มหาภารตะ · อัธยายะ 5.125
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.125.1
ततः शान्तनवो भीष्मो दुर्योधनममर्षणम् ।
केशवस्य वचः श्रुत्वा प्रोवाच भरतर्षभ ॥ ५.१२५.१ ॥
ครั้งนั้น ภีษมะ บุตรของศานตนุ ได้ฟังถ้อยคำของเกศวะแล้ว จึงกล่าวกับทุรโยธน์ผู้โกรธเกรี้ยว ผู้เป็นวัวผู้ประเสริฐแห่งภรตวงศ์ 1
5.125.2
कृष्णेन वाक्यमुक्तोऽसि सृहृदां शममिच्छता ।
अन्वपद्यस्व तत्तात मा मन्युवशमन्वगाः । ॥ ५.१२५.२ ॥
กฤษณะผู้ปรารถนาความสงบแก่สุหฤทของตน ได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่เจ้าแล้ว ลูกรัก จงปฏิบัติตามเขาเถิด อย่าตกอยู่ใต้อำนาจของความโกรธ
5.125.3
अकृत्वा वचनं तात केशवस्य महात्मनः ।
श्रेयो न जातु न सुखं न कल्याणमवाप्स्यसि ॥ ५.१२५.३ ॥
ลูกรัก เมื่อไม่ทำตามถ้อยคำของเกศวะผู้ยิ่งใหญ่ในจิตใจ เจ้าจะไม่ได้รับความเจริญ ไม่ได้ความสุข และไม่ได้ความเป็นมงคลเลย
5.125.4
धर्म्यमर्थ्यं महाबाहुराह त्वां तात केशवः ।
तदर्थमभिपद्यस्व मा राजन्नीनशः प्रजाः ॥ ५.१२५.४ ॥
กฤษณะผู้มีแขนทรงพลังได้กล่าวแก่เจ้าถึงสิ่งที่ชอบด้วยธรรมและประโยชน์ ลูกรัก จงยอมตามเขาเพื่อจุดหมายนั้นเถิด ข้าแต่พระราชา อย่าได้ทำลายประชาชนเลย
5.125.5
ज्वलितां त्वमिमां लक्ष्मीं भारतीं सर्वराजसु ।
जीवतो धृतराष्ट्रस्य दौरात्म्याद्भंशयिष्यसि ॥ ५.१२५.५ ॥
ตราบใดที่ธฤตราษฎร์ยังมีชีวิตอยู่ เพราะความชั่วร้ายของเจ้า เจ้าจะทำลายราชสมบัติอันรุ่งโรจน์ของภรตวงศ์นี้ ซึ่งเจิดจรัสเหนือกษัตริย์ทั้งปวง
5.125.6
आत्मानं च सहामात्यं सपुत्रभ्रातृबान्धवम् ।
अहमित्यनया बुद्ध्या जीविताद्धंशयिष्यतसि ॥ ५.१२५.६ ॥
ด้วยความคิดว่า 'ข้าคือผู้นั้น' ด้วยปัญญาเช่นนี้ เจ้าจะทำให้ตนเอง พร้อมด้วยเหล่าอำมาตย์ บุตร พี่น้อง และญาติ ต้องสูญเสียชีวิต
5.125.7
अतिक्रामन्केशवस्य तथ्यं वचनमर्थवत् ।
पितुश्च भारतश्रेष्ठ विदुरस्य च धीमतः ॥ ५.१२५.७ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตวงศ์ ผู้ใดล่วงละเมิดถ้อยคำอันเป็นจริงและมีความหมายของเกศวะ รวมทั้งของบิดาของเจ้า และของวิทุรผู้มีปัญญา ผู้นั้นย่อมประสบผลเช่นนั้น
5.125.8
मा कुलघ्नः कुपुरुषो दुर्मतिः कापथं गमः ।
मातरं पितरं चैव मा मञ्जीः शोकसागरे ॥ ५.१२५.८ ॥
ผู้ทำลายวงศ์ตระกูล บุรุษต่ำช้าผู้มีจิตใจชั่วร้าย อย่าได้ดำเนินไปบนทางผิดเลย อย่าได้ผลักมารดาและบิดาให้จมลงในมหาสมุทรแห่งความโศกเศร้าเลย
5.125.9
अथ द्रोणोऽब्रवीत्तत्र दुर्योधनमिदं वचः ।
अमर्षवशमापन्नं निःश्वसन्तं पुनःपुनः ॥ ५.१२५.९ ॥
ครั้งนั้น โทรณะได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่ทุรโยธน์ ผู้ถูกความโกรธครอบงำและถอนหายใจซ้ำแล้วซ้ำเล่า
5.125.10
धर्मार्थयुक्तं वचनमाह त्वां तात केशवः ।
तथा भीष्मः शान्तनवस्तञ्जुषस्व नराधिप ॥ ५.१२५.१० ॥
ลูกรัก เกศวะได้กล่าวถ้อยคำแก่เจ้าอันประกอบด้วยธรรมและประโยชน์ ภีษมะบุตรของศานตนุก็เช่นกัน ข้าแต่ราชาแห่งมนุษย์ จงรับฟังถ้อยคำเหล่านั้นเถิด
5.125.11
प्राज्ञौ मेधाविनौ दान्तावर्थकामौ बहुश्रुतौ ।
आहतुस्त्वां हितं वाक्यं तञ्जुषस्व नराधिप ॥ ५.१२५.११ ॥
ผู้มีปัญญาและสติปัญญาสองท่าน ผู้ข่มใจได้ ปรารถนาความดีของเจ้า และเป็นผู้มีความรู้กว้างขวาง ได้กล่าวถ้อยคำอันเป็นประโยชน์แก่เจ้า ข้าแต่ราชาแห่งมนุษย์ จงรับฟังถ้อยคำเหล่านั้นเถิด
5.125.12
अनुतिष्ठ महाप्राज्ञ कृष्णभीष्मौ यदूचतुः ।
माधवं बुद्धिमोहेन माऽवमंस्थाः परन्तप ॥ ५.१२५.१२ ॥
ข้าแต่ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ จงปฏิบัติตามที่กฤษณะและภีษมะได้กล่าวไว้ ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู อย่าได้ดูหมินมาธวะด้วยความหลงในสติปัญญาเลย
5.125.13
ये त्वां प्रोत्साहयन्त्येते नैते कृत्याय कर्हिचित् ।
वैरं परेषां ग्रीवायां प्रतिमोक्ष्यन्ति संयुगे ॥ ५.१२५.१३ ॥
ผู้ที่ยุยงเจ้านั้น พวกเขามิได้ตั้งใจจะทำร้ายเจ้าเลยสักครั้ง ในสงคราม พวกเขาจะตอบแทนความเป็นศัตรูของตนไว้ที่ลำคอของศัตรูเจ้า
5.125.14
मा जीघनः प्रजाः सर्वाः पुत्रान्भ्रातॄंस्तथैव च ।
वासुदेवार्जुनौ यत्र विद्ध्यजेयानलं हि तान् ॥ ५.१२५.१४ ॥
อย่าได้ฆ่าประชาชนทั้งปวง บุตรของเจ้า และพี่น้องของเจ้าเลย จงรู้ว่าในที่ใดที่วาสุเทพและอรชุนอยู่ ที่นั่นทั้งสองเป็นผู้ที่มิอาจพ่ายแพ้ได้
5.125.15
एतच्चैव मतं सत्यं सुहृदोः कृष्णभीष्मयोः ।
यदि नादास्यसे तात पश्चात्तप्स्यसि भारत ॥ ५.१२५.१५ ॥
ความเห็นนี้ของสุหฤททั้งสอง คือกฤษณะและภีษมะ เป็นความจริงแท้ ลูกรัก หากเจ้าไม่ยอมรับ เจ้าจะเสียใจภายหลัง ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายแห่งภรตวงศ์
5.125.16
यथोक्तं जामदग्न्येन भूयानेष ततोऽर्जुनः ।
कृष्णो हि देवकीपुत्रो देवैरपि सुदुःसहः ।
किं ते सुखप्रियेणेह प्रोक्तेन भरतर्षभ ॥ ५.१२५.१६ ॥
ดังที่บุตรแห่งชมทัคนีได้กล่าวไว้ อรชุนผู้นี้ยิ่งใหญ่ยิ่งกว่านั้นอีก กฤษณะบุตรของเทวกี แม้เทวดาก็ยากจะต้านทานได้ ข้าแต่วัวผู้ประเสริฐแห่งภรตวงศ์ ถ้อยคำของผู้ที่พูดเพียงเพื่อเอาใจเจ้าให้สบายใจ จะมีประโยชน์อะไรแก่เจ้าเล่า
5.125.17
एतत्ते सर्वमाख्यातं यथेच्छसि तथा कुरु ।
न हि त्वामुत्सहे वक्तुं भूयो भरतसत्तम ॥ ५.१२५.१७ ॥
ข้าได้บอกเจ้าทั้งหมดนี้แล้ว จะทำตามที่เจ้าปรารถนาเถิด ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งภรตวงศ์ ข้าไม่กล้าพูดกับเจ้าอีกแล้ว
5.125.18
तस्मिन्वाक्यान्तरे वाक्यं क्षत्ताऽपि विदुरोऽब्रवीत् ।
दुर्योधनमभिप्रेक्ष्य धार्तराष्ट्रममर्षणम् ॥ ५.१२५.१८ ॥
ในระหว่างคำกล่าวเหล่านั้น วิทุรผู้เป็นผู้ดูแลพระราชวัง ก็ได้กล่าวถ้อยคำ โดยมองไปยังทุรโยธน์ บุตรของธฤตราษฎร์ ผู้เกรี้ยวกราด
5.125.19
दुर्योधन न शोचामि त्वामहं भरतर्षभ ।
इमो तु वृद्धौ शोचामि गान्धारीं पितरं च ते ॥ ५.१२५.१९ ॥
ทุรโยธน์ ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตวงศ์ ข้าไม่ได้โศกเศร้าเพราะเจ้า แต่ข้าโศกเศร้าเพราะผู้เฒ่าสองคนนี้ คือคานธารีและบิดาของเจ้า
5.125.20
यावनाथौ चरिष्येते त्वया नाथेन दुर्हृदा ।
हतमित्रौ हतामात्यौ लूनपक्षाविवाण्डजौ ॥ ५.१२५.२० ॥
ตราบใดที่เจ้า ผู้เป็นที่พึ่งที่ชั่วร้าย ยังเป็นผู้อารักขาของทั้งสอง ทั้งสองจะพเนจรไร้ที่พึ่ง มิตรและอำมาตย์ของตนถูกฆ่าตาย เหมือนนกที่ถูกตัดปีก
5.125.21
भिक्षुकौ विचरिष्येते शोचन्तौ पृथिवीमिमाम् ।
कुलघ्नमीदृशं पापं जनयित्वा कुपूरुषम् ॥ ५.१२५.२१ ॥
สองคนนั้นจะต้องเที่ยวขอทานไปทั่วแผ่นดินนี้ด้วยความโศกเศร้า เพราะได้ให้กำเนิดบุรุษชั่วช้าเช่นเจ้า ผู้ทำลายวงศ์ตระกูล
5.125.22
अथ दुर्योधं राजा धृतराष्ट्रोऽभ्यभाषत ।
आसीनं भ्रातृभिः सार्धं राजभिः परिवारितम् ॥ ५.१२५.२२ ॥
ครั้งนั้น ท้าวธฤตราษฎร์ตรัสกับทุรโยธน์ ผู้นั่งอยู่พร้อมกับพี่น้อง และล้อมรอบด้วยเหล่ากษัตริย์
5.125.23
दुर्योधन निबोधेदं शौरिणोक्तं महात्मना ।
आदत्स्व शिवमत्यन्तं योगक्षेमवदव्ययम् ॥ ५.१२५.२३ ॥
ทุรโยธน์ จงฟังสิ่งที่พระศौรีผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ได้กล่าวไว้เถิด จงรับไว้เถิด สิ่งนั้นเป็นมงคลยิ่งนัก นำมาซึ่งความสำเร็จและความปลอดภัย และไม่มีวันเสื่อมสิ้น
5.125.24
अनेन हि सहायेन कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा ।
इष्टान्सर्वानभिप्रायान्प्राप्स्यामः सर्वराजसु ॥ ५.१२५.२४ ॥
ด้วยผู้ช่วยคือพระกฤษณะ ผู้ทำการต่าง ๆ ได้โดยไม่ยากลำบาก เราจะได้สิ่งที่ปรารถนาทั้งหมด ท่ามกลางบรรดากษัตริย์ทั้งปวง
5.125.25
सुसंहतः केशवेन तात गच्छ युधिष्ठिरम् ।
चर स्वस्त्ययनं कृत्स्नं भरतानामनामयम् ॥ ५.१२५.२५ ॥
ลูกรัก จงไปหายุธิษฐิระพร้อมกับเกศวะ ด้วยความปรองดองอย่างแนบแน่น จงประกอบพิธีมงคลทั้งหมดเพื่อความผาสุกของชาวภรตะ ปราศจากอันตรายเถิด
5.125.26
वासुदेवेन तीर्थेन तात गच्छस्व संशमम् ।
कालप्राप्तमिदं मन्ये मा त्वं दुर्योधनातिगाः ॥ ५.१२५.२६ ॥
ลูกรัก จงไปสู่ความสงบสุขด้วยทางของพระวาสุเทพเถิด เราเห็นว่านี่คือเวลาที่เหมาะสมแล้ว อย่าให้ตัวเจ้าล่วงเกินทางของทุรโยธน์เลย
5.125.27
शमं चेद्याचमानं त्वं प्रत्याख्यास्यसि केशवम् ।
त्वदर्थमभिजल्पन्तं न तवास्त्यपराभवः ॥ ५.१२५.२७ ॥
หากเจ้าปฏิเสธพระเกศวะ เมื่อพระองค์ทูลขอความสงบ กล่าววิงวอนด้วยความจริงใจเพื่อประโยชน์ของเจ้า ก็ไม่มีทางที่เจ้าจะหลีกเลี่ยงความพ่ายแพ้ได้เลย