ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.129
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.129.1
कृष्णस्य तु वचः श्रुत्वा धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
विदुरं सर्वधर्मज्ञं त्वरमाणोऽभ्यभाषत ॥ ५.१२९.१ ॥
ಕೃಷ್ಣನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಜನೇಶ್ವರನಾದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ವಿದುರನೊಂದಿಗೆ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದನು.
5.129.2
गच्छ तात महाप्राज्ञ गान्धारीं दीर्घदर्शिनीम् ।
आनयेह तया सार्धमनुनेष्यामि दुर्मतिम् ॥ ५.१२९.२ ॥
ತಾತ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಹೋಗು; ದೂರದರ್ಶಿನಿಯಾದ ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತಾ. ಅವಳೊಂದಿಗೆ ನಾನು ದುರ್ಮತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ.
5.129.3
यदि सा न दुरात्मानं शमयेद्दुष्टचेतसम् ।
अपि कृष्णस्य सुहृदस्तिष्ठेम वचने वयम् ॥ ५.१२९.३ ॥
ಆ ದುಷ್ಟಚಿತ್ತನಾದ ದುರಾತ್ಮನನ್ನು ಅವಳು ಶಾಂತಗೊಳಿಸದಿದ್ದರೂ, ಕೃಷ್ಣನ ಮಿತ್ರರಾದ ನಾವು ಅವನ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲೋಣ.
5.129.4
दुर्बुद्धेर्दुःसहायस्य शमार्थं ब्रुवती वचः ।
अपि नो व्यसनं घोरं दुर्योधनकृतं महत् । ॥ ५.१२९.४ ॥
ದುರ್ಬುದ್ಧಿ, ದುರ್ಬಲ ಸಹಾಯಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಅವಳು ಆಡುವ ಮಾತುಗಳಿಂದ, ದುರ್ಯೋಧನನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಈ ಘೋರ ಮಹಾ ಆಪತ್ತು ನಮಗೆ ತಪ್ಪಬಹುದು.
5.129.5
शमयेच्चिररात्राय योगक्षेमवदव्ययम् ।
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा विदुरो दीर्घदर्शिनीम् । ॥ ५.१२९.५ ॥
ಅವಳು ಬಹುಕಾಲದ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ನೀಡುವ ಅವ್ಯಯ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲಿ. ರಾಜನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ವಿದುರನು ದೂರದರ್ಶಿನಿಯಾದ ಗಾಂಧಾರಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದನು).
5.129.6
आनयामास गान्धारीं धृतराष्ट्रस्य शासनात् ॥ ५.१२९.६ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ (ವಿದುರನು) ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು ಕರೆತಂದನು.
5.129.7
एष गान्धारि पुत्रस्ते दुरात्मा शासनातिगः ।
ऐश्वर्यलोभादैश्वर्यं जीवितं च प्रहास्यति ॥ ५.१२९.७ ॥
ಗಾಂಧಾರಿ, ಇಗೋ ನಿನ್ನ ಮಗ ದುಷ್ಟಾತ್ಮ, ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೀರುವವನು. ಐಶ್ವರ್ಯದ ಲೋಭದಿಂದ ಅವನು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವನು.
5.129.8
अशिष्टवदमर्यादः पापैः सह दुरात्मवान् ।
सभाया निर्गतो मूढो व्यतिक्रम्य सुहृद्वचः ॥ ५.१२९.८ ॥
ಅವನು ಅಶಿಷ್ಟ, ಮರ್ಯಾದೆ ಇಲ್ಲದವ, ಪಾಪಿಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ದುಷ್ಟಾತ್ಮ. ಮೂಢನಾಗಿ ಹಿತೈಷಿಗಳ ಮಾತನ್ನು ಮೀರಿ ಅವನು ಸಭೆಯಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದನು.
5.129.9
सा भर्तृवचनं श्रुत्वा राजपुत्री यशस्विनी ।
अन्विच्छन्ती महच्छ्रेयो गान्धारी वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१२९.९ ॥
ಗಂಡನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ಯಶಸ್ವಿನಿ ರಾಜಪುತ್ರಿ ಗಾಂಧಾರಿ, ಮಹಾ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
5.129.10
आनायय सुतं क्षिप्रं राज्यकामुकमातुरम् ।
नहि राज्यमशिष्टेन शक्यं धर्मार्थलोपिना ।
आप्तुमाप्तं तथाऽपीदमविनीतेन सर्वथा ॥ ५.१२९.१० ॥
ರಾಜ್ಯಕಾಮದಿಂದ ಬಳಲುವ ಮಗನನ್ನು ಬೇಗ ಕರೆತಾ. ಧರ್ಮಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಲೋಪಿಸುವ ಅಶಿಷ್ಟನಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸಿಗದು; ಸಿಕ್ಕದ್ದನ್ನೂ ವಿನೀತನಲ್ಲದವನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರ.
5.129.11
त्वं ह्येवात्र भृशं गर्ह्यो धृतराष्ट्र सुतप्रियः ।
यो जानन्पापतामस्य तत्प्रज्ञामनुवर्तसे ॥ ५.१२९.११ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನೇ, ಇಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಅತ್ಯಂತ ನಿಂದ್ಯನು, ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳವನು. ಅವನ ಪಾಪವನ್ನು ತಿಳಿದೂ ಅವನ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನೇ ನೀನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೀಯೆ.
5.129.12
स एष काममन्युभ्यां प्रलब्धो लोभमास्थितः ।
अशक्योऽद्य त्वया राजन्विनिवर्तयितुं बलात् ॥ ५.१२९.१२ ॥
ಅವನು ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗಿ ಲೋಭವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರಾಜನೇ, ಇಂದು ನೀನು ಬಲದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ.
5.129.13
राष्ट्रप्रदाने मूढस्य बालिशस्य दुरात्मनः ।
दुःसहायस्य लुब्धस्य धृतराष्ट्रोऽश्रुते फलम् ॥ ५.१२९.१३ ॥
ರಾಜ್ಯ ಕೊಟ್ಟದ್ದರಲ್ಲಿ ಮೂಢನೂ, ಬಾಲಿಶನೂ, ದುರಾತ್ಮನೂ, ಕೆಟ್ಟ ಸಹಾಯಕರುಳ್ಳವನೂ, ಲೋಭಿಯೂ ಆದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವನು.
5.129.14
कथं हि स्वजने भेदमुपेक्षेत महीपतिः ।
भिन्नं हि स्वजनेन त्वां प्रहरिष्यन्ति शत्रवः ॥ ५.१२९.१४ ॥
ರಾಜನು ತನ್ನ ಸ್ವಜನರ ನಡುವಿನ ಭೇದವನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಪೇಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲನು? ಸ್ವಜನರಿಂದ ವಿಭಜಿತನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಶತ್ರುಗಳು ಪ್ರಹರಿಸುವರು.
5.129.15
या हि शक्या महाराज साम्ना भेदेन वा पुनः ।
निस्तर्तुमापदः स्वेषु दण्डं कस्तत्र पातयेत् ॥ ५.१२९.१५ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಸಾಮ ಅಥವಾ ಭೇದದಿಂದ ದಾಟಬಹುದಾದ ಆಪತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ, ತನ್ನವರ ಮೇಲೆ ದಂಡವನ್ನು ಯಾರು ಹಾಕುವರು?
5.129.16
शासनाद्धृतराष्ट्रस्य दुर्योधनममर्षणम् ।
मातुश्च वचनात्क्षत्ता सभां प्रावेशयत्पुनः ॥ ५.१२९.१६ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ, ಕ್ಷತ್ತನು ಅಸಹನೆಯ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಭೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು.
5.129.17
स मातुर्वचनाकाङ्क्षी प्रविवेश पुनः सभाम् ।
अभिताम्रेक्षणः क्रोधान्निश्वसन्निव पन्नगः ॥ ५.१२९.१७ ॥
ತಾಯಿಯ ಮಾತನ್ನು ಬಯಸಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಸಭೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಹಾವಿನಂತೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ.
5.129.18
तं प्रविष्टमभिप्रेक्ष्य पुत्रमुत्पथमास्थितम् ।
विगर्हमाणा गान्धारी शमार्थं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१२९.१८ ॥
ಅವನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಕೆಟ್ಟ ದಾರಿ ಹಿಡಿದ ಮಗನನ್ನು ನೋಡಿ, ಗಾಂಧಾರಿ ಅವನನ್ನು ಖಂಡಿಸುತ್ತಾ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
5.129.19
दुर्योधन निबोधेदं वचनं मम पुत्रक ।
हितं ते सानुबन्धस्य तथाऽऽयत्यांसुखोदयम् ॥ ५.१२९.१९ ॥
ದುರ್ಯೋಧನ, ಮಗನೇ, ನನ್ನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ಇದು ನಿನಗೆ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಹಿತಕರ; ಮುಂದೆ ಸುಖೋದಯವನ್ನು ತರುವುದು.
5.129.20
दुर्योधन यदाह त्वां पिता भरतसत्तम ।
भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता सुहृदां कुरु तद्वचः ॥ ५.१२९.२० ॥
ದುರ್ಯೋಧನ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ತಂದೆ ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದುದನ್ನು, ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ, ಕ್ಷತ್ತ (ವಿದುರ) ಮೊದಲಾದ ಹಿತೈಷಿಗಳ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸು.
5.129.21
भीष्मस्य तु पितुश्चैव मम चापचितिः कृता ।
भवेद्द्रोणमुखानां च सुहृदां शाम्यता त्वया ॥ ५.१२९.२१ ॥
ಭೀಷ್ಮನಿಗೂ, ನಿನ್ನ ತಂದೆಗೂ, ನನಗೂ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದಂತಾಗುವುದು; ದ್ರೋಣ ಮೊದಲಾದ ಹಿತೈಷಿಗಳಿಗೂ ಸಲ್ಲಿಸಿದಂತಾಗುವುದು — ನೀನು ಶಾಂತನಾದರೆ.
5.129.22
न हि राज्यं महाप्राज्ञ स्वेन कामेन शक्यते ।
अवाप्तुं रक्षितुं वाऽपि भोक्तुं भरतसत्तम ॥ ५.१२९.२२ ॥
ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸ್ವಂತ ಆಸೆಯಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲೂ, ರಕ್ಷಿಸಲೂ, ಅನುಭವಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
5.129.23
न ह्यवश्येन्द्रियो राज्यमश्रीयाद्दीर्घमन्तरम् ।
विजितात्मा तु मेधावी स राज्यमभिपालयेत् ॥ ५.१२९.२३ ॥
ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸದವನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಾರ. ತನ್ನನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಬುದ್ಧಿವಂತನೇ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬಲ್ಲನು.
5.129.24
कामक्रोधौ हि पुरुषमर्थेभ्यो व्यपकर्षतः ।
तौ तु शत्रू विनिर्जित्य राजा विजयते महीम् ॥ ५.१२९.२४ ॥
ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಅವನ ಗುರಿಗಳಿಂದ ದೂರ ಎಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆ ಇಬ್ಬರು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಯಿಸಿದ ರಾಜನೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
5.129.25
लोकेश्वर प्रभुत्वंहि महदेतद्दुरात्मभिः ।
राज्यं नामेप्सितं स्थानं न शक्यमभिरक्षितुम् ॥ ५.१२९.२५ ॥
ಲೋಕೇಶ್ವರನ ಪ್ರಭುತ್ವ ದುರಾತ್ಮರಿಗೆ ಮಹತ್ತಾದುದು. ರಾಜ್ಯವೆಂಬ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅವರು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
5.129.26
इन्द्रियाणि महत्प्रेप्सुर्नियच्छेदर्थधर्मयोः ।
इन्द्रियैर्नियतैर्बुद्धिर्वर्धतेऽग्निरिवेन्धनैः ॥ ५.१२९.२६ ॥
ಮಹತ್ತಾದುದನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಅರ್ಥ-ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ನಿಯಂತ್ರಿತ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಬುದ್ಧಿ ಇಂಧನದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
5.129.27
अविधेयानि हीमानि व्यापादयितुमप्यलम् ।
अविधेया इवादान्ता हयाः पथि कुसारथिम् ॥ ५.१२९.२७ ॥
ವಶವಾಗದ ಈ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ನಾಶಮಾಡಲೂ ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ; ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಸದ ಕುದುರೆಗಳಂತೆ.
5.129.28
अविजित्य य आत्मानममात्यान्विजिगीषते ।
अमित्रान्वाऽजितामात्यः सोऽवशः परिहीयते ॥ ५.१२९.२८ ॥
ತನ್ನನ್ನು ಗೆಲ್ಲದೆ ಅಮಾತ್ಯರನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸುವವನು, ಅಥವಾ ಅಮಾತ್ಯರನ್ನು ಗೆಲ್ಲದೆ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸುವವನು — ಅವನು ಅಸಹಾಯಕನಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
5.129.29
आत्मानमेव प्रथमं द्वेष्यरूपेण योजयेत् ।
ततोऽमात्यानमित्रांश्च न मोघं विजिगीषते ॥ ५.१२९.२९ ॥
ಮೊದಲು ತನ್ನನ್ನೇ ವೈರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಅಮಾತ್ಯರನ್ನೂ ಶತ್ರುಗಳನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲುವ ಬಯಕೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದು.
5.129.30
वश्येन्द्रियं जितामात्यं धृतदण्डं विकारिषु ।
परीक्ष्यकारिणं धीरमत्यर्थं श्रीर्निषेवते ॥ ५.१२९.३० ॥
ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವನು, ಅಮಾತ್ಯರನ್ನು ಗೆದ್ದವನು, ತಪ್ಪು ಮಾಡುವವರ ಮೇಲೆ ದಂಡ ಧರಿಸುವವನು, ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವವನು, ಧೀರನು — ಅವನನ್ನು ಸಿರಿ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ.
5.129.31
क्षुद्राक्षेणेव जालेन झषावपिहितावुभौ ।
कामक्रोधौ शरीरस्थौ प्रज्ञानं तौ विलुम्पतः ॥ ५.१२९.३१ ॥
ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರಗಳ ಬಲೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡು ಮೀನುಗಳಂತೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧ ಇಬ್ಬರೂ ವಿವೇಕವನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
5.129.32
याभ्यां हि देवाः स्वर्यातुः स्वर्गस्य पिदधुर्मुखम् ।
बिभ्यतोऽनुपरागस्य कामक्रोधौ स्म वर्धितौ ॥ ५.१२९.३२ ॥
ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೇ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವನು ವಿರಕ್ತನಾಗಬಹುದೆಂದು ಭಯಪಟ್ಟ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ವರ್ಗದ ದ್ವಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದರು.
5.129.33
कामं क्रोधं च लोभं च दम्भं दर्पं च भूमिपः ।
सम्यग्विजेतुं यो वेद स महीमभिजायते ॥ ५.१२९.३३ ॥
ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ದಂಭ, ದರ್ಪ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಜಯಿಸುವುದನ್ನು ತಿಳಿದ ರಾಜನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
5.129.34
सततं निग्रहे युक्त इन्द्रियाणां भवेन्नृपः ।
ईप्सन्नर्थं च धर्मं च द्विषतां च पराभवम् ॥ ५.१२९.३४ ॥
ರಾಜನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ನಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸದಾ ತೊಡಗಿರಬೇಕು; ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಶತ್ರುಗಳ ಪರಾಭವವನ್ನೂ ಬಯಸಬೇಕು.
5.129.35
कामाभिभूतः क्रोधाद्वा यो मिथ्या प्रतिपद्यते ।
स्वेषु चान्येषु वा तस्य न सहाया भवन्त्युत ॥ ५.१२९.३५ ॥
ಕಾಮದಿಂದ ಅಭಿಭೂತನಾಗಿ ಅಥವಾ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಸುಳ್ಳಾಗಿ ನಡೆಯುವವನಿಗೆ, ತನ್ನವರಲ್ಲಾಗಲಿ ಇತರರಲ್ಲಾಗಲಿ ಸಹಾಯಕರು ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
5.129.36
एकीभूतैर्महाप्राज्ञैः शूरैररिनिबर्हणैः ।
पाण्डवैः पृथिवीं तात भोक्ष्यसे सहितः सुखी ॥ ५.१२९.३६ ॥
ಪ್ರಿಯನೇ, ಒಂದಾಗಿರುವ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞರಾದ, ಶೂರರಾದ, ಶತ್ರುನಾಶಕರಾದ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಸಹಿತನಾಗಿ ಸುಖದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವೆ.
5.129.37
यथा भीष्मः शान्तनवो द्रोणश्चापि महारथः ।
आहतुस्तात तत्सत्यमजेयौ कृष्णपाण्डवौ ॥ ५.१२९.३७ ॥
ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ಮಹಾರಥ ದ್ರೋಣರೂ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಪ್ರಿಯನೇ, ಅದು ಸತ್ಯ: ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಅಜೇಯರು.
5.129.38
प्रपद्यष्व महाबाहुं कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ।
प्रसन्नो हि सुखाय स्यादुभयोरेव केशवः ॥ ५.१२९.३८ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವೂ ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವವನೂ ಆದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಶರಣಾಗು. ಕೇಶವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದರೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸುಖ ಉಂಟಾಗುವುದು.
5.129.39
सुहृदामर्थकामानां यो न तिष्ठति शासने ।
प्राज्ञानां कृतविद्यानां स नरः शत्रुनन्दनः ॥ ५.१२९.३९ ॥
ಹಿತೈಷಿಗಳು, ಅರ್ಥಕಾಮವನ್ನು ಬಯಸುವವರು, ಪ್ರಾಜ್ಞರು, ವಿದ್ವಾಂಸರ ಉಪದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲದವನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವವನು.
5.129.40
न युद्धे तात कल्याणं न धर्मार्थौ कुतः सुखम् ।
न चापि विजयो नित्यं मा युद्धे चेत आधिथाः ॥ ५.१२९.४० ॥
ಪ್ರಿಯನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣವಿಲ್ಲ; ಧರ್ಮ ಅರ್ಥಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಹಾಗಿರುವಾಗ ಸುಖ ಎಲ್ಲಿಂದ? ಜಯವೂ ಸದಾ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಡ.
5.129.41
भीष्मेण हि महाप्राज्ञ पित्र ते बाह्लिकेन च ।
दत्तोंऽशः पाण्डुपुत्राणां भेदाद्भतैररिन्दम ॥ ५.१२९.४१ ॥
ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಭೀಷ್ಮ, ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಲೀಕ ಪಾಂಡುಪುತ್ರರಿಗೆ ಪಾಲು ನೀಡಿದರು. ಅರಿಂದಮನೇ, ಸಹೋದರರ ನಡುವಿನ ಭೇದದಿಂದ...
5.129.42
तस्थ चैतत्प्रदानस्य फलमद्यानुपश्यसि ।
यद्भुङ्क्षे पृथिवीं कृत्स्नां शूरैर्निहतकण्टकाम् ॥ ५.१२९.४२ ॥
ಆ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಇಂದು ನೀನು ಕಾಣುತ್ತಿರುವೆ — ವೀರರಿಂದ ಮುಳ್ಳು ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವೆ.
5.129.43
प्रयच्छ पाण्डुपुत्राणां यथोचितमरिन्दम ।
यदीच्छसि सहामात्यो भोक्तुमर्धं प्रदीयताम् ॥ ५.१२९.४३ ॥
ಶತ್ರುದಮನನೇ, ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ರಾಜ್ಯದ ಅರ್ಧವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ನೀನು ಬಯಸಿದರೆ, ಪಾಂಡುಪುತ್ರರಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಉಚಿತವಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಡು.
5.129.44
अलमर्धं पृथिव्यास्ते महामात्यस्य जीवितुम् ।
सुहृदां वचने तिष्ठन्यशः प्राप्स्यति भारत ॥ ५.१२९.४४ ॥
ಭಾರತನೇ, ನಿನಗೆ ಭೂಮಿಯ ಅರ್ಧವೇ ಸಾಕು; ಮಹಾಮಂತ್ರಿಯ ಜೀವನಕ್ಕೂ ಅದು ಸಾಕು. ಹಿತೈಷಿಗಳ ಮಾತಿನಂತೆ ನಡೆದರೆ ನೀನು ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆಯುವೆ.
5.129.45
श्रीमद्भिरात्मवद्भिस्तैर्बुद्धिमद्भिर्जितेन्द्रियैः ।
पाण्डवैर्विग्रहस्तात भ्रंशयेन्महतः सुखात् ॥ ५.१२९.४५ ॥
ಮಗನೇ, ಶ್ರೀಮಂತರು, ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಗಳು, ಬುದ್ಧಿವಂತರು, ಇಂದ್ರಿಯಜಿತರಾದ ಆ ಪಾಂಡವರೊಡನೆ ವಿರೋಧವು ನಿನ್ನನ್ನು ಮಹಾ ಸುಖದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸುವುದು.
5.129.46
निगृह्य सुहृदां मन्युं शाधि राज्यं यथोचितम् ।
स्वमंशं पाण्डुपुत्रेभ्यः प्रदाय भरतर्षभ ॥ ५.१२९.४६ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಹಿತೈಷಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಪಾಂಡುಪುತ್ರರಿಗೆ ಅವರ ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಆಳು.
5.129.47
अलमङ्ग निकारोऽयं त्रयोदशसमाः कृतः ।
शमयैनं महाप्राज्ञ कामक्रोधसमेधितम् ॥ ५.१२९.४७ ॥
ಪ್ರಿಯನೇ, ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಅನ್ಯಾಯ ಸಾಕು. ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಉರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇದನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸು.
5.129.48
न चैष शक्तः पार्थानां यस्त्वदर्थमभीप्सति ।
सूतपुत्रो दृढक्रोधो भ्राता दुःशासनश्च ते ॥ ५.१२९.४८ ॥
ನಿನಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬಯಸುವ ಸೂತಪುತ್ರನು — ದೃಢ ಕ್ರೋಧವುಳ್ಳವನು — ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಸಹೋದರ ದುಃಶಾಸನ, ಇವರು ಪೃಥೆಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಶಕ್ತರಲ್ಲ.
5.129.49
भीष्मे द्रोणे कृपे कर्णे भीमसेने धनञ्जये ।
धृष्टद्युम्ने च संक्रुद्धे न स्युः सर्वाः प्रजा ध्रुवम् ॥ ५.१२९.४९ ॥
ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ, ಕರ್ಣ, ಭೀಮಸೇನ, ಧನಂಜಯ ಮತ್ತು ಕೋಪಗೊಂಡ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಇರುವಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
5.129.50
अमर्षवशमापन्नो मा कुरूंस्तात जीघनः ।
एषा हि पृथिवी कृत्स्ना मा गमत्त्वत्कृते वधम् ॥ ५.१२९.५० ॥
ಮಗನೇ, ಕೋಪದ ವಶನಾಗಿ ಕುರುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯು ನಾಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಾರದು.
5.129.51
यच्च त्वं मन्यसे मूढ भीष्मद्रोणकृपादयः ।
योत्स्यन्ते सर्वशक्त्येति नैतदद्योपपद्यते ॥ ५.१२९.५१ ॥
ಮೂಢನೇ, ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ ಮುಂತಾದವರು ತಮ್ಮ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನೀನು ಭಾವಿಸುತ್ತಿರುವೆ; ಆದರೆ ಅದು ಇಂದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.
5.129.52
समं हि राज्यं प्रीतिश्च स्थानं हि विदितात्मनाम् ।
पाण्डवेष्वथ युष्मासु धर्मस्त्वभ्यधिकस्ततः ॥ ५.१२९.५२ ॥
ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯ, ಪ್ರೀತಿ, ಸ್ಥಾನ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿಯೂ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾನವೇ; ಆದರೆ ಧರ್ಮವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
5.129.53
राजपिण्डभयादेते यदि हास्यन्ति जीवितम् ।
न हि शक्ष्यन्ति राजानं युधिष्ठिरमुदीक्षितुम् ॥ ५.१२९.५३ ॥
ರಾಜನ ಅನ್ನದ ಋಣದ ಭಯದಿಂದ ಇವರು ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟರೂ, ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಅವರು ನೋಡಲು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡರು.
5.129.54
न लोभादर्थसंपत्तिर्नराणामिह दृश्यते ।
तदलं तात लोभेन प्रशाम्य भरतर्षभ ॥ ५.१२९.५४ ॥
ಲೋಭದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತು ದೊರೆತಿರುವುದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನೇ, ಲೋಭವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಶಾಂತನಾಗು, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.