મહાભારત · અધ્યાય 5.125
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.125.1
ततः शान्तनवो भीष्मो दुर्योधनममर्षणम् ।
केशवस्य वचः श्रुत्वा प्रोवाच भरतर्षभ ॥ ५.१२५.१ ॥
ત્યારે શંતનુના પુત્ર ભીષ્મે કેશવના વચન સાંભળીને અસહિષ્ણુ દુર્યોધનને કહ્યું, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
5.125.2
कृष्णेन वाक्यमुक्तोऽसि सृहृदां शममिच्छता ।
अन्वपद्यस्व तत्तात मा मन्युवशमन्वगाः । ॥ ५.१२५.२ ॥
મિત્રોની શાંતિ ઇચ્છતા કૃષ્ણે તને આ વચન કહ્યું છે. હે તાત, તેને અનુસર; ક્રોધના વશ ન થા.
5.125.3
अकृत्वा वचनं तात केशवस्य महात्मनः ।
श्रेयो न जातु न सुखं न कल्याणमवाप्स्यसि ॥ ५.१२५.३ ॥
હે તાત, મહાત્મા કેશવના વચનનું પાલન ન કરીશ તો તને ક્યારેય શ્રેય, સુખ કે કલ્યાણ નહીં મળે.
5.125.4
धर्म्यमर्थ्यं महाबाहुराह त्वां तात केशवः ।
तदर्थमभिपद्यस्व मा राजन्नीनशः प्रजाः ॥ ५.१२५.४ ॥
મહાબાહુ કેશવે તને ધર્મ્ય અને હિતકારી વાત કહી છે. હે તાત, તે માટે તેને અનુસર. હે રાજા, પ્રજાનો નાશ ન કર.
5.125.5
ज्वलितां त्वमिमां लक्ष्मीं भारतीं सर्वराजसु ।
जीवतो धृतराष्ट्रस्य दौरात्म्याद्भंशयिष्यसि ॥ ५.१२५.५ ॥
ધૃતરાષ્ટ્ર જીવતા હોવા છતાં તું દુષ્ટતાને કારણે સર્વ રાજાઓમાં ઝળહળતી ભારતી લક્ષ્મીને ગુમાવીશ.
5.125.6
आत्मानं च सहामात्यं सपुत्रभ्रातृबान्धवम् ।
अहमित्यनया बुद्ध्या जीविताद्धंशयिष्यतसि ॥ ५.१२५.६ ॥
"હું" એવી આ બુદ્ધિથી તું પોતાને, અમાત્યો, પુત્રો, ભાઈઓ અને સગાંઓ સાથે જીવનથી નષ્ટ કરીશ.
5.125.7
अतिक्रामन्केशवस्य तथ्यं वचनमर्थवत् ।
पितुश्च भारतश्रेष्ठ विदुरस्य च धीमतः ॥ ५.१२५.७ ॥
હે ભારતશ્રેષ્ઠ, કેશવનું સત્ય અને અર્થપૂર્ણ વચન, તારા પિતાનું અને બુદ્ધિમાન વિદુરનું વચન ઓળંગનાર.
5.125.8
मा कुलघ्नः कुपुरुषो दुर्मतिः कापथं गमः ।
मातरं पितरं चैव मा मञ्जीः शोकसागरे ॥ ५.१२५.८ ॥
હે કુળનાશક, કુપુરુષ, દુર્મતિ, કુમાર્ગે ન જા; માતા અને પિતાને શોકસાગરમાં ડુબાડ નહીં.
5.125.9
अथ द्रोणोऽब्रवीत्तत्र दुर्योधनमिदं वचः ।
अमर्षवशमापन्नं निःश्वसन्तं पुनःपुनः ॥ ५.१२५.९ ॥
ત્યારે દ્રોણે ત્યાં, ક્રોધને વશ થયેલા, વારંવાર નિસાસા નાખતા દુર્યોધનને આ વચન કહ્યું.
5.125.10
धर्मार्थयुक्तं वचनमाह त्वां तात केशवः ।
तथा भीष्मः शान्तनवस्तञ्जुषस्व नराधिप ॥ ५.१२५.१० ॥
હે તાત, કેશવે ધર્મ અને અર્થથી યુક્ત વચન તને કહ્યું છે, તેમ જ શાંતનુપુત્ર ભીષ્મે પણ. હે નરાધિપ, તેનો સ્વીકાર કર.
5.125.11
प्राज्ञौ मेधाविनौ दान्तावर्थकामौ बहुश्रुतौ ।
आहतुस्त्वां हितं वाक्यं तञ्जुषस्व नराधिप ॥ ५.१२५.११ ॥
પ્રાજ્ઞ, મેધાવી, સંયમી, હિત ઇચ્છતા અને બહુશ્રુત એવા બે જણે તને હિતકારી વચન કહ્યું છે; હે નરાધિપ, તેનો સ્વીકાર કર.
5.125.12
अनुतिष्ठ महाप्राज्ञ कृष्णभीष्मौ यदूचतुः ।
माधवं बुद्धिमोहेन माऽवमंस्थाः परन्तप ॥ ५.१२५.१२ ॥
હે મહાપ્રાજ્ઞ, કૃષ્ણ અને ભીષ્મે જે કહ્યું તેનું પાલન કર; હે પરંતપ, બુદ્ધિના મોહથી માધવનું અપમાન ન કર.
5.125.13
ये त्वां प्रोत्साहयन्त्येते नैते कृत्याय कर्हिचित् ।
वैरं परेषां ग्रीवायां प्रतिमोक्ष्यन्ति संयुगे ॥ ५.१२५.१३ ॥
જેઓ તને પ્રોત્સાહિત કરે છે, તેઓ ક્યારેય તારું અહિત કરનારા નથી; યુદ્ધમાં તેઓ શત્રુઓની ગરદન પર પોતાનું વેર વાળશે.
5.125.14
मा जीघनः प्रजाः सर्वाः पुत्रान्भ्रातॄंस्तथैव च ।
वासुदेवार्जुनौ यत्र विद्ध्यजेयानलं हि तान् ॥ ५.१२५.१४ ॥
સર્વ પ્રજા, પુત્રો અને ભાઈઓને મારીશ નહીં; જ્યાં વાસુદેવ અને અર્જુન છે, ત્યાં તેમને અજેય જાણ.
5.125.15
एतच्चैव मतं सत्यं सुहृदोः कृष्णभीष्मयोः ।
यदि नादास्यसे तात पश्चात्तप्स्यसि भारत ॥ ५.१२५.१५ ॥
કૃષ્ણ અને ભીષ્મ એ બે હિતેચ્છુઓનો આ મત જ સત્ય છે. હે તાત, જો તું સ્વીકારીશ નહીં તો પછી પસ્તાઈશ, હે ભારત.
5.125.16
यथोक्तं जामदग्न्येन भूयानेष ततोऽर्जुनः ।
कृष्णो हि देवकीपुत्रो देवैरपि सुदुःसहः ।
किं ते सुखप्रियेणेह प्रोक्तेन भरतर्षभ ॥ ५.१२५.१६ ॥
જામદગ્ન્ય (પરશુરામ) એ કહ્યા પ્રમાણે, આ અર્જુન તેથી પણ મહાન છે. દેવકીપુત્ર કૃષ્ણ દેવતાઓ માટે પણ દુઃસહ્ય છે. હે ભરતશ્રેષ્ઠ, સુખપ્રિય માણસે અહીં કહેલા વચનોથી તને શું લાભ?
5.125.17
एतत्ते सर्वमाख्यातं यथेच्छसि तथा कुरु ।
न हि त्वामुत्सहे वक्तुं भूयो भरतसत्तम ॥ ५.१२५.१७ ॥
આ બધું મેં તને કહ્યું; જેમ તને ગમે તેમ કર. હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તને ફરી કંઈ કહેવાનું મને સાહસ નથી.
5.125.18
तस्मिन्वाक्यान्तरे वाक्यं क्षत्ताऽपि विदुरोऽब्रवीत् ।
दुर्योधनमभिप्रेक्ष्य धार्तराष्ट्रममर्षणम् ॥ ५.१२५.१८ ॥
તે વચ્ચે ક્ષત્તા વિદુરે પણ વચન કહ્યું, ક્રોધી ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર દુર્યોધન તરફ જોઈને.
5.125.19
दुर्योधन न शोचामि त्वामहं भरतर्षभ ।
इमो तु वृद्धौ शोचामि गान्धारीं पितरं च ते ॥ ५.१२५.१९ ॥
હે દુર્યોધન, ભરતશ્રેષ્ઠ, હું તારા માટે શોક કરતો નથી. પણ આ બે વૃદ્ધો, ગાંધારી અને તારા પિતા માટે હું શોક કરું છું.
5.125.20
यावनाथौ चरिष्येते त्वया नाथेन दुर्हृदा ।
हतमित्रौ हतामात्यौ लूनपक्षाविवाण्डजौ ॥ ५.१२५.२० ॥
તારા જેવા દુષ્ટ હૃદયના નાથને કારણે તેઓ બંને અનાથ થઈને ભટકશે; મિત્રો અને મંત્રીઓ મરાશે, તેઓ પાંખો કપાયેલાં પંખીઓ જેવા થશે.
5.125.21
भिक्षुकौ विचरिष्येते शोचन्तौ पृथिवीमिमाम् ।
कुलघ्नमीदृशं पापं जनयित्वा कुपूरुषम् ॥ ५.१२५.२१ ॥
આ પૃથ્વી પર શોક કરતાં એ બંને ભિખારી થઈને ભટકશે; કુળનો નાશ કરનાર, પાપી, અધમ એવા તને તેમણે જન્માવ્યો છે.
5.125.22
अथ दुर्योधं राजा धृतराष्ट्रोऽभ्यभाषत ।
आसीनं भ्रातृभिः सार्धं राजभिः परिवारितम् ॥ ५.१२५.२२ ॥
ત્યારે રાજા ધૃતરાષ્ટ્રે ભાઈઓ અને રાજાઓથી ઘેરાઈને બેઠેલા દુર્યોધનને કહ્યું.
5.125.23
दुर्योधन निबोधेदं शौरिणोक्तं महात्मना ।
आदत्स्व शिवमत्यन्तं योगक्षेमवदव्ययम् ॥ ५.१२५.२३ ॥
હે દુર્યોધન, મહાત્મા શૌરિ (કૃષ્ણ)એ કહેલું આ સાંભળ. અત્યંત કલ્યાણકારી, લાભ-ક્ષેમ આપનારું અને અક્ષય એવું સ્વીકાર.
5.125.24
अनेन हि सहायेन कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा ।
इष्टान्सर्वानभिप्रायान्प्राप्स्यामः सर्वराजसु ॥ ५.१२५.२४ ॥
અનાયાસે કર્મ કરનાર આ કૃષ્ણની સહાયથી, અમે બધા રાજાઓ વચ્ચે અમારા બધા ઇચ્છિત હેતુઓ પ્રાપ્ત કરીશું.
5.125.25
सुसंहतः केशवेन तात गच्छ युधिष्ठिरम् ।
चर स्वस्त्ययनं कृत्स्नं भरतानामनामयम् ॥ ५.१२५.२५ ॥
હે વત્સ, કેશવ સાથે સારી રીતે સંમત થઈ યુધિષ્ઠિર પાસે જા; ભરતવંશીઓના સંપૂર્ણ કલ્યાણ અને નિરામયતા માટે મંગળ-અનુષ્ઠાન કર.
5.125.26
वासुदेवेन तीर्थेन तात गच्छस्व संशमम् ।
कालप्राप्तमिदं मन्ये मा त्वं दुर्योधनातिगाः ॥ ५.१२५.२६ ॥
હે વત્સ, વાસુદેવના માર્ગે શાંતિ તરફ જા; મને લાગે છે કે આ જ યોગ્ય સમય છે; દુર્યોધનના માર્ગે ન જા.
5.125.27
शमं चेद्याचमानं त्वं प्रत्याख्यास्यसि केशवम् ।
त्वदर्थमभिजल्पन्तं न तवास्त्यपराभवः ॥ ५.१२५.२७ ॥
શાંતિની યાચના કરતા, તારા જ હિત માટે વિનંતી કરતા કેશવને જો તું નકારીશ, તો તારો પરાજય નિશ્ચિત છે.