Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 5.126

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

5.126.1

धृतराष्ट्रवचः श्रुत्वा भीष्मद्रोणौ समव्यथौ ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमूचतुः शासनातिगम् ॥ ५.१२६.१ ॥

धृतराष्ट्राचे वचन ऐकून भीष्म आणि द्रोण दोघेही समान व्यथित झाले आणि आज्ञेचे उल्लंघन करणाऱ्या दुर्योधनाला त्यांनी हे वचन सांगितले.

5.126.2

यावत्कृष्णावसन्नद्धौ यावत्तिष्ठति गाण्डिवम् ।
यावद्धौम्यो न मेधाग्नौ जुहोतीह द्विषद्बलम् ॥ ५.१२६.२ ॥

कृष्ण आणि अर्जुन अजून चिलखत घालून सिद्ध झाले नाहीत, गाण्डीव धनुष्य उभे आहे, धौम्य यज्ञाग्नीत आहुती देत नाहीत, तोपर्यंत शत्रूचे सैन्य येथे आहे.

5.126.3

यावन्न प्रेक्षते क्रूद्धः सेनां तव युधिष्ठिरः ।
ह्रीनिषेवो महेष्वासस्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ ५.१२६.३ ॥

लज्जाशील महाधनुर्धर युधिष्ठिर क्रोधाने तुमच्या सेनेकडे पाहत नाहीत, तोपर्यंत हा संहार थांबो.

5.126.4

यावन्न दृश्यते पार्थः स्वेऽप्यनीके व्यवस्थितः ।
भीमसेनो महेष्वासस्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ ५.१२६.४ ॥

स्वतःच्या सैन्यात उभा असलेला पार्थ (अर्जुन) आणि महाधनुर्धर भीमसेन दिसत नाहीत, तोपर्यंत हा संहार थांबो.

5.126.5

यावन्न चरते मार्गान्पृतनामभिधर्षयन् ।
भीमसेनो गदापाणिस्तावत्संशाम्य पाण्डवैः ॥ ५.१२६.५ ॥

हातात गदा घेऊन भीमसेन सैन्यावर आक्रमण करीत मार्गांवर संचार करीत नाहीत, तोपर्यंत पाण्डवांनी हे शमवावे.

5.126.6

यावन्न शातयत्याजौ शिरांसि गजयोधिनाम् ।
गदया वीरघातिन्या फलानीव वनस्पतेः ।
कालेन परिपक्वानि तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ ५.१२६.६ ॥

काळाने पिकलेली वृक्षफळे जशी पडतात तसे वीरघातिनी गदेने गजयोद्ध्यांची मस्तके युद्धात छाटली जात नाहीत, तोपर्यंत हा संहार थांबो.

5.126.7

नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
विराटश्च शिखण्डी च शैशुपालिश्च दंशिताः ॥ ५.१२६.७ ॥

नकुल, सहदेव, धृष्टद्युम्न, पार्षत, विराट, शिखंडी आणि शैशुपाली — कवच धारण केलेले.

5.126.8

यावन्न प्रविशन्त्येते नक्रा इव महार्णवम् ।
कृतास्त्राः क्षिप्रमस्यन्तस्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ ५.१२६.८ ॥

महासागरात मगरी प्रवेश करतात तसे हे कृतास्त्र वीर वेगाने बाण सोडत जोपर्यंत शत्रूत प्रवेश करत नाहीत, तोपर्यंत हा संहार थांबो.

5.126.9

यावन्न सुकुमारेषु शरीरेषु महीक्षिताम् ।
गार्ध्रपत्राः पतन्त्युग्रास्तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ ५.१२६.९ ॥

राजांच्या कोमल शरीरांवर गिधाडाच्या पंखांचे भयंकर बाण पडेपर्यंत — तोपर्यंत हा संहार थांबो.

5.126.10

चन्दनागुरुदिग्धेषु हारनिष्कधरेषु च ।
नोरस्सु यावद्योधानां महेष्वासैर्महेषवः ॥ ५.१२६.१० ॥

चंदन-अगरू लेपलेल्या, हार व सोन्याची आभूषणे धारण केलेल्या योद्ध्यांच्या छातीवर महाधनुर्धरांचे मोठे बाण पडेपर्यंत—

5.126.11

कृतस्त्रैः क्षिप्रमस्यद्भिर्दूरपातिभिरायसाः ।
अभिलक्ष्यैर्निपात्यन्ते तावच्छाम्यतु वैशसम् ॥ ५.१२६.११ ॥

कृतास्त्र वीर वेगाने दुरून सोडलेले लोखंडी बाण लक्ष्यांवर पडेपर्यंत — तोपर्यंत हा संहार थांबो.

5.126.12

अभिवादयमानं त्वां शिरसा राजकुञ्जरः ।
पाणिभ्यां प्रतिगृह्णातु धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ५.१२६.१२ ॥

मस्तक नमवून तुला वंदन करणाऱ्या तुला, राजकुंजर धर्मराज युधिष्ठिराने दोन्ही हातांनी स्वीकारावे.

5.126.13

ध्वजाङ्कुशपताकाङ्कं दक्षिणं ते सुदक्षिणः ।
स्कन्धे निक्षिपतां बहुं शान्तये भरतर्षभ ॥ ५.१२६.१३ ॥

ध्वज, अंकुश, पताका यांच्या चिन्हांनी अंकित तुझा उजवा हात, उत्तम उजव्या हाताचा वीर शांतीसाठी आदराने आपल्या खांद्यावर ठेवो, हे भरतश्रेष्ठा.

5.126.14

रत्नौषधिसमेतेन रत्नाङ्गुलितलेन च ।
उपविष्टस्य पृष्ठं ते पाणिना परिमार्जतु ॥ ५.१२६.१४ ॥

रत्ने व औषधींनी युक्त, रत्नजडित बोटांच्या तळव्याने, बसलेल्या तुझी पाठ त्याने हळुवार चोळावी.

5.126.15

शालस्कन्धो महाबहुस्त्वां स्वजानो वृकोदरः ।
साम्नाऽभिवदतां चापि शान्तये भरतर्षभ ॥ ५.१२६.१५ ॥

शाल वृक्षासारखे खांदे व महाबाहू असलेला तुझा स्वजन वृकोदर शांतीसाठी सौम्य शब्दांनी तुला अभिवादन करो, हे भरतश्रेष्ठा.

5.126.16

अर्जुनेन यमाभ्यां च त्रिभिस्तैरभिवादितः ।
मूर्ध्नि तान्समुपाघ्राय प्रेम्णाऽभिवद पार्थिव ॥ ५.१२६.१६ ॥

अर्जुन, यमळ दोघे आणि या तिघांनी अभिवादन केलेला तू, त्यांचे मस्तक हुंगून प्रेमाने प्रत्युत्तरादाखल अभिवादन कर, हे राजा.

5.126.17

दृष्ट्वा त्वां पाण्डवैर्वीरैर्भ्रातृभिः सह संगतम् ।
यावदानन्दजाश्रूणि प्रन्मुञ्चन्तु नराधिपाः ॥ ५.१२६.१७ ॥

वीर पांडव आणि बंधूंसह एकत्र आलेल्या तुला पाहून, राजांनी जितके होतील तितके आनंदाश्रू गाळावेत.

5.126.18

घुष्यतां राजधानीषु सर्वसंपन्महीक्षिताम् ।
पृथिवी भ्रातृभावेन भुज्यतां विज्वरो भव ॥ ५.१२६.१८ ॥

राजधान्यांमध्ये सर्व संपन्न राजांमध्ये घोषणा होवो: पृथ्वीचा उपभोग बंधुभावाने घेतला जावो; तू चिंतारहित हो.