महाभारत · अध्याय 5.124
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.124.1
भगवन्नेवमेवैतद्यथा वदसि नारद ।
इच्छामि चाहमप्येवं न त्वीशो भगवन्नहम् ॥ ५.१२४.१ ॥
हे भगवन्, आपण म्हणता तसेच हे आहे. मलाही तसेच वाटते; परंतु हे भगवन्, मी त्यास समर्थ नाही.
5.124.2
एवमुक्त्वा ततः कृष्णमभ्यभाषत कौरवः ।
स्वर्ग्यं लोक्यं च मामात्थ धर्म्यं न्याय्यं च केशव ॥ ५.१२४.२ ॥
असे म्हणून मग कौरव कृष्णाला म्हणाला: "हे केशवा, तू मला जे सांगतोस ते स्वर्गप्रद, लोकहितकारी, धर्मयुक्त आणि न्याय्य आहे."
5.124.3
न त्वहं स्ववशस्तात क्रियमाणं न मे प्रियम् ।
न मंस्यन्ते दुरात्मानः पुत्रा मम जनार्दन ॥ ५.१२४.३ ॥
पण हे तात, मी स्वतंत्र नाही. जे केले जात आहे ते मला प्रिय नाही; हे जनार्दना, माझे दुष्टबुद्धी पुत्र ते मान्य करणार नाहीत.
5.124.4
अङ्ग दुर्योधनं कृष्ण मन्दं शास्त्रातिगं मम ।
अनुनेतुं महाबाहो यतस्व पुरुषोत्तम ॥ ५.१२४.४ ॥
हे कृष्णा, शास्त्रांचे उल्लंघन करणाऱ्या माझ्या मूर्ख दुर्योधनाला समजावण्याचा प्रयत्न कर. हे महाबाहो, हे पुरुषोत्तमा, प्रयत्न कर.
5.124.5
न श्रृणोति महाबाहो वचनं साधु भाषितम् ।
गान्धार्याश्च हृषीकेश विदुरस्य च धीमतः ।
अन्येषां चैव सुहृदां भीष्मादीनां हितैषिणाम् ॥ ५.१२४.५ ॥
हे महाबाहो, हे हृषीकेशा, गांधारी, बुद्धिमान विदुर आणि भीष्मादी इतर हितैषी सुहृदांचे चांगले बोललेले शब्दही तो ऐकत नाही.
5.124.6
स त्वं पापमतिं क्रूरं पापचित्तमचेतनम् ।
अनुशाधि दुरात्मानं स्वयं दुर्योधनं नृपम् ॥ ५.१२४.६ ॥
तू त्या पापबुद्धी, क्रूर, पापचित्त, अचेतन दुरात्मा राजा दुर्योधनाला स्वतः उपदेश देऊन ताब्यात ठेव.
5.124.7
सुहृत्कार्यं तु सुमहत्कृतं ते स्याञ्जनार्दन ॥ ५.१२४.७ ॥
हे जनार्दन, तुझ्यासाठी एका हितचिंतकाचे अत्यंत मोठे कार्य हेच असेल.
5.124.8
ततोऽभ्यावृत्य वार्ष्णेयो दुर्योधनममर्षणम् ।
अब्रवीन्मधुरां वाचं सर्वधर्मार्थतत्त्ववित् ॥ ५.१२४.८ ॥
तेव्हा सर्व धर्म आणि अर्थाचे तत्त्व जाणणारा वार्ष्णेय (कृष्ण) संतप्त दुर्योधनाकडे वळून गोड वाणीने बोलला.
5.124.9
दुर्योधन निबोधेदं मद्वाक्यं कुरुसत्तम ।
शर्मार्थं ते विशेषेण सानुबन्धस्य भारत ॥ ५.१२४.९ ॥
हे कुरुश्रेष्ठ दुर्योधना, माझे हे वचन ऐक. हे भारता, हे विशेषतः तुझ्या आणि तुझ्या अनुयायांच्या कल्याणासाठी आहे.
5.124.10
महाप्रज्ञकुले जातः साध्वेतत्कर्तुमर्हसि ।
श्रुतवृत्तोपसंपन्नः सर्वैः समुदितो गुणैः ॥ ५.१२४.१० ॥
तू महाप्रज्ञ कुलात जन्मला आहेस; हेच करणे तुला योग्य आहे. तू शास्त्रज्ञान आणि सदाचाराने युक्त असून सर्व गुणांनी संपन्न आहेस.
5.124.11
दौष्कुलेया दुरात्मानो नृशंसा निरपत्रपाः ।
त एतदीदृशं कुर्युर्यथा त्वं तात मन्यसे ॥ ५.१२४.११ ॥
नीच कुलातील, दुष्ट मनाचे, क्रूर आणि निर्लज्ज लोकच, हे तात, तू समजतोस तसे असे कृत्य करतील.
5.124.12
धर्मार्थयुक्ता लोकेऽस्मिन्प्रवृत्तिर्लक्ष्यते सताम् ।
असतां विपरीता तु लक्ष्यते भरतर्षभ ।
विपरीता त्वियं वृत्तिरसकृल्लक्ष्यते त्वयि ॥ ५.१२४.१२ ॥
या जगात सज्जनांचे वर्तन धर्म व अर्थाने युक्त दिसते, तर असज्जनांचे वर्तन त्याच्या उलट दिसते. हे भरतर्षभा, तुझ्यामध्ये हे वर्तन वारंवार उलट दिसून येते.
5.124.13
अधर्मश्चानुबन्धोऽत्र घोरः प्राणहरो महान् ।
अनिष्टश्चानिमित्तश्च न च शक्यश्च भारत ॥ ५.१२४.१३ ॥
येथे अधर्माचे फल भयंकर, प्राणहारी आणि महान आहे; ते अनिष्टकारक व अकारण आहे, आणि हे भारता, ते टाळताही येत नाही.
5.124.14
तमनर्थं परिहरन्नात्मश्रेयः करिष्यसि ।
भ्रातॄणामथ भृत्यानां मित्राणां च परन्तप ॥ ५.१२४.१४ ॥
त्या अनर्थाचा त्याग करून तू स्वतःचे कल्याण साधशील; हे परंतपा, बंधू, सेवक आणि मित्र यांचेही.
5.124.15
अधर्म्यादयशस्याच्च कर्मणस्त्वं प्रमोक्ष्यसे ॥ ५.१२४.१५ ॥
अधर्म्य आणि अपकीर्ती देणाऱ्या कर्मापासून तू मुक्त होशील.
5.124.16
प्राज्ञैः शूरैर्महोत्साहैरात्मवद्भिर्बहुश्रुतैः ।
सन्धत्स्व पुरुषव्याघ्र पाण्डवैर्भरतर्षभ।
तद्धितं च प्रियं चैव धृतराष्ट्रस्य धीमतः ॥ ५.१२४.१६ ॥
हे पुरुषव्याघ्रा, हे भरतर्षभा, प्राज्ञ, शूर, महोत्साही, आत्मसंयमी आणि बहुश्रुत अशा पांडवांशी सलोखा कर; तेच बुद्धिमान धृतराष्ट्राचे हितकारक आणि प्रिय आहे.
5.124.17
पितामहस्य द्रोणस्य विदुरस्य महामतेः ।
कृपस्य सोमदत्तस्य बाह्लीकस्य च धीमतः ॥ ५.१२४.१७ ॥
पितामह, द्रोण, महामती विदुर, कृप, सोमदत्त आणि बुद्धिमान बाह्लीक यांच्या (सल्ल्याने).
5.124.18
अश्वत्थाम्नो विकर्णस्य सञ्जयस्य विविंशतेः ।
ज्ञातीनां चैव भूयिष्ठं मित्राणां च परन्तप ॥ ५.१२४.१८ ॥
अश्वत्थामा, विकर्ण, संजय, विविंशती यांच्या (सल्ल्याने), आणि विशेषतः ज्ञाती व मित्र यांच्या, हे परंतपा.
5.124.19
शमे शर्म भवेत्तात सर्वस्य जगतस्तथा ।
ह्रीमानसि कुले जातः श्रुतवानानृशंस्यवान् ।
तिष्ठ तात पितुः शास्त्रे मातुश्च भरतर्षभ ॥ ५.१२४.१९ ॥
शांतीतच सर्वांचे आणि जगाचे कल्याण होते, प्रिय पुत्रा. तू लज्जाशील आहेस, उत्तम कुलात जन्मलास, विद्वान आणि दयाळू आहेस. हे भरतश्रेष्ठा, वडील आणि आई यांच्या उपदेशात स्थिर राहा.
5.124.20
एतच्छ्रेयो हि मन्यन्ते पिता यच्छास्ति भारत ।
उक्तमापद्गतः पूर्वं पितुः स्मरसि शासनम् ॥ ५.१२४.२० ॥
हे भारता, वडील जे उपदेश करतात तेच श्रेयस्कर आहे असे लोक मानतात. संकटात सापडलेला असताना तू पूर्वी म्हणाला होतास; वडिलांचा तो उपदेश तुला आठवतो का?
5.124.21
रोचते ते पितुस्तात पाण्डवैः सह सङ्गमः ।
सामात्यस्य कुरुश्रेष्ठ तत्तुभ्यां तात रोचताम् ॥ ५.१२४.२१ ॥
प्रिय पुत्रा, तुला आणि वडिलांना पांडवांबरोबर सलोखा आवडो. हे कुरुश्रेष्ठा, मंत्र्यांसह तो सलोखा तुम्हा दोघांना रुचो.
5.124.22
श्रुत्वा यः सुहृदां शास्त्रं मर्त्यो न प्रतिपद्यते ।
विपाकान्ते दहत्येनं किंपाकमिव भक्षितम् ॥ ५.१२४.२२ ॥
सुहृदांचा उपदेश ऐकूनही जो मनुष्य तो मानत नाही, त्याला शेवटी तो उपदेश जाळतो, जसे किंपाक फळ खाल्लेल्याला जाळते.
5.124.23
यस्तु निःश्रेयसं वाक्यं मोहान्न प्रतिपद्यते ।
स दीर्घसूत्रो हीनार्थः पश्चात्तापेन युज्यते ॥ ५.१२४.२३ ॥
परंतु जो मोहामुळे हितकारक वचन स्वीकारत नाही, तो दिरंगाई करणारा होतो, आपल्या हेतूपासून वंचित होतो आणि नंतर पश्चात्तापाने ग्रासला जातो.
5.124.24
यस्तु न्निःश्रेयसं श्रुत्वा प्राक्तदेवाभिपद्यते ।
आत्मनो मतमुत्सृज्य स लोके सुखमेधते ॥ ५.१२४.२४ ॥
जो हितकारक वचन ऐकताच लगेच ते स्वीकारतो आणि आपले मत सोडून देतो, तो या जगात सुखाने भरभराटतो.
5.124.25
योऽर्थकामस्य वचनं प्रातिकूल्यान्न मृष्यते ।
शृणोति प्रतिकूलानि द्विषतां वशमेति सः ॥ ५.१२४.२५ ॥
अर्थ आणि काम इच्छिणाऱ्याचे बोलणे विरोधामुळे सहन न करता, प्रतिकूल गोष्टी ऐकणारा शत्रूंच्या वशात जातो.
5.124.26
सतां मतमतिक्रम्य योऽसतां वर्तते मते ।
शोचन्ते व्यसने तस्य सुहृदो नचिरादिव ॥ ५.१२४.२६ ॥
सज्जनांचे मत ओलांडून जो दुर्जनांच्या मताप्रमाणे वागतो, त्याच्या संकटात मित्र लवकरच शोक करतात.
5.124.27
मुख्यानमात्यानुत्सृज्य यो निहीनान्निषेवते ।
स घोरामापदं प्राप्य नोत्तारमधिगच्छति ॥ ५.१२४.२७ ॥
प्रमुख अमात्यांना सोडून जो हीनांची सेवा करतो, तो भयंकर संकटात सापडून त्यातून सुटण्याचा मार्ग शोधू शकत नाही.
5.124.28
योऽसत्सेवी वृथाचारो न श्रोता सुहृदां सताम् ।
परान्वृणीति स्वान्द्वेष्टि तं गौस्त्यजति भारत ॥ ५.१२४.२८ ॥
जो दुर्जनांची सेवा करतो, व्यर्थ आचरण ठेवतो, मित्र आणि सज्जनांचे ऐकत नाही, परक्यांना निवडतो आणि आपल्यांचा द्वेष करतो, हे भारता, त्याला पृथ्वी सोडून देते.
5.124.29
तत्वं विरुद्धा तैर्वीरैस्येतत्राणमिच्छसि ।
अशिष्टेभ्योऽसमर्थेभ्यो मूढेभ्यो भरतर्षभ ॥ ५.१२४.२९ ॥
म्हणून तू त्या वीरांचा विरोधक असूनही येथे संरक्षण इच्छितोस. हे भरतश्रेष्ठा, तू अशिष्ट, असमर्थ आणि मूर्ख लोकांकडून संरक्षणाची अपेक्षा करतोस.
5.124.30
को हि शक्रसमाञ्ज्ञातीनतिक्रम्य महारथान् ।
अन्येभ्यस्त्राणमाशंसेत्त्वदन्यो भुवि मानवः ॥ ५.१२४.३० ॥
इंद्रासमान नातेवाईक आणि महारथींना सोडून, तुझ्याशिवाय पृथ्वीवर कोणता मनुष्य दुसऱ्यांकडून संरक्षणाची अपेक्षा करील?
5.124.31
जन्मप्रभृति कौन्तेया नित्यं विनिकृतास्त्वया ।
न च ते जातु कुप्यन्ति धर्मात्मानो हि पाण्डवाः ॥ ५.१२४.३१ ॥
जन्मापासूनच कौंतेय सदैव तुझ्याकडून दुखावले गेले आहेत; तरीही धर्मात्मा पांडव कधीही कोपले नाहीत.
5.124.32
मिथ्योपचरितास्तात जन्मप्रभृति बान्धवाः ।
त्वयि सम्यङ्भहाबाहो प्रतिपन्ना यशस्विनः ॥ ५.१२४.३२ ॥
हे तात, हे महाबाहो, जन्मापासूनच बांधवांशी खोटा व्यवहार झाला; तरीही यशस्वी लोक तुझ्याशी योग्य रीतीने वागले.
5.124.33
त्वयाऽपि प्रतिपत्तव्यं तथैव भरतर्षभ ।
स्वेषु बन्धुषु मुख्येषु मा मन्युवशमन्वगाः ॥ ५.१२४.३३ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, तूही तसाच व्यवहार करायला हवास; आपल्या प्रमुख बांधवांवर कोपाच्या अधीन होऊ नकोस.
5.124.34
त्रिवर्गयुक्तः प्राज्ञानामारम्भो भरतर्षभ ।
धर्मार्थावनुरुद्ध्यन्ते त्रिवर्गासंभवे नराः ॥ ५.१२४.३४ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, शहाण्यांचा आरंभ त्रिवर्गयुक्त असतो; त्रिवर्ग शक्य नसेल तर माणसे धर्म आणि अर्थ यांचा अवलंब करतात.
5.124.35
पृथक्व विनिविष्टानां धर्मं धीरोऽनुरुध्यते ।
मध्यमोऽर्थं कलिं बालः काममेवानुरुद्ध्यते ॥ ५.१२४.३५ ॥
वेगवेगळ्या प्रवृत्तींत गुंतलेल्यांत धीर धर्माचा अवलंब करतो; मध्यम अर्थाचा; आणि मूर्ख कलह व केवळ कामाचा अवलंब करतो.
5.124.36
इन्द्रियैः प्राकृतो लोभाद्धर्मं विप्रजहाति यः ।
कामार्थावनुपायेन लिप्समानो विनश्यति ॥ ५.१२४.३६ ॥
इंद्रियांच्या अधीन असलेला सामान्य माणूस लोभाने धर्म सोडतो; अयोग्य उपायांनी काम व अर्थ मिळवू इच्छिणारा नष्ट होतो.
5.124.37
कामार्थौ लिप्समानस्तु धर्ममेवादितश्चरेत् ।
न हि धर्मादपैत्यर्थः कामो वाऽपि कदाचन ॥ ५.१२४.३७ ॥
काम आणि अर्थ मिळवू इच्छिणाऱ्याने सुरुवातीपासूनच धर्माचे आचरण करावे. धर्मापासून अर्थ किंवा काम कधीही दूर जात नाही.
5.124.38
उपायं धर्ममेवाहुस्त्रिवर्गस्य विशांपते ।
लिप्समानो हि तेनाशु कक्षेऽग्निरिव वर्धते ॥ ५.१२४.३८ ॥
हे राजा, त्रिवर्गाचा उपाय धर्मच आहे असे म्हणतात. त्याद्वारे इच्छुक लवकर वाढतो, कोरड्या गवतात अग्नी वाढतो तसा.
5.124.39
स त्वं तातानुपायेन लिप्ससे भरतर्षभ ।
आधिराज्यं महद्दीप्तं प्रथितं सर्वराजसु ॥ ५.१२४.३९ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, त्या अनुचित मार्गाने, हे प्रिया, सर्व राजांमध्ये प्रसिद्ध असे महान व तेजस्वी आधिराज्य तू इच्छितोस.
5.124.40
आत्मानं तक्षति ह्येष वनं परशुना यथा ।
यः सम्यग्वर्तमानेषु मिथ्या राजन्प्रवर्तते ।
न तस्य हि मतिं छिन्द्याद्यस्य नेच्छेत्पराभवम् ॥ ५.१२४.४० ॥
कुऱ्हाडीने जंगल तोडावे तसा, सम्यक वागणाऱ्यांमध्ये खोटे वागणारा स्वतःलाच तोडतो, हे राजा. ज्याचा पराभव इच्छित नाही त्याची बुद्धी छेदू नये.
5.124.41
अविच्छिन्नमतेरस्य कल्याणे धीयते मतिः ।
आत्मवान्नावमन्येत त्रिषु लोकेषु भारत ॥ ५.१२४.४१ ॥
अविच्छिन्न बुद्धी असलेल्याचे मन कल्याणात स्थिर होते. हे भारता, आत्मवान माणसाने त्रिलोकात कोणाचाही अपमान करू नये.
5.124.42
अप्यन्यं प्राकृतं कञ्चित्किमु तान्पाण्डवर्षभान् ।
अमर्षवशमापन्नो न किंचिद्बुद्व्यते जनः ॥ ५.१२४.४२ ॥
एखादा सामान्य माणूसही असहिष्णुतेच्या वशात गेला तर त्या पांडवश्रेष्ठांचे काय सांगावे! क्रोधाच्या वशात गेलेला माणूस काहीही समजत नाही.
5.124.43
छिद्यते ह्याततं सर्वं प्रमाणं पश्य भारत ।
श्रेयस्ते दुर्जनात्तात पाण्डवैः सह सङ्गतम् ॥ ५.१२४.४३ ॥
कारण सर्व विस्तार तुटत आहे; हे भारता, प्रमाण पाहा. हे तात, दुर्जनांपासून दूर होऊन पांडवांशी मिलाफ करणे हेच तुला श्रेयस्कर आहे.
5.124.44
तैर्हि संप्रीपमाणस्त्वं सर्वान्कामानवाप्स्यसि ।
पाण्डवैर्निर्मितां भूमिं भुञ्जानो राजसत्तम ॥ ५.१२४.४४ ॥
कारण त्यांच्यामुळे संतुष्ट होऊन, पांडवांनी स्थापित केलेली भूमी उपभोगत, हे राजश्रेष्ठा, तू सर्व इच्छा मिळवशील.
5.124.45
पाण्डवान्पृष्ठतः कृत्वा त्राणमाशससऽन्वतः ।
दुःशासने दुर्विषहे कर्णे चापि ससौबले ॥ ५.१२४.४५ ॥
पांडवांना मागे सारून तू इतरांकडून संरक्षणाची आशा करतोस — दुःशासन, दुर्विषह, कर्ण आणि सौबलासह.
5.124.46
एतेष्वैश्वर्यमाधाय भूतिमिच्छसि भारत ।
न चैते तव पर्याप्ता ज्ञाने धर्मार्थयोस्तथा ॥ ५.१२४.४६ ॥
यांच्यावर राज्यभार टाकून तू समृद्धी इच्छितोस, हे भारता. पण धर्म आणि अर्थाच्या ज्ञानात हे तुला पुरेसे नाहीत.
5.124.47
विक्रमे चाप्यपर्याप्तः पाण्डवान्प्रति भारत ।
न हीमे सर्वराजानः पर्याप्ताः सहितास्त्वया ॥ ५.१२४.४७ ॥
पांडवांविरुद्धच्या पराक्रमातही तू पुरेसा नाहीस, हे भारता. तुझ्यासह जमलेले हे सर्व राजेही पुरेसे नाहीत.
5.124.48
क्रुद्धस्य भीमसेनस्य प्रेक्षितुं मुखमाहवे ।
इदं सनिहितं तात समग्रं पार्थिवं बलम् ॥ ५.१२४.४८ ॥
युद्धात क्रुद्ध झालेल्या भीमसेनाचे तोंड पाहण्यासाठी, हे तात, हे सर्व राजसैन्य येथे एकवटले आहे.
5.124.49
अयं भीष्मस्तथा द्रोणः कर्णश्चायं तथा कृपः ।
भूरिश्रवाः सौमदत्तिरश्वत्थामा जयद्रथः ॥ ५.१२४.४९ ॥
हा भीष्म, हा द्रोण, हा कर्ण आणि हा कृप. भूरिश्रवा, सोमदत्ताचा पुत्र, अश्वत्थामा आणि जयद्रथ (हेही येथे आहेत).
5.124.50
अशक्ताः सर्व एवैते प्रतियोद्धुं धनञ्जयम् ।
अजेयो ह्यर्जुनः सङ्ख्ये सर्वैरपि सुरासुरैः ।
मानुषैरपि गन्धर्वैर्मा युद्धे चेत आधिथाः ॥ ५.१२४.५० ॥
हे सर्व धनंजयाशी लढण्यास असमर्थ आहेत. युद्धात अर्जुन देव, असुर, मानव, गंधर्व यांच्याकडूनही अजेय आहे. युद्धात तुझे मन लावू नकोस.
5.124.51
दृश्यतां वा पुमान्कश्चित्समग्रे पार्थिवे बले ।
योऽर्जुनं समरे प्राप्य स्वस्तिमानाव्रजेद्गृहान् ॥ ५.१२४.५१ ॥
संपूर्ण राजसेनेत असा कोणी पुरुष दिसतो का, जो युद्धात अर्जुनाला सामोरे जाऊन सुखरूप घरी परतू शकेल?
5.124.52
किं ते जनक्षयेणेह कृतेन भरतर्षभ ।
यस्मिञ्चिते जितं ते स्यात्पुमानेकः स दृश्यतां ॥ ५.१२४.५२ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, येथे जनक्षय करून तुला काय लाभ? ज्या एका पुरुषाला जिंकल्याने तुझा विजय होईल, त्या एकालाच पाहा.
5.124.53
यः सदेवान्सगन्धर्वान्सयक्षासुरपन्नगान् ।
अजयत्खाण्डवप्रस्थे कस्तं युद्धेय मानवः ॥ ५.१२४.५३ ॥
खाण्डवप्रस्थात देव, गंधर्व, यक्ष, असुर, नाग यांच्यासह सर्वांना जिंकणाऱ्याशी कोणता मानव युद्ध करील?
5.124.54
तथा विराटनगरे श्रूयते महदद्भुतम् ।
एकस्य च बहूनां च पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ ५.१२४.५४ ॥
त्याचप्रमाणे विराटनगरात एक महान अद्भुत घटना ऐकू येते. एक आणि अनेक यांच्यातील ते उदाहरणच पुरेसे आहे.
5.124.55
युद्धे येन महादेवः साक्षात्सन्तोषितः शिवः ।
तमजेयमनाधृष्यं विजेतुं जिष्णुमच्युतम् ।
आशंससीह समरे वीरमर्जुनमूर्जितम् ॥ ५.१२४.५५ ॥
युद्धात ज्याने साक्षात महादेव शिवाला संतुष्ट केले, त्या अजेय, अनाधृष्य, विजयी, अच्युत अर्जुनाला येथे युद्धात जिंकण्याची तू आशा करतोस, त्या बलवान वीराला.
5.124.56
मद्द्वितीयं पुनः पार्थं कः प्रार्थयितुमर्हति ।
युद्धे प्रतीपमायान्तमपि साक्षात्पुरन्दरः ॥ ५.१२४.५६ ॥
माझ्या सोबतीचा दुसरा पार्थ, त्याला पुन्हा कोण याचना करू शकेल? युद्धात समोर आला तरी, साक्षात पुरंदर इंद्रही.
5.124.57
बाहुभ्यामुद्वहेद्भूमिं दहेत्क्रुद्ध इमाः प्रजाः ।
पातयेत्रिदिवाद्देवान्योऽर्जुनं समरे जयेत् ॥ ५.१२४.५७ ॥
जो आपल्या बाहूंनी पृथ्वी उचलू शकेल, क्रोधाने ह्या प्रजांना जाळू शकेल, स्वर्गातून देवांना पाडू शकेल, तोच युद्धात अर्जुनाला जिंकू शकेल.
5.124.58
पश्य पुत्रांस्तथा भ्रातॄञ्ज्ञातीन्संबन्धिनस्तथा ।
त्वत्कृते न विनश्येयुरिमे भरतसत्तमाः ॥ ५.१२४.५८ ॥
तुझे पुत्र, बंधू, ज्ञाती आणि नातेवाईक पाहा; तुझ्यामुळे हे भरतश्रेष्ठ नष्ट होऊ नयेत.
5.124.59
अस्तु शेषं कौरवाणां मा पराभूदिदं कुलम् ।
कुलघ्न इति नोच्येथा नष्टकीर्तिर्नराधिप ॥ ५.१२४.५९ ॥
कौरवांचा शेष राहू दे; हे कुल पराभूत होऊ नये. हे नराधिपा, तुला 'कुलघातक' म्हटले जाऊ नये आणि तुझी कीर्ती नष्ट होऊ नये.
5.124.60
त्वामेव स्थापयिष्यन्ति यौवराज्ये महारथाः ।
महाराज्येऽपि पितरं धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ॥ ५.१२४.६० ॥
महारथी तुला युवराजपदावर स्थापन करतील; महान राज्यातही जनांचा स्वामी तुझे पिता धृतराष्ट्र यांना स्थापन करतील.
5.124.61
मा तात श्रियमायान्तीमवमंस्थाः समुद्यताम् ।
अर्धं प्रदाय पार्थेभ्यो महतीं श्रियमाप्नुहि ॥ ५.१२४.६१ ॥
हे पुत्रा, तुझ्याकडे येत असलेल्या या लक्ष्मीचा अपमान करू नकोस. पृथेच्या पुत्रांना अर्धे राज्य देऊन महान लक्ष्मी प्राप्त कर.
5.124.62
पाण्डवैः संशमं कृत्वा कृत्वा च सुहृदां वचः ।
संप्रीयमाणो मित्रैश्च चिरं भद्राण्यवाप्स्यसि ॥ ५.१२४.६२ ॥
पांडवांशी संधी करून आणि सुहृदांचे वचन मानून, मित्रांनी आनंदित होऊन तू दीर्घकाल कल्याण प्राप्त करशील.