મહાભારત · અધ્યાય 5.129
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.129.1
कृष्णस्य तु वचः श्रुत्वा धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
विदुरं सर्वधर्मज्ञं त्वरमाणोऽभ्यभाषत ॥ ५.१२९.१ ॥
કૃષ્ણનું વચન સાંભળીને જનેશ્વર ધૃતરાષ્ટ્રે સર્વધર્મજ્ઞ વિદુરને ઉતાવળે કહ્યું.
5.129.2
गच्छ तात महाप्राज्ञ गान्धारीं दीर्घदर्शिनीम् ।
आनयेह तया सार्धमनुनेष्यामि दुर्मतिम् ॥ ५.१२९.२ ॥
હે તાત, મહાપ્રાજ્ઞ, જાઓ; દૂરદર્શિની ગાંધારીને અહીં લાવો. તેની સાથે હું દુર્મતિને સમજાવીશ.
5.129.3
यदि सा न दुरात्मानं शमयेद्दुष्टचेतसम् ।
अपि कृष्णस्य सुहृदस्तिष्ठेम वचने वयम् ॥ ५.१२९.३ ॥
જો તે તે દુરાત્મા, દુષ્ટચિત્તને શાંત ન કરી શકે, તો પણ કૃષ્ણના હિતેચ્છુ એવા અમે તેના વચનમાં જ રહીશું.
5.129.4
दुर्बुद्धेर्दुःसहायस्य शमार्थं ब्रुवती वचः ।
अपि नो व्यसनं घोरं दुर्योधनकृतं महत् । ॥ ५.१२९.४ ॥
દુર્બુદ્ધિ, દુઃસહાયક દુર્યોધનને શાંત કરવા માટે બોલતી તેની વાણીથી, દુર્યોધને સર્જેલી આ ઘોર મહાવિપત્તિ કદાચ આપણા પર ન આવે.
5.129.5
शमयेच्चिररात्राय योगक्षेमवदव्ययम् ।
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा विदुरो दीर्घदर्शिनीम् । ॥ ५.१२९.५ ॥
તે લાંબા સમય સુધી યોગક્ષેમવાળી અવ્યય શાંતિ સ્થાપે. રાજાનું વચન સાંભળીને વિદુરે દૂરદર્શિની (ગાંધારી) વિશે (આગળનું કાર્ય કર્યું).
5.129.6
आनयामास गान्धारीं धृतराष्ट्रस्य शासनात् ॥ ५.१२९.६ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રના આદેશથી (વિદુરે) ગાંધારીને લાવ્યા.
5.129.7
एष गान्धारि पुत्रस्ते दुरात्मा शासनातिगः ।
ऐश्वर्यलोभादैश्वर्यं जीवितं च प्रहास्यति ॥ ५.१२९.७ ॥
હે ગાંધારી, આ તારો પુત્ર દુરાત્મા છે, આજ્ઞાનો ભંગ કરનાર છે. ઐશ્વર્યના લોભથી તે ઐશ્વર્ય અને જીવન બંને ગુમાવશે.
5.129.8
अशिष्टवदमर्यादः पापैः सह दुरात्मवान् ।
सभाया निर्गतो मूढो व्यतिक्रम्य सुहृद्वचः ॥ ५.१२९.८ ॥
તે અશિષ્ટ, મર્યાદાહીન, પાપીઓ સાથે રહેનાર દુરાત્મા છે. મૂર્ખ બનીને હિતેચ્છુઓના વચનનું ઉલ્લંઘન કરી તે સભામાંથી નીકળી ગયો.
5.129.9
सा भर्तृवचनं श्रुत्वा राजपुत्री यशस्विनी ।
अन्विच्छन्ती महच्छ्रेयो गान्धारी वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१२९.९ ॥
પતિનું વચન સાંભળીને યશસ્વિની રાજપુત્રી ગાંધારીએ મહાન કલ્યાણની ઇચ્છાથી આ વાત કહી.
5.129.10
आनायय सुतं क्षिप्रं राज्यकामुकमातुरम् ।
नहि राज्यमशिष्टेन शक्यं धर्मार्थलोपिना ।
आप्तुमाप्तं तथाऽपीदमविनीतेन सर्वथा ॥ ५.१२९.१० ॥
રાજ્યની ઇચ્છાથી વ્યાકુળ પુત્રને ઝડપથી બોલાવો. ધર્મ અને અર્થનો લોપ કરનાર અશિષ્ટ માણસ રાજ્ય મેળવી શકતો નથી; અને મેળવેલું પણ અવિનીત માણસ સર્વથા જાળવી શકતો નથી.
5.129.11
त्वं ह्येवात्र भृशं गर्ह्यो धृतराष्ट्र सुतप्रियः ।
यो जानन्पापतामस्य तत्प्रज्ञामनुवर्तसे ॥ ५.१२९.११ ॥
હે ધૃતરાષ્ટ્ર, અહીં તું જ અત્યંત નિંદનીય છે, પુત્રપ્રેમી છે. તેની પાપવૃત્તિ જાણવા છતાં તું તેની જ બુદ્ધિનું અનુસરણ કરે છે.
5.129.12
स एष काममन्युभ्यां प्रलब्धो लोभमास्थितः ।
अशक्योऽद्य त्वया राजन्विनिवर्तयितुं बलात् ॥ ५.१२९.१२ ॥
તે કામ અને ક્રોધથી છેતરાઈને લોભનો આશ્રય લઈ ચૂક્યો છે. હે રાજન, આજે તારા વડે બળથી તેને પાછો વાળવો અશક્ય છે.
5.129.13
राष्ट्रप्रदाने मूढस्य बालिशस्य दुरात्मनः ।
दुःसहायस्य लुब्धस्य धृतराष्ट्रोऽश्रुते फलम् ॥ ५.१२९.१३ ॥
રાજ્ય આપવામાં મૂઢ, બાલિશ, દુરાત્મા, ખરાબ સહાયકોવાળો અને લોભી ધૃતરાષ્ટ્ર તેનું ફળ ભોગવશે.
5.129.14
कथं हि स्वजने भेदमुपेक्षेत महीपतिः ।
भिन्नं हि स्वजनेन त्वां प्रहरिष्यन्ति शत्रवः ॥ ५.१२९.१४ ॥
રાજા પોતાના સ્વજનોમાં ભેદને કેવી રીતે અવગણે? સ્વજનોથી વિભાજિત થયેલા તને શત્રુઓ પ્રહાર કરશે.
5.129.15
या हि शक्या महाराज साम्ना भेदेन वा पुनः ।
निस्तर्तुमापदः स्वेषु दण्डं कस्तत्र पातयेत् ॥ ५.१२९.१५ ॥
હે મહારાજ, સામ કે ભેદથી જે આપત્તિઓ પાર કરી શકાય, ત્યાં સ્વજનો પર દંડ કોણ ચલાવે?
5.129.16
शासनाद्धृतराष्ट्रस्य दुर्योधनममर्षणम् ।
मातुश्च वचनात्क्षत्ता सभां प्रावेशयत्पुनः ॥ ५.१२९.१६ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રના આદેશથી અને માતાના વચનથી ક્ષત્તાએ અસહિષ્ણુ દુર્યોધનને ફરી સભામાં પ્રવેશ કરાવ્યો.
5.129.17
स मातुर्वचनाकाङ्क्षी प्रविवेश पुनः सभाम् ।
अभिताम्रेक्षणः क्रोधान्निश्वसन्निव पन्नगः ॥ ५.१२९.१७ ॥
માતાના વચનની અપેક્ષાએ તે ફરી સભામાં પ્રવેશ્યો; આંખો લાલ, ક્રોધથી સાપની જેમ નિસાસા નાખતો.
5.129.18
तं प्रविष्टमभिप्रेक्ष्य पुत्रमुत्पथमास्थितम् ।
विगर्हमाणा गान्धारी शमार्थं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१२९.१८ ॥
તેને પ્રવેશતો અને કુમાર્ગે ચાલતો જોઈને ગાંધારીએ તેને ઠપકો આપતાં શાંતિ માટે આ વચન કહ્યું.
5.129.19
दुर्योधन निबोधेदं वचनं मम पुत्रक ।
हितं ते सानुबन्धस्य तथाऽऽयत्यांसुखोदयम् ॥ ५.१२९.१९ ॥
હે દુર્યોધન, પુત્ર, મારું આ વચન સાંભળ. આ તારા અને તારા સ્વજનો માટે હિતકારક છે, અને ભવિષ્યમાં સુખનો ઉદય કરનારું છે.
5.129.20
दुर्योधन यदाह त्वां पिता भरतसत्तम ।
भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता सुहृदां कुरु तद्वचः ॥ ५.१२९.२० ॥
હે દુર્યોધન, ભરતશ્રેષ્ઠ, તારા પિતાએ તને જે કહ્યું છે, અને ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ, ક્ષત્તા (વિદુર) જેવા હિતચિંતકોએ જે કહ્યું છે, તે માન.
5.129.21
भीष्मस्य तु पितुश्चैव मम चापचितिः कृता ।
भवेद्द्रोणमुखानां च सुहृदां शाम्यता त्वया ॥ ५.१२९.२१ ॥
ભીષ્મનો, તારા પિતાનો અને મારો પણ આદર થયો ગણાશે; દ્રોણ વગેરે હિતચિંતકોનો પણ — જો તું શાંત થાય તો.
5.129.22
न हि राज्यं महाप्राज्ञ स्वेन कामेन शक्यते ।
अवाप्तुं रक्षितुं वाऽपि भोक्तुं भरतसत्तम ॥ ५.१२९.२२ ॥
હે મહાપ્રાજ્ઞ, ભરતશ્રેષ્ઠ, પોતાની ઇચ્છાથી રાજ્ય મેળવવું, તેનું રક્ષણ કરવું કે તેનો ઉપભોગ કરવો શક્ય નથી.
5.129.23
न ह्यवश्येन्द्रियो राज्यमश्रीयाद्दीर्घमन्तरम् ।
विजितात्मा तु मेधावी स राज्यमभिपालयेत् ॥ ५.१२९.२३ ॥
જેની ઇન્દ્રિયો વશમાં નથી, તે લાંબા સમય સુધી રાજ્યનો ઉપભોગ કરી શકતો નથી. જેણે પોતાને જીત્યો છે, તે બુદ્ધિમાન જ રાજ્યનું પાલન કરી શકે.
5.129.24
कामक्रोधौ हि पुरुषमर्थेभ्यो व्यपकर्षतः ।
तौ तु शत्रू विनिर्जित्य राजा विजयते महीम् ॥ ५.१२९.२४ ॥
કામ અને ક્રોધ માણસને તેના હેતુઓથી દૂર ખેંચે છે. તે બે શત્રુઓને સંપૂર્ણ જીતીને જ રાજા પૃથ્વી જીતે છે.
5.129.25
लोकेश्वर प्रभुत्वंहि महदेतद्दुरात्मभिः ।
राज्यं नामेप्सितं स्थानं न शक्यमभिरक्षितुम् ॥ ५.१२९.२५ ॥
લોકેશ્વરનું પ્રભુત્વ દુરાત્માઓ માટે મહાન છે. રાજ્ય નામનું ઇચ્છિત સ્થાન તેઓ સાચવી શકતા નથી.
5.129.26
इन्द्रियाणि महत्प्रेप्सुर्नियच्छेदर्थधर्मयोः ।
इन्द्रियैर्नियतैर्बुद्धिर्वर्धतेऽग्निरिवेन्धनैः ॥ ५.१२९.२६ ॥
મહાન ફળની ઇચ્છા રાખનારે અર્થ અને ધર્મમાં પોતાની ઇન્દ્રિયોને નિયંત્રિત કરવી જોઈએ. નિયંત્રિત ઇન્દ્રિયોથી બુદ્ધિ બળતણથી અગ્નિની જેમ વધે છે.
5.129.27
अविधेयानि हीमानि व्यापादयितुमप्यलम् ।
अविधेया इवादान्ता हयाः पथि कुसारथिम् ॥ ५.१२९.२७ ॥
આ અવિધેય ઇન્દ્રિયો નાશ કરવામાં પણ સમર્થ છે; માર્ગમાં ખરાબ સારથિને અવશ ઘોડા જેમ.
5.129.28
अविजित्य य आत्मानममात्यान्विजिगीषते ।
अमित्रान्वाऽजितामात्यः सोऽवशः परिहीयते ॥ ५.१२९.२८ ॥
પોતાને જીત્યા વિના જે અમાત્યોને જીતવા ઇચ્છે છે, અથવા અમાત્યોને જીત્યા વિના શત્રુઓને જીતવા ઇચ્છે છે — તે અસહાય થઈને નાશ પામે છે.
5.129.29
आत्मानमेव प्रथमं द्वेष्यरूपेण योजयेत् ।
ततोऽमात्यानमित्रांश्च न मोघं विजिगीषते ॥ ५.१२९.२९ ॥
પ્રથમ પોતાને જ શત્રુના રૂપમાં મૂકવો જોઈએ; પછી અમાત્યો અને શત્રુઓને જીતવાની ઇચ્છા વ્યર્થ જતી નથી.
5.129.30
वश्येन्द्रियं जितामात्यं धृतदण्डं विकारिषु ।
परीक्ष्यकारिणं धीरमत्यर्थं श्रीर्निषेवते ॥ ५.१२९.३० ॥
જેની ઇન્દ્રિયો વશ છે, જેણે અમાત્યોને જીત્યા છે, જે અપરાધીઓ પર દંડ ધારણ કરે છે, જે પરીક્ષા કરીને કાર્ય કરે છે, જે ધીર છે — તેની સેવા શ્રી અત્યંત કરે છે.
5.129.31
क्षुद्राक्षेणेव जालेन झषावपिहितावुभौ ।
कामक्रोधौ शरीरस्थौ प्रज्ञानं तौ विलुम्पतः ॥ ५.१२९.३१ ॥
નાનાં કાણાંવાળી જાળથી ઢંકાયેલી બે માછલીઓની જેમ, શરીરમાં રહેલા કામ અને ક્રોધ બંને વિવેકને લૂંટી લે છે.
5.129.32
याभ्यां हि देवाः स्वर्यातुः स्वर्गस्य पिदधुर्मुखम् ।
बिभ्यतोऽनुपरागस्य कामक्रोधौ स्म वर्धितौ ॥ ५.१२९.३२ ॥
જેમને પોષીને દેવોએ સ્વર્ગે જનારને વૈરાગ્ય થશે એવા ભયથી સ્વર્ગનું દ્વાર બંધ કર્યું, તે કામ અને ક્રોધ વધારાયા હતા.
5.129.33
कामं क्रोधं च लोभं च दम्भं दर्पं च भूमिपः ।
सम्यग्विजेतुं यो वेद स महीमभिजायते ॥ ५.१२९.३३ ॥
કામ, ક્રોધ, લોભ, દંભ અને દર્પને સારી રીતે જીતવાનું જે રાજા જાણે છે, તે પૃથ્વી પ્રાપ્ત કરે છે.
5.129.34
सततं निग्रहे युक्त इन्द्रियाणां भवेन्नृपः ।
ईप्सन्नर्थं च धर्मं च द्विषतां च पराभवम् ॥ ५.१२९.३४ ॥
રાજાએ સતત ઇન્દ્રિય-નિગ્રહમાં લાગેલા રહેવું; અર્થ અને ધર્મની ઇચ્છા રાખીને, શત્રુઓના પરાભવની પણ ઇચ્છા રાખવી.
5.129.35
कामाभिभूतः क्रोधाद्वा यो मिथ्या प्रतिपद्यते ।
स्वेषु चान्येषु वा तस्य न सहाया भवन्त्युत ॥ ५.१२९.३५ ॥
જે કામથી અભિભૂત થઈને અથવા ક્રોધથી ખોટું આચરણ કરે છે, તેને પોતાના કે બીજાના કોઈ સહાયક રહેતા નથી.
5.129.36
एकीभूतैर्महाप्राज्ञैः शूरैररिनिबर्हणैः ।
पाण्डवैः पृथिवीं तात भोक्ष्यसे सहितः सुखी ॥ ५.१२९.३६ ॥
હે તાત, એકત્ર થયેલા, મહાપ્રાજ્ઞ, શૂર અને શત્રુનો સંહાર કરનારા પાંડવો સાથે તું સુખેથી પૃથ્વીનો ભોગ કરીશ.
5.129.37
यथा भीष्मः शान्तनवो द्रोणश्चापि महारथः ।
आहतुस्तात तत्सत्यमजेयौ कृष्णपाण्डवौ ॥ ५.१२९.३७ ॥
શંતનુના પુત્ર ભીષ્મ અને મહારથી દ્રોણે પણ કહ્યું છે તેમ, હે તાત, એ સત્ય છે: કૃષ્ણ અને પાંડવો અજેય છે.
5.129.38
प्रपद्यष्व महाबाहुं कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ।
प्रसन्नो हि सुखाय स्यादुभयोरेव केशवः ॥ ५.१२९.३८ ॥
મહાબાહુ અને સહેજે કર્મ કરનાર કૃષ્ણને શરણે જાઓ. કેશવ પ્રસન્ન થશે તો બંનેને સુખ થશે.
5.129.39
सुहृदामर्थकामानां यो न तिष्ठति शासने ।
प्राज्ञानां कृतविद्यानां स नरः शत्रुनन्दनः ॥ ५.१२९.३९ ॥
જે મનુષ્ય હિતેચ્છુઓ, અર્થ-કામ ઇચ્છનારાઓ, પ્રાજ્ઞો અને વિદ્વાનોના શાસનમાં રહેતો નથી, તે શત્રુઓને આનંદ આપનાર બને છે.
5.129.40
न युद्धे तात कल्याणं न धर्मार्थौ कुतः सुखम् ।
न चापि विजयो नित्यं मा युद्धे चेत आधिथाः ॥ ५.१२९.४० ॥
હે તાત, યુદ્ધમાં કલ્યાણ નથી; ધર્મ અને અર્થ પણ નથી, તો સુખ ક્યાંથી? વિજય પણ સદા રહેતો નથી. મન યુદ્ધમાં ન લગાવ.
5.129.41
भीष्मेण हि महाप्राज्ञ पित्र ते बाह्लिकेन च ।
दत्तोंऽशः पाण्डुपुत्राणां भेदाद्भतैररिन्दम ॥ ५.१२९.४१ ॥
હે મહાપ્રાજ્ઞ, ભીષ્મ, તારા પિતા અને બાહ્લીકે પાંડુપુત્રોને ભાગ આપ્યો હતો. હે અરિંદમ, ભાઈઓ વચ્ચેના ભેદથી...
5.129.42
तस्थ चैतत्प्रदानस्य फलमद्यानुपश्यसि ।
यद्भुङ्क्षे पृथिवीं कृत्स्नां शूरैर्निहतकण्टकाम् ॥ ५.१२९.४२ ॥
તે દાનનું ફળ આજે તું જુએ છે — વીરોએ કાંટા દૂર કરેલી સમગ્ર પૃથ્વીને તું ભોગવે છે.
5.129.43
प्रयच्छ पाण्डुपुत्राणां यथोचितमरिन्दम ।
यदीच्छसि सहामात्यो भोक्तुमर्धं प्रदीयताम् ॥ ५.१२९.४३ ॥
હે શત્રુદમન, જો તું મંત્રીઓ સહિત અડધું રાજ્ય ભોગવવા ઇચ્છતો હોય, તો પાંડુપુત્રોને તેમનો યોગ્ય ભાગ આપ.
5.129.44
अलमर्धं पृथिव्यास्ते महामात्यस्य जीवितुम् ।
सुहृदां वचने तिष्ठन्यशः प्राप्स्यति भारत ॥ ५.१२९.४४ ॥
હે ભારત, તારા માટે પૃથ્વીનો અડધો ભાગ જ પૂરતો છે, અને મહામંત્રીના જીવન માટે પણ તે પૂરતો છે. સુહૃદોના વચનમાં સ્થિર રહેશે તો તને યશ મળશે.
5.129.45
श्रीमद्भिरात्मवद्भिस्तैर्बुद्धिमद्भिर्जितेन्द्रियैः ।
पाण्डवैर्विग्रहस्तात भ्रंशयेन्महतः सुखात् ॥ ५.१२९.४५ ॥
હે તાત, શ્રીમાન, આત્મસંયમી, બુદ્ધિમાન અને ઇન્દ્રિયજયી એવા પાંડવો સાથેનો વિગ્રહ તને મહાન સુખથી ભ્રષ્ટ કરશે.
5.129.46
निगृह्य सुहृदां मन्युं शाधि राज्यं यथोचितम् ।
स्वमंशं पाण्डुपुत्रेभ्यः प्रदाय भरतर्षभ ॥ ५.१२९.४६ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, સુહૃદો પરનો ક્રોધ રોકીને, પાંડુપુત્રોને તેમનો પોતાનો ભાગ આપીને, રાજ્યનું યોગ્ય રીતે શાસન કર.
5.129.47
अलमङ्ग निकारोऽयं त्रयोदशसमाः कृतः ।
शमयैनं महाप्राज्ञ कामक्रोधसमेधितम् ॥ ५.१२९.४७ ॥
હે પ્રિય, તેર વર્ષથી આ અન્યાય પૂરતો છે. હે મહાપ્રાજ્ઞ, કામ-ક્રોધથી પ્રજ્વલિત આ વિરોધને શાંત કર.
5.129.48
न चैष शक्तः पार्थानां यस्त्वदर्थमभीप्सति ।
सूतपुत्रो दृढक्रोधो भ्राता दुःशासनश्च ते ॥ ५.१२९.४८ ॥
તારા માટે જે આ ઇચ્છે છે તે સૂતપુત્ર — દૃઢ ક્રોધી — અને તારો ભાઈ દુઃશાસન, એ પૃથાના પુત્રોને જીતવા સમર્થ નથી.
5.129.49
भीष्मे द्रोणे कृपे कर्णे भीमसेने धनञ्जये ।
धृष्टद्युम्ने च संक्रुद्धे न स्युः सर्वाः प्रजा ध्रुवम् ॥ ५.१२९.४९ ॥
ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ, કર્ણ, ભીમસેન, ધનંજય અને ક્રોધિત ધૃષ્ટદ્યુમ્ન હોય ત્યારે નિશ્ચિતપણે સર્વ પ્રજા બચશે નહિ.
5.129.50
अमर्षवशमापन्नो मा कुरूंस्तात जीघनः ।
एषा हि पृथिवी कृत्स्ना मा गमत्त्वत्कृते वधम् ॥ ५.१२९.५० ॥
હે તાત, ક્રોધને વશ થઈને કુરુઓનો વધ ન કર. તારે કારણે આ સમગ્ર પૃથ્વી વિનાશ ન પામો.
5.129.51
यच्च त्वं मन्यसे मूढ भीष्मद्रोणकृपादयः ।
योत्स्यन्ते सर्वशक्त्येति नैतदद्योपपद्यते ॥ ५.१२९.५१ ॥
હે મૂઢ, ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ વગેરે પૂરી શક્તિથી યુદ્ધ કરશે એમ તું માને છે; પરંતુ તે આજે યોગ્ય નથી.
5.129.52
समं हि राज्यं प्रीतिश्च स्थानं हि विदितात्मनाम् ।
पाण्डवेष्वथ युष्मासु धर्मस्त्वभ्यधिकस्ततः ॥ ५.१२९.५२ ॥
આત્મજ્ઞાનીઓ માટે રાજ્ય, પ્રેમ અને સ્થાન સમાન છે; પાંડવો અને તમારા પ્રત્યે સમાન છે; પરંતુ ધર્મ વધુ છે.
5.129.53
राजपिण्डभयादेते यदि हास्यन्ति जीवितम् ।
न हि शक्ष्यन्ति राजानं युधिष्ठिरमुदीक्षितुम् ॥ ५.१२९.५३ ॥
રાજાના અન્નના ઋણના ભયથી આ લોકો જીવ આપી દે તોપણ રાજા યુધિષ્ઠિર સામે તેઓ આંખ મેળવી શકશે નહિ.
5.129.54
न लोभादर्थसंपत्तिर्नराणामिह दृश्यते ।
तदलं तात लोभेन प्रशाम्य भरतर्षभ ॥ ५.१२९.५४ ॥
લોભથી માણસોને અહીં સંપત્તિ પ્રાપ્ત થતી જોવામાં આવતી નથી. તેથી હે તાત, લોભ છોડીને શાંત થા, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.