મહાભારત · અધ્યાય 5.124
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.124.1
भगवन्नेवमेवैतद्यथा वदसि नारद ।
इच्छामि चाहमप्येवं न त्वीशो भगवन्नहम् ॥ ५.१२४.१ ॥
હે ભગવન્, તમે કહો છો તેમ જ એ છે. મને પણ એમ જ ઇચ્છા છે; પરંતુ હે ભગવન્, હું તેનો ઈશ્વર નથી.
5.124.2
एवमुक्त्वा ततः कृष्णमभ्यभाषत कौरवः ।
स्वर्ग्यं लोक्यं च मामात्थ धर्म्यं न्याय्यं च केशव ॥ ५.१२४.२ ॥
એમ કહીને પછી કૌરવે કૃષ્ણને કહ્યું: "હે કેશવ, તમે મને જે કહો છો તે સ્વર્ગપ્રદ, લોકહિતકારી, ધર્મ્ય અને ન્યાય્ય છે."
5.124.3
न त्वहं स्ववशस्तात क्रियमाणं न मे प्रियम् ।
न मंस्यन्ते दुरात्मानः पुत्रा मम जनार्दन ॥ ५.१२४.३ ॥
પણ હે તાત, હું સ્વતંત્ર નથી. જે કરવામાં આવી રહ્યું છે તે મને પ્રિય નથી; હે જનાર્દન, મારા દુષ્ટ પુત્રો તે માનશે નહીં.
5.124.4
अङ्ग दुर्योधनं कृष्ण मन्दं शास्त्रातिगं मम ।
अनुनेतुं महाबाहो यतस्व पुरुषोत्तम ॥ ५.१२४.४ ॥
હે કૃષ્ણ, શાસ્ત્રોનું ઉલ્લંઘન કરનાર મારા મૂર્ખ દુર્યોધનને સમજાવવાનો પ્રયત્ન કરો. હે મહાબાહુ, હે પુરુષોત્તમ, યત્ન કરો.
5.124.5
न श्रृणोति महाबाहो वचनं साधु भाषितम् ।
गान्धार्याश्च हृषीकेश विदुरस्य च धीमतः ।
अन्येषां चैव सुहृदां भीष्मादीनां हितैषिणाम् ॥ ५.१२४.५ ॥
હે મહાબાહુ, હે હૃષીકેશ, ગાંધારી, બુદ્ધિમાન વિદુર અને ભીષ્મ આદિ અન્ય હિતૈષી મિત્રોના સારા વચનો પણ તે સાંભળતો નથી.
5.124.6
स त्वं पापमतिं क्रूरं पापचित्तमचेतनम् ।
अनुशाधि दुरात्मानं स्वयं दुर्योधनं नृपम् ॥ ५.१२४.६ ॥
તું એ પાપબુદ્ધિ, ક્રૂર, પાપચિત્ત, અચેતન દુરાત્મા રાજા દુર્યોધનને પોતે બોધ આપીને નિયંત્રિત કર.
5.124.7
सुहृत्कार्यं तु सुमहत्कृतं ते स्याञ्जनार्दन ॥ ५.१२४.७ ॥
હે જનાર્દન, તારા માટે એક હિતેચ્છુ દ્વારા કરાયેલું સૌથી મહાન કાર્ય આ જ હશે.
5.124.8
ततोऽभ्यावृत्य वार्ष्णेयो दुर्योधनममर्षणम् ।
अब्रवीन्मधुरां वाचं सर्वधर्मार्थतत्त्ववित् ॥ ५.१२४.८ ॥
ત્યારે સર્વ ધર્મ અને અર્થનું તત્ત્વ જાણનાર વાર્ષ્ણેય (કૃષ્ણ) ક્રોધી દુર્યોધન તરફ વળીને મધુર વાણીમાં બોલ્યા.
5.124.9
दुर्योधन निबोधेदं मद्वाक्यं कुरुसत्तम ।
शर्मार्थं ते विशेषेण सानुबन्धस्य भारत ॥ ५.१२४.९ ॥
હે કુરુશ્રેષ્ઠ દુર્યોધન, મારી આ વાત સાંભળ. હે ભારત, આ ખાસ કરીને તારા અને તારા અનુયાયીઓના કલ્યાણ માટે છે.
5.124.10
महाप्रज्ञकुले जातः साध्वेतत्कर्तुमर्हसि ।
श्रुतवृत्तोपसंपन्नः सर्वैः समुदितो गुणैः ॥ ५.१२४.१० ॥
તું મહાપ્રજ્ઞ કુળમાં જન્મ્યો છે; આ કરવું તને યોગ્ય છે. તું શાસ્ત્રજ્ઞાન અને સદાચારથી યુક્ત છે અને સર્વ ગુણોથી સંપન્ન છે.
5.124.11
दौष्कुलेया दुरात्मानो नृशंसा निरपत्रपाः ।
त एतदीदृशं कुर्युर्यथा त्वं तात मन्यसे ॥ ५.१२४.११ ॥
નીચ કુળના, દુષ્ટ મનવાળા, ક્રૂર અને નિર્લજ્જ લોકો જ, હે તાત, તું ધારે છે તેમ આવું કરશે.
5.124.12
धर्मार्थयुक्ता लोकेऽस्मिन्प्रवृत्तिर्लक्ष्यते सताम् ।
असतां विपरीता तु लक्ष्यते भरतर्षभ ।
विपरीता त्वियं वृत्तिरसकृल्लक्ष्यते त्वयि ॥ ५.१२४.१२ ॥
આ જગતમાં સજ્જનોનું આચરણ ધર્મ અને અર્થથી યુક્ત દેખાય છે, જ્યારે અસજ્જનોનું આચરણ તેનાથી વિપરીત દેખાય છે. હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તારામાં આ આચરણ વારંવાર વિપરીત દેખાય છે.
5.124.13
अधर्मश्चानुबन्धोऽत्र घोरः प्राणहरो महान् ।
अनिष्टश्चानिमित्तश्च न च शक्यश्च भारत ॥ ५.१२४.१३ ॥
અહીં અધર્મનું પરિણામ ભયંકર, પ્રાણહારી અને મહાન છે; તે અનિષ્ટકારક અને અકારણ છે, અને હે ભારત, તેને ટાળી પણ શકાતું નથી.
5.124.14
तमनर्थं परिहरन्नात्मश्रेयः करिष्यसि ।
भ्रातॄणामथ भृत्यानां मित्राणां च परन्तप ॥ ५.१२४.१४ ॥
તે અનર્થને ટાળીને તું પોતાનું કલ્યાણ સાધીશ; હે પરંતપ, ભાઈઓ, સેવકો અને મિત્રોનું પણ.
5.124.15
अधर्म्यादयशस्याच्च कर्मणस्त्वं प्रमोक्ष्यसे ॥ ५.१२४.१५ ॥
અધર્મી અને અપયશકારી કર્મથી તું મુક્ત થઈશ.
5.124.16
प्राज्ञैः शूरैर्महोत्साहैरात्मवद्भिर्बहुश्रुतैः ।
सन्धत्स्व पुरुषव्याघ्र पाण्डवैर्भरतर्षभ।
तद्धितं च प्रियं चैव धृतराष्ट्रस्य धीमतः ॥ ५.१२४.१६ ॥
હે પુરુષવ્યાઘ્ર, હે ભરતર્ષભ, પ્રાજ્ઞ, શૂર, મહોત્સાહી, આત્મસંયમી અને બહુશ્રુત પાંડવો સાથે સંધિ કર; તે જ બુદ્ધિમાન ધૃતરાષ્ટ્રનું હિત અને પ્રિય છે.
5.124.17
पितामहस्य द्रोणस्य विदुरस्य महामतेः ।
कृपस्य सोमदत्तस्य बाह्लीकस्य च धीमतः ॥ ५.१२४.१७ ॥
પિતામહ, દ્રોણ, મહામતિ વિદુર, કૃપ, સોમદત્ત અને બુદ્ધિમાન બાહ્લીકની (સલાહથી).
5.124.18
अश्वत्थाम्नो विकर्णस्य सञ्जयस्य विविंशतेः ।
ज्ञातीनां चैव भूयिष्ठं मित्राणां च परन्तप ॥ ५.१२४.१८ ॥
અશ્વત્થામા, વિકર્ણ, સંજય, વિવિંશતિની (સલાહથી), અને મુખ્યત્વે જ્ઞાતિજનો તથા મિત્રોની, હે પરંતપ.
5.124.19
शमे शर्म भवेत्तात सर्वस्य जगतस्तथा ।
ह्रीमानसि कुले जातः श्रुतवानानृशंस्यवान् ।
तिष्ठ तात पितुः शास्त्रे मातुश्च भरतर्षभ ॥ ५.१२४.१९ ॥
શાંતિમાં જ સૌનું અને જગતનું કલ્યાણ થાય છે, વહાલા પુત્ર. તું લજ્જાશીલ છે, ઉત્તમ કુળમાં જન્મ્યો છે, વિદ્વાન અને દયાળુ છે. હે ભરતશ્રેષ્ઠ, પિતા અને માતાના ઉપદેશમાં સ્થિર રહે.
5.124.20
एतच्छ्रेयो हि मन्यन्ते पिता यच्छास्ति भारत ।
उक्तमापद्गतः पूर्वं पितुः स्मरसि शासनम् ॥ ५.१२४.२० ॥
હે ભારત, પિતા જે ઉપદેશ આપે તેને લોકો શ્રેયસ્કર માને છે. આપત્તિમાં પડ્યો ત્યારે તેં પહેલાં કહ્યું હતું; પિતાનો એ ઉપદેશ તને યાદ છે?
5.124.21
रोचते ते पितुस्तात पाण्डवैः सह सङ्गमः ।
सामात्यस्य कुरुश्रेष्ठ तत्तुभ्यां तात रोचताम् ॥ ५.१२४.२१ ॥
પ્રિય પુત્ર, તને અને પિતાને પાંડવો સાથે મિલન પસંદ આવે. હે કુરુશ્રેષ્ઠ, મંત્રીઓ સાથેનું તે મિલન તમારા બંનેને રુચે.
5.124.22
श्रुत्वा यः सुहृदां शास्त्रं मर्त्यो न प्रतिपद्यते ।
विपाकान्ते दहत्येनं किंपाकमिव भक्षितम् ॥ ५.१२४.२२ ॥
મિત્રોનો ઉપદેશ સાંભળીને પણ જે મનુષ્ય તેનો સ્વીકાર ન કરે, તેને અંતે તે ઉપદેશ બાળે છે, જેમ કિંપાક ફળ ખાનારને.
5.124.23
यस्तु निःश्रेयसं वाक्यं मोहान्न प्रतिपद्यते ।
स दीर्घसूत्रो हीनार्थः पश्चात्तापेन युज्यते ॥ ५.१२४.२३ ॥
પણ જે મોહને કારણે હિતકારી વચન સ્વીકારતો નથી, તે વિલંબ કરનાર, પોતાના ઉદ્દેશથી વંચિત થઈને પછી પશ્ચાતાપથી યુક્ત થાય છે.
5.124.24
यस्तु न्निःश्रेयसं श्रुत्वा प्राक्तदेवाभिपद्यते ।
आत्मनो मतमुत्सृज्य स लोके सुखमेधते ॥ ५.१२४.२४ ॥
જે હિતકારી વચન સાંભળતાં જ તરત તેનો સ્વીકાર કરે અને પોતાનો મત છોડી દે, તે આ લોકમાં સુખથી વૃદ્ધિ પામે છે.
5.124.25
योऽर्थकामस्य वचनं प्रातिकूल्यान्न मृष्यते ।
शृणोति प्रतिकूलानि द्विषतां वशमेति सः ॥ ५.१२४.२५ ॥
અર્થ અને કામ ઇચ્છનારની વાત વિરોધને કારણે સહન ન કરીને, પ્રતિકૂળ વાતો સાંભળનાર શત્રુઓને વશ થાય છે.
5.124.26
सतां मतमतिक्रम्य योऽसतां वर्तते मते ।
शोचन्ते व्यसने तस्य सुहृदो नचिरादिव ॥ ५.१२४.२६ ॥
સજ્જનોના મતનું ઉલ્લંઘન કરીને જે દુર્જનોના મત પ્રમાણે વર્તે છે, તેની આપત્તિમાં મિત્રો તરત શોક કરે છે.
5.124.27
मुख्यानमात्यानुत्सृज्य यो निहीनान्निषेवते ।
स घोरामापदं प्राप्य नोत्तारमधिगच्छति ॥ ५.१२४.२७ ॥
મુખ્ય અમાત્યોને છોડી જે નીચ લોકોની સેવા કરે છે, તે ભયંકર આપત્તિમાં પડીને તેમાંથી છૂટવાનો માર્ગ શોધી શકતો નથી.
5.124.28
योऽसत्सेवी वृथाचारो न श्रोता सुहृदां सताम् ।
परान्वृणीति स्वान्द्वेष्टि तं गौस्त्यजति भारत ॥ ५.१२४.२८ ॥
જે દુર્જનોની સેવા કરે છે, વ્યર્થ આચરણ કરે છે, મિત્રો અને સજ્જનોની વાત સાંભળતો નથી, પારકાને પસંદ કરે છે અને પોતાનાઓને દ્વેષ કરે છે, હે ભારત, તેને પૃથ્વી ત્યજી દે છે.
5.124.29
तत्वं विरुद्धा तैर्वीरैस्येतत्राणमिच्छसि ।
अशिष्टेभ्योऽसमर्थेभ्यो मूढेभ्यो भरतर्षभ ॥ ५.१२४.२९ ॥
તેથી તું તે વીરોનો વિરોધી હોવા છતાં અહીં રક્ષણ ઇચ્છે છે. હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તું અશિષ્ટ, અસમર્થ અને મૂર્ખ લોકો પાસેથી રક્ષણની આશા રાખે છે.
5.124.30
को हि शक्रसमाञ्ज्ञातीनतिक्रम्य महारथान् ।
अन्येभ्यस्त्राणमाशंसेत्त्वदन्यो भुवि मानवः ॥ ५.१२४.३० ॥
ઇન્દ્ર સમાન સગાંઓ અને મહારથીઓને છોડીને, તારા સિવાય પૃથ્વી પર કયો માનવી બીજાઓ પાસેથી રક્ષણની આશા રાખે?
5.124.31
जन्मप्रभृति कौन्तेया नित्यं विनिकृतास्त्वया ।
न च ते जातु कुप्यन्ति धर्मात्मानो हि पाण्डवाः ॥ ५.१२४.३१ ॥
જન્મથી જ કૌન્તેયો સદા તારા દ્વારા પીડાયા છે; તોપણ ધર્માત્મા પાંડવો ક્યારેય ક્રોધ કરતા નથી.
5.124.32
मिथ्योपचरितास्तात जन्मप्रभृति बान्धवाः ।
त्वयि सम्यङ्भहाबाहो प्रतिपन्ना यशस्विनः ॥ ५.१२४.३२ ॥
હે તાત, હે મહાબાહો, જન્મથી જ બાંધવોને કપટી વર્તનથી વર્તાવાયું છે; તોપણ યશસ્વીઓએ તારી સાથે યોગ્ય રીતે વર્તન કર્યું છે.
5.124.33
त्वयाऽपि प्रतिपत्तव्यं तथैव भरतर्षभ ।
स्वेषु बन्धुषु मुख्येषु मा मन्युवशमन्वगाः ॥ ५.१२४.३३ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તારે પણ એવું જ વર્તન કરવું જોઈએ; તારા મુખ્ય બાંધવો પ્રત્યે ક્રોધને વશ ન થા.
5.124.34
त्रिवर्गयुक्तः प्राज्ञानामारम्भो भरतर्षभ ।
धर्मार्थावनुरुद्ध्यन्ते त्रिवर्गासंभवे नराः ॥ ५.१२४.३४ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, જ્ઞાનીઓનો આરંભ ત્રિવર્ગયુક્ત હોય છે; ત્રિવર્ગ શક્ય ન હોય ત્યારે માણસો ધર્મ અને અર્થને અનુસરે છે.
5.124.35
पृथक्व विनिविष्टानां धर्मं धीरोऽनुरुध्यते ।
मध्यमोऽर्थं कलिं बालः काममेवानुरुद्ध्यते ॥ ५.१२४.३५ ॥
જુદા જુદા લાગેલાઓમાં ધીર ધર્મને અનુસરે છે; મધ્યમ અર્થને; અને બાળક કલહ તથા કેવળ કામને અનુસરે છે.
5.124.36
इन्द्रियैः प्राकृतो लोभाद्धर्मं विप्रजहाति यः ।
कामार्थावनुपायेन लिप्समानो विनश्यति ॥ ५.१२४.३६ ॥
ઇન્દ્રિયોને વશ સામાન્ય માણસ લોભથી ધર્મને છોડી દે છે; અયોગ્ય ઉપાયથી કામ અને અર્થ મેળવવા ઇચ્છતો તે નષ્ટ થાય છે.
5.124.37
कामार्थौ लिप्समानस्तु धर्ममेवादितश्चरेत् ।
न हि धर्मादपैत्यर्थः कामो वाऽपि कदाचन ॥ ५.१२४.३७ ॥
કામ અને અર્થ મેળવવા ઇચ્છનારે શરૂઆતથી જ ધર્મનું આચરણ કરવું. ધર્મથી અર્થ કે કામ ક્યારેય દૂર થતા નથી.
5.124.38
उपायं धर्ममेवाहुस्त्रिवर्गस्य विशांपते ।
लिप्समानो हि तेनाशु कक्षेऽग्निरिव वर्धते ॥ ५.१२४.३८ ॥
હે રાજા, ત્રિવર્ગનો ઉપાય ધર્મ જ કહેવાય છે. તેના દ્વારા ઇચ્છુક જલદી વધે છે, સૂકા ઘાસમાં અગ્નિ વધે તેમ.
5.124.39
स त्वं तातानुपायेन लिप्ससे भरतर्षभ ।
आधिराज्यं महद्दीप्तं प्रथितं सर्वराजसु ॥ ५.१२४.३९ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, એ અનુચિત માર્ગે, હે પ્રિય, સર્વ રાજાઓમાં પ્રસિદ્ધ મહાન અને તેજસ્વી આધિરાજ્ય તું ઇચ્છે છે.
5.124.40
आत्मानं तक्षति ह्येष वनं परशुना यथा ।
यः सम्यग्वर्तमानेषु मिथ्या राजन्प्रवर्तते ।
न तस्य हि मतिं छिन्द्याद्यस्य नेच्छेत्पराभवम् ॥ ५.१२४.४० ॥
કુહાડીથી જંગલ કાપે તેમ, સમ્યક વર્તનારાઓ વચ્ચે ખોટું વર્તનારો પોતાને જ કાપે છે, હે રાજા. જેનો પરાભવ ઇચ્છતો નથી તેની બુદ્ધિ છેદવી નહીં.
5.124.41
अविच्छिन्नमतेरस्य कल्याणे धीयते मतिः ।
आत्मवान्नावमन्येत त्रिषु लोकेषु भारत ॥ ५.१२४.४१ ॥
અખંડ બુદ્ધિવાળાનું મન કલ્યાણમાં સ્થિર રહે છે. હે ભારત, આત્મવાન માણસે ત્રણે લોકમાં કોઈનું અપમાન ન કરવું.
5.124.42
अप्यन्यं प्राकृतं कञ्चित्किमु तान्पाण्डवर्षभान् ।
अमर्षवशमापन्नो न किंचिद्बुद्व्यते जनः ॥ ५.१२४.४२ ॥
કોઈ સામાન્ય માણસ પણ અસહિષ્ણુતાને વશ થાય તો એ પાંડવશ્રેષ્ઠોની તો શી વાત! ક્રોધને વશ થયેલો માણસ કંઈ પણ સમજી શકતો નથી.
5.124.43
छिद्यते ह्याततं सर्वं प्रमाणं पश्य भारत ।
श्रेयस्ते दुर्जनात्तात पाण्डवैः सह सङ्गतम् ॥ ५.१२४.४३ ॥
કારણ કે સર્વ વિસ્તાર છેદાઈ રહ્યો છે; હે ભારત, પ્રમાણ જુઓ. હે તાત, દુર્જનોથી અલગ થઈ પાંડવો સાથે મેળ કરવો એ જ તારા માટે શ્રેયસ્કર છે.
5.124.44
तैर्हि संप्रीपमाणस्त्वं सर्वान्कामानवाप्स्यसि ।
पाण्डवैर्निर्मितां भूमिं भुञ्जानो राजसत्तम ॥ ५.१२४.४४ ॥
કારણ કે તેમનાથી પ્રસન્ન થઈ, પાંડવોએ સ્થાપેલી ભૂમિનો ઉપભોગ કરતાં, હે રાજશ્રેષ્ઠ, તું સર્વ કામનાઓ પામીશ.
5.124.45
पाण्डवान्पृष्ठतः कृत्वा त्राणमाशससऽन्वतः ।
दुःशासने दुर्विषहे कर्णे चापि ससौबले ॥ ५.१२४.४५ ॥
પાંડવોને પાછળ મૂકીને તું બીજાઓ પાસેથી રક્ષણની આશા રાખે છે — દુઃશાસન, દુર્વિષહ, કર્ણ અને સૌબલ સાથે.
5.124.46
एतेष्वैश्वर्यमाधाय भूतिमिच्छसि भारत ।
न चैते तव पर्याप्ता ज्ञाने धर्मार्थयोस्तथा ॥ ५.१२४.४६ ॥
એમના પર રાજ્યભાર મૂકીને તું સમૃદ્ધિ ઇચ્છે છે, હે ભારત. પણ ધર્મ અને અર્થના જ્ઞાનમાં આ તારા માટે પૂરતા નથી.
5.124.47
विक्रमे चाप्यपर्याप्तः पाण्डवान्प्रति भारत ।
न हीमे सर्वराजानः पर्याप्ताः सहितास्त्वया ॥ ५.१२४.४७ ॥
પાંડવો સામેના પરાક્રમમાં પણ તું પૂરતો નથી, હે ભારત. તારી સાથે મળેલા આ બધા રાજાઓ પણ પૂરતા નથી.
5.124.48
क्रुद्धस्य भीमसेनस्य प्रेक्षितुं मुखमाहवे ।
इदं सनिहितं तात समग्रं पार्थिवं बलम् ॥ ५.१२४.४८ ॥
યુદ્ધમાં ક્રોધિત ભીમસેનનું મુખ જોવા, હે તાત, આ સમગ્ર રાજસેના એકત્ર થયેલી છે.
5.124.49
अयं भीष्मस्तथा द्रोणः कर्णश्चायं तथा कृपः ।
भूरिश्रवाः सौमदत्तिरश्वत्थामा जयद्रथः ॥ ५.१२४.४९ ॥
આ ભીષ્મ, આ દ્રોણ, આ કર્ણ અને આ કૃપ. ભૂરિશ્રવા, સોમદત્તનો પુત્ર, અશ્વત્થામા અને જયદ્રથ (તેઓ પણ અહીં છે).
5.124.50
अशक्ताः सर्व एवैते प्रतियोद्धुं धनञ्जयम् ।
अजेयो ह्यर्जुनः सङ्ख्ये सर्वैरपि सुरासुरैः ।
मानुषैरपि गन्धर्वैर्मा युद्धे चेत आधिथाः ॥ ५.१२४.५० ॥
આ સર્વ ધનંજય સામે લડવા અસમર્થ છે. યુદ્ધમાં અર્જુન દેવો, અસુરો, મનુષ્યો, ગંધર્વો દ્વારા પણ અજેય છે. યુદ્ધમાં તારું મન ન લગાવ.
5.124.51
दृश्यतां वा पुमान्कश्चित्समग्रे पार्थिवे बले ।
योऽर्जुनं समरे प्राप्य स्वस्तिमानाव्रजेद्गृहान् ॥ ५.१२४.५१ ॥
સમગ્ર રાજસેનામાં શું કોઈ એવો પુરુષ દેખાય છે, જે યુદ્ધમાં અર્જુનનો સામનો કરીને સલામત ઘરે પાછો ફરી શકે?
5.124.52
किं ते जनक्षयेणेह कृतेन भरतर्षभ ।
यस्मिञ्चिते जितं ते स्यात्पुमानेकः स दृश्यतां ॥ ५.१२४.५२ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, અહીં લોકોના સંહારથી તને શું લાભ? જે એક પુરુષને જીતવાથી તારો વિજય થશે, તે એક જ પુરુષ જોવામાં આવે.
5.124.53
यः सदेवान्सगन्धर्वान्सयक्षासुरपन्नगान् ।
अजयत्खाण्डवप्रस्थे कस्तं युद्धेय मानवः ॥ ५.१२४.५३ ॥
ખાંડવપ્રસ્થમાં દેવો, ગંધર્વો, યક્ષો, અસુરો, નાગો સહિત સર્વને જીતનાર તેની સામે કયો મનુષ્ય યુદ્ધ કરશે?
5.124.54
तथा विराटनगरे श्रूयते महदद्भुतम् ।
एकस्य च बहूनां च पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ ५.१२४.५४ ॥
એ જ રીતે વિરાટનગરમાં એક મહાન અદ્ભુત ઘટના સંભળાય છે. એક અને અનેક વચ્ચેનું તે ઉદાહરણ જ પૂરતું છે.
5.124.55
युद्धे येन महादेवः साक्षात्सन्तोषितः शिवः ।
तमजेयमनाधृष्यं विजेतुं जिष्णुमच्युतम् ।
आशंससीह समरे वीरमर्जुनमूर्जितम् ॥ ५.१२४.५५ ॥
યુદ્ધમાં જેણે સાક્ષાત મહાદેવ શિવને પ્રસન્ન કર્યા, તે અજેય, અનાધૃષ્ય, વિજયી, અચ્યુત અર્જુનને અહીં યુદ્ધમાં જીતવાની તું આશા રાખે છે, તે બળવાન વીરને.
5.124.56
मद्द्वितीयं पुनः पार्थं कः प्रार्थयितुमर्हति ।
युद्धे प्रतीपमायान्तमपि साक्षात्पुरन्दरः ॥ ५.१२४.५६ ॥
મારા બીજા સાથી પાર્થ પાસે ફરી કોણ માગણી કરી શકે? યુદ્ધમાં સામે આવેલા સાક્ષાત પુરંદર ઇન્દ્ર પણ હોય તોપણ.
5.124.57
बाहुभ्यामुद्वहेद्भूमिं दहेत्क्रुद्ध इमाः प्रजाः ।
पातयेत्रिदिवाद्देवान्योऽर्जुनं समरे जयेत् ॥ ५.१२४.५७ ॥
જે પોતાના બાહુઓથી પૃથ્વીને ઊંચકી શકે, ક્રોધથી આ પ્રજાઓને બાળી શકે, સ્વર્ગમાંથી દેવોને પાડી શકે, તે જ યુદ્ધમાં અર્જુનને જીતી શકે.
5.124.58
पश्य पुत्रांस्तथा भ्रातॄञ्ज्ञातीन्संबन्धिनस्तथा ।
त्वत्कृते न विनश्येयुरिमे भरतसत्तमाः ॥ ५.१२४.५८ ॥
તારા પુત્રોને, ભાઈઓને, જ્ઞાતિજનોને, સંબંધીઓને જો; તારા કારણે આ ભરતવંશના શ્રેષ્ઠ પુરુષો નષ્ટ ન થાય.
5.124.59
अस्तु शेषं कौरवाणां मा पराभूदिदं कुलम् ।
कुलघ्न इति नोच्येथा नष्टकीर्तिर्नराधिप ॥ ५.१२४.५९ ॥
કૌરવોનો શેષ રહેવા દે; આ કુળ પરાજિત ન થાય. હે નરાધિપ, તને 'કુળઘાતક' ન કહેવાય, અને તારી કીર્તિ નષ્ટ ન થાય.
5.124.60
त्वामेव स्थापयिष्यन्ति यौवराज्ये महारथाः ।
महाराज्येऽपि पितरं धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ॥ ५.१२४.६० ॥
મહારથીઓ તને જ યુવરાજ પદે સ્થાપશે; મહાન રાજ્યમાં પણ પ્રજાઓના સ્વામી તારા પિતા ધૃતરાષ્ટ્રને સ્થાપશે.
5.124.61
मा तात श्रियमायान्तीमवमंस्थाः समुद्यताम् ।
अर्धं प्रदाय पार्थेभ्यो महतीं श्रियमाप्नुहि ॥ ५.१२४.६१ ॥
હે પુત્ર, તારી તરફ આવી રહેલી આ લક્ષ્મીનું અપમાન ન કર. પૃથાના પુત્રોને અર્ધું આપીને મહાન લક્ષ્મી પ્રાપ્ત કર.
5.124.62
पाण्डवैः संशमं कृत्वा कृत्वा च सुहृदां वचः ।
संप्रीयमाणो मित्रैश्च चिरं भद्राण्यवाप्स्यसि ॥ ५.१२४.६२ ॥
પાંડવો સાથે સંધિ કરીને અને સુહૃદોનું વચન માનીને, મિત્રોથી પ્રસન્ન થઈને તું લાંબા સમય સુધી કલ્યાણ પામીશ.