ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.128.1
ततः प्रहस्य दाशार्हः क्रोधपर्याकुलेक्षणः ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमब्रवीत्कुरुसंसदि ॥ ५.१२८.१ ॥
ਫਿਰ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਹੱਸ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਰੂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
5.128.2
लप्स्यसे वीरशयनं काममेतदवाप्स्यसि ।
स्थिरो भव सहामात्यो विमर्दो भविता महान् ॥ ५.१२८.२ ॥
ਤੂੰ ਵੀਰਸ਼ਯਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ; ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅਡੋਲ ਰਹਿ; ਮਹਾਨ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ।
5.128.3
यच्चैतन्मन्यसे मूढ न मे कश्चिद्व्यतिक्रमः ।
पाण्डवेष्विति तत्सर्वं निबोध त्वं नराधिप ॥ ५.१२८.३ ॥
ਹੇ ਮੂਰਖ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ — ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਉਹ ਸਭ ਤੂੰ ਜਾਣ ਲੈ।
5.128.4
श्रियां संतप्यमानेन पाण्डवानां महात्मनाम् ।
त्वया दुर्मन्त्रितं द्यूतं सौबलेन च भारत ॥ ५.१२८.४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਅਤੇ ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਨੇ ਜੂਏ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਘੜਿਆ।
5.128.5
कथं च ज्ञातयस्तात श्रेयांसः साधुसंमताः ।
तथाऽन्याय्यमुपस्थातुं जिह्मेनाजिह्मचारिणः ॥ ५.१२८.५ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਸਜਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੰਨੇ ਗਏ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਨਬੰਧੀ ਅਨਿਆਏ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਹੋਣਗੇ? ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਰਾਹ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਟੇਢੇ ਰਾਹ ਤੁਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
5.128.6
अक्षद्यूतं महाप्रज्ञ सतां मतिविनाशनम् ।
असतां तत्र जायन्ते भेदाश्च व्यसनानि च ॥ ५.१२८.६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਯ, ਜੂਆ ਸਜਣਾਂ ਦੀ ਮਤ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
5.128.7
तदिदं व्यसनं घोरं त्वया द्यूतमुखं कृतम् ।
असमीक्ष्य सदाचारान्सार्धं पापानुबन्धनैः ॥ ५.१२८.७ ॥
ਤੂੰ ਜੂਏ ਨੂੰ ਮੂਲ ਬਣਾ ਕੇ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਵਿਅਸਨ ਲਿਆਂਦਾ; ਸਜਣਾਂ ਦੇ ਸਦਾਚਾਰ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।
5.128.8
कश्चान्यो भ्रातृभार्यां वै विप्रकर्तृं तथार्हति ।
आनीय च सभां व्यक्तं यथोक्ता द्रौपदी त्वया ॥ ५.१२८.८ ॥
ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੱਕਦਾਰ ਹੁੰਦਾ? ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ।
5.128.9
कुलीना शीलसंपन्ना प्राणेभ्योऽपि गरीयसी ।
महिषी पाण्डुपुत्राणां तथा विनिकृता त्वया ॥ ५.१२८.९ ॥
ਉੱਚੇ ਕੁਲ ਦੀ, ਸ਼ੀਲਵਾਨ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੀ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪਟਰਾਣੀ — ਉਸਦਾ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ।
5.128.10
जानन्ति कुरवः सर्वे यथोक्ताः कुरुसंसदि ।
दुःशासनेन कौन्तेयाः प्रव्रजन्तः परन्तपाः ॥ ५.१२८.१० ॥
ਕੁਰੂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਕੁਰੂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਕਾਰਨ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੌਂਤੇਯ ਚਲੇ ਗਏ।
5.128.11
सम्यग्वृत्तेष्वलुब्धेषु सततं धर्मचारिषु ।
स्वेषु बन्धुषु कः साधुश्चरेदेवमसांप्रतम् ॥ ५.१२८.११ ॥
ਜੋ ਸਦਾ ਸਦਾਚਾਰੀ, ਲਾਲਚ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਬੰਧੂਆਂ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਜਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਉਚਿਤ ਵਰਤਾਰਾ ਕਰੇਗਾ?
5.128.12
नृशंसानामनार्याणां तथा परुषभाषणम् ।
कर्णदुःशासनाभ्यां च त्वया च बहुशः कृतम् ॥ ५.१२८.१२ ॥
ਕਰੂਰਾਂ ਅਤੇ ਅਨਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕਠੋਰ ਬੋਲ — ਕਰਣ ਅਤੇ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਕਹੇ ਗਏ।
5.128.13
सह मात्रा प्रदग्धुं तान्बालकान्वारणावते ।
आस्थितः परमो यत्नो न समृद्धश्च तत्तव ॥ ५.१२८.१३ ॥
ਮਾਤਾ ਸਮੇਤ ਉਹਨਾਂ ਬਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰਣਾਵਤ ਵਿੱਚ ਸਾੜਨ ਲਈ ਤੂੰ ਪਰਮ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਉਹ ਯਤਨ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
5.128.14
ऊषुश्च सुचिरं कालं प्रच्छन्नाः पाण्डवास्तदा ।
मात्रा सहैकचक्रायां ब्राह्मणस्य निवेशने ॥ ५.१२८.१४ ॥
ਤਦ ਪਾਂਡਵ ਛੁਪ ਕੇ ਮਾਤਾ ਸਮੇਤ ਏਕਚਕ੍ਰਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਰਹੇ।
5.128.15
विषेण सर्पबन्धैश्च यतिताः पाण्डवास्त्वया ।
सर्वोपायैर्विनाशाय न समृद्धं च तत्तव ॥ ५.१२८.१५ ॥
ਜ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਉਹ ਯਤਨ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
5.128.16
एवंबुद्धिः पाण्डवेषु मिथ्यावृत्तिः सदा भवान् ।
कथं ते नापराधोऽस्ति पाण्डवेषु महात्मसु ॥ ५.१२८.१६ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਜਿਹੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਝੂਠੇ ਵਤੀਰੇ ਵਾਲਾ ਤੂੰ, ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਵੇਂ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈਂ?
5.128.17
एवंवृत्तः कथं राज्ये स्थातुमर्हसि पापकृत् ।
स राज्याच्च सुखाच्चैव हास्यसे कुलपांसन ॥ ५.१२८.१७ ॥
ਅਜਿਹੇ ਵਤੀਰੇ ਵਾਲਾ ਪਾਪੀ ਤੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈਂ? ਹੇ ਕੁਲ-ਕਲੰਕ, ਤੂੰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋਵੇਂਗਾ।
5.128.18
यच्चैभ्यो याचमानेभ्यः पित्र्यमंशं न दित्सति ।
तच्च पाप प्रदाताऽसि भ्रष्टैश्वर्यो निपातितः ॥ ५.१२८.१८ ॥
ਜੋ ਪਿਤਰੀ ਹਿੱਸਾ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਹੇ ਪਾਪੀ, ਉਹ ਤੂੰ ਹੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣੇਂਗਾ; ਐਸ਼ਵਰਜ ਤੋਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਡਿੱਗ ਪਵੇਂਗਾ।
5.128.19
कृत्वा बहून्यकार्याणि पाण्डवेषु नृशंसवत् ।
मिथ्यावृत्तिरनार्यः सन्नद्य विप्रतिपद्यसे ॥ ५.१२८.१९ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਕਰੂਰ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਝੂਠੇ ਆਚਰਣ ਵਾਲੇ ਅਨਾਰਿਆ, ਤੂੰ ਕਵਚ ਪਾ ਕੇ ਉਲਟੇ ਰਾਹ ਤੁਰਿਆ ਹੈਂ।
5.128.20
मातापितृभ्यां भीष्मेण द्रोणेन विदुरेण च ।
शाम्येति मुहुरुक्तोसि न च शाम्यसि पार्थिव ॥ ५.१२८.२० ॥
ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾ; ਪਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
5.128.21
शमे हि सुमहाँल्लाभस्तव पार्थस्य चोभयोः ।
न च रोचयसे राजन्किमन्यद्बुद्धिलाघवात् ॥ ५.१२८.२१ ॥
ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੇਰਾ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਹਲਕਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੀ?
5.128.22
न शर्म प्राप्स्यसे राजन्नुत्क्रम्य सुहृदां वचः ।
अधर्म्यमयशस्यं च क्रियते पार्थिव त्वया ॥ ५.१२८.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਟਾਲ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ; ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ, ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਅਧਰਮ ਅਤੇ ਬਦਨਾਮੀ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
5.128.23
एवं ब्रुवति दाशार्हे दुर्योधनममर्षणम् ।
दुःशासन इदं वाक्यमब्रवीत्करुसंसदि ॥ ५.१२८.२३ ॥
ਦਾਸ਼ਾਰਹ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਕੌਰਵ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
5.128.24
न चेत्सन्धास्यसे राजन्स्वेन कामेन पाण्डवैः ।
बद्ध्वा किल त्वां दास्यन्ति कुन्तीपुत्राय कौरवाः ॥ ५.१२८.२४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਨਾ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਕੌਰਵ ਤੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦੇਣਗੇ।
5.128.25
वैकर्तनं त्वां च मां च त्रीनेतान्मनुजर्षभ ।
पाण्डवेभ्यः प्रदास्यन्ति भीष्मो द्रोणः पिता च ते ॥ ५.१२८.२५ ॥
ਹੇ ਮਨੁਜਰਸ਼ਭ! ਵੈਕਰਤਨ (ਕਰਨ), ਤੈਨੂੰ, ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦੇਣਗੇ।
5.128.26
भ्रातुरेतद्वचः श्रुत्वा धार्तराष्ट्रः सुयोधनः ।
क्रुद्धः प्रातिष्ठतोत्थाय महानाग इव श्वसन् ॥ ५.१२८.२६ ॥
ਭਰਾ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਯੋਧਨ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮਹਾਨਾਗ ਵਾਂਗ ਫੁੰਕਾਰੇ ਮਾਰਦਾ ਤੁਰ ਪਿਆ।
5.128.27
विदुरं च सोमदत्तं च महाराजं च बाह्लिकम् ।
कृपं च सोमदत्तं च भीष्मं द्रोणं जनार्दनम् ॥ ५.१२८.२७ ॥
ਵਿਦੁਰ, ਸੋਮਦੱਤ, ਮਹਾਰਾਜ ਅਤੇ ਬਾਹਲੀਕ ਨੂੰ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਸੋਮਦੱਤ ਨੂੰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ —
5.128.28
सर्वानेताननादृत्य दुर्मतिर्निरपत्रपः ।
अशिष्टवदमर्यादो मानी मान्यावमानिता ॥ ५.१२८.२८ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਕੇ ਦੁਰਮਤੀ, ਬੇਸ਼ਰਮ, ਅਸ਼ਿਸ਼ਟ ਵਾਂਗ ਮਰਿਆਦਾਹੀਣ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰੀ ਉਸ ਨੇ ਮਾਣਯੋਗਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ।
5.128.29
तं प्रस्थितमभिप्रेक्ष्य भ्रातरो मनुजर्षभम् ।
अनुजग्मुः सहामात्या राजानश्चापि सर्वशः ॥ ५.१२८.२९ ॥
ਉਸ ਮਨੁਜਰਸ਼ਭ ਨੂੰ ਤੁਰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਭਰਾ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਤੁਰ ਪਏ।
5.128.30
सभायामुत्थितं क्रुद्धं प्रस्थितं भ्रातृभिः सह ।
दुर्योधनमभिप्रेक्ष्य भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ॥ ५.१२८.३० ॥
ਸਭਾ ਤੋਂ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਤੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤਨਵ ਭੀਸ਼ਮ ਬੋਲੇ।
5.128.31
धर्मार्थावभिसन्त्यज्य संरम्भं योऽनुमन्यते ।
हसन्ति व्यसने तस्य दुर्हृदो नचिरादिव ॥ ५.१२८.३१ ॥
ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਛੱਡ ਕੇ ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਤੇ ਵੈਰੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਹੱਸਦੇ ਹਨ।
5.128.32
दुरात्मा राजपुत्रोऽयं धार्तराष्ट्रोऽनुपायवित् ।
मिथ्याभिमानी राज्यस्य क्रोधलोभवशानुगः ॥ ५.१२८.३२ ॥
ਇਹ ਦੁਰਾਤਮਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਪਾਅ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ; ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਝੂਠੇ ਮਾਣ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਲੋਭ ਦੇ ਵੱਸ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ।
5.128.33
कालपक्वमिदं मन्ये सर्वं क्षत्रं जनार्दन ।
सर्वे ह्यनुसृता मोहात्पार्थिवाः सह मन्त्रिभिः ॥ ५.१२८.३३ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਖੱਤਰੀ ਵਰਗ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਪੱਕ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਤੁਰੇ ਹਨ।
5.128.34
भीष्मस्याथ वचः श्रुत्वा दाशार्हः पुष्करेक्षणः ।
भीष्मद्रोणमुखान्सर्वानभ्यभाषत वीर्यवान् ॥ ५.१२८.३४ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਲਵਾਨ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਦਾਸ਼ਾਰਹ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਦਰੋਣ ਆਦਿ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ।
5.128.35
सर्वेषां कुरुवृद्धानां महानयमतिक्रमः ।
प्रसह्य मन्दमैश्वर्ये न नियच्छन्ति यन्नृपम् ॥ ५.१२८.३५ ॥
ਸਾਰੇ ਕੁਰੂ-ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਇਹ ਵੱਡੀ ਭੁੱਲ ਹੈ; ਰਾਜ-ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬਲ ਨਾਲ ਮੰਦ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਹ ਰੋਕਦੇ ਨਹੀਂ।
5.128.36
तत्र कार्यमहं मन्ये कालप्राप्तमरिन्दमाः ।
क्रियमाणे भवेच्छ्रेयस्तत्सर्वं श्रृणुतानघाः ॥ ५.१२८.३६ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਿਓ, ਉੱਥੇ ਕਰਨ ਯੋਗ ਕੰਮ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ ਐਸਾ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੋ, ਸਭ ਸੁਣੋ।
5.128.37
प्रत्यक्षमेतद्भवतां यद्वक्ष्यामि हितं वचः ।
भवतामानुकूल्येन यदि रोचेत भारताः ॥ ५.१२८.३७ ॥
ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀਓ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ। ਜੋ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਚਨ ਮੈਂ ਕਹਾਂਗਾ, ਜੇ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋ ਕੇ ਭਾਵੇ, ਤਾਂ (ਚੰਗਾ ਹੈ)।
5.128.38
पुत्रो वै भोजराजस्य दुराचारो ह्यनात्मवान् ।
जीवतः पितुरैश्वर्यं हृत्वा मृत्युवशं गतः ॥ ५.१२८.३८ ॥
ਭੋਜ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਜਮ ਰਹਿਤ, ਪਿਤਾ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਉਸਦਾ ਐਸ਼ਵਰਜ ਖੋਹ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈ ਗਿਆ।
5.128.39
उग्रसेनसुतः कंसः परित्यक्तः स बान्धवैः ।
ज्ञातीनां हितकामेन मया शस्तो महामृधे ॥ ५.१२८.३९ ॥
ਉਗਰਸੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੰਸ, ਜਿਸਨੂੰ ਬੰਧੂਆਂ ਨੇ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
5.128.40
आहुकः पुनरस्माभिर्ज्ञातिभिश्चापि सत्कृतः ।
उग्रसेनः कृतो राजा भोजराजन्यवर्धनः ॥ ५.१२८.४० ॥
ਆਹੁਕ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਜਾਤੀਆਂ ਨੇ ਫਿਰ ਸਤਕਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਭੋਜ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਗਰਸੇਨ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
5.128.41
संसमेकं परित्यज्य कुलार्थे सर्वयादवाः ।
संभूय सुखमेधन्ते भारतान्धकवृष्णयः ॥ ५.१२८.४१ ॥
ਕੁਲ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਇੱਕ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਯਾਦਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਹਨ — ਹੇ ਭਾਰਤ, ਅੰਧਕ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ।
5.128.42
अपि चाप्यवदद्राजन्परमेष्ठी प्रजापतिः ।
व्यूढे देवासुरे युद्धेऽभ्युद्यतेष्वायुधेषु च ॥ ५.१२८.४२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ — ਦੇਵ-ਦੈਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਊਹ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਉਠਾਏ ਗਏ ਸਨ।
5.128.43
द्वैधीभूतेषु लोकेषु विनश्यत्सु च भारत ।
अब्रवीत्तु तदा देवो भगवाँल्लोकभावनः ॥ ५.१२८.४३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਲਕ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ।
5.128.44
पराभविष्यन्त्यसुरा दैतेया दानवैः सह ।
आदित्या वसवो रुद्रा भविष्यन्ति दिवौसकः ॥ ५.१२८.४४ ॥
ਦੈਂਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਸਮੇਤ ਅਸੁਰ ਹਾਰ ਜਾਣਗੇ; ਆਦਿਤਿਆ, ਵਸੂ, ਰੁਦਰ ਅਤੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਦੇਵਤੇ ਜਿੱਤਣਗੇ।
5.128.45
देवासुरमनुष्याश्च गन्धर्वोरगराक्षसाः ।
अस्मिन्युद्धे सुसंक्रुद्धा हनिष्यन्ति परस्परम् ॥ ५.१२८.४५ ॥
ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਗੇ।
5.128.46
वर्तमानं जगत्सर्वं मुहूर्तान्न भविष्यति ।
इति मत्वाऽब्रवीद्धर्मं परमेष्ठी प्रजापतिः ।
वरुणाय प्रयच्छैतान्बद्ध्वा दैतेयदानवान् ॥ ५.१२८.४६ ॥
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੈਂਤ-ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿਓ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਮੌਜੂਦ ਜਗਤ ਇੱਕ ਮੁਹੂਰਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।'
5.128.47
एवमुक्तस्ततो धर्मो नियोगात्परमेष्ठिनः ।
वरुणाय ददौ सर्वान्बद्ध्वा दैतेयदानवान् ॥ ५.१२८.४७ ॥
ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਧਰਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੈਂਤ-ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।
5.128.48
तान्बद्ध्वा धर्मपाशैश्च स्वैश्च पाशैर्जलेश्वरः ।
वरुणः सागरे यत्तो नित्यं रक्षति दानवान् ॥ ५.१२८.४८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ-ਫਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਜਲਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਵਰੁਣ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿ ਕੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
5.128.49
तथा दुर्योधनं कर्णं शकुनिं चापि सौबलम् ।
बद्ध्वा दुःशासनं चापि पाण्डवेभ्यः प्रयच्छत ॥ ५.१२८.४९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕਰਨ, ਸੌਬਲ ਸ਼ਕੁਨਿ ਅਤੇ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਹਵਾਲੇ ਕਰੋ।
5.128.50
त्यजेत्कुलार्थे पुरुषं ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् ।
ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत् ॥ ५.१२८.५० ॥
ਕੁਲ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਤਿਆਗੇ, ਪਿੰਡ ਲਈ ਕੁਲ ਨੂੰ ਤਿਆਗੇ; ਜਨਪਦ ਲਈ ਪਿੰਡ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗੇ।
5.128.51
राजन्दुर्योधनं बद्ध्वा ततः संशाम्य पाण्डवैः ।
त्वत्कृते न विनश्येयुः क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ॥ ५.१२८.५१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕਰੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਨ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ, ਹੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ!