マハーバーラタ · 章 5.124
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.124.1
भगवन्नेवमेवैतद्यथा वदसि नारद ।
इच्छामि चाहमप्येवं न त्वीशो भगवन्नहम् ॥ ५.१२४.१ ॥
尊い方よ、おっしゃるとおりです。私もそう望みます。しかし尊い方よ、私はそれを思いのままにできる者ではありません。
5.124.2
एवमुक्त्वा ततः कृष्णमभ्यभाषत कौरवः ।
स्वर्ग्यं लोक्यं च मामात्थ धर्म्यं न्याय्यं च केशव ॥ ५.१२४.२ ॥
こう言うと、クル族の王はクリシュナに語りかけた。「ケーシャヴァよ、あなたが私に言うことは天界へ導き、世の益となり、法にかない、正しい。」
5.124.3
न त्वहं स्ववशस्तात क्रियमाणं न मे प्रियम् ।
न मंस्यन्ते दुरात्मानः पुत्रा मम जनार्दन ॥ ५.१२४.३ ॥
しかし、いとしい者よ、私は自分の思いのままにはできない。今進められていることは私の喜ぶところではなく、ジャナールダナよ、邪心を抱く私の息子たちはそれを受け入れないだろう。
5.124.4
अङ्ग दुर्योधनं कृष्ण मन्दं शास्त्रातिगं मम ।
अनुनेतुं महाबाहो यतस्व पुरुषोत्तम ॥ ५.१२४.४ ॥
いとしいクリシュナよ、経典を踏みにじる私の愚かなドゥルヨーダナを説き伏せようと努めてくれ。大腕の者よ、人中最上の者よ、努力してくれ。
5.124.5
न श्रृणोति महाबाहो वचनं साधु भाषितम् ।
गान्धार्याश्च हृषीकेश विदुरस्य च धीमतः ।
अन्येषां चैव सुहृदां भीष्मादीनां हितैषिणाम् ॥ ५.१२४.५ ॥
大腕の者よ、ヒリシーケーシャよ、彼はガーンダーリーや賢いヴィドゥラ、そしてビーシュマなど、彼の幸福を願う他の友人たちの良い言葉さえ聞き入れないのだ。
5.124.6
स त्वं पापमतिं क्रूरं पापचित्तमचेतनम् ।
अनुशाधि दुरात्मानं स्वयं दुर्योधनं नृपम् ॥ ५.१२४.६ ॥
その邪悪な心をもち、残酷で、悪意に満ち、無分別で、心の汚れた王ドゥルヨーダナを、あなた自身が教え諭し、抑えてほしい。
5.124.7
सुहृत्कार्यं तु सुमहत्कृतं ते स्याञ्जनार्दन ॥ ५.१२४.७ ॥
ジャナार्दナよ、これこそ友があなたのために成しうる大いなる行いである。
5.124.8
ततोऽभ्यावृत्य वार्ष्णेयो दुर्योधनममर्षणम् ।
अब्रवीन्मधुरां वाचं सर्वधर्मार्थतत्त्ववित् ॥ ५.१२४.८ ॥
そこで、あらゆるダルマとアルタの真理を知るヴァールシュネーヤは、怒れるドゥルヨーダナに向き直り、優しい言葉を告げた。
5.124.9
दुर्योधन निबोधेदं मद्वाक्यं कुरुसत्तम ।
शर्मार्थं ते विशेषेण सानुबन्धस्य भारत ॥ ५.१२४.९ ॥
クルの最良者ドゥルヨーダナよ、私のこの言葉を聞け。バーラタよ、これは特にお前とその一族の幸福のためである。
5.124.10
महाप्रज्ञकुले जातः साध्वेतत्कर्तुमर्हसि ।
श्रुतवृत्तोपसंपन्नः सर्वैः समुदितो गुणैः ॥ ५.१२४.१० ॥
大いなる智慧の家に生まれたのだから、これを行うのが当然である。学識と善き行いを備え、あらゆる徳を具えている。
5.124.11
दौष्कुलेया दुरात्मानो नृशंसा निरपत्रपाः ।
त एतदीदृशं कुर्युर्यथा त्वं तात मन्यसे ॥ ५.१२४.११ ॥
賤しい家柄で心の邪悪な、残酷で恥知らずな者だけが、お前が考えるようなことをするだろう、わが子よ。
5.124.12
धर्मार्थयुक्ता लोकेऽस्मिन्प्रवृत्तिर्लक्ष्यते सताम् ।
असतां विपरीता तु लक्ष्यते भरतर्षभ ।
विपरीता त्वियं वृत्तिरसकृल्लक्ष्यते त्वयि ॥ ५.१२४.१२ ॥
この世では善き人の行いはダルマとアルタに結びついて見えるが、悪しき人の行いはそれと逆に見える。バーラタの牡牛よ、お前においてこの行いは繰り返しそれと逆に見える。
5.124.13
अधर्मश्चानुबन्धोऽत्र घोरः प्राणहरो महान् ।
अनिष्टश्चानिमित्तश्च न च शक्यश्च भारत ॥ ५.१२४.१३ ॥
ここで非法の帰結は恐ろしく、命を奪い、大きなものである。それは不吉で原因のないものであり、ああバーラタよ、避けることもできない。
5.124.14
तमनर्थं परिहरन्नात्मश्रेयः करिष्यसि ।
भ्रातॄणामथ भृत्यानां मित्राणां च परन्तप ॥ ५.१२४.१४ ॥
その災いを避けることで、君は自らの幸福を成し、兄弟や従者、友人の幸福も成すだろう、ああ敵を焼く者よ。
5.124.15
अधर्म्यादयशस्याच्च कर्मणस्त्वं प्रमोक्ष्यसे ॥ ५.१२४.१५ ॥
不正で不名誉をもたらす行いから、君は解放されるだろう。
5.124.16
प्राज्ञैः शूरैर्महोत्साहैरात्मवद्भिर्बहुश्रुतैः ।
सन्धत्स्व पुरुषव्याघ्र पाण्डवैर्भरतर्षभ।
तद्धितं च प्रियं चैव धृतराष्ट्रस्य धीमतः ॥ ५.१२४.१६ ॥
人中の虎よ、バラタ族の牡牛よ、賢く勇敢で大いなる気力があり、自制し博学なパーンドゥの子らと和平を結べ。それこそが賢明なドリタラーシュトラにとって益となり喜ばしいことである。
5.124.17
पितामहस्य द्रोणस्य विदुरस्य महामतेः ।
कृपस्य सोमदत्तस्य बाह्लीकस्य च धीमतः ॥ ५.१२४.१७ ॥
祖父、ドローナ、大智のヴィドゥラ、クリパ、ソーマダッタ、そして賢明なバーヒリーカの助言によって。
5.124.18
अश्वत्थाम्नो विकर्णस्य सञ्जयस्य विविंशतेः ।
ज्ञातीनां चैव भूयिष्ठं मित्राणां च परन्तप ॥ ५.१२४.१८ ॥
アシュヴァッターマン、ヴィカルナ、サンジャヤ、ヴィヴィンシャティの助言に、とりわけ親族と友人の助言によって、ああ敵を焼く者よ。
5.124.19
शमे शर्म भवेत्तात सर्वस्य जगतस्तथा ।
ह्रीमानसि कुले जातः श्रुतवानानृशंस्यवान् ।
तिष्ठ तात पितुः शास्त्रे मातुश्च भरतर्षभ ॥ ५.१२४.१९ ॥
平和の中にこそ、すべての者と世界の幸福がある、いとしい子よ。おまえは慎み深く、高貴な家に生まれ、学識があり、慈悲深い。バラタの牡牛よ、父と母の教えにとどまれ。
5.124.20
एतच्छ्रेयो हि मन्यन्ते पिता यच्छास्ति भारत ।
उक्तमापद्गतः पूर्वं पितुः स्मरसि शासनम् ॥ ५.१२४.२० ॥
バーラタよ、人々は父が教えることこそ最善だと考える。おまえは以前、苦難に陥った時にそう言った。父の教えを覚えているか。
5.124.21
रोचते ते पितुस्तात पाण्डवैः सह सङ्गमः ।
सामात्यस्य कुरुश्रेष्ठ तत्तुभ्यां तात रोचताम् ॥ ५.१२४.२१ ॥
いとしい子よ、おまえと父上がパーンドゥの子らと和合することを望ましく思うように。クルの最勝者よ、大臣たちとともにその和睦が二人の意にかなうように。
5.124.22
श्रुत्वा यः सुहृदां शास्त्रं मर्त्यो न प्रतिपद्यते ।
विपाकान्ते दहत्येनं किंपाकमिव भक्षितम् ॥ ५.१२४.२२ ॥
友人たちの教えを聞いてもそれに従わない人は、結局その教えに焼かれる。キンパーカの実を食べた者のように。
5.124.23
यस्तु निःश्रेयसं वाक्यं मोहान्न प्रतिपद्यते ।
स दीर्घसूत्रो हीनार्थः पश्चात्तापेन युज्यते ॥ ५.१२४.२३ ॥
しかし、迷いのために至福へ導く言葉を受け入れない者は、ぐずぐずと先延ばしにし、目的を失い、後で悔恨に襲われる。
5.124.24
यस्तु न्निःश्रेयसं श्रुत्वा प्राक्तदेवाभिपद्यते ।
आत्मनो मतमुत्सृज्य स लोके सुखमेधते ॥ ५.१२४.२४ ॥
至福の教えを聞いたら、すぐにそれを受け入れ、自分の意見を捨てる者は、この世で幸福に栄える。
5.124.25
योऽर्थकामस्य वचनं प्रातिकूल्यान्न मृष्यते ।
शृणोति प्रतिकूलानि द्विषतां वशमेति सः ॥ ५.१२४.२५ ॥
富と欲望を求める者の言葉を、逆らう心から受け入れず、不利なことばかり聞く者は、敵の支配下に陥る。
5.124.26
सतां मतमतिक्रम्य योऽसतां वर्तते मते ।
शोचन्ते व्यसने तस्य सुहृदो नचिरादिव ॥ ५.१२४.२६ ॥
善人の意見を無視して悪人の意見に従って行動する者には、災難の時、友がすぐに嘆き悲しむ。
5.124.27
मुख्यानमात्यानुत्सृज्य यो निहीनान्निषेवते ।
स घोरामापदं प्राप्य नोत्तारमधिगच्छति ॥ ५.१२४.२७ ॥
主要な大臣を退けて下賤の者に仕える者は、恐ろしい災難に陥り、そこから抜け出す道を見いだせない。
5.124.28
योऽसत्सेवी वृथाचारो न श्रोता सुहृदां सताम् ।
परान्वृणीति स्वान्द्वेष्टि तं गौस्त्यजति भारत ॥ ५.१२४.२८ ॥
悪人に仕え、行いが空しく、友や善人の言葉に耳を貸さず、他人を選び、身内を憎む者を、バーラタよ、大地は見捨てる。
5.124.29
तत्वं विरुद्धा तैर्वीरैस्येतत्राणमिच्छसि ।
अशिष्टेभ्योऽसमर्थेभ्यो मूढेभ्यो भरतर्षभ ॥ ५.१२४.२९ ॥
それゆえ、あの英雄たちに敵対しながら、ここで庇護を求めている。バラタの牡牛よ、お前は無礼で無能で愚かな者に守護を期待している。
5.124.30
को हि शक्रसमाञ्ज्ञातीनतिक्रम्य महारथान् ।
अन्येभ्यस्त्राणमाशंसेत्त्वदन्यो भुवि मानवः ॥ ५.१२४.३० ॥
インドラに等しい親族と大戦車の勇士たちを見捨てて、お前以外に誰が地上で他人からの庇護を期待するだろうか。
5.124.31
जन्मप्रभृति कौन्तेया नित्यं विनिकृतास्त्वया ।
न च ते जातु कुप्यन्ति धर्मात्मानो हि पाण्डवाः ॥ ५.१२४.३१ ॥
生まれたときから、クンティーの息子たちは常にあなたに虐げられてきた。それでも法の心をもつパーンダヴァたちは決して怒らない。
5.124.32
मिथ्योपचरितास्तात जन्मप्रभृति बान्धवाः ।
त्वयि सम्यङ्भहाबाहो प्रतिपन्ना यशस्विनः ॥ ५.१२४.३२ ॥
親愛なる者よ、大いなる腕の者よ。生まれたときから親族は偽りの扱いを受けてきた。それでも栄誉ある者たちはあなたに正しく接してきた。
5.124.33
त्वयाऽपि प्रतिपत्तव्यं तथैव भरतर्षभ ।
स्वेषु बन्धुषु मुख्येषु मा मन्युवशमन्वगाः ॥ ५.१२४.३३ ॥
バラタの牡牛よ、あなたも同じように振る舞うべきである。自分の主だった親族に対して、怒りの支配下に陥ってはならない。
5.124.34
त्रिवर्गयुक्तः प्राज्ञानामारम्भो भरतर्षभ ।
धर्मार्थावनुरुद्ध्यन्ते त्रिवर्गासंभवे नराः ॥ ५.१२४.३४ ॥
バラタの牡牛よ、賢者の行いは三つの目的（トリヴァルガ）を伴う。三つが叶わないとき、人は法と富を追い求める。
5.124.35
पृथक्व विनिविष्टानां धर्मं धीरोऽनुरुध्यते ।
मध्यमोऽर्थं कलिं बालः काममेवानुरुद्ध्यते ॥ ५.१२४.३५ ॥
それぞれに専念する者のうち、堅固な者は法を追い、中庸な者は富を追い、愚かな者は争いと欲望だけを追う。
5.124.36
इन्द्रियैः प्राकृतो लोभाद्धर्मं विप्रजहाति यः ।
कामार्थावनुपायेन लिप्समानो विनश्यति ॥ ५.१२४.३६ ॥
感覚に支配された凡人は貪欲から法を捨て、不正な手段で欲と富を得ようとして滅びる。
5.124.37
कामार्थौ लिप्समानस्तु धर्ममेवादितश्चरेत् ।
न हि धर्मादपैत्यर्थः कामो वाऽपि कदाचन ॥ ५.१२४.३७ ॥
欲望と富を得ようとする者は、最初から法を実践すべきである。富も欲望も決して法から離れることはないからである。
5.124.38
उपायं धर्ममेवाहुस्त्रिवर्गस्य विशांपते ।
लिप्समानो हि तेनाशु कक्षेऽग्निरिव वर्धते ॥ ५.१२४.३८ ॥
人の王よ、三つの目的への方便は法のみだと言われる。それによって求める者は、枯れ草の中の火のように速く成長する。
5.124.39
स त्वं तातानुपायेन लिप्ससे भरतर्षभ ।
आधिराज्यं महद्दीप्तं प्रथितं सर्वराजसु ॥ ५.१२४.३९ ॥
バラタの中の雄牛よ、愛しき者よ、そのような不当な手段で、あなたは諸王の間に名高い、偉大で輝かしい覇権を求めている。
5.124.40
आत्मानं तक्षति ह्येष वनं परशुना यथा ।
यः सम्यग्वर्तमानेषु मिथ्या राजन्प्रवर्तते ।
न तस्य हि मतिं छिन्द्याद्यस्य नेच्छेत्पराभवम् ॥ ५.१२४.४० ॥
斧で森を切り倒すように、正しく振る舞う者たちの中で偽りを行う者は、王よ、自らを切り裂くのだ。敗北を望まない者の知恵を断つべきではない。
5.124.41
अविच्छिन्नमतेरस्य कल्याणे धीयते मतिः ।
आत्मवान्नावमन्येत त्रिषु लोकेषु भारत ॥ ५.१२४.४१ ॥
判断の途切れぬ者の心は善に定まる。バーラタよ、自己を制する者は三界のどの者をも軽んじてはならない。
5.124.42
अप्यन्यं प्राकृतं कञ्चित्किमु तान्पाण्डवर्षभान् ।
अमर्षवशमापन्नो न किंचिद्बुद्व्यते जनः ॥ ५.१२४.४२ ॥
普通の人でさえ怒りに支配されてしまうなら、まして、あのパーンダヴァの雄牛たちはなおさらだ。怒りに支配された人は何も理解しない。
5.124.43
छिद्यते ह्याततं सर्वं प्रमाणं पश्य भारत ।
श्रेयस्ते दुर्जनात्तात पाण्डवैः सह सङ्गतम् ॥ ५.१२४.४३ ॥
広がったものはすべて断ち切られる。バーラタよ、規範を見よ。わが子よ、悪人から離れてパーンダヴァと和解することがおまえにとって善い。
5.124.44
तैर्हि संप्रीपमाणस्त्वं सर्वान्कामानवाप्स्यसि ।
पाण्डवैर्निर्मितां भूमिं भुञ्जानो राजसत्तम ॥ ५.१२४.४४ ॥
彼らによって喜ばれ、パーンダヴァが建てた大地を享受すれば、王の中の最上の者よ、おまえはすべての願いを得るだろう。
5.124.45
पाण्डवान्पृष्ठतः कृत्वा त्राणमाशससऽन्वतः ।
दुःशासने दुर्विषहे कर्णे चापि ससौबले ॥ ५.१२४.४५ ॥
パーンダヴァを背後に置き、他者に庇護を求めている。耐え難きドゥフシャーサナ、カルナ、そしてスバラの子シャクニに。
5.124.46
एतेष्वैश्वर्यमाधाय भूतिमिच्छसि भारत ।
न चैते तव पर्याप्ता ज्ञाने धर्मार्थयोस्तथा ॥ ५.१२४.४६ ॥
これらの者に統治を委ねて、おまえは繁栄を望んでいる、バーラタよ。だが、法と利の知においては、彼らはおまえに十分ではない。
5.124.47
विक्रमे चाप्यपर्याप्तः पाण्डवान्प्रति भारत ।
न हीमे सर्वराजानः पर्याप्ताः सहितास्त्वया ॥ ५.१२४.४७ ॥
パーンダヴァに対する武勇においても、おまえは足りない、バーラタよ。実に、おまえに従うこれらの王たちも皆、足りないのだ。
5.124.48
क्रुद्धस्य भीमसेनस्य प्रेक्षितुं मुखमाहवे ।
इदं सनिहितं तात समग्रं पार्थिवं बलम् ॥ ५.१२४.४८ ॥
戦場で怒れるビーマセーナの顔を見るために、わが子よ、この王の軍勢全体がここに集まっている。
5.124.49
अयं भीष्मस्तथा द्रोणः कर्णश्चायं तथा कृपः ।
भूरिश्रवाः सौमदत्तिरश्वत्थामा जयद्रथः ॥ ५.१२४.४९ ॥
ここにビーシュマ、ここにドローナ、ここにカルナ、ここにクリパがいる。ソーマダッタの子ブーリシュラヴァス、アシュヴァッターマン、ジャヤドラタも（ここにいる）。
5.124.50
अशक्ताः सर्व एवैते प्रतियोद्धुं धनञ्जयम् ।
अजेयो ह्यर्जुनः सङ्ख्ये सर्वैरपि सुरासुरैः ।
मानुषैरपि गन्धर्वैर्मा युद्धे चेत आधिथाः ॥ ५.१२४.५० ॥
これらの者は皆、ダナンジャヤ（アルジュナ）と戦うことができない。戦いにおいてアルジュナは神々、阿修羅、人間、ガンダルヴァのいずれにも征服されない。戦いに心を向けてはならない。
5.124.51
दृश्यतां वा पुमान्कश्चित्समग्रे पार्थिवे बले ।
योऽर्जुनं समरे प्राप्य स्वस्तिमानाव्रजेद्गृहान् ॥ ५.१२४.५१ ॥
王の全軍の中に、戦いでアルジュナに会いながら無事に家へ帰れる男が一人でもいるかどうか、見てみよ。
5.124.52
किं ते जनक्षयेणेह कृतेन भरतर्षभ ।
यस्मिञ्चिते जितं ते स्यात्पुमानेकः स दृश्यतां ॥ ५.१२४.५२ ॥
バラタの牡牛よ、ここで人々を滅ぼして何の得があるのか。その一人の男を征服すれば汝は勝利するであろう、その者を見よ。
5.124.53
यः सदेवान्सगन्धर्वान्सयक्षासुरपन्नगान् ।
अजयत्खाण्डवप्रस्थे कस्तं युद्धेय मानवः ॥ ५.१२४.५३ ॥
カーンダヴァ・プラスタで神々、ガンダルヴァ、ヤクシャ、アスラ、ナーガを含む全てを征服した者と、どの人間が戦うであろうか。
5.124.54
तथा विराटनगरे श्रूयते महदद्भुतम् ।
एकस्य च बहूनां च पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ ५.१२४.५४ ॥
同様に、ヴィラータの都では大いなる驚くべき事績が伝えられている。一人対多数というその例だけで十分である。
5.124.55
युद्धे येन महादेवः साक्षात्सन्तोषितः शिवः ।
तमजेयमनाधृष्यं विजेतुं जिष्णुमच्युतम् ।
आशंससीह समरे वीरमर्जुनमूर्जितम् ॥ ५.१२४.५५ ॥
ここで戦いにおいて、大神シヴァ自身を喜ばせた、征服しがたく、侵しがたく、勝利者であり、不滅のアルジュナを、お前は打ち破ることを望んでいる。力強い英雄よ。
5.124.56
मद्द्वितीयं पुनः पार्थं कः प्रार्थयितुमर्हति ।
युद्धे प्रतीपमायान्तमपि साक्षात्पुरन्दरः ॥ ५.१२४.५६ ॥
私を次に頼みとする、プリター（パールタ）の子に、いったい誰が再び請うことができようか。戦いで立ちはだかるのが、まさしく城砦破壊者インドラであったとしても。
5.124.57
बाहुभ्यामुद्वहेद्भूमिं दहेत्क्रुद्ध इमाः प्रजाः ।
पातयेत्रिदिवाद्देवान्योऽर्जुनं समरे जयेत् ॥ ५.१२४.५७ ॥
両腕で大地を持ち上げ、怒りでこの民を焼き尽くし、天から神々を落とすことができる者こそが、戦いでアルジュナを打ち破ることができるだろう。
5.124.58
पश्य पुत्रांस्तथा भ्रातॄञ्ज्ञातीन्संबन्धिनस्तथा ।
त्वत्कृते न विनश्येयुरिमे भरतसत्तमाः ॥ ५.१२४.५८ ॥
お前の息子たち、兄弟たち、一族、姻戚を見よ。お前のせいで、このバラタの最も優れた者たちが滅びることがないように。
5.124.59
अस्तु शेषं कौरवाणां मा पराभूदिदं कुलम् ।
कुलघ्न इति नोच्येथा नष्टकीर्तिर्नराधिप ॥ ५.१२४.५९ ॥
クル族の残りの者を生かせ。この一族を敗れさせるな。おお人の主よ、お前が「一族の滅ぼし手」と呼ばれることなく、名声を失うことのないように。
5.124.60
त्वामेव स्थापयिष्यन्ति यौवराज्ये महारथाः ।
महाराज्येऽपि पितरं धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ॥ ५.१२४.६० ॥
大戦車兵たちはお前自身を皇太子の位に立てるだろう。そして大王国においても、民の主であるお前の父ドリタラーシュトラを立てるだろう。
5.124.61
मा तात श्रियमायान्तीमवमंस्थाः समुद्यताम् ।
अर्धं प्रदाय पार्थेभ्यो महतीं श्रियमाप्नुहि ॥ ५.१२४.६१ ॥
愛しい息子よ、あなたに近づいてくる幸運を軽んじてはならない。プリター の息子たちに半分を与えて、大いなる繁栄を得なさい。
5.124.62
पाण्डवैः संशमं कृत्वा कृत्वा च सुहृदां वचः ।
संप्रीयमाणो मित्रैश्च चिरं भद्राण्यवाप्स्यसि ॥ ५.१२४.६२ ॥
パーンダヴァ兄弟と和睦し、友人たちの忠告に従い、友に喜ばれて、あなたは長く幸福を得るであろう。