Mahābhārata · Adhyāya 5.123
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.123.1
सद्भिरारोपितः स्वर्गं पार्थिवैर्भूरिदक्षिणैः ।
अभ्यनुज्ञाय दौहित्रान्ययातिर्दिवमास्थितः ॥ ५.१२३.१ ॥
Elevado al cielo por los justos, junto con los reyes que dieron abundantes dakṣiṇās, Yayāti, tras despedirse de sus nietos, ha ascendido al cielo.
5.123.2
अभिवृष्टश्च वर्षेण नानापुष्पसुगन्धिना ।
परिष्वक्तश्च पुण्येन वायुना पुण्यगन्धिना ॥ ५.१२३.२ ॥
Fue bañado por una lluvia de muchas flores fragantes, y el viento puro, perfumado de mérito, lo abrazó.
5.123.3
अचलं स्थानमासाद्य दौहित्रफलनिर्जितम् ।
कर्मभिः स्वैरुपचितो जज्वाल परया श्रिया ॥ ५.१२३.३ ॥
Habiendo alcanzado el lugar inamovible, conquistado por el fruto del don de sus nietos, aumentado por sus propias obras, resplandeció con suprema gloria.
5.123.4
उपगीतोपनृत्तश्च गन्धर्वाप्सरसां गणैः ।
प्रीत्या प्रतिगृहीतश्च स्वर्गे दुन्दुभिनिःस्वनैः ॥ ५.१२३.४ ॥
Cantado y bailado ante él por huestes de gandharvas y apsarasas, fue recibido con alegría en el cielo entre los sonidos de tambores.
5.123.5
अभिष्टुतश्च विविधैर्देवराजर्षिचारणैः ।
अर्चितश्चोत्तमार्घेण दैवतैरभिनन्दितः ॥ ५.१२३.५ ॥
Alabado con diversos himnos por el rey de los dioses, los sabios y los cāraṇas, fue honrado con la mejor ofrenda y festejado por los dioses.
5.123.6
प्राप्तः स्वर्गफलं चैव तमुवाच पितामहः ।
निर्वृतं शान्तमनसं वचोभिस्तर्पयन्निव ॥ ५.१२३.६ ॥
Habiendo obtenido el fruto del cielo, el abuelo le habló, como si con palabras complaciera al de mente contenta y serena.
5.123.7
चतुष्पादस्त्वया धर्मश्रितो लोक्येन कर्मणा ।
अक्षयस्तव लोकोऽयं कीर्तिश्चैवाक्षया दिवि ॥ ५.१२३.७ ॥
Por tus obras mundanas te has acogido al dharma de cuatro pies; este mundo tuyo es imperecedero, y tu fama en el cielo es imperecedera.
5.123.8
पुनस्त्वयैव राजर्षे स्वकृतेन विघातितम् ।
आवृतं तमसा चेतः सर्वेषां स्वर्गवासिनाम् ॥ ५.१२३.८ ॥
Oh sabio real, de nuevo fuiste tú mismo quien, por tu propia acción, lo destruyó; la mente de todos los habitantes del cielo está cubierta por la oscuridad.
5.123.9
येन त्वां नाभिजानन्ति ततोऽज्ञातोसि पातितः ।
प्रीत्यैव चासि दौहित्रैस्तारितस्त्वमिहागतः ॥ ५.१२३.९ ॥
Como no te reconocen, caíste sin ser conocido; y fue por afecto que tus nietos te salvaron, y has llegado aquí.
5.123.10
स्थानं च प्रतिपन्नोऽसि कर्मणा स्वेन निर्जितम् ।
अचलं शाश्वतं पुण्यमुत्तमं ध्रुवमव्ययम् ॥ ५.१२३.१० ॥
Has alcanzado la morada conquistada por tu propia acción: inamovible, eterna, meritoria, suprema, firme e imperecedera.
5.123.11
भगवन्संशयो मेऽस्ति कश्चितं छेत्तुमर्हसि ।
न ह्यन्यमहमर्हामि प्रष्टुं लोकपितामह ॥ ५.१२३.११ ॥
Oh bienaventurado, tengo cierta duda; deberías disiparla, pues, oh abuelo de los mundos, no soy digno de preguntar a nadie más.
5.123.12
बहुवर्षसहस्रान्तं प्रजापालनवर्धितम् ।
अनेकक्रतुदानौघैरार्जितं मे महत्फलम् ॥ ५.१२३.१२ ॥
Mi gran fruto, acrecentado por proteger a mis súbditos a lo largo de muchos miles de años, y adquirido mediante los torrentes de numerosos sacrificios y dones.
5.123.13
कथं तदल्पकालेन क्षीणं येनास्मि पातितः ।
भगवन्वेत्थ लोकांश्च शाश्वतान्मम निर्मितान् ।
कथं नु मम तत्सर्वं विप्रनष्टं महाद्युते ॥ ५.१२३.१३ ॥
¿Cómo se ha agotado aquello en tan poco tiempo, por lo que he sido derribado? Venerable señor, conoces los mundos eternos que me fueron creados. ¿Cómo, pues, se ha destruido por completo todo eso mío, oh tú de gran resplandor?
5.123.14
बहुवर्षसहस्रान्तं प्रजापालनवर्धितम् ।
अनेकक्रतुदानौघैर्यत्त्वयोपार्जितं फलम् ॥ ५.१२३.१४ ॥
El fruto que tú adquiriste con muchos sacrificios y torrentes de donaciones, acrecentado por proteger al pueblo, que duró hasta el fin de muchos miles de años.
5.123.15
तदनेनैव दोषेण क्षीणं येनासि पातितः ।
अभिमानेन राजेन्द्र धिक्कृतः स्वर्गवासिभिः ॥ ५.१२३.१५ ॥
Por esa misma falta se consumió, y por ella has sido derribado. Oh señor de reyes, por el orgullo fuiste reprendido por los habitantes del cielo.
5.123.16
नायं मानेन राजर्षे न बलेन न हिंसया ।
न शाठ्येन न मायाभिर्लोको भवति शाश्वतः ॥ ५.१२३.१६ ॥
Oh real sabio, este mundo no se vuelve eterno por el orgullo, ni por la fuerza, ni por la violencia, ni por el engaño, ni por las ilusiones.
5.123.17
नावमान्यास्त्वया राजन्नधमोत्कृष्टमध्यमाः ।
न हि मानप्रदग्धानां कश्चिदस्ति शमः क्वचित् ॥ ५.१२३.१७ ॥
Oh rey, no debes despreciar a nadie, sea bajo, elevado o mediano. Para quienes arden por el orgullo, nunca hay paz en ningún lugar.
5.123.18
पतनारोहणमिदं कथयिष्यन्ति ये नराः ।
विषमाण्यपि ते प्राप्तास्तरिष्यन्ति न संशयः ॥ ५.१२३.१८ ॥
Los hombres que relaten este relato de ascenso y caída, aun cuando encuentren circunstancias difíciles, las superarán; de ello no hay duda.
5.123.19
एष दोषोऽभिमानेन पुरा प्राप्तो ययातिना ।
निर्बध्नताऽतिमात्रं च गालवेन महीपते ॥ ५.१२३.१९ ॥
Oh señor de la tierra, esta falta recayó en otro tiempo sobre Yayāti por orgullo, y sobre Gālava por una obstinación excesiva.
5.123.20
श्रोतव्यं हितकामानां सुहृदां हितमिच्छताम् ।
न कर्तव्यो हि निर्बन्धो निर्बन्धो हि क्षयोदयः ॥ ५.१२३.२० ॥
Hay que escuchar a los amigos que desean nuestro bien y buscan nuestro provecho. No se debe ser obstinado, pues la obstinación es el alzarse de la ruina.
5.123.21
तस्मात्त्वमपि गान्धारे मानं क्रोधं च वर्जय ।
सन्धत्स्व पाण्डवैर्वीर संरम्भं त्यज पार्थिव ॥ ५.१२३.२१ ॥
Por tanto, hijo de Gāndhārī, abandona también el orgullo y la ira. Oh héroe, haz la paz con los Pāṇḍavas; oh rey, deja tu furia.
5.123.22
स भवान्सुहृदां पथ्यं वचो गृह्णातु माऽनृतम् ।
समर्थैर्विग्रहं कृत्वा विषमस्थो भविष्यसि ॥ ५.१२३.२२ ॥
Acepta tú la palabra saludable de tus amigos, no la falsedad. Si entras en conflicto con los poderosos, caerás en una situación adversa.
5.123.23
ददाति यत्पार्थिव यत्करति ।
यद्वा तपस्तप्यति यञ्जुहोति।
न तस्य नाशोऽस्ति न चापकर्षो ।
नान्यस्तदश्नाति स एव कर्ता ॥ ५.१२३.२३ ॥
Oh rey, quien da, quien actúa, quien practica austeridad, quien ofrece sacrificio: para él no hay pérdida ni disminución; otro no disfruta de su fruto, solo lo disfruta el que actúa.
5.123.24
इदं महाख्यानमनुत्तमं हितं ।
बहुश्रुतानां गतरोषरागिणाम्।
समीक्ष्य लोके बहुधा प्रधारितं ।
त्रिवर्गदृष्टिः पृथिवीमुपाश्नुते ॥ ५.१२३.२४ ॥
Este gran relato es supremo y benéfico. Ha sido expuesto de muchas maneras en el mundo, tras meditarlo, para los sabios y para quienes están libres de ira y apego. Quien contempla los tres fines disfruta de la tierra.
5.123.25
एतत्पुण्यतमं राजन्ययातेश्चरितं महत् ।
यच्छ्रुत्वा श्रावयित्वा च स्वर्गं यान्तीह मानवाः ॥ ५.१२३.२५ ॥
Oh rey, esta es la historia de Yayāti, la más meritoria y grandiosa. Quienes la escuchan y la hacen escuchar van al cielo desde aquí.