ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.129
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.129.1
कृष्णस्य तु वचः श्रुत्वा धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
विदुरं सर्वधर्मज्ञं त्वरमाणोऽभ्यभाषत ॥ ५.१२९.१ ॥
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଜନେଶ୍ୱର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ସର୍ବଧର୍ମଜ୍ଞ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର କହିଲେ।
5.129.2
गच्छ तात महाप्राज्ञ गान्धारीं दीर्घदर्शिनीम् ।
आनयेह तया सार्धमनुनेष्यामि दुर्मतिम् ॥ ५.१२९.२ ॥
ହେ ତାତ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଯାଅ; ଦୂରଦର୍ଶିନୀ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ। ତାଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଦୁର୍ମତିକୁ ବୁଝାଇବି।
5.129.3
यदि सा न दुरात्मानं शमयेद्दुष्टचेतसम् ।
अपि कृष्णस्य सुहृदस्तिष्ठेम वचने वयम् ॥ ५.१२९.३ ॥
ସେ ଦୁଷ୍ଟଚିତ୍ତ ଦୁରାତ୍ମାକୁ ଶାନ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ଯଦି, ତଥାପି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହିତୈଷୀ ଆମେ ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ରହିବା।
5.129.4
दुर्बुद्धेर्दुःसहायस्य शमार्थं ब्रुवती वचः ।
अपि नो व्यसनं घोरं दुर्योधनकृतं महत् । ॥ ५.१२९.४ ॥
ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ଦୁଃସହାୟ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ କହୁଥିବା ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ-କୃତ ଏହି ଭୟଙ୍କର ମହାବିପଦ ହୁଏତ ଆମ ଉପରୁ ଟଳିଯିବ।
5.129.5
शमयेच्चिररात्राय योगक्षेमवदव्ययम् ।
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा विदुरो दीर्घदर्शिनीम् । ॥ ५.१२९.५ ॥
ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଯୋଗକ୍ଷେମଯୁକ୍ତ ଅବ୍ୟୟ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରୁ। ରାଜାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ବିଦୁର ଦୂରଦର୍ଶିନୀ (ଗାନ୍ଧାରୀ) ବିଷୟରେ (ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ)।
5.129.6
आनयामास गान्धारीं धृतराष्ट्रस्य शासनात् ॥ ५.१२९.६ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ (ବିଦୁର) ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଆଣିଲେ।
5.129.7
एष गान्धारि पुत्रस्ते दुरात्मा शासनातिगः ।
ऐश्वर्यलोभादैश्वर्यं जीवितं च प्रहास्यति ॥ ५.१२९.७ ॥
ହେ ଗାନ୍ଧାରୀ, ଏହି ତୁମ ପୁତ୍ର ଦୁରାତ୍ମା, ଆଜ୍ଞା ଲଙ୍ଘନକାରୀ। ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଲୋଭରେ ସେ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଓ ନିଜ ଜୀବନ ଦୁହିଁ ହରାଇବ।
5.129.8
अशिष्टवदमर्यादः पापैः सह दुरात्मवान् ।
सभाया निर्गतो मूढो व्यतिक्रम्य सुहृद्वचः ॥ ५.१२९.८ ॥
ସେ ଅଶିଷ୍ଟ, ମର୍ଯ୍ୟାଦାହୀନ, ପାପୀଙ୍କ ସହ ରହୁଥିବା ଦୁରାତ୍ମା। ମୂଢ଼ ହୋଇ ହିତୈଷୀଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଲଙ୍ଘନ କରି ସେ ସଭାରୁ ବାହାରିଗଲା।
5.129.9
सा भर्तृवचनं श्रुत्वा राजपुत्री यशस्विनी ।
अन्विच्छन्ती महच्छ्रेयो गान्धारी वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१२९.९ ॥
ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଯଶସ୍ୱିନୀ ରାଜକନ୍ୟା ଗାନ୍ଧାରୀ ମହା କଲ୍ୟାଣ ଇଚ୍ଛା କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.129.10
आनायय सुतं क्षिप्रं राज्यकामुकमातुरम् ।
नहि राज्यमशिष्टेन शक्यं धर्मार्थलोपिना ।
आप्तुमाप्तं तथाऽपीदमविनीतेन सर्वथा ॥ ५.१२९.१० ॥
ରାଜ୍ୟ କାମନାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ପୁତ୍ରକୁ ଶୀଘ୍ର ଡାକ। ଧର୍ମାର୍ଥ ଲୋପକାରୀ ଅଶିଷ୍ଟ ଲୋକ ରାଜ୍ୟ ପାଇପାରେ ନାହିଁ; ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅବିନୀତ ଲୋକ ତାହା ସର୍ବଥା ରଖିପାରେ ନାହିଁ।
5.129.11
त्वं ह्येवात्र भृशं गर्ह्यो धृतराष्ट्र सुतप्रियः ।
यो जानन्पापतामस्य तत्प्रज्ञामनुवर्तसे ॥ ५.१२९.११ ॥
ହେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଏଠାରେ ତୁମେ ହିଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିନ୍ଦନୀୟ, ପୁତ୍ରପ୍ରେମୀ। ତାର ପାପବୃତ୍ତି ଜାଣି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ତାର ବୁଦ୍ଧିକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛ।
5.129.12
स एष काममन्युभ्यां प्रलब्धो लोभमास्थितः ।
अशक्योऽद्य त्वया राजन्विनिवर्तयितुं बलात् ॥ ५.१२९.१२ ॥
ସେ କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରତାରିତ ହୋଇ ଲୋଭକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି। ହେ ରାଜନ୍, ଆଜି ତୁମ ଦ୍ୱାରା ବଳରେ ତାକୁ ଫେରାଇବା ଅସମ୍ଭବ।
5.129.13
राष्ट्रप्रदाने मूढस्य बालिशस्य दुरात्मनः ।
दुःसहायस्य लुब्धस्य धृतराष्ट्रोऽश्रुते फलम् ॥ ५.१२९.१३ ॥
ରାଜ୍ୟ ଦେବାରେ ମୂଢ଼, ବାଳିଶ, ଦୁରାତ୍ମା, ଖରାପ ସହାୟକଯୁକ୍ତ ଓ ଲୋଭୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତାର ଫଳ ଭୋଗିବେ।
5.129.14
कथं हि स्वजने भेदमुपेक्षेत महीपतिः ।
भिन्नं हि स्वजनेन त्वां प्रहरिष्यन्ति शत्रवः ॥ ५.१२९.१४ ॥
ରାଜା ନିଜ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭେଦକୁ କିପରି ଉପେକ୍ଷା କରିବେ? ସ୍ୱଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଭକ୍ତ ତୁମକୁ ଶତ୍ରୁମାନେ ପ୍ରହାର କରିବେ।
5.129.15
या हि शक्या महाराज साम्ना भेदेन वा पुनः ।
निस्तर्तुमापदः स्वेषु दण्डं कस्तत्र पातयेत् ॥ ५.१२९.१५ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସାମ କିମ୍ବା ଭେଦ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ବିପଦ ପାର ହୋଇପାରେ, ସେଠାରେ ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଦଣ୍ଡ କିଏ ଦେବ?
5.129.16
शासनाद्धृतराष्ट्रस्य दुर्योधनममर्षणम् ।
मातुश्च वचनात्क्षत्ता सभां प्रावेशयत्पुनः ॥ ५.१२९.१६ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଓ ମାତାଙ୍କ ବଚନରେ କ୍ଷତ୍ତା ଅସହିଷ୍ଣୁ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କୁ ପୁଣି ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇଲେ।
5.129.17
स मातुर्वचनाकाङ्क्षी प्रविवेश पुनः सभाम् ।
अभिताम्रेक्षणः क्रोधान्निश्वसन्निव पन्नगः ॥ ५.१२९.१७ ॥
ମାତାଙ୍କ ବଚନ ଆଶାରେ ସେ ପୁଣି ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଆଖି ଲାଲ, କ୍ରୋଧରେ ସାପ ପରି ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି।
5.129.18
तं प्रविष्टमभिप्रेक्ष्य पुत्रमुत्पथमास्थितम् ।
विगर्हमाणा गान्धारी शमार्थं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१२९.१८ ॥
ତାଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରି କୁପଥରେ ଥିବା ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖି ଗାନ୍ଧାରୀ ତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.129.19
दुर्योधन निबोधेदं वचनं मम पुत्रक ।
हितं ते सानुबन्धस्य तथाऽऽयत्यांसुखोदयम् ॥ ५.१२९.१९ ॥
ହେ ଦୁର୍ଯୋଧନ, ପୁତ୍ର, ମୋର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣ। ଏହା ତୁମ ଓ ତୁମ ସ୍ୱଜନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହିତକର, ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସୁଖୋଦୟ ଆଣିବ।
5.129.20
दुर्योधन यदाह त्वां पिता भरतसत्तम ।
भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता सुहृदां कुरु तद्वचः ॥ ५.१२९.२० ॥
ହେ ଦୁର୍ଯୋଧନ, ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ପିତା ତୁମକୁ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, କ୍ଷତ୍ତା (ବିଦୁର) ପ୍ରମୁଖ ହିତୈଷୀମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ପାଳନ କର।
5.129.21
भीष्मस्य तु पितुश्चैव मम चापचितिः कृता ।
भवेद्द्रोणमुखानां च सुहृदां शाम्यता त्वया ॥ ५.१२९.२१ ॥
ଭୀଷ୍ମ, ତୁମ ପିତା ଓ ମୋର ସମ୍ମାନ ହେବ; ଦ୍ରୋଣ ପ୍ରମୁଖ ହିତୈଷୀମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ — ତୁମେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ।
5.129.22
न हि राज्यं महाप्राज्ञ स्वेन कामेन शक्यते ।
अवाप्तुं रक्षितुं वाऽपि भोक्तुं भरतसत्तम ॥ ५.१२९.२२ ॥
ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ରାଜ୍ୟ ପାଇବା, ରକ୍ଷା କରିବା କିମ୍ବା ଭୋଗ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
5.129.23
न ह्यवश्येन्द्रियो राज्यमश्रीयाद्दीर्घमन्तरम् ।
विजितात्मा तु मेधावी स राज्यमभिपालयेत् ॥ ५.१२९.२३ ॥
ଯାହାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବଶରେ ନାହିଁ, ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଯେ ନିଜକୁ ଜିତିଛି, ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କରିପାରେ।
5.129.24
कामक्रोधौ हि पुरुषमर्थेभ्यो व्यपकर्षतः ।
तौ तु शत्रू विनिर्जित्य राजा विजयते महीम् ॥ ५.१२९.२४ ॥
କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ମଣିଷକୁ ତାର ଲକ୍ଷ୍ୟରୁ ଦୂରେଇ ନେଇଯାଏ। ସେହି ଦୁଇ ଶତ୍ରୁକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜିତି ରାଜା ପୃଥିବୀ ଜିତେ।
5.129.25
लोकेश्वर प्रभुत्वंहि महदेतद्दुरात्मभिः ।
राज्यं नामेप्सितं स्थानं न शक्यमभिरक्षितुम् ॥ ५.१२९.२५ ॥
ଲୋକେଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଦୁରାତ୍ମାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମହାନ। ରାଜ୍ୟ ନାମକ ଇଚ୍ଛିତ ସ୍ଥାନ ସେମାନେ ରକ୍ଷା କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
5.129.26
इन्द्रियाणि महत्प्रेप्सुर्नियच्छेदर्थधर्मयोः ।
इन्द्रियैर्नियतैर्बुद्धिर्वर्धतेऽग्निरिवेन्धनैः ॥ ५.१२९.२६ ॥
ମହତ୍ ଫଳ ଇଚ୍ଛୁକ ବ୍ୟକ୍ତି ଅର୍ଥ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଜର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ। ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ବୁଦ୍ଧି ଇନ୍ଧନରେ ଅଗ୍ନି ପରି ବଢ଼େ।
5.129.27
अविधेयानि हीमानि व्यापादयितुमप्यलम् ।
अविधेया इवादान्ता हयाः पथि कुसारथिम् ॥ ५.१२९.२७ ॥
ଏଇ ଅବିଧେୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ବିନାଶ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସକ୍ଷମ; ପଥରେ ଖରାପ ସାରଥୀକୁ ଅଦାନ୍ତ ଘୋଡ଼ା ପରି।
5.129.28
अविजित्य य आत्मानममात्यान्विजिगीषते ।
अमित्रान्वाऽजितामात्यः सोऽवशः परिहीयते ॥ ५.१२९.२८ ॥
ନିଜକୁ ନ ଜିତି ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଯେ, କିମ୍ବା ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନ ଜିତି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଯେ — ସେ ଅସହାୟ ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
5.129.29
आत्मानमेव प्रथमं द्वेष्यरूपेण योजयेत् ।
ततोऽमात्यानमित्रांश्च न मोघं विजिगीषते ॥ ५.१२९.२९ ॥
ପ୍ରଥମେ ନିଜକୁ ହିଁ ଶତ୍ରୁ ରୂପରେ ନିୟୋଜିତ କରିବା ଉଚିତ; ତା'ପରେ ଅମାତ୍ୟ ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜିତିବାର ଇଚ୍ଛା ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ ନାହିଁ।
5.129.30
वश्येन्द्रियं जितामात्यं धृतदण्डं विकारिषु ।
परीक्ष्यकारिणं धीरमत्यर्थं श्रीर्निषेवते ॥ ५.१२९.३० ॥
ଯାହାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବଶୀଭୂତ, ଯିଏ ଅମାତ୍ୟଙ୍କୁ ଜିତିଛି, ଅପରାଧୀଙ୍କ ଉପରେ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରେ, ପରୀକ୍ଷା କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଯିଏ ଧୀର — ତାହାକୁ ଶ୍ରୀ ଅତ୍ୟଧିକ ସେବା କରେ।
5.129.31
क्षुद्राक्षेणेव जालेन झषावपिहितावुभौ ।
कामक्रोधौ शरीरस्थौ प्रज्ञानं तौ विलुम्पतः ॥ ५.१२९.३१ ॥
ସାନ ଛିଦ୍ରଯୁକ୍ତ ଜାଲରେ ଘୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଦୁଇଟି ମାଛ ପରି, ଶରୀରରେ ରହୁଥିବା କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ଉଭୟ ବିବେକକୁ ଲୁଣ୍ଠନ କରନ୍ତି।
5.129.32
याभ्यां हि देवाः स्वर्यातुः स्वर्गस्य पिदधुर्मुखम् ।
बिभ्यतोऽनुपरागस्य कामक्रोधौ स्म वर्धितौ ॥ ५.१२९.३२ ॥
ଯାହାଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇ, ବୈରାଗ୍ୟ ହେବ ବୋଲି ଭୟରେ ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଗାମୀଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ରୁଦ୍ଧ କଲେ, ସେହି କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇଥିଲେ।
5.129.33
कामं क्रोधं च लोभं च दम्भं दर्पं च भूमिपः ।
सम्यग्विजेतुं यो वेद स महीमभिजायते ॥ ५.१२९.३३ ॥
କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ଦମ୍ଭ ଓ ଦର୍ପକୁ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଜିଣିବାର ଉପାୟ ଯେ ରାଜା ଜାଣନ୍ତି, ସେ ପୃଥିବୀ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
5.129.34
सततं निग्रहे युक्त इन्द्रियाणां भवेन्नृपः ।
ईप्सन्नर्थं च धर्मं च द्विषतां च पराभवम् ॥ ५.१२९.३४ ॥
ରାଜା ସର୍ବଦା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହରେ ନିଯୁକ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ; ଅର୍ଥ ଓ ଧର୍ମ ଚାହୁଁ ଚାହୁଁ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପରାଭବ ମଧ୍ୟ ଚାହିଁବା ଉଚିତ।
5.129.35
कामाभिभूतः क्रोधाद्वा यो मिथ्या प्रतिपद्यते ।
स्वेषु चान्येषु वा तस्य न सहाया भवन्त्युत ॥ ५.१२९.३५ ॥
ଯିଏ କାମରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ବା କ୍ରୋଧରେ ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣ କରେ, ତା'ର ନିଜର ବା ଅନ୍ୟ କେହି ସହାୟକ ରହନ୍ତି ନାହିଁ।
5.129.36
एकीभूतैर्महाप्राज्ञैः शूरैररिनिबर्हणैः ।
पाण्डवैः पृथिवीं तात भोक्ष्यसे सहितः सुखी ॥ ५.१२९.३६ ॥
ହେ ତାତ, ଏକଜୁଟ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଶୂର ଓ ଶତ୍ରୁନାଶକ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ ସୁଖରେ ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିବ।
5.129.37
यथा भीष्मः शान्तनवो द्रोणश्चापि महारथः ।
आहतुस्तात तत्सत्यमजेयौ कृष्णपाण्डवौ ॥ ५.१२९.३७ ॥
ଶାନ୍ତନୁର ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଏବଂ ମହାରଥ ଦ୍ରୋଣ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ହେ ତାତ, ତାହା ସତ୍ୟ: କୃଷ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅଜେୟ।
5.129.38
प्रपद्यष्व महाबाहुं कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ।
प्रसन्नो हि सुखाय स्यादुभयोरेव केशवः ॥ ५.१२९.३८ ॥
ମହାବାହୁ ଓ ଅନାୟାସରେ କର୍ମ କରୁଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଶରଣ ନିଅ। କେଶବ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଉଭୟଙ୍କର ସୁଖ ହେବ।
5.129.39
सुहृदामर्थकामानां यो न तिष्ठति शासने ।
प्राज्ञानां कृतविद्यानां स नरः शत्रुनन्दनः ॥ ५.१२९.३९ ॥
ଯିଏ ହିତୈଷୀ, ଅର୍ଥ ଓ କାମଲାଭେଚ୍ଛୁ, ପ୍ରାଜ୍ଞ ଓ ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କ ଶାସନରେ ରହେ ନାହିଁ, ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ନର।
5.129.40
न युद्धे तात कल्याणं न धर्मार्थौ कुतः सुखम् ।
न चापि विजयो नित्यं मा युद्धे चेत आधिथाः ॥ ५.१२९.४० ॥
ହେ ତାତ, ଯୁଦ୍ଧରେ କଲ୍ୟାଣ ନାହିଁ; ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ତେବେ ସୁଖ କେଉଁଠାରୁ? ବିଜୟ ମଧ୍ୟ ସଦା ରହେ ନାହିଁ। ମନକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରଖ ନାହିଁ।
5.129.41
भीष्मेण हि महाप्राज्ञ पित्र ते बाह्लिकेन च ।
दत्तोंऽशः पाण्डुपुत्राणां भेदाद्भतैररिन्दम ॥ ५.१२९.४१ ॥
ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଭୀଷ୍ମ, ତୁମ ପିତା ଓ ବାହ୍ଲୀକ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅଂଶ ଦେଇଥିଲେ। ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ଭାଇମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ ଯୋଗୁଁ...
5.129.42
तस्थ चैतत्प्रदानस्य फलमद्यानुपश्यसि ।
यद्भुङ्क्षे पृथिवीं कृत्स्नां शूरैर्निहतकण्टकाम् ॥ ५.१२९.४२ ॥
ସେହି ଦାନର ଫଳ ଆଜି ତୁମେ ଦେଖୁଛ — ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଣ୍ଟକମୁକ୍ତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ତୁମେ ଭୋଗ କରୁଛ।
5.129.43
प्रयच्छ पाण्डुपुत्राणां यथोचितमरिन्दम ।
यदीच्छसि सहामात्यो भोक्तुमर्धं प्रदीयताम् ॥ ५.१२९.४३ ॥
ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ଯଦି ତୁମେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଅର୍ଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହଁ, ତେବେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଉଚିତ ଅଂଶ ଦିଅ।
5.129.44
अलमर्धं पृथिव्यास्ते महामात्यस्य जीवितुम् ।
सुहृदां वचने तिष्ठन्यशः प्राप्स्यति भारत ॥ ५.१२९.४४ ॥
ହେ ଭରତ, ତୁମ ପାଇଁ ପୃଥିବୀର ଅର୍ଦ୍ଧ ଭାଗ ହିଁ ଯଥେଷ୍ଟ, ମହାମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଜୀବନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତାହା ଯଥେଷ୍ଟ। ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ରହିଲେ ତୁମେ ଯଶ ପାଇବ।
5.129.45
श्रीमद्भिरात्मवद्भिस्तैर्बुद्धिमद्भिर्जितेन्द्रियैः ।
पाण्डवैर्विग्रहस्तात भ्रंशयेन्महतः सुखात् ॥ ५.१२९.४५ ॥
ହେ ତାତ, ଶ୍ରୀମାନ, ଆତ୍ମସଂଯମୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ସେହି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ବିରୋଧ ତୁମକୁ ମହାସୁଖରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ କରିବ।
5.129.46
निगृह्य सुहृदां मन्युं शाधि राज्यं यथोचितम् ।
स्वमंशं पाण्डुपुत्रेभ्यः प्रदाय भरतर्षभ ॥ ५.१२९.४६ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧ ସଂଯତ କରି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ଅଂଶ ଦେଇ, ରାଜ୍ୟ ଉଚିତ ଭାବେ ଶାସନ କର।
5.129.47
अलमङ्ग निकारोऽयं त्रयोदशसमाः कृतः ।
शमयैनं महाप्राज्ञ कामक्रोधसमेधितम् ॥ ५.१२९.४७ ॥
ହେ ପ୍ରିୟ, ତେର ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ଅନ୍ୟାୟ ଯଥେଷ୍ଟ। ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଜଳିଥିବା ଏହି ବିରୋଧକୁ ଶାନ୍ତ କର।
5.129.48
न चैष शक्तः पार्थानां यस्त्वदर्थमभीप्सति ।
सूतपुत्रो दृढक्रोधो भ्राता दुःशासनश्च ते ॥ ५.१२९.४८ ॥
ତୁମ ପାଇଁ ଯେ ଏହା ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେହି ସୂତପୁତ୍ର — ଦୃଢ଼କ୍ରୋଧୀ — ଏବଂ ତୁମ ଭାଇ ଦୁଃଶାସନ, ଏମାନେ ପୃଥାପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି।
5.129.49
भीष्मे द्रोणे कृपे कर्णे भीमसेने धनञ्जये ।
धृष्टद्युम्ने च संक्रुद्धे न स्युः सर्वाः प्रजा ध्रुवम् ॥ ५.१२९.४९ ॥
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, କର୍ଣ୍ଣ, ଭୀମସେନ, ଧନଞ୍ଜୟ ଏବଂ କ୍ରୋଧିତ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଥିଲେ ନିଶ୍ଚୟ ସବୁ ପ୍ରଜା ରହିବେ ନାହିଁ।
5.129.50
अमर्षवशमापन्नो मा कुरूंस्तात जीघनः ।
एषा हि पृथिवी कृत्स्ना मा गमत्त्वत्कृते वधम् ॥ ५.१२९.५० ॥
ହେ ପୁତ୍ର, କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କର ନାହିଁ। ତୁମ ଯୋଗୁ ଏହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ବିନାଶ ନ ପାଉ।
5.129.51
यच्च त्वं मन्यसे मूढ भीष्मद्रोणकृपादयः ।
योत्स्यन्ते सर्वशक्त्येति नैतदद्योपपद्यते ॥ ५.१२९.५१ ॥
ହେ ମୂର୍ଖ, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ପ୍ରଭୃତି ସର୍ବଶକ୍ତିରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ; କିନ୍ତୁ ଆଜି ତାହା ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ।
5.129.52
समं हि राज्यं प्रीतिश्च स्थानं हि विदितात्मनाम् ।
पाण्डवेष्वथ युष्मासु धर्मस्त्वभ्यधिकस्ततः ॥ ५.१२९.५२ ॥
ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ, ସ୍ନେହ ଓ ସ୍ଥାନ ସମାନ; ପାଣ୍ଡବ ଓ ତୁମ ପ୍ରତି ସମାନ; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମ ଅଧିକ।
5.129.53
राजपिण्डभयादेते यदि हास्यन्ति जीवितम् ।
न हि शक्ष्यन्ति राजानं युधिष्ठिरमुदीक्षितुम् ॥ ५.१२९.५३ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ନ ଋଣର ଭୟରେ ଏମାନେ ପ୍ରାଣ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପ୍ରତି ଚାହିଁ ପାରିବେ ନାହିଁ।
5.129.54
न लोभादर्थसंपत्तिर्नराणामिह दृश्यते ।
तदलं तात लोभेन प्रशाम्य भरतर्षभ ॥ ५.१२९.५४ ॥
ଲୋଭରୁ ମଣିଷମାନଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଧନ ପ୍ରାପ୍ତି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ ହେ ପୁତ୍ର, ଲୋଭ ଛାଡ଼ି ଶାନ୍ତ ହୁଅ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।