マハーバーラタ · 章 5.129
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.129.1
कृष्णस्य तु वचः श्रुत्वा धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
विदुरं सर्वधर्मज्ञं त्वरमाणोऽभ्यभाषत ॥ ५.१२९.१ ॥
クリシュナの言葉を聞いて、人主ドリタラーシュトラは、一切のダルマに通じたヴィドゥラに急ぎ語りかけた。
5.129.2
गच्छ तात महाप्राज्ञ गान्धारीं दीर्घदर्शिनीम् ।
आनयेह तया सार्धमनुनेष्यामि दुर्मतिम् ॥ ५.१२९.२ ॥
行け、愛しき大智者よ。遠くを見通すガーンダーリーをここへ連れて来い。彼女とともに、邪な心の者を説得しよう。
5.129.3
यदि सा न दुरात्मानं शमयेद्दुष्टचेतसम् ।
अपि कृष्णस्य सुहृदस्तिष्ठेम वचने वयम् ॥ ५.१२९.३ ॥
たとえ彼女が、邪な心を持つあの悪しき者を鎮められなくとも、クリシュナの友である我らは、彼の言葉に従おう。
5.129.4
दुर्बुद्धेर्दुःसहायस्य शमार्थं ब्रुवती वचः ।
अपि नो व्यसनं घोरं दुर्योधनकृतं महत् । ॥ ५.१२९.४ ॥
邪な心と悪しき味方を持つドゥリヨーダナを鎮めるために彼女が語る言葉によって、ドゥリヨーダナが引き起こしたこの恐ろしく大いなる災いが、我らから去るかもしれない。
5.129.5
शमयेच्चिररात्राय योगक्षेमवदव्ययम् ।
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा विदुरो दीर्घदर्शिनीम् । ॥ ५.१२९.५ ॥
彼女が長きにわたり、福祉と安穏をもたらす不滅の平和を確立しますように。王の言葉を聞いたヴィドゥラは、遠くを見通すガーンダーリーのために行動を起こした。
5.129.6
आनयामास गान्धारीं धृतराष्ट्रस्य शासनात् ॥ ५.१२९.६ ॥
ドリタラーシュトラの命により、ヴィドゥラはガーンダーリーを連れて来させた。
5.129.7
एष गान्धारि पुत्रस्ते दुरात्मा शासनातिगः ।
ऐश्वर्यलोभादैश्वर्यं जीवितं च प्रहास्यति ॥ ५.१२९.७ ॥
ガーンダーリーよ、お前の息子は邪悪な心の持ち主で、命令に背く者だ。支配権への貪欲のゆえに、彼は支配権も命も失うだろう。
5.129.8
अशिष्टवदमर्यादः पापैः सह दुरात्मवान् ।
सभाया निर्गतो मूढो व्यतिक्रम्य सुहृद्वचः ॥ ५.१२९.८ ॥
彼は無作法で礼節を欠き、罪人と共にいる邪悪な心の者だ。愚かにも善き友の言葉に背き、会議場を去ってしまった。
5.129.9
सा भर्तृवचनं श्रुत्वा राजपुत्री यशस्विनी ।
अन्विच्छन्ती महच्छ्रेयो गान्धारी वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१२९.९ ॥
夫の言葉を聞いた名高い王女ガーンダーリーは、最大の幸福を求めて、このように言った。
5.129.10
आनायय सुतं क्षिप्रं राज्यकामुकमातुरम् ।
नहि राज्यमशिष्टेन शक्यं धर्मार्थलोपिना ।
आप्तुमाप्तं तथाऽपीदमविनीतेन सर्वथा ॥ ५.१२९.१० ॥
王位を渇望して苦しむ息子を、すぐに連れて来なさい。法と利を損なう無作法な者は王国を得ることができない。たとえ得たとしても、謙虚さを欠く者はどうしても保つことができない。
5.129.11
त्वं ह्येवात्र भृशं गर्ह्यो धृतराष्ट्र सुतप्रियः ।
यो जानन्पापतामस्य तत्प्रज्ञामनुवर्तसे ॥ ५.१२९.११ ॥
ドリタラーシュトラよ、ここでは、息子を溺愛するお前こそが最も非難されるべきだ。彼の邪悪さを知りながら、お前は彼の判断に従っている。
5.129.12
स एष काममन्युभ्यां प्रलब्धो लोभमास्थितः ।
अशक्योऽद्य त्वया राजन्विनिवर्तयितुं बलात् ॥ ५.१२९.१२ ॥
彼は欲望と怒りに惑わされ、貪欲に身を寄せてしまった。王よ、今となってはお前の力ずくで彼を引き戻すことはできない。
5.129.13
राष्ट्रप्रदाने मूढस्य बालिशस्य दुरात्मनः ।
दुःसहायस्य लुब्धस्य धृतराष्ट्रोऽश्रुते फलम् ॥ ५.१२९.१३ ॥
迷い、愚かで、邪心があり、悪い助言者に囲まれ、貪欲なドリタラーシュトラは、王国を与えた報いを受けるであろう。
5.129.14
कथं हि स्वजने भेदमुपेक्षेत महीपतिः ।
भिन्नं हि स्वजनेन त्वां प्रहरिष्यन्ति शत्रवः ॥ ५.१२९.१४ ॥
王が自らの親族の間の分裂を、どうして放置しようか。親族によって分断された汝を、敵は打つであろう。
5.129.15
या हि शक्या महाराज साम्ना भेदेन वा पुनः ।
निस्तर्तुमापदः स्वेषु दण्डं कस्तत्र पातयेत् ॥ ५.१२९.१५ ॥
大王よ、和睦によってか離間によって切り抜けられる災難において、誰が自分の身内に罰を下すであろうか。
5.129.16
शासनाद्धृतराष्ट्रस्य दुर्योधनममर्षणम् ।
मातुश्च वचनात्क्षत्ता सभां प्रावेशयत्पुनः ॥ ५.१२९.१६ ॥
ドリタラーシュトラの命と母の言葉により、クシャッタは怒りを抑えきれぬドゥルヨーダナを再び議場に入れた。
5.129.17
स मातुर्वचनाकाङ्क्षी प्रविवेश पुनः सभाम् ।
अभिताम्रेक्षणः क्रोधान्निश्वसन्निव पन्नगः ॥ ५.१२९.१७ ॥
母の言葉を待ち望みつつ、彼は再び議場に入った。目は真っ赤に充血し、怒りに蛇のように息を荒げて。
5.129.18
तं प्रविष्टमभिप्रेक्ष्य पुत्रमुत्पथमास्थितम् ।
विगर्हमाणा गान्धारी शमार्थं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१२९.१८ ॥
息子が入ってきて道を外れているのを見て、ガーンダーリーは彼を責め、和平のためにこの言葉を述べた。
5.129.19
दुर्योधन निबोधेदं वचनं मम पुत्रक ।
हितं ते सानुबन्धस्य तथाऽऽयत्यांसुखोदयम् ॥ ५.१२९.१९ ॥
ドゥルヨーダナよ、我が子よ、私のこの言葉を聞きなさい。これはお前と親族のためになり、将来に幸福の昇ることをもたらすのだ。
5.129.20
दुर्योधन यदाह त्वां पिता भरतसत्तम ।
भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता सुहृदां कुरु तद्वचः ॥ ५.१२९.२० ॥
ドゥルヨーダナよ、バラタ族の最良の者よ、お前の父がお前に言ったことを、そして毘湿摩、ドローナ、クリパ、クシャッタ（ヴィドゥラ）ら友人の言葉を行いなさい。
5.129.21
भीष्मस्य तु पितुश्चैव मम चापचितिः कृता ।
भवेद्द्रोणमुखानां च सुहृदां शाम्यता त्वया ॥ ५.१२९.२१ ॥
お前が鎮まるなら、毘湿摩にも、お前の父にも、私にも、ドローナを筆頭とする友人たちにも敬意を示したことになるだろう。
5.129.22
न हि राज्यं महाप्राज्ञ स्वेन कामेन शक्यते ।
अवाप्तुं रक्षितुं वाऽपि भोक्तुं भरतसत्तम ॥ ५.१२९.२२ ॥
大いなる智者よ、バラタ族の最良の者よ、王国は自分の欲望だけで得ることも、守ることも、享受することもできない。
5.129.23
न ह्यवश्येन्द्रियो राज्यमश्रीयाद्दीर्घमन्तरम् ।
विजितात्मा तु मेधावी स राज्यमभिपालयेत् ॥ ५.१२९.२३ ॥
感覚を制御できない者は王国を長く享受できない。自らに打ち勝った賢者こそが王国を治めることができる。
5.129.24
कामक्रोधौ हि पुरुषमर्थेभ्यो व्यपकर्षतः ।
तौ तु शत्रू विनिर्जित्य राजा विजयते महीम् ॥ ५.१२९.२४ ॥
欲望と怒りは人を目的から引き離す。その二つの敵を完全に打ち破った王こそ大地を征服する。
5.129.25
लोकेश्वर प्रभुत्वंहि महदेतद्दुरात्मभिः ।
राज्यं नामेप्सितं स्थानं न शक्यमभिरक्षितुम् ॥ ५.१२९.२५ ॥
諸界の主権は、邪悪な者たちにとってはまことに大きなものである。王国という望まれた地位を、彼らは守ることができない。
5.129.26
इन्द्रियाणि महत्प्रेप्सुर्नियच्छेदर्थधर्मयोः ।
इन्द्रियैर्नियतैर्बुद्धिर्वर्धतेऽग्निरिवेन्धनैः ॥ ५.१२९.२६ ॥
大いなるものを望む者は、利益と法において感官を制御すべきである。制御された感官によって知性は、燃料によって火が燃え上がるように増す。
5.129.27
अविधेयानि हीमानि व्यापादयितुमप्यलम् ।
अविधेया इवादान्ता हयाः पथि कुसारथिम् ॥ ५.१२९.२७ ॥
これら制御されぬ感官は、まことに滅ぼす力がある。道で悪い御者を、馴らされていない馬が破滅させるように。
5.129.28
अविजित्य य आत्मानममात्यान्विजिगीषते ।
अमित्रान्वाऽजितामात्यः सोऽवशः परिहीयते ॥ ५.१२९.२८ ॥
自分を征服しないうちに大臣を征服しようとする者、あるいは大臣を征服しないうちに敵を征服しようとする者は、無力となって滅びる。
5.129.29
आत्मानमेव प्रथमं द्वेष्यरूपेण योजयेत् ।
ततोऽमात्यानमित्रांश्च न मोघं विजिगीषते ॥ ५.१२९.२९ ॥
まず自分自身を敵の姿として制御すべきである。そうすれば、大臣や敵を征服しようとする望みは無駄にならない。
5.129.30
वश्येन्द्रियं जितामात्यं धृतदण्डं विकारिषु ।
परीक्ष्यकारिणं धीरमत्यर्थं श्रीर्निषेवते ॥ ५.१२९.३० ॥
感官を制御し、大臣を征服し、罪を犯す者に罰の杖を振るい、熟慮してから行動する堅固な人には、吉祥が大いに仕える。
5.129.31
क्षुद्राक्षेणेव जालेन झषावपिहितावुभौ ।
कामक्रोधौ शरीरस्थौ प्रज्ञानं तौ विलुम्पतः ॥ ५.१२९.३१ ॥
細かい目の網に覆われた二匹の魚のように、身体に宿る欲と怒りは、どちらも智慧を奪い去る。
5.129.32
याभ्यां हि देवाः स्वर्यातुः स्वर्गस्य पिदधुर्मुखम् ।
बिभ्यतोऽनुपरागस्य कामक्रोधौ स्म वर्धितौ ॥ ५.१२९.३२ ॥
欲と怒りが育てられたがゆえに、天に向かう者が離欲してしまうことを恐れた神々は、天への門を閉ざしたのである。
5.129.33
कामं क्रोधं च लोभं च दम्भं दर्पं च भूमिपः ।
सम्यग्विजेतुं यो वेद स महीमभिजायते ॥ ५.१२९.३३ ॥
欲、怒り、貪欲、偽善、傲慢を十分に征服する術を知る王は、大地を得る。
5.129.34
सततं निग्रहे युक्त इन्द्रियाणां भवेन्नृपः ।
ईप्सन्नर्थं च धर्मं च द्विषतां च पराभवम् ॥ ५.१२९.३४ ॥
王は常に感官の制御に励み、利と法を求め、敵の敗北をも望むべきである。
5.129.35
कामाभिभूतः क्रोधाद्वा यो मिथ्या प्रतिपद्यते ।
स्वेषु चान्येषु वा तस्य न सहाया भवन्त्युत ॥ ५.१२९.३५ ॥
欲に打ち負かされ、あるいは怒りから偽りの行いをする者には、身内にも他人にも助け手はいない。
5.129.36
एकीभूतैर्महाप्राज्ञैः शूरैररिनिबर्हणैः ।
पाण्डवैः पृथिवीं तात भोक्ष्यसे सहितः सुखी ॥ ५.१२९.३६ ॥
愛しい者よ、一つにまとまり、大いに賢く、勇敢で敵を打ち倒すパーンダヴァたちと共に、お前は幸せに大地を享受するだろう。
5.129.37
यथा भीष्मः शान्तनवो द्रोणश्चापि महारथः ।
आहतुस्तात तत्सत्यमजेयौ कृष्णपाण्डवौ ॥ ५.१२९.३७ ॥
シャンタヌの子ビーシュマと大戦車兵ドローナも言ったように、親愛なる者よ、それは真実だ。クリシュナとパーンダヴァ兵は不敗である。
5.129.38
प्रपद्यष्व महाबाहुं कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ।
प्रसन्नो हि सुखाय स्यादुभयोरेव केशवः ॥ ५.१२९.३८ ॥
大臂のクリシュナ、努力なく行動する者に帰依せよ。ケーシャヴァが喜べば、双方に幸福がもたらされる。
5.129.39
सुहृदामर्थकामानां यो न तिष्ठति शासने ।
प्राज्ञानां कृतविद्यानां स नरः शत्रुनन्दनः ॥ ५.१२९.३९ ॥
利と欲を求める善き友、賢者、学識ある人々の教えに従わない人は、敵を喜ばせる者である。
5.129.40
न युद्धे तात कल्याणं न धर्मार्थौ कुतः सुखम् ।
न चापि विजयो नित्यं मा युद्धे चेत आधिथाः ॥ ५.१२९.४० ॥
親愛なる者よ、戦いに善はない。そこには法も富もない。ならば幸福はどこから来ようか。勝利も永遠には続かない。心を戦いに向けてはならない。
5.129.41
भीष्मेण हि महाप्राज्ञ पित्र ते बाह्लिकेन च ।
दत्तोंऽशः पाण्डुपुत्राणां भेदाद्भतैररिन्दम ॥ ५.१२९.४१ ॥
大智者よ、ビーシュマとお前の父、そしてバーヒリカが、パーンドゥの子らに分け前を与えた。敵を制する者よ、兄弟の間の分裂によって……
5.129.42
तस्थ चैतत्प्रदानस्य फलमद्यानुपश्यसि ।
यद्भुङ्क्षे पृथिवीं कृत्स्नां शूरैर्निहतकण्टकाम् ॥ ५.१२९.४२ ॥
その施しの果報を、お前は今見ている。英雄たちによって棘を取り除かれた大地全体を、お前は享受しているのだ。
5.129.43
प्रयच्छ पाण्डुपुत्राणां यथोचितमरिन्दम ।
यदीच्छसि सहामात्यो भोक्तुमर्धं प्रदीयताम् ॥ ५.१२९.४३ ॥
敵を打ち砕く者よ、大臣たちと共に王国の半分を享受したいなら、パーンドゥの息子たちに当然の取り分を与えよ。
5.129.44
अलमर्धं पृथिव्यास्ते महामात्यस्य जीवितुम् ।
सुहृदां वचने तिष्ठन्यशः प्राप्स्यति भारत ॥ ५.१२९.४४ ॥
バーラタよ、大地の半分で汝には十分であり、偉大な大臣の生活にもそれで十分である。友の言葉に従い続ければ、汝は名声を得るだろう。
5.129.45
श्रीमद्भिरात्मवद्भिस्तैर्बुद्धिमद्भिर्जितेन्द्रियैः ।
पाण्डवैर्विग्रहस्तात भ्रंशयेन्महतः सुखात् ॥ ५.१२९.४५ ॥
わが子よ、あの栄えあり、自制し、賢明で、感官を制した パーンダヴァたちと争えば、汝は大いなる幸福から堕ちるであろう。
5.129.46
निगृह्य सुहृदां मन्युं शाधि राज्यं यथोचितम् ।
स्वमंशं पाण्डुपुत्रेभ्यः प्रदाय भरतर्षभ ॥ ५.१२९.४६ ॥
バラタの中の最上の者よ、友への怒りを抑え、パーンドゥの息子たちに彼らの分を与え、王国を相応しく統治せよ。
5.129.47
अलमङ्ग निकारोऽयं त्रयोदशसमाः कृतः ।
शमयैनं महाप्राज्ञ कामक्रोधसमेधितम् ॥ ५.१२९.४७ ॥
愛しき者よ、十三年もの不正はもう十分だ。大賢者よ、欲と怒りに燃え上がったこの敵意を鎮めよ。
5.129.48
न चैष शक्तः पार्थानां यस्त्वदर्थमभीप्सति ।
सूतपुत्रो दृढक्रोधो भ्राता दुःशासनश्च ते ॥ ५.१२९.४८ ॥
汝のためにそれを望む、怒りの固い御者の子も、汝の弟ドゥフシャーサナも、プリター の子らを打ち負かす力はない。
5.129.49
भीष्मे द्रोणे कृपे कर्णे भीमसेने धनञ्जये ।
धृष्टद्युम्ने च संक्रुद्धे न स्युः सर्वाः प्रजा ध्रुवम् ॥ ५.१२९.४९ ॥
ビーシュマ、ドローナ、クリパ、カルナ、ビーマセーナ、ダナンジャヤ、そして怒れるドリシュタデュムナがいては、万民は必ず生き残れないだろう。
5.129.50
अमर्षवशमापन्नो मा कुरूंस्तात जीघनः ।
एषा हि पृथिवी कृत्स्ना मा गमत्त्वत्कृते वधम् ॥ ५.१२९.५० ॥
いとしい子よ、怒りに支配されてクル族を殺してはならない。お前のせいでこの大地全体が滅びることがないように。
5.129.51
यच्च त्वं मन्यसे मूढ भीष्मद्रोणकृपादयः ।
योत्स्यन्ते सर्वशक्त्येति नैतदद्योपपद्यते ॥ ५.१२९.५१ ॥
愚か者よ、ビーシュマ、ドローナ、クリパらが全力で戦うとお前は考えているが、それは今日においては道理にかなわない。
5.129.52
समं हि राज्यं प्रीतिश्च स्थानं हि विदितात्मनाम् ।
पाण्डवेष्वथ युष्मासु धर्मस्त्वभ्यधिकस्ततः ॥ ५.१२९.५२ ॥
自己を知る者にとって、王国も愛情も地位も、パーンドゥの子らとお前たちとで等しい。しかし法がより重要である。
5.129.53
राजपिण्डभयादेते यदि हास्यन्ति जीवितम् ।
न हि शक्ष्यन्ति राजानं युधिष्ठिरमुदीक्षितुम् ॥ ५.१२९.५३ ॥
王の食の恩義を恐れて彼らが命を捨てたとしても、王ユディシュティラを仰ぎ見ることはできないだろう。
5.129.54
न लोभादर्थसंपत्तिर्नराणामिह दृश्यते ।
तदलं तात लोभेन प्रशाम्य भरतर्षभ ॥ ५.१२९.५४ ॥
貪欲によって人が富を得ることは、ここでは見られない。ゆえにいとしい子よ、貪欲を捨てて鎮まれ、バラタの牡牛よ。