મહાભારત · અધ્યાય 5.123
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.123.1
सद्भिरारोपितः स्वर्गं पार्थिवैर्भूरिदक्षिणैः ।
अभ्यनुज्ञाय दौहित्रान्ययातिर्दिवमास्थितः ॥ ५.१२३.१ ॥
સજ્જનો દ્વારા સ્વર્ગમાં ઉંચકાયેલા યયાતિ, ઘણી દક્ષિણા આપનારા રાજાઓ સાથે, દૌહિત્રોની રજા લઈને સ્વર્ગે પહોંચ્યા.
5.123.2
अभिवृष्टश्च वर्षेण नानापुष्पसुगन्धिना ।
परिष्वक्तश्च पुण्येन वायुना पुण्यगन्धिना ॥ ५.१२३.२ ॥
અનેક સુગંધી ફૂલોની વર્ષાથી તેઓ અભિષિક્ત થયા, અને પુણ્યગંધી પવિત્ર વાયુએ તેમને આલિંગન આપ્યું.
5.123.3
अचलं स्थानमासाद्य दौहित्रफलनिर्जितम् ।
कर्मभिः स्वैरुपचितो जज्वाल परया श्रिया ॥ ५.१२३.३ ॥
અચલ સ્થાન પામીને, દૌહિત્રોના દાનફળથી જીતાયેલા, પોતાનાં કર્મોથી વધેલા તેઓ પરમ શોભાથી ઝળહળ્યા.
5.123.4
उपगीतोपनृत्तश्च गन्धर्वाप्सरसां गणैः ।
प्रीत्या प्रतिगृहीतश्च स्वर्गे दुन्दुभिनिःस्वनैः ॥ ५.१२३.४ ॥
ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના સમૂહોએ ગાઈને અને નૃત્ય કરીને તેમનું સ્વાગત કર્યું; સ્વર્ગમાં દુંદુભિના નાદ વચ્ચે પ્રેમથી તેમને સ્વીકારાયા.
5.123.5
अभिष्टुतश्च विविधैर्देवराजर्षिचारणैः ।
अर्चितश्चोत्तमार्घेण दैवतैरभिनन्दितः ॥ ५.१२३.५ ॥
દેવરાજ, ઋષિઓ અને ચારણોએ વિવિધ સ્તુતિઓથી તેમની પ્રશંસા કરી; ઉત્તમ અર્ઘ્યથી પૂજાયા; દેવોએ આનંદથી તેમનું અભિનંદન કર્યું.
5.123.6
प्राप्तः स्वर्गफलं चैव तमुवाच पितामहः ।
निर्वृतं शान्तमनसं वचोभिस्तर्पयन्निव ॥ ५.१२३.६ ॥
સ્વર્ગફળ પામેલા તેમને પિતામહે કહ્યું; સંતુષ્ટ અને શાંત મનવાળા તેમને વચનોથી તૃપ્ત કરતા હોય તેમ.
5.123.7
चतुष्पादस्त्वया धर्मश्रितो लोक्येन कर्मणा ।
अक्षयस्तव लोकोऽयं कीर्तिश्चैवाक्षया दिवि ॥ ५.१२३.७ ॥
તું લૌકિક કર્મ વડે ચાર પગવાળા ધર્મનો આશ્રય લીધો છે; તારો આ લોક અક્ષય છે અને સ્વર્ગમાં તારી કીર્તિ પણ અક્ષય છે.
5.123.8
पुनस्त्वयैव राजर्षे स्वकृतेन विघातितम् ।
आवृतं तमसा चेतः सर्वेषां स्वर्गवासिनाम् ॥ ५.१२३.८ ॥
હે રાજર્ષિ, ફરીથી તેં જ પોતાના કર્મથી તે નષ્ટ કર્યું; સ્વર્ગવાસી સૌનું ચિત્ત અંધકારથી ઢંકાયેલું છે.
5.123.9
येन त्वां नाभिजानन्ति ततोऽज्ञातोसि पातितः ।
प्रीत्यैव चासि दौहित्रैस्तारितस्त्वमिहागतः ॥ ५.१२३.९ ॥
તેઓ તને ઓળખતા ન હોવાથી તું અજ્ઞાત થઈને પડી ગયો; પ્રેમથી જ તારા દૌહિત્રોએ તને તાર્યો, અને તું અહીં આવ્યો છે.
5.123.10
स्थानं च प्रतिपन्नोऽसि कर्मणा स्वेन निर्जितम् ।
अचलं शाश्वतं पुण्यमुत्तमं ध्रुवमव्ययम् ॥ ५.१२३.१० ॥
તેં પોતાના કર્મથી જીતેલું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું છે—અચળ, શાશ્વત, પુણ્ય, ઉત્તમ, ધ્રુવ અને અવ્યય.
5.123.11
भगवन्संशयो मेऽस्ति कश्चितं छेत्तुमर्हसि ।
न ह्यन्यमहमर्हामि प्रष्टुं लोकपितामह ॥ ५.१२३.११ ॥
હે ભગવન્, મારા મનમાં કોઈ સંશય છે; તેને આપ જ છેદો, કારણ કે હે લોકપિતામહ, હું બીજા કોઈને પૂછવાને યોગ્ય નથી.
5.123.12
बहुवर्षसहस्रान्तं प्रजापालनवर्धितम् ।
अनेकक्रतुदानौघैरार्जितं मे महत्फलम् ॥ ५.१२३.१२ ॥
હજારો વર્ષોના અંત સુધી પ્રજાપાલનથી વધેલું અને અનેક યજ્ઞો તથા દાનના પ્રવાહોથી મેળવેલું મારું મહાન ફળ.
5.123.13
कथं तदल्पकालेन क्षीणं येनास्मि पातितः ।
भगवन्वेत्थ लोकांश्च शाश्वतान्मम निर्मितान् ।
कथं नु मम तत्सर्वं विप्रनष्टं महाद्युते ॥ ५.१२३.१३ ॥
તે અલ્પ સમયમાં કેવી રીતે ક્ષીણ થઈ ગયું અને હું કેવી રીતે પાડી દેવાયો? હે ભગવન્, તમે મારા દ્વારા નિર્મિત શાશ્વત લોકોને જાણો છો. હે મહાતેજસ્વી, મારું તે બધું કેવી રીતે સંપૂર્ણપણે નષ્ટ થયું?
5.123.14
बहुवर्षसहस्रान्तं प्रजापालनवर्धितम् ।
अनेकक्रतुदानौघैर्यत्त्वयोपार्जितं फलम् ॥ ५.१२३.१४ ॥
અનેક હજાર વર્ષોના અંત સુધી પ્રજાપાલનથી વધેલું, અનેક યજ્ઞો અને દાનોના પ્રવાહથી તેં મેળવેલું ફળ.
5.123.15
तदनेनैव दोषेण क्षीणं येनासि पातितः ।
अभिमानेन राजेन्द्र धिक्कृतः स्वर्गवासिभिः ॥ ५.१२३.१५ ॥
તે જ દોષથી તે ક્ષીણ થયું, જેના કારણે તું પાડી દેવાયો. હે રાજેન્દ્ર, અભિમાનને લીધે સ્વર્ગવાસીઓએ તારી નિંદા કરી.
5.123.16
नायं मानेन राजर्षे न बलेन न हिंसया ।
न शाठ्येन न मायाभिर्लोको भवति शाश्वतः ॥ ५.१२३.१६ ॥
હે રાજર્ષિ, આ લોક માનથી, બળથી, હિંસાથી, કપટથી કે માયાથી શાશ્વત થતો નથી.
5.123.17
नावमान्यास्त्वया राजन्नधमोत्कृष्टमध्यमाः ।
न हि मानप्रदग्धानां कश्चिदस्ति शमः क्वचित् ॥ ५.१२३.१७ ॥
હે રાજા, તારે અધમ, ઉત્તમ કે મધ્યમ કોઈનું પણ અપમાન ન કરવું. અભિમાનથી બળેલાઓને ક્યાંય કદી શાંતિ નથી હોતી.
5.123.18
पतनारोहणमिदं कथयिष्यन्ति ये नराः ।
विषमाण्यपि ते प्राप्तास्तरिष्यन्ति न संशयः ॥ ५.१२३.१८ ॥
આ ઉત્થાન અને પતનની કથા જે લોકો કહેશે, તેઓ વિષમ પરિસ્થિતિમાં આવી પડે તોપણ તેને પાર કરશે, એમાં શંકા નથી.
5.123.19
एष दोषोऽभिमानेन पुरा प्राप्तो ययातिना ।
निर्बध्नताऽतिमात्रं च गालवेन महीपते ॥ ५.१२३.१९ ॥
હે મહીપતિ, આ દોષ પૂર્વે અભિમાનથી યયાતિને પ્રાપ્ત થયો હતો, અને અતિશય હઠથી ગાલવને પણ.
5.123.20
श्रोतव्यं हितकामानां सुहृदां हितमिच्छताम् ।
न कर्तव्यो हि निर्बन्धो निर्बन्धो हि क्षयोदयः ॥ ५.१२३.२० ॥
હિત ઇચ્છતા મિત્રોની વાત સાંભળવી જોઈએ; હઠ ન કરવી, કારણ કે હઠ જ વિનાશનો ઉદય છે.
5.123.21
तस्मात्त्वमपि गान्धारे मानं क्रोधं च वर्जय ।
सन्धत्स्व पाण्डवैर्वीर संरम्भं त्यज पार्थिव ॥ ५.१२३.२१ ॥
તેથી હે ગાંધારીપુત્ર, તું પણ માન અને ક્રોધ છોડ. હે વીર, પાંડવો સાથે સંધિ કર; હે રાજા, ઉગ્ર રોષ ત્યજ.
5.123.22
स भवान्सुहृदां पथ्यं वचो गृह्णातु माऽनृतम् ।
समर्थैर्विग्रहं कृत्वा विषमस्थो भविष्यसि ॥ ५.१२३.२२ ॥
તમે મિત્રોનું હિતકારી વચન સ્વીકારો, અસત્ય નહીં. સમર્થો સાથે વિગ્રહ કરીને તમે વિષમ સ્થિતિમાં પડશો.
5.123.23
ददाति यत्पार्थिव यत्करति ।
यद्वा तपस्तप्यति यञ्जुहोति।
न तस्य नाशोऽस्ति न चापकर्षो ।
नान्यस्तदश्नाति स एव कर्ता ॥ ५.१२३.२३ ॥
હે રાજા, જે દાન આપે છે, જે કર્મ કરે છે, જે તપ કરે છે, જે હોમ કરે છે — તેનો નાશ નથી, તેની ઘટ પણ નથી; તેનું ફળ બીજો ભોગવતો નથી, કર્તા પોતે જ ભોગવે છે.
5.123.24
इदं महाख्यानमनुत्तमं हितं ।
बहुश्रुतानां गतरोषरागिणाम्।
समीक्ष्य लोके बहुधा प्रधारितं ।
त्रिवर्गदृष्टिः पृथिवीमुपाश्नुते ॥ ५.१२३.२४ ॥
આ મહાખ્યાન સર્વોત્તમ અને હિતકારી છે. બહુશ્રુત અને રોષ-રાગ રહિત લોકો માટે જગતમાં અનેક રીતે વિચારીને પ્રતિપાદિત કરાયું છે; ત્રિવર્ગદૃષ્ટિવાળો પૃથ્વીનો ઉપભોગ કરે છે.
5.123.25
एतत्पुण्यतमं राजन्ययातेश्चरितं महत् ।
यच्छ्रुत्वा श्रावयित्वा च स्वर्गं यान्तीह मानवाः ॥ ५.१२३.२५ ॥
હે રાજન, આ યયાતિનું મહાન અને અત્યંત પુણ્યમય ચરિત્ર છે. આ સાંભળીને અને સંભળાવીને મનુષ્યો અહીં સ્વર્ગે જાય છે.