुच्चैरुच्चारयन्वचः ।
ख्यातो दानपतिर्लोके व्याजहार नृपं तदा ॥ ५.१२२.३ ॥

तेव्हा पूर्वी जगात दानपती म्हणून प्रसिद्ध असलेला वसुमनाः मोठ्या आवाजात बोलत त्या राजाशी बोलला.

5.122.4

प्राप्तवानस्मि यल्लोके सर्ववर्णेष्वगर्हया ।
तदप्यथ च दास्यामि तेन संयुज्यतां भवान् ॥ ५.१२२.४ ॥

जगात सर्व वर्णांमध्ये निंदेविना मी जे मिळवले आहे, तेही मी देईन; त्यामुळे आपण त्याच्याशी जोडले जा.

5.122.5

यत्फलं दानशीलस्य क्षमाशीलस्य यत्फलम् ।
यच्च मे फलमाधाने तेन संयुज्यतां भवान् ॥ ५.१२२.५ ॥

दानशीलाचे जे फळ, क्षमाशीलाचे जे फळ, आणि अग्न्याधानात माझे जे फळ — त्याने आपण जोडले जा.

5.122.6

ततः प्रतर्दनोऽप्याह वाक्यं क्षत्रियपुङ्गवः ।
यथा धर्मरतिर्नित्यं नित्यं युद्धपरायणः ॥ ५.१२२.६ ॥

तेव्हा क्षत्रियांमध्ये श्रेष्ठ असलेला प्रतर्दनही बोलला — जो नेहमी धर्मात रमणारा आणि नेहमी युद्धात तत्पर होता.

5.122.7

प्राप्तवानस्मि यल्लोके क्षत्रवंशोद्भवं यशः ।
वीरशब्दफलं चैव तेन संयुज्यतां भवान् ।
यथा धर्मे रतिर्नित्यं तेन सत्येन खं व्रज ॥ ५.१२२.७ ॥

जगात क्षत्रवंशात जन्मून मी मिळवलेले यश आणि वीर शब्दाचे फळ, त्याने तुम्ही संयुक्त व्हा. जसे धर्मात तुमची सदैव रती असो, त्या सत्याने तुम्ही स्वर्गाला जा.

5.122.8

शिबिरौशीनरो धीमानुवाच मधुरां गिरम् ।
यथा बालेषु नारीषु वैवाह्येषु तथैव च ॥ ५.१२२.८ ॥

बुद्धिमान उशीनरपुत्र शिबी मधुर वाणीत म्हणाला: जसे बालकांबाबत, स्त्रियांबाबत आणि विवाहकार्यांबाबत, तसेच.

5.122.9

सङ्गरेषु निपातेषु तथा तद्व्यसनेषु च ।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे तेन सत्येन खं व्रज ॥ ५.१२२.९ ॥

युद्धांत, शत्रूंच्या पतनात आणि त्या संकटांतही मी पूर्वी कधी असत्य बोललो नाही. त्या सत्याने तुम्ही स्वर्गाला जा.

5.122.10

यथा प्राणांश्च राज्यं च राजन्कामसुखानि च ।
त्यजेयं न पुनः सत्यं तेन सत्येन खं व्रज ॥ ५.१२२.१० ॥

हे राजा, जसे मी प्राण, राज्य आणि कामसुख त्यागू शकेन, पण सत्य पुन्हा कधीही त्यागणार नाही. त्या सत्याने तुम्ही स्वर्गाला जा.

5.122.11

यथा सत्येन मे धर्मो यथा सत्येन पावकः ।
प्रीतः शतक्रतुश्चैव तेन सत्येन खं व्रज ॥ ५.१२२.११ ॥

सत्याने माझा धर्म, सत्याने अग्नी आणि शंभर यज्ञ करणारा इंद्र प्रसन्न आहेत, त्याच सत्याने तुम्ही स्वर्गाला जा.

5.122.12

अष्टकस्त्वथ राजर्षिः कौशिको माधवीसुतः ।
अनेकशतयज्वानं नाहुषं प्राह धर्मवित् ॥ ५.१२२.१२ ॥

मग धर्मज्ञ राजर्षी कौशिक, माधवीचा पुत्र अष्टक, शेकडो यज्ञ करणाऱ्या नहुषपुत्राला म्हणाला.

5.122.13

शतशः पुण्डरीका मे गोसवाश्चरिताः प्रभो ।
क्रतवो वाजपेयाश्च तेषां फलमवाप्नुहि ॥ ५.१२२.१३ ॥

हे प्रभो! मी शेकडो पुंडरीक, गोसव आणि वाजपेय यज्ञ केले आहेत; त्यांचे फल तू प्राप्त कर.

5.122.14

न मे रत्नानि न धनं न तथाऽन्ये परिच्छदा ।
क्रतुष्वनुपयुक्तानि तेन सत्येन खं व्रज ॥ ५.१२२.१४ ॥

माझी रत्ने, धन किंवा इतर साहित्य यज्ञांत वापरले गेले नाही; त्या सत्याने तू स्वर्गाला जा.

5.122.15

यथायथा हि जल्पन्ति दौहित्रास्तं नराधिपम् ।
तथतथा वसुमतीं त्यक्त्वा राजा दिवं ययौ ॥ ५.१२२.१५ ॥

दौहित्र त्या नरेश्वराला जितके हाका मारत तितके राजा पृथ्वी सोडून स्वर्गाला गेला.

5.122.16

एवं सर्वे समस्तैस्ते राजानः सुकृतैस्तदा ।
ययातिं स्वर्गतो भ्रष्टं तारयामासुरञ्जसा ॥ ५.१२२.१६ ॥

अशा प्रकारे त्या सर्व राजांनी आपल्या सत्कर्मांनी स्वर्गातून पडलेल्या ययातीला तत्काळ तारले.

5.122.17

दौहित्राः स्वेन धर्मेण यज्ञदानकृतेन वै ।
चतुर्षु राजवंशेषु संभूताः कुलवर्धनाः।
मातामहं महाप्राज्ञं दिवमारोपयन्त ते ॥ ५.१२२.१७ ॥

चार राजवंशांत जन्मलेले, कुळाची वृद्धी करणारे ते दौहित्र आपल्या स्वधर्माने आणि यज्ञ-दानाने केलेल्या पुण्याने आपल्या महाप्राज्ञ मातामहाला स्वर्गाला चढवते झाले.

5.122.18

राजधर्मगुणोपेताः सर्वधर्मगुणान्विताः ।
दौहित्रास्ते वयं राजन्दिवमारोह पार्थिव ॥ ५.१२२.१८ ॥

राजधर्माच्या गुणांनी युक्त आणि सर्व धर्मगुणांनी संपन्न असे आम्ही तुझे दौहित्र आहोत; हे राजा, हे पार्थिवा, स्वर्गाला आरोहण कर.