મહાભારત · અધ્યાય 5.127
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.127.1
श्रुत्वा दुर्योधनो वाक्यमप्रियं कुरुसंसदि ।
प्रत्युवाच महाबाहुं वासुदेवं यशस्विनम् ॥ ५.१२७.१ ॥
કુરુસભામાં એ અપ્રિય વચન સાંભળીને દુર્યોધને મહાબાહુ યશસ્વી વાસુદેવને ઉત્તર આપ્યો.
5.127.2
प्रसमीक्ष्य भवानेतद्वक्तुमर्हति केशव ।
मामेव हि विशेषेण विभाष्य परिगर्हसे ॥ ५.१२७.२ ॥
હે કેશવ, સારી રીતે વિચારીને આપે આ કહેવું જોઈતું હતું; ખાસ કરીને મારી જ આપ નિંદા કરો છો.
5.127.3
भक्तिवादेन पार्थानामकस्मान्मधुसूदन ।
भवान्गर्हयति नित्यं किं समीक्ष्य बलाबलम् ॥ ५.१२७.३ ॥
હે મધુસૂદન, પાર્થો પ્રત્યેની ભક્તિના બહાને આપ કારણ વિના હંમેશા મારી નિંદા કેમ કરો છો? બળાબળનો વિચાર કરીને?
5.127.4
भवान्क्षत्ता च राजा वाऽप्याचार्यो वा पितामहः ।
मामेव परिगर्हन्ते नान्यं कंचन पाण्डवम् ॥ ५.१२७.४ ॥
આપ, ક્ષત્તા, રાજા, આચાર્ય કે પિતામહ — બધા કેવળ મારી જ નિંદા કરો છો, બીજા કોઈ પાંડવની નહીં.
5.127.5
न चाहं लक्षये कंचिद्व्यभिचारमिहात्मनः ।
अथ सर्वे भवन्तो मां विद्विषन्ति सराजकाः ॥ ५.१२७.५ ॥
મારામાં કોઈ દોષ હું જોતો નથી; છતાં આપ સૌ રાજાઓ સહિત મારો દ્વેષ કરો છો.
5.127.6
न चाहं कंचिदत्यर्थमपराधमरिन्दम ।
विचिन्तयन्प्रपश्यामि सुसूक्ष्ममपि केशव ॥ ५.१२७.६ ॥
હે અરિંદમ, હે કેશવ, મારા અતિસૂક્ષ્મ અપરાધનો પણ વિચાર કરીને જોઉં છું, છતાં કોઈ મોટો અપરાધ જોતો નથી.
5.127.7
प्रियाभ्युपगते द्यूते पाण्डवा मधूसूदन ।
जिताः शकुनिना राज्यं तत्र किं मम दुष्कृतम् ॥ ५.१२७.७ ॥
હે મધુસૂદન, પ્રિય દ્યૂત સ્વીકારાતાં શકુનિએ પાંડવોને રાજ્યમાં જીતી લીધા. તેમાં મારું દુષ્કૃત્ય શું?
5.127.8
यत्पुनर्द्रविणं किंचित्तत्राजीयन्त पाण्डवाः ।
तेभ्य एवाभ्यनुज्ञातं तत्तद मधुसूदन ॥ ५.१२७.८ ॥
હે મધુસૂદન, ત્યાં પાંડવોએ ફરી જે કંઈ ધન જીત્યું હતું, તે તેમને જ પાછું આપવાની અનુમતિ અપાઈ હતી.
5.127.9
अपराधो न चास्माकं यत्ते ह्यक्षैः पराजिताः ।
अजेया जयतां श्रेष्ठ पार्थाः प्रव्राजिता वनम् ॥ ५.१२७.९ ॥
તેઓ પાસાથી પરાજિત થયા તેમાં અમારો અપરાધ નથી. હે વિજેતાઓમાં શ્રેષ્ઠ, અજેય પાર્થો વનમાં દેશનિકાલ કરાયા.
5.127.10
केन वाऽप्यपवादेन विरुद्ध्यन्त्यरिभिः सह ।
अशक्ताः पाण्डवाः कृष्ण प्रहृष्टाः प्रत्यमित्रवत् ॥ ५.१२७.१० ॥
કઈ નિંદાથી તેઓ શત્રુઓ સાથે વિરોધ કરે છે? હે કૃષ્ણ, નિર્બળ પાંડવો આનંદથી શત્રુઓ સમાન વર્તે છે.
5.127.11
किमस्माभिः कृतं तेषां कस्मिन्वा पुनरागसि ।
धार्तराष्ट्राञ्जिघांसन्ति पाण्डवाः सृञ्जयैः सह ॥ ५.१२७.११ ॥
અમે તેમનું શું કર્યું, કે કયા અપરાધમાં? પાંડવો સૃંજયો સાથે મળીને ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોને મારવાની ઇચ્છા કેમ રાખે છે?
5.127.12
न चापि वयमुग्रेण कर्मणा वचनेन वा ।
प्रभ्रष्टाः प्रणमामेह भयादपि शतक्रतुम् ॥ ५.१२७.१२ ॥
અમે ઉગ્ર કર્મ કે વચનથી પતિત થયા નથી; અહીં ભયથી પણ શતક્રતુ (ઇન્દ્ર)ને પ્રણામ કરીએ છીએ.
5.127.13
न च तं कृष्ण पश्यामि क्षत्रधर्ममनुष्ठितम् ।
उत्सहेत युधा जेतुं यो नः शत्रुनिबर्हण ॥ ५.१२७.१३ ॥
હે કૃષ્ણ, ક્ષત્રધર્મનું પાલન કરનાર અને યુદ્ધમાં આપણને જીતવાની હિંમત કરે એવો કોઈ મને દેખાતો નથી, હે શત્રુનિબર્હણ.
5.127.14
न हि भीष्मकृपद्रोणाः सकर्णा मधुसूदन ।
देवैरपि युधा जेतुं शक्याः किमुत पाण्डवैः ॥ ५.१२७.१४ ॥
હે મધુસૂદન, ભીષ્મ, કૃપ, દ્રોણ અને કર્ણને દેવો પણ યુદ્ધમાં જીતી શકતા નથી, તો પાંડવોની શી વાત.
5.127.15
स्वधर्ममनुपश्यन्तो यदि माधव संयुगे ।
अस्त्रेण निधनं काले प्राप्स्यामः स्वर्ग्यमेव तत् ॥ ५.१२७.१५ ॥
હે માધવ, આપણા સ્વધર્મને જોઈને યુદ્ધમાં શસ્ત્રથી યોગ્ય સમયે મૃત્યુ પામીએ, તો તે સ્વર્ગ અપાવનાર જ છે.
5.127.16
मुख्यश्चैवैष नो धर्मः क्षत्रियाणां जनार्दन ।
यच्छयीमहि सङ्ग्रामे शरतल्पगता वयम् ॥ ५.१२७.१६ ॥
હે જનાર્દન, આ જ આપણો ક્ષત્રિયોનો મુખ્ય ધર્મ છે—યુદ્ધમાં બાણોની શય્યા પર સૂઈ જવું.
5.127.17
ते वयं वीरशयनं प्राप्स्यामो यदि संयुगे ।
अप्रणम्यैव शत्रूणां न नस्तप्स्यन्ति माधव ॥ ५.१२७.१७ ॥
હે માધવ, યુદ્ધમાં વીરશય્યા જો આપણને મળે, શત્રુઓને નમ્યા વિના જ—તેઓ આપણને પીડા નહીં આપે.
5.127.18
कश्च जातु कुले जातः क्षत्रधर्मेण वर्तयन् ।
भयाद्वृत्तिं समीक्ष्यैवं प्रणमेदिह कर्हिचित् ॥ ५.१२७.१८ ॥
ક્ષત્રિય કુળમાં જન્મેલો, ક્ષત્રધર્મથી જીવન ચલાવતો, ભયને કારણે જીવિકાનો વિચાર કરીને અહીં કોણ કદી નમીને પ્રણામ કરે?
5.127.19
उद्यच्छेदेव न नमेदुद्यमो ह्येव पौरुषम् ।
अप्यपर्वणि भज्येत न नमेदिह कर्हिचित् ॥ ५.१२७.१९ ॥
માણસે ઊભા થવું જોઈએ, નમવું ન જોઈએ; ઉદ્યમ જ પૌરુષ છે. સંકટ સમયે ભાંગી જાય તો પણ અહીં ક્યારેય ન નમવું.
5.127.20
इति मातङ्गवचनं परिप्सन्ति हितेप्सवः ।
धर्माय चैव प्रणमेद्ब्राह्मणेभ्यश्च मद्विधः ॥ ५.१२७.२० ॥
આ રીતે હિતેચ્છુઓ માતંગના વચનનું રક્ષણ કરે છે. મારા જેવા માણસે ધર્મ માટે અને બ્રાહ્મણોને જ નમવું જોઈએ.
5.127.21
अचिन्तयन्कंचिदन्यं यावज्जीवं तथा चरेत् ।
एष धर्मः क्षत्रियाणां मतमेतच्च मे सदा ॥ ५.१२७.२१ ॥
બીજા કોઈનો વિચાર ન કરીને, જીવનપર્યંત આ રીતે જ વર્તવું. આ જ ક્ષત્રિયોનો ધર્મ છે; આ જ મારો પણ હંમેશનો મત છે.
5.127.22
राज्यांशश्चाभ्यनुज्ञातो यो मे पित्रा पुराऽभवत् ।
न स लभ्यः पुनर्जातु मयि जीवति केशव ॥ ५.१२७.२२ ॥
પહેલાં મારા પિતાએ મને આપેલો રાજ્યનો ભાગ, હું જીવતો હોઉં ત્યાં સુધી, હે કેશવ, ફરી ક્યારેય મળશે નહીં.
5.127.23
यावच्च राजा ध्रियते धृतराष्ट्रो जनार्दन ।
न्यस्तशस्त्रा वयं ते वाऽप्युपजीवाम माधव ।
अप्रदेयं पुरा दत्तं राज्यं परवतो मम ॥ ५.१२७.२३ ॥
રાજા ધૃતરાષ્ટ્ર જીવતા હશે ત્યાં સુધી, હે જનાર્દન, શસ્ત્રો મૂકીને અમે તારા પર જ નિર્વાહ કરીશું, હે માધવ. પહેલાં બીજાએ આપેલું, ન આપવા યોગ્ય રાજ્ય મારું છે.
5.127.24
अज्ञानाद्वा भयाद्वाऽपि मयि बाले जनार्दन ।
न तदद्य पुनर्लभ्यं पाण्डवैर्वृष्णिनन्दन ॥ ५.१२७.२४ ॥
અજ્ઞાનથી કે ભયથી પણ મને અપાયેલું, હે જનાર્દન, તે આજે પાંડવોને ફરી મળશે નહીં, હે વૃષ્ણિનંદન.
5.127.25
ध्रियमाणे महाबाहौ मयि संप्रति केशव ।
यावद्धि तीक्ष्णया सूच्या विद्ध्येदग्रेण केशव ।
तावदप्यपरित्याज्यं भूमेर्नः पाण्डवान्प्रति ॥ ५.१२७.२५ ॥
હે કેશવ, જ્યાં સુધી હું જીવિત છું, ત્યાં સુધી પાંડવોને આપણી ભૂમિમાંથી તીક્ષ્ણ સોયની અણી જેટલો ભાગ પણ છોડી શકાય નહીં.