మహాభారతం · అధ్యాయం 5.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.128.1
ततः प्रहस्य दाशार्हः क्रोधपर्याकुलेक्षणः ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमब्रवीत्कुरुसंसदि ॥ ५.१२८.१ ॥
అప్పుడు దాశార్హుడు (కృష్ణుడు) నవ్వి, కోపంతో కలతచెందిన కన్నులతో కురువుల సభలో దుర్యోధనునితో ఈ మాట పలికాడు.
5.128.2
लप्स्यसे वीरशयनं काममेतदवाप्स्यसि ।
स्थिरो भव सहामात्यो विमर्दो भविता महान् ॥ ५.१२८.२ ॥
వీరశయనాన్ని నీవు పొందుతావు; కోరినట్లే ఇది నీకు లభిస్తుంది. మంత్రులతో కలిసి స్థిరంగా ఉండు; గొప్ప వినాశనం జరుగుతుంది.
5.128.3
यच्चैतन्मन्यसे मूढ न मे कश्चिद्व्यतिक्रमः ।
पाण्डवेष्विति तत्सर्वं निबोध त्वं नराधिप ॥ ५.१२८.३ ॥
ఓ మూఢుడా, పాండవులపట్ల నాకు ఏ అపరాధమూ లేదని నీవు భావిస్తున్నావు కదా — నరాధిపా, అదంతా నీవు తెలుసుకో.
5.128.4
श्रियां संतप्यमानेन पाण्डवानां महात्मनाम् ।
त्वया दुर्मन्त्रितं द्यूतं सौबलेन च भारत ॥ ५.१२८.४ ॥
భారతా, మహాత్ములైన పాండవుల సంపదను చూసి బాధపడి, నీవు, సౌబలుడైన శకునీ కలిసి జూదాన్ని దుర్మంత్రాంగంతో పన్నారు.
5.128.5
कथं च ज्ञातयस्तात श्रेयांसः साधुसंमताः ।
तथाऽन्याय्यमुपस्थातुं जिह्मेनाजिह्मचारिणः ॥ ५.१२८.५ ॥
తాతా, మంచివారిచే గౌరవింపబడే శ్రేష్ఠ బంధువులు ఎలా అన్యాయానికి పాల్పడతారు? వారు సరళంగా నడిచేవారు; నీవో వంకర మార్గంలో నడిచేవాడివి.
5.128.6
अक्षद्यूतं महाप्रज्ञ सतां मतिविनाशनम् ।
असतां तत्र जायन्ते भेदाश्च व्यसनानि च ॥ ५.१२८.६ ॥
ఓ మహాప్రాజ్ఞా, జూదం సజ్జనుల బుద్ధిని నాశనం చేస్తుంది. దుష్టులలోనే దాని నుండి భేదాలు, కష్టాలు పుడతాయి.
5.128.7
तदिदं व्यसनं घोरं त्वया द्यूतमुखं कृतम् ।
असमीक्ष्य सदाचारान्सार्धं पापानुबन्धनैः ॥ ५.१२८.७ ॥
నీవు జూదాన్ని ముందుంచి ఈ భయంకరమైన వ్యసనాన్ని తెచ్చావు; సజ్జనుల సదాచారాన్ని పరిగణించక, పాపులతో కలిసి.
5.128.8
कश्चान्यो भ्रातृभार्यां वै विप्रकर्तृं तथार्हति ।
आनीय च सभां व्यक्तं यथोक्ता द्रौपदी त्वया ॥ ५.१२८.८ ॥
సోదరుని భార్యను ఇలా అవమానించడానికి ఇంకెవరు తగినవారు? సభకు తీసుకువచ్చి, చెప్పినట్లుగా, ద్రౌపదిని నీవు అవమానించావు.
5.128.9
कुलीना शीलसंपन्ना प्राणेभ्योऽपि गरीयसी ।
महिषी पाण्डुपुत्राणां तथा विनिकृता त्वया ॥ ५.१२८.९ ॥
ఉన్నత కులంలో పుట్టి, సద్గుణ సంపన్నురాలై, ప్రాణాల కంటే కూడా ప్రియురాలైన పాండు కుమారుల పట్టమహిషిని నీవు ఇలా అవమానించావు.
5.128.10
जानन्ति कुरवः सर्वे यथोक्ताः कुरुसंसदि ।
दुःशासनेन कौन्तेयाः प्रव्रजन्तः परन्तपाः ॥ ५.१२८.१० ॥
కురు సభలో చెప్పినట్లు కురువంశీయులందరికీ తెలుసు; దుశ్శాసనుని కారణంగా, శత్రువులను దహించే కుంతీ పుత్రులు వెళ్లిపోయారు.
5.128.11
सम्यग्वृत्तेष्वलुब्धेषु सततं धर्मचारिषु ।
स्वेषु बन्धुषु कः साधुश्चरेदेवमसांप्रतम् ॥ ५.१२८.११ ॥
ఎల్లప్పుడూ సదాచారులు, లోభరహితులు, ధర్మాన్ని పాటించేవారైన తన బంధువులతో, ఏ సజ్జనుడు ఇలా అనుచితంగా ప్రవర్తిస్తాడు?
5.128.12
नृशंसानामनार्याणां तथा परुषभाषणम् ।
कर्णदुःशासनाभ्यां च त्वया च बहुशः कृतम् ॥ ५.१२८.१२ ॥
క్రూరులు, అనార్యులు పలికే కఠిన వచనాలు — కర్ణుని చేతను, దుశ్శాసనుని చేతను, నీ చేతను కూడా పలుమార్లు చేయబడ్డాయి.
5.128.13
सह मात्रा प्रदग्धुं तान्बालकान्वारणावते ।
आस्थितः परमो यत्नो न समृद्धश्च तत्तव ॥ ५.१२८.१३ ॥
తల్లితో కలిసి ఆ బాలకులను వారణావతంలో దహించడానికి నువ్వు గొప్ప ప్రయత్నం చేశావు, కానీ అది నీకు సఫలం కాలేదు.
5.128.14
ऊषुश्च सुचिरं कालं प्रच्छन्नाः पाण्डवास्तदा ।
मात्रा सहैकचक्रायां ब्राह्मणस्य निवेशने ॥ ५.१२८.१४ ॥
అప్పుడు పాండవులు మారువేషంలో తల్లితో కలిసి ఏకచక్రలో ఒక బ్రాహ్మణుని ఇంట్లో చాలా కాలం ఉన్నారు.
5.128.15
विषेण सर्पबन्धैश्च यतिताः पाण्डवास्त्वया ।
सर्वोपायैर्विनाशाय न समृद्धं च तत्तव ॥ ५.१२८.१५ ॥
విషంతో, పాముల బంధనలతో పాండవులను నాశనం చేయడానికి నువ్వు అన్ని ఉపాయాలు ప్రయత్నించావు, కానీ నీ ప్రయత్నం సఫలం కాలేదు.
5.128.16
एवंबुद्धिः पाण्डवेषु मिथ्यावृत्तिः सदा भवान् ।
कथं ते नापराधोऽस्ति पाण्डवेषु महात्मसु ॥ ५.१२८.१६ ॥
పాండవుల పట్ల ఇటువంటి బుద్ధి, ఎల్లప్పుడూ మోసపూరిత ప్రవర్తన కలిగిన నీవు, మహాత్ములైన పాండవులపట్ల ఎలా అపరాధం చేయలేదు?
5.128.17
एवंवृत्तः कथं राज्ये स्थातुमर्हसि पापकृत् ।
स राज्याच्च सुखाच्चैव हास्यसे कुलपांसन ॥ ५.१२८.१७ ॥
అటువంటి ప్రవర్తన కలిగిన పాపివైన నువ్వు రాజ్యంలో ఎలా ఉండదగినవాడవు? కులానికి కళంకమా, నువ్వు రాజ్యాన్నీ సుఖాన్నీ కోల్పోతావు.
5.128.18
यच्चैभ्यो याचमानेभ्यः पित्र्यमंशं न दित्सति ।
तच्च पाप प्रदाताऽसि भ्रष्टैश्वर्यो निपातितः ॥ ५.१२८.१८ ॥
తమ పితృ భాగాన్ని అడుగుతున్నవారికి నువ్వు ఇవ్వడానికి ఇష్టపడని దానిని, పాపీ, నువ్వు ఇవ్వవలసి వస్తుంది; ఐశ్వర్యం భ్రష్టమై నువ్వు పడగొట్టబడతావు.
5.128.19
कृत्वा बहून्यकार्याणि पाण्डवेषु नृशंसवत् ।
मिथ्यावृत्तिरनार्यः सन्नद्य विप्रतिपद्यसे ॥ ५.१२८.१९ ॥
పాండవుల పట్ల క్రూరుడిలా అనేక అకార్యాలు చేసి, అసత్య ప్రవర్తన గల అనార్యుడా, యుద్ధానికి సన్నద్ధుడై నీవు తప్పుదారిలో వెళ్తున్నావు.
5.128.20
मातापितृभ्यां भीष्मेण द्रोणेन विदुरेण च ।
शाम्येति मुहुरुक्तोसि न च शाम्यसि पार्थिव ॥ ५.१२८.२० ॥
తల్లి, తండ్రి, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, విదురుడు నీకు 'శాంతించు' అని మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పారు; కానీ రాజా, నీవు శాంతించడం లేదు.
5.128.21
शमे हि सुमहाँल्लाभस्तव पार्थस्य चोभयोः ।
न च रोचयसे राजन्किमन्यद्बुद्धिलाघवात् ॥ ५.१२८.२१ ॥
శాంతిలోనే నీకు, అర్జునుడికి ఇద్దరికీ గొప్ప లాభం ఉంది; రాజా, నీకది రుచించడం లేదు. బుద్ధి తక్కువతనం తప్ప ఇంకేమిటి?
5.128.22
न शर्म प्राप्स्यसे राजन्नुत्क्रम्य सुहृदां वचः ।
अधर्म्यमयशस्यं च क्रियते पार्थिव त्वया ॥ ५.१२८.२२ ॥
రాజా, మిత్రుల మాటను అతిక్రమిస్తే నీకు శాంతి లభించదు; పృథ్వీపతీ, నీచేత అధర్మమూ అపకీర్తి కలిగించే పని జరుగుతోంది.
5.128.23
एवं ब्रुवति दाशार्हे दुर्योधनममर्षणम् ।
दुःशासन इदं वाक्यमब्रवीत्करुसंसदि ॥ ५.१२८.२३ ॥
దాశార్హుడు (కృష్ణుడు) ఇలా మాట్లాడుతుండగా, కౌరవ సభలో కోపంతో ఉన్న దుర్యోధనునితో దుశ్శాసనుడు ఈ మాట అన్నాడు.
5.128.24
न चेत्सन्धास्यसे राजन्स्वेन कामेन पाण्डवैः ।
बद्ध्वा किल त्वां दास्यन्ति कुन्तीपुत्राय कौरवाः ॥ ५.१२८.२४ ॥
రాజా, నీ స్వేచ్ఛతో పాండవులతో సంధి చేయకపోతే, కౌరవులు నిన్ను బంధించి కుంతీపుత్రునికి అప్పగిస్తారు.
5.128.25
वैकर्तनं त्वां च मां च त्रीनेतान्मनुजर्षभ ।
पाण्डवेभ्यः प्रदास्यन्ति भीष्मो द्रोणः पिता च ते ॥ ५.१२८.२५ ॥
ఓ మనుజర్షభా! వైకర్తనుడైన కర్ణుడిని, నన్ను, ఈ ముగ్గురిని భీష్ముడు, ద్రోణుడు, నీ తండ్రి పాండవులకు అప్పగిస్తారు.
5.128.26
भ्रातुरेतद्वचः श्रुत्वा धार्तराष्ट्रः सुयोधनः ।
क्रुद्धः प्रातिष्ठतोत्थाय महानाग इव श्वसन् ॥ ५.१२८.२६ ॥
సోదరుని ఈ మాటలు విని ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు సుయోధనుడు కోపంతో లేచి, ఒక మహాసర్పంలా బుసకొడుతూ బయలుదేరాడు.
5.128.27
विदुरं च सोमदत्तं च महाराजं च बाह्लिकम् ।
कृपं च सोमदत्तं च भीष्मं द्रोणं जनार्दनम् ॥ ५.१२८.२७ ॥
విదురుని, సోమదత్తుని, మహారాజును, బాహ్లికుని, కృపుని, సోమదత్తుని, భీష్ముని, ద్రోణుని, జనార్దనుని —
5.128.28
सर्वानेताननादृत्य दुर्मतिर्निरपत्रपः ।
अशिष्टवदमर्यादो मानी मान्यावमानिता ॥ ५.१२८.२८ ॥
వీరందరినీ తిరస్కరించి, దుర్బుద్ధి, సిగ్గులేనివాడు, అసభ్యుడు, మర్యాద తప్పినవాడు, గర్విష్ఠుడు — గౌరవనీయులను అవమానించాడు.
5.128.29
तं प्रस्थितमभिप्रेक्ष्य भ्रातरो मनुजर्षभम् ।
अनुजग्मुः सहामात्या राजानश्चापि सर्वशः ॥ ५.१२८.२९ ॥
ఆ మనుజర్షభుడు బయలుదేరడం చూసి సోదరులు, మంత్రులతో కూడిన రాజులందరూ అతని వెంట నడిచారు.
5.128.30
सभायामुत्थितं क्रुद्धं प्रस्थितं भ्रातृभिः सह ।
दुर्योधनमभिप्रेक्ष्य भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ॥ ५.१२८.३० ॥
సభ నుండి కోపంతో లేచి సోదరులతో కలిసి బయలుదేరుతున్న దుర్యోధనుడిని చూసి శంతనుని కుమారుడు భీష్ముడు ఇలా అన్నాడు.
5.128.31
धर्मार्थावभिसन्त्यज्य संरम्भं योऽनुमन्यते ।
हसन्ति व्यसने तस्य दुर्हृदो नचिरादिव ॥ ५.१२८.३१ ॥
ధర్మార్థాలను విడిచి కోపాన్ని అంగీకరించేవాడి వినాశనాన్ని శత్రువులు త్వరలోనే నవ్వుతారు.
5.128.32
दुरात्मा राजपुत्रोऽयं धार्तराष्ट्रोऽनुपायवित् ।
मिथ्याभिमानी राज्यस्य क्रोधलोभवशानुगः ॥ ५.१२८.३२ ॥
ఈ దుష్టబుద్ధి గల రాజకుమారుడు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు, ఉపాయము తెలియనివాడు; రాజ్యమునందు మిథ్యాగర్వి, కోపలోభాల వశంలో నడిచేవాడు.
5.128.33
कालपक्वमिदं मन्ये सर्वं क्षत्रं जनार्दन ।
सर्वे ह्यनुसृता मोहात्पार्थिवाः सह मन्त्रिभिः ॥ ५.१२८.३३ ॥
జనార్దనా, ఈ క్షత్రియ వర్గమంతా కాలంతో పండిపోయిందని నేను భావిస్తాను; మోహంతో రాజులందరూ తమ మంత్రులతో కలిసి దాన్ని అనుసరించారు.
5.128.34
भीष्मस्याथ वचः श्रुत्वा दाशार्हः पुष्करेक्षणः ।
भीष्मद्रोणमुखान्सर्वानभ्यभाषत वीर्यवान् ॥ ५.१२८.३४ ॥
భీష్ముని మాటలు విని, పరాక్రమశాలి, కమలనయనుడైన దాశార్హుడు, భీష్ముడు ద్రోణుడు మొదలైన అందరినీ ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
5.128.35
सर्वेषां कुरुवृद्धानां महानयमतिक्रमः ।
प्रसह्य मन्दमैश्वर्ये न नियच्छन्ति यन्नृपम् ॥ ५.१२८.३५ ॥
కురువృద్ధులందరి ఈ పెద్ద అతిక్రమం; అధికారంలో బలవంతంగా మందుడైన రాజును వారు నిరోధించడం లేదు.
5.128.36
तत्र कार्यमहं मन्ये कालप्राप्तमरिन्दमाः ।
क्रियमाणे भवेच्छ्रेयस्तत्सर्वं श्रृणुतानघाः ॥ ५.१२८.३६ ॥
శత్రువులను అణచువారలారా, అక్కడ చేయవలసిన కార్యం కాలానికి తగినదని నేను భావిస్తున్నాను; అది చేస్తే శ్రేయస్సు కలుగుతుంది; నిష్కల్మషులారా, అదంతా వినండి.
5.128.37
प्रत्यक्षमेतद्भवतां यद्वक्ष्यामि हितं वचः ।
भवतामानुकूल्येन यदि रोचेत भारताः ॥ ५.१२८.३७ ॥
భరతులారా, ఇది మీకు ప్రత్యక్షమే. నేను చెప్పబోయే హితవచనం మీ అంగీకారానికి అనుకూలంగా మీకు నచ్చితే (మంచిది).
5.128.38
पुत्रो वै भोजराजस्य दुराचारो ह्यनात्मवान् ।
जीवतः पितुरैश्वर्यं हृत्वा मृत्युवशं गतः ॥ ५.१२८.३८ ॥
భోజరాజు కుమారుడు, దురాచారుడు, ఆత్మనిగ్రహం లేనివాడు, తండ్రి బ్రతికి ఉండగానే అతని ఐశ్వర్యాన్ని హరించి మృత్యువశమయ్యాడు.
5.128.39
उग्रसेनसुतः कंसः परित्यक्तः स बान्धवैः ।
ज्ञातीनां हितकामेन मया शस्तो महामृधे ॥ ५.१२८.३९ ॥
ఉగ్రసేనుని కుమారుడైన కంసుడు, తన బంధువులచే విడనాడబడినవాడు, జ్ఞాతుల హితాన్ని కోరిన నా చేత మహాయుద్ధంలో వధించబడ్డాడు.
5.128.40
आहुकः पुनरस्माभिर्ज्ञातिभिश्चापि सत्कृतः ।
उग्रसेनः कृतो राजा भोजराजन्यवर्धनः ॥ ५.१२८.४० ॥
ఆహుకుని మేము, జ్ఞాతులు మళ్ళీ సత్కరించాము; భోజరాజవంశాన్ని వృద్ధిచేసే ఉగ్రసేనుడు రాజుగా చేయబడ్డాడు.
5.128.41
संसमेकं परित्यज्य कुलार्थे सर्वयादवाः ।
संभूय सुखमेधन्ते भारतान्धकवृष्णयः ॥ ५.१२८.४१ ॥
కులం కోసం ఒకరిని విడిచిపెట్టి, యాదవులందరూ ఏకమై సుఖంగా అభివృద్ధి చెందుతారు — భరతుడా, అంధకులు మరియు వృష్ణులు.
5.128.42
अपि चाप्यवदद्राजन्परमेष्ठी प्रजापतिः ।
व्यूढे देवासुरे युद्धेऽभ्युद्यतेष्वायुधेषु च ॥ ५.१२८.४२ ॥
రాజా, పరమేష్ఠి ప్రజాపతి కూడా చెప్పాడు — దేవాసుర యుద్ధంలో వ్యూహం పన్నబడి, ఆయుధాలు ఎత్తబడిన సమయంలో.
5.128.43
द्वैधीभूतेषु लोकेषु विनश्यत्सु च भारत ।
अब्रवीत्तु तदा देवो भगवाँल्लोकभावनः ॥ ५.१२८.४३ ॥
భారతా, లోకాలు రెండుగా విడిపోయి నశించుచుండగా, లోకాలను పోషించే భగవంతుడైన దేవుడు అప్పుడు పలికెను.
5.128.44
पराभविष्यन्त्यसुरा दैतेया दानवैः सह ।
आदित्या वसवो रुद्रा भविष्यन्ति दिवौसकः ॥ ५.१२८.४४ ॥
దైత్యులు, దానవులతో కలిసిన అసురులు ఓడిపోతారు; ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, స్వర్గవాసులైన దేవతలు విజయం పొందుతారు.
5.128.45
देवासुरमनुष्याश्च गन्धर्वोरगराक्षसाः ।
अस्मिन्युद्धे सुसंक्रुद्धा हनिष्यन्ति परस्परम् ॥ ५.१२८.४५ ॥
దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులు, గంధర్వులు, ఉరగులు, రాక్షసులు — ఈ యుద్ధంలో అత్యంత కోపంతో ఒకరినొకరు చంపుకుంటారు.
5.128.46
वर्तमानं जगत्सर्वं मुहूर्तान्न भविष्यति ।
इति मत्वाऽब्रवीद्धर्मं परमेष्ठी प्रजापतिः ।
वरुणाय प्रयच्छैतान्बद्ध्वा दैतेयदानवान् ॥ ५.१२८.४६ ॥
ఇది తలచి పరమేష్ఠి ప్రజాపతి ధర్మునితో అన్నాడు: 'ఈ దైత్య దానవులను బంధించి వరుణునికి అప్పగించు. లేదంటే ఈ ఉన్న జగత్తు క్షణకాలంలో ఉండదు.'
5.128.47
एवमुक्तस्ततो धर्मो नियोगात्परमेष्ठिनः ।
वरुणाय ददौ सर्वान्बद्ध्वा दैतेयदानवान् ॥ ५.१२८.४७ ॥
పరమేష్ఠి ఇలా చెప్పగా, ధర్ముడు ఆయన ఆజ్ఞ మేరకు దైత్య దానవులందరినీ బంధించి వరుణునికి అప్పగించెను.
5.128.48
तान्बद्ध्वा धर्मपाशैश्च स्वैश्च पाशैर्जलेश्वरः ।
वरुणः सागरे यत्तो नित्यं रक्षति दानवान् ॥ ५.१२८.४८ ॥
వారిని ధర్మపాశాలతో, తన పాశాలతో బంధించి, జలాధిపతి వరుణుడు సముద్రంలో ఎల్లప్పుడూ జాగ్రత్తగా దానవులను కాపాడుతున్నాడు.
5.128.49
तथा दुर्योधनं कर्णं शकुनिं चापि सौबलम् ।
बद्ध्वा दुःशासनं चापि पाण्डवेभ्यः प्रयच्छत ॥ ५.१२८.४९ ॥
అలాగే దుర్యోధనుడిని, కర్ణుడిని, సౌబల శకునిని, దుశ్శాసనుడిని కూడా బంధించి పాండవులకు అప్పగించు.
5.128.50
त्यजेत्कुलार्थे पुरुषं ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् ।
ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत् ॥ ५.१२८.५० ॥
కులం కోసం ఒక వ్యక్తిని, గ్రామం కోసం కులాన్ని త్యజించాలి; జనపదం కోసం గ్రామాన్ని, ఆత్మ కోసం భూమిని త్యజించాలి.
5.128.51
राजन्दुर्योधनं बद्ध्वा ततः संशाम्य पाण्डवैः ।
त्वत्कृते न विनश्येयुः क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ॥ ५.१२८.५१ ॥
ఓ రాజా! దుర్యోధనుడిని బంధించి, తరువాత పాండవులతో సంధి చేసుకో; నీ కారణంగా క్షత్రియులు నశించకూడదు, ఓ క్షత్రియశ్రేష్ఠా!