महाभारत · अध्याय 5.126
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.126.1
धृतराष्ट्रवचः श्रुत्वा भीष्मद्रोणौ समव्यथौ ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमूचतुः शासनातिगम् ॥ ५.१२६.१ ॥
धृतराष्ट्र के वचन सुनकर भीष्म और द्रोण, दोनों समान रूप से व्यथित होकर, शासन का उल्लंघन करने वाले दुर्योधन से यह वचन बोले।
5.126.2
यावत्कृष्णावसन्नद्धौ यावत्तिष्ठति गाण्डिवम् ।
यावद्धौम्यो न मेधाग्नौ जुहोतीह द्विषद्बलम् ॥ ५.१२६.२ ॥
जब तक कृष्ण और अर्जुन कवच धारण किए हुए नहीं हैं, जब तक गाण्डीव धनुष तैयार है, और जब तक धौम्य यज्ञाग्नि में आहुति नहीं दे रहे, तब तक शत्रु-सेना यहाँ (सुरक्षित) है।
5.126.3
यावन्न प्रेक्षते क्रूद्धः सेनां तव युधिष्ठिरः ।
ह्रीनिषेवो महेष्वासस्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ ५.१२६.३ ॥
जब तक महाधनुर्धर युधिष्ठिर, लज्जाशील और क्रोधित होकर, आपकी सेना को नहीं देखते, तब तक यह संहार रुक जाए।
5.126.4
यावन्न दृश्यते पार्थः स्वेऽप्यनीके व्यवस्थितः ।
भीमसेनो महेष्वासस्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ ५.१२६.४ ॥
जब तक अपनी ही सेना में स्थित पार्थ (अर्जुन) दिखाई नहीं देते, और महाधनुर्धर भीमसेन नहीं दिखते, तब तक यह संहार रुक जाए।
5.126.5
यावन्न चरते मार्गान्पृतनामभिधर्षयन् ।
भीमसेनो गदापाणिस्तावत्संशाम्य पाण्डवैः ॥ ५.१२६.५ ॥
जब तक हाथ में गदा लिए भीमसेन सेना पर आक्रमण करते हुए मार्गों में विचरण नहीं करते, तब तक पाण्डव इस (संहार) को शांत कर दें।
5.126.6
यावन्न शातयत्याजौ शिरांसि गजयोधिनाम् ।
गदया वीरघातिन्या फलानीव वनस्पतेः ।
कालेन परिपक्वानि तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ ५.१२६.६ ॥
जब तक वीरों का संहार करने वाली गदा से वे गज-योद्धाओं के सिर युद्ध में ऐसे नहीं गिराते जैसे वन के वृक्ष से समय पर पके फल गिरते हैं, तब तक यह संहार रुक जाए।
5.126.7
नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
विराटश्च शिखण्डी च शैशुपालिश्च दंशिताः ॥ ५.१२६.७ ॥
नकुल, सहदेव, धृष्टद्युम्न, पार्षत, विराट, शिखण्डी और शैशुपाल, कवच धारण किए हुए (युद्ध में डटे हुए)।
5.126.8
यावन्न प्रविशन्त्येते नक्रा इव महार्णवम् ।
कृतास्त्राः क्षिप्रमस्यन्तस्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ ५.१२६.८ ॥
जैसे मगरमच्छ महासागर में प्रवेश करते हैं, वैसे ही ये कुशल धनुर्धर जब तक शीघ्रता से बाण चलाते हुए (शत्रु-सेना में) प्रवेश नहीं करते, तब तक यह संहार शान्त हो जाए।
5.126.9
यावन्न सुकुमारेषु शरीरेषु महीक्षिताम् ।
गार्ध्रपत्राः पतन्त्युग्रास्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ ५.१२६.९ ॥
जब तक राजाओं के कोमल शरीरों पर भयंकर गृध्रपक्षयुक्त बाण नहीं गिरते, तब तक यह संहार शान्त हो जाए।
5.126.10
चन्दनागुरुदिग्धेषु हारनिष्कधरेषु च ।
नोरस्सु यावद्योधानां महेष्वासैर्महेषवः ॥ ५.१२६.१० ॥
चन्दन और अगरु से लेपे हुए, हार और स्वर्णाभूषण धारण किए हुए योद्धाओं की छातियों पर जब तक महान धनुर्धरों के बड़े बाण नहीं लगते—।
5.126.11
कृतस्त्रैः क्षिप्रमस्यद्भिर्दूरपातिभिरायसाः ।
अभिलक्ष्यैर्निपात्यन्ते तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ ५.१२६.११ ॥
कुशल अस्त्रधारियों द्वारा शीघ्र और दूर तक चलाए गए लोहे के बाण लक्ष्यों पर गिराए जाते हैं—तब तक यह संहार शान्त हो जाए।
5.126.12
अभिवादयमानं त्वां शिरसा राजकुञ्जरः ।
पाणिभ्यां प्रतिगृह्णातु धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ५.१२६.१२ ॥
सिर झुकाकर प्रणाम करते हुए तुमको, राजकुञ्जर (गजराज-समान श्रेष्ठ राजा), धर्मराज युधिष्ठिर दोनों हाथों से ग्रहण करें।
5.126.13
ध्वजाङ्कुशपताकाङ्कं दक्षिणं ते सुदक्षिणः ।
स्कन्धे निक्षिपतां बहुं शान्तये भरतर्षभ ॥ ५.१२६.१३ ॥
ध्वज, अंकुश और पताका से अंकित तुम्हारे दाहिने हाथ को उत्तम दाहिने हाथ वाले वीर शांति के लिए अपने कंधे पर बड़े सम्मान से रखें, हे भरतश्रेष्ठ।
5.126.14
रत्नौषधिसमेतेन रत्नाङ्गुलितलेन च ।
उपविष्टस्य पृष्ठं ते पाणिना परिमार्जतु ॥ ५.१२६.१४ ॥
रत्न और औषधियों से युक्त, रत्नजटित अँगुलियों वाली हथेली से, बैठे हुए तुम्हारी पीठ को वह सहलाए।
5.126.15
शालस्कन्धो महाबहुस्त्वां स्वजानो वृकोदरः ।
साम्नाऽभिवदतां चापि शान्तये भरतर्षभ ॥ ५.१२६.१५ ॥
शाल वृक्ष जैसे कंधों और विशाल भुजाओं वाला, तुम्हारा अपना बंधु वृकोदर भी तुम्हें सौम्य वचनों से अभिवादन करे, शांति के लिए, हे भरतश्रेष्ठ।
5.126.16
अर्जुनेन यमाभ्यां च त्रिभिस्तैरभिवादितः ।
मूर्ध्नि तान्समुपाघ्राय प्रेम्णाऽभिवद पार्थिव ॥ ५.१२६.१६ ॥
अर्जुन और यमों के दोनों पुत्रों, इन तीनों द्वारा अभिवादित होकर, उनके सिर को भलीभाँति सूँघकर स्नेह से उत्तर में अभिवादन करो, हे राजन्।
5.126.17
दृष्ट्वा त्वां पाण्डवैर्वीरैर्भ्रातृभिः सह संगतम् ।
यावदानन्दजाश्रूणि प्रन्मुञ्चन्तु नराधिपाः ॥ ५.१२६.१७ ॥
वीर पाण्डवों और अपने भाइयों के साथ तुम्हें मिला हुआ देखकर, राजागण जितने आनंद-अश्रु बहा सकें, उतने बहाएँ।
5.126.18
घुष्यतां राजधानीषु सर्वसंपन्महीक्षिताम् ।
पृथिवी भ्रातृभावेन भुज्यतां विज्वरो भव ॥ ५.१२६.१८ ॥
राजधानियों में सभी समृद्ध भूपालों के बीच घोषणा हो: पृथ्वी भ्रातृभाव से भोगी जाए, तुम चिंतारहित हो जाओ।