Mahābhārata · Adhyāya 5.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.128.1
ततः प्रहस्य दाशार्हः क्रोधपर्याकुलेक्षणः ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमब्रवीत्कुरुसंसदि ॥ ५.१२८.१ ॥
Entonces Dāśārha (Kṛṣṇa), riendo, con los ojos agitados por la ira, dijo estas palabras a Duryodhana en la asamblea de los Kurus.
5.128.2
लप्स्यसे वीरशयनं काममेतदवाप्स्यसि ।
स्थिरो भव सहामात्यो विमर्दो भविता महान् ॥ ५.१२८.२ ॥
Obtendrás el lecho de los héroes; esto alcanzarás según tu deseo. Permanece firme junto a tus ministros; habrá una gran destrucción.
5.128.3
यच्चैतन्मन्यसे मूढ न मे कश्चिद्व्यतिक्रमः ।
पाण्डवेष्विति तत्सर्वं निबोध त्वं नराधिप ॥ ५.१२८.३ ॥
Necio, lo que piensas —que no he cometido falta alguna contra los Pāṇḍavas— entiéndelo todo, señor de los hombres.
5.128.4
श्रियां संतप्यमानेन पाण्डवानां महात्मनाम् ।
त्वया दुर्मन्त्रितं द्यूतं सौबलेन च भारत ॥ ५.१२८.४ ॥
Atormentado por la fortuna de los magnánimos Pāṇḍavas, tú y el hijo de Subala (Śakuni) urdisteis el juego de dados con una perversa trama, oh Bhārata.
5.128.5
कथं च ज्ञातयस्तात श्रेयांसः साधुसंमताः ।
तथाऽन्याय्यमुपस्थातुं जिह्मेनाजिह्मचारिणः ॥ ५.१२८.५ ॥
Querido, ¿cómo podrían parientes nobles, estimados por los buenos, emprender tal injusticia? Ellos caminan por la senda recta, mientras que tú eres tortuoso.
5.128.6
अक्षद्यूतं महाप्रज्ञ सतां मतिविनाशनम् ।
असतां तत्र जायन्ते भेदाश्च व्यसनानि च ॥ ५.१२८.६ ॥
Oh sabio, el juego de dados destruye el juicio de los buenos; entre los malvados nacen de él las divisiones y las desgracias.
5.128.7
तदिदं व्यसनं घोरं त्वया द्यूतमुखं कृतम् ।
असमीक्ष्य सदाचारान्सार्धं पापानुबन्धनैः ॥ ५.१२८.७ ॥
Tú provocaste esta terrible calamidad, teniendo el juego como origen, sin considerar la buena conducta de los virtuosos, unido a compañeros pecadores.
5.128.8
कश्चान्यो भ्रातृभार्यां वै विप्रकर्तृं तथार्हति ।
आनीय च सभां व्यक्तं यथोक्ता द्रौपदी त्वया ॥ ५.१२८.८ ॥
¿Quién más merecería deshonrar así a la esposa de un hermano? Habiendo traído a Draupadī a la sala de la asamblea, como se dijo claramente, tú la deshonraste.
5.128.9
कुलीना शीलसंपन्ना प्राणेभ्योऽपि गरीयसी ।
महिषी पाण्डुपुत्राणां तथा विनिकृता त्वया ॥ ५.१२८.९ ॥
De noble linaje, dotada de buen carácter, más querida que la vida, la reina principal de los hijos de Pāṇḍu — así la deshonraste.
5.128.10
जानन्ति कुरवः सर्वे यथोक्ताः कुरुसंसदि ।
दुःशासनेन कौन्तेयाः प्रव्रजन्तः परन्तपाः ॥ ५.१२८.१० ॥
Todos los kurus lo saben, como se dijo en la asamblea de los kurus: por causa de Duḥśāsana, los hijos de Kuntī, abrasadores de enemigos, partieron al exilio.
5.128.11
सम्यग्वृत्तेष्वलुब्धेषु सततं धर्मचारिषु ।
स्वेषु बन्धुषु कः साधुश्चरेदेवमसांप्रतम् ॥ ५.१२८.११ ॥
¿Hacia sus propios parientes, siempre de buena conducta, libres de codicia y practicantes del dharma, qué hombre bueno se comportaría de manera tan impropia?
5.128.12
नृशंसानामनार्याणां तथा परुषभाषणम् ।
कर्णदुःशासनाभ्यां च त्वया च बहुशः कृतम् ॥ ५.१२८.१२ ॥
Palabras duras, como las que usan los hombres crueles e innobles, fueron pronunciadas muchas veces por Karṇa y Duḥśāsana, y también por ti.
5.128.13
सह मात्रा प्रदग्धुं तान्बालकान्वारणावते ।
आस्थितः परमो यत्नो न समृद्धश्च तत्तव ॥ ५.१२८.१३ ॥
Junto con su madre, hiciste un supremo esfuerzo por quemar a aquellos niños en Vāraṇāvata, pero no tuviste éxito.
5.128.14
ऊषुश्च सुचिरं कालं प्रच्छन्नाः पाण्डवास्तदा ।
मात्रा सहैकचक्रायां ब्राह्मणस्य निवेशने ॥ ५.१२८.१४ ॥
Entonces los Pāṇḍavas, ocultos, vivieron largo tiempo con su madre en casa de un brahmán en Ekacakrā.
5.128.15
विषेण सर्पबन्धैश्च यतिताः पाण्डवास्त्वया ।
सर्वोपायैर्विनाशाय न समृद्धं च तत्तव ॥ ५.१२८.१५ ॥
Con veneno y con ataduras de serpientes intentaste la destrucción de los Pāṇḍavas por todos los medios, pero no tuviste éxito.
5.128.16
एवंबुद्धिः पाण्डवेषु मिथ्यावृत्तिः सदा भवान् ।
कथं ते नापराधोऽस्ति पाण्डवेषु महात्मसु ॥ ५.१२८.१६ ॥
Con tal intención hacia los Pāṇḍavas, y siempre de conducta falsa, ¿cómo es que no tienes culpa contra los magnánimos Pāṇḍavas?
5.128.17
एवंवृत्तः कथं राज्ये स्थातुमर्हसि पापकृत् ।
स राज्याच्च सुखाच्चैव हास्यसे कुलपांसन ॥ ५.१२८.१७ ॥
¿Cómo mereces permanecer en el reino, pecador de tal conducta? Oh mancha de tu linaje, serás privado del reino y de la felicidad.
5.128.18
यच्चैभ्यो याचमानेभ्यः पित्र्यमंशं न दित्सति ।
तच्च पाप प्रदाताऽसि भ्रष्टैश्वर्यो निपातितः ॥ ५.१२८.१८ ॥
Lo que no quieres dar a quienes piden su parte paterna, oh malvado, tú serás quien deba darlo; habiendo perdido tu soberanía, serás derribado.
5.128.19
कृत्वा बहून्यकार्याणि पाण्डवेषु नृशंसवत् ।
मिथ्यावृत्तिरनार्यः सन्नद्य विप्रतिपद्यसे ॥ ५.१२८.१९ ॥
Habiendo cometido muchas acciones indebidas contra los Pāṇḍavas, como un hombre cruel, tú, ignoble de conducta falsa, te armas y vas por el camino equivocado.
5.128.20
मातापितृभ्यां भीष्मेण द्रोणेन विदुरेण च ।
शाम्येति मुहुरुक्तोसि न च शाम्यसि पार्थिव ॥ ५.१२८.२० ॥
Tu madre y tu padre, Bhīṣma, Droṇa y Vidura te han dicho repetidamente: «Sé pacífico». Sin embargo, oh rey, no te calmas.
5.128.21
शमे हि सुमहाँल्लाभस्तव पार्थस्य चोभयोः ।
न च रोचयसे राजन्किमन्यद्बुद्धिलाघवात् ॥ ५.१२८.२१ ॥
En la paz hay una gran ganancia para ti y para Pārtha, para ambos; sin embargo, oh rey, no te agrada. ¿Qué otra cosa sino la ligereza de juicio puede ser?
5.128.22
न शर्म प्राप्स्यसे राजन्नुत्क्रम्य सुहृदां वचः ।
अधर्म्यमयशस्यं च क्रियते पार्थिव त्वया ॥ ५.१२८.२२ ॥
Oh rey, al transgredir las palabras de tus amigos no obtendrás paz; oh soberano de la tierra, un acto injusto e infame está siendo cometido por ti.
5.128.23
एवं ब्रुवति दाशार्हे दुर्योधनममर्षणम् ।
दुःशासन इदं वाक्यमब्रवीत्करुसंसदि ॥ ५.१२८.२३ ॥
Mientras el Dāśārha (Kṛṣṇa) hablaba así, Duḥśāsana dijo estas palabras a Duryodhana, lleno de ira, en la asamblea de los Kuru.
5.128.24
न चेत्सन्धास्यसे राजन्स्वेन कामेन पाण्डवैः ।
बद्ध्वा किल त्वां दास्यन्ति कुन्तीपुत्राय कौरवाः ॥ ५.१२८.२४ ॥
Oh rey, si no haces la paz con los Pāṇḍavas por tu propia voluntad, los Kaurava te atarán y te entregarán al hijo de Kuntī.
5.128.25
वैकर्तनं त्वां च मां च त्रीनेतान्मनुजर्षभ ।
पाण्डवेभ्यः प्रदास्यन्ति भीष्मो द्रोणः पिता च ते ॥ ५.१२८.२५ ॥
¡Oh toro entre los hombres! Vaikartana (Karṇa), tú, yo y estos tres —Bhīṣma, Droṇa y tu padre— os entregarán a los Pāṇḍavas.
5.128.26
भ्रातुरेतद्वचः श्रुत्वा धार्तराष्ट्रः सुयोधनः ।
क्रुद्धः प्रातिष्ठतोत्थाय महानाग इव श्वसन् ॥ ५.१२८.२६ ॥
Al oír estas palabras de su hermano, Suyodhana, hijo de Dhṛtarāṣṭra, se levantó enfurecido y partió, bufando como una gran serpiente.
5.128.27
विदुरं च सोमदत्तं च महाराजं च बाह्लिकम् ।
कृपं च सोमदत्तं च भीष्मं द्रोणं जनार्दनम् ॥ ५.१२८.२७ ॥
a Vidura, Somadatta, el gran rey y Bāhlika, Kṛpa y Somadatta, Bhīṣma, Droṇa y Janārdana (Kṛṣṇa) —
5.128.28
सर्वानेताननादृत्य दुर्मतिर्निरपत्रपः ।
अशिष्टवदमर्यादो मानी मान्यावमानिता ॥ ५.१२८.२८ ॥
Despreciando a todos ellos, el de mente torcida, desvergonzado, indisciplinado, sin medida y orgulloso, deshonró a los que merecían honor.
5.128.29
तं प्रस्थितमभिप्रेक्ष्य भ्रातरो मनुजर्षभम् ।
अनुजग्मुः सहामात्या राजानश्चापि सर्वशः ॥ ५.१२८.२९ ॥
Al ver partir a aquel toro entre los hombres, sus hermanos y todos los reyes, junto con los ministros, lo siguieron.
5.128.30
सभायामुत्थितं क्रुद्धं प्रस्थितं भ्रातृभिः सह ।
दुर्योधनमभिप्रेक्ष्य भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ॥ ५.१२८.३० ॥
Al ver a Duryodhana levantarse airado de la asamblea y partir con sus hermanos, Bhīṣma, hijo de Śantanu, habló.
5.128.31
धर्मार्थावभिसन्त्यज्य संरम्भं योऽनुमन्यते ।
हसन्ति व्यसने तस्य दुर्हृदो नचिरादिव ॥ ५.१२८.३१ ॥
Quien, abandonando el dharma y la riqueza, consiente la ira, pronto es objeto de risa de sus enemigos en su desgracia.
5.128.32
दुरात्मा राजपुत्रोऽयं धार्तराष्ट्रोऽनुपायवित् ।
मिथ्याभिमानी राज्यस्य क्रोधलोभवशानुगः ॥ ५.१२८.३२ ॥
Este príncipe de mente perversa, hijo de Dhṛtarāṣṭra, ignorante de los medios adecuados, falsamente orgulloso del reino, sigue el dominio de la ira y la codicia.
5.128.33
कालपक्वमिदं मन्ये सर्वं क्षत्रं जनार्दन ।
सर्वे ह्यनुसृता मोहात्पार्थिवाः सह मन्त्रिभिः ॥ ५.१२८.३३ ॥
Janārdana, creo que toda esta casta guerrera está madura por el tiempo, pues todos los reyes, por obcecación, la han seguido junto con sus consejeros.
5.128.34
भीष्मस्याथ वचः श्रुत्वा दाशार्हः पुष्करेक्षणः ।
भीष्मद्रोणमुखान्सर्वानभ्यभाषत वीर्यवान् ॥ ५.१२८.३४ ॥
Habiendo oído las palabras de Bhīṣma, el poderoso Dāśārha de ojos de loto (Kṛṣṇa) se dirigió a todos ellos, encabezados por Bhīṣma y Droṇa.
5.128.35
सर्वेषां कुरुवृद्धानां महानयमतिक्रमः ।
प्रसह्य मन्दमैश्वर्ये न नियच्छन्ति यन्नृपम् ॥ ५.१२८.३५ ॥
Esta es una gran transgresión de todos los ancianos de los Kuru: no refrenan al rey, el necio, que por la fuerza retiene el poder.
5.128.36
तत्र कार्यमहं मन्ये कालप्राप्तमरिन्दमाः ।
क्रियमाणे भवेच्छ्रेयस्तत्सर्वं श्रृणुतानघाः ॥ ५.१२८.३६ ॥
Vencedores de enemigos, creo que el deber que hay que cumplir allí ha llegado a su tiempo; si se cumple, habrá bienestar. Escuchad todo ello, oh sin mancha.
5.128.37
प्रत्यक्षमेतद्भवतां यद्वक्ष्यामि हितं वचः ।
भवतामानुकूल्येन यदि रोचेत भारताः ॥ ५.१२८.३७ ॥
Esto es evidente para vosotros, oh descendientes de Bharata: si las palabras benéficas que voy a pronunciar os agradan, en armonía con vosotros, entonces (que así sea).
5.128.38
पुत्रो वै भोजराजस्य दुराचारो ह्यनात्मवान् ।
जीवतः पितुरैश्वर्यं हृत्वा मृत्युवशं गतः ॥ ५.१२८.३८ ॥
El hijo del rey de los Bhojas, de conducta perversa e incontrolado, arrebató el poder mientras su padre aún vivía, y cayó bajo el dominio de la muerte.
5.128.39
उग्रसेनसुतः कंसः परित्यक्तः स बान्धवैः ।
ज्ञातीनां हितकामेन मया शस्तो महामृधे ॥ ५.१२८.३९ ॥
Kaṃsa, hijo de Ugrasena, abandonado por sus parientes, fue abatido en la gran batalla por mí, que deseaba el bien de los parientes.
5.128.40
आहुकः पुनरस्माभिर्ज्ञातिभिश्चापि सत्कृतः ।
उग्रसेनः कृतो राजा भोजराजन्यवर्धनः ॥ ५.१२८.४० ॥
Āhuka fue de nuevo honrado por nosotros y por los parientes, y Ugrasena, que engrandece el linaje de los reyes Bhoja, fue hecho rey.
5.128.41
संसमेकं परित्यज्य कुलार्थे सर्वयादवाः ।
संभूय सुखमेधन्ते भारतान्धकवृष्णयः ॥ ५.१२८.४१ ॥
Por el bien de la familia, abandonando a uno, todos los Yādavas, unidos, prosperan felizmente, oh Bhārata — andhakas y vṛṣṇis.
5.128.42
अपि चाप्यवदद्राजन्परमेष्ठी प्रजापतिः ।
व्यूढे देवासुरे युद्धेऽभ्युद्यतेष्वायुधेषु च ॥ ५.१२८.४२ ॥
Y en verdad, oh rey, el supremo Señor de las criaturas, Prajāpati, también habló, cuando la batalla de dioses y demonios estaba dispuesta y las armas alzadas.
5.128.43
द्वैधीभूतेषु लोकेषु विनश्यत्सु च भारत ।
अब्रवीत्तु तदा देवो भगवाँल्लोकभावनः ॥ ५.१२८.४३ ॥
Oh Bhārata, cuando los mundos se dividían en dos y perecían, entonces el dios bienaventurado, sustentador de los mundos, habló.
5.128.44
पराभविष्यन्त्यसुरा दैतेया दानवैः सह ।
आदित्या वसवो रुद्रा भविष्यन्ति दिवौसकः ॥ ५.१२८.४४ ॥
Los asuras, junto con los Daityas y los Dānavas, serán derrotados; los Ādityas, Vasus, Rudras y los habitantes del cielo prevalecerán.
5.128.45
देवासुरमनुष्याश्च गन्धर्वोरगराक्षसाः ।
अस्मिन्युद्धे सुसंक्रुद्धा हनिष्यन्ति परस्परम् ॥ ५.१२८.४५ ॥
Dioses, asuras, hombres, gandharvas, serpientes y rākṣasas, en extremo airados en esta batalla, se matarán unos a otros.
5.128.46
वर्तमानं जगत्सर्वं मुहूर्तान्न भविष्यति ।
इति मत्वाऽब्रवीद्धर्मं परमेष्ठी प्रजापतिः ।
वरुणाय प्रयच्छैतान्बद्ध्वा दैतेयदानवान् ॥ ५.१२८.४६ ॥
Pensando así, el supremo Señor Prajāpati dijo a Dharma: 'Ata a estos Daityas y Dānavas y entrégalos a Varuṇa; de lo contrario, este mundo tal como existe no durará ni un instante.'
5.128.47
एवमुक्तस्ततो धर्मो नियोगात्परमेष्ठिनः ।
वरुणाय ददौ सर्वान्बद्ध्वा दैतेयदानवान् ॥ ५.१२८.४७ ॥
Así aconsejado, Dharma, por mandato del supremo Señor, ató a todos los Daityas y Dānavas y se los entregó a Varuṇa.
5.128.48
तान्बद्ध्वा धर्मपाशैश्च स्वैश्च पाशैर्जलेश्वरः ।
वरुणः सागरे यत्तो नित्यं रक्षति दानवान् ॥ ५.१२८.४८ ॥
Habiéndolos atado con lazos del dharma y con sus propios lazos, Varuṇa, señor de las aguas, siempre vigilante en el océano, custodia a los Dānavas.
5.128.49
तथा दुर्योधनं कर्णं शकुनिं चापि सौबलम् ।
बद्ध्वा दुःशासनं चापि पाण्डवेभ्यः प्रयच्छत ॥ ५.१२८.४९ ॥
Asimismo, ata a Duryodhana, a Karṇa, a Śakuni hijo de Subala y también a Duḥśāsana, y entrégalos a los Pāṇḍavas.
5.128.50
त्यजेत्कुलार्थे पुरुषं ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् ।
ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत् ॥ ५.१२८.५० ॥
Por el bien de la familia se debe sacrificar a un individuo; por el bien de la aldea, a la familia; por el bien del reino, la aldea; y por el bien de uno mismo, la tierra.
5.128.51
राजन्दुर्योधनं बद्ध्वा ततः संशाम्य पाण्डवैः ।
त्वत्कृते न विनश्येयुः क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ॥ ५.१२८.५१ ॥
Oh rey, después de atar a Duryodhana, haz la paz con los Pāṇḍavas, para que los kṣatriyas no perezcan por tu causa, oh mejor de los kṣatriyas.