మహాభారతం · అధ్యాయం 5.129
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.129.1
कृष्णस्य तु वचः श्रुत्वा धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
विदुरं सर्वधर्मज्ञं त्वरमाणोऽभ्यभाषत ॥ ५.१२९.१ ॥
కృష్ణుని మాటలు విని జనేశ్వరుడైన ధృతరాష్ట్రుడు సర్వధర్మజ్ఞుడైన విదురునితో త్వరగా మాట్లాడాడు.
5.129.2
गच्छ तात महाप्राज्ञ गान्धारीं दीर्घदर्शिनीम् ।
आनयेह तया सार्धमनुनेष्यामि दुर्मतिम् ॥ ५.१२९.२ ॥
తాతా, మహాప్రాజ్ఞా, వెళ్ళు; దూరదర్శినియైన గాంధారిని ఇక్కడికి తీసుకురా. ఆమెతో కలిసి దుర్మతిని నేను ఒప్పిస్తాను.
5.129.3
यदि सा न दुरात्मानं शमयेद्दुष्टचेतसम् ।
अपि कृष्णस्य सुहृदस्तिष्ठेम वचने वयम् ॥ ५.१२९.३ ॥
ఆమె ఆ దుష్టచిత్తుడైన దురాత్ముని శాంతింపజేయలేకపోయినా, కృష్ణుని మిత్రులమైన మేము అతని మాటలోనే నిలుస్తాము.
5.129.4
दुर्बुद्धेर्दुःसहायस्य शमार्थं ब्रुवती वचः ।
अपि नो व्यसनं घोरं दुर्योधनकृतं महत् । ॥ ५.१२९.४ ॥
దుర్బుద్ధి, దుష్ట సహాయకులు గల దుర్యోధనుని శాంతింపజేయడానికి ఆమె పలికే మాటలవల్ల దుర్యోధనుడు తెచ్చిన ఈ ఘోరమైన మహా విపత్తు మనకు తొలగవచ్చు.
5.129.5
शमयेच्चिररात्राय योगक्षेमवदव्ययम् ।
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा विदुरो दीर्घदर्शिनीम् । ॥ ५.१२९.५ ॥
ఆమె చిరకాలం యోగక్షేమాలు కలిగించే అవ్యయమైన శాంతిని నెలకొల్పుగాక. రాజు మాటలు విని విదురుడు దూరదర్శినియైన గాంధారి విషయంలో (తదుపరి చర్య తీసుకున్నాడు).
5.129.6
आनयामास गान्धारीं धृतराष्ट्रस्य शासनात् ॥ ५.१२९.६ ॥
ధృతరాష్ట్రుని ఆజ్ఞ ప్రకారం (విదురుడు) గాంధారిని తీసుకువచ్చాడు.
5.129.7
एष गान्धारि पुत्रस्ते दुरात्मा शासनातिगः ।
ऐश्वर्यलोभादैश्वर्यं जीवितं च प्रहास्यति ॥ ५.१२९.७ ॥
గాంధారీ, ఇదిగో నీ కుమారుడు దుష్టాత్ముడు, ఆజ్ఞను అతిక్రమించేవాడు. ఐశ్వర్య లోభంతో అతడు ఐశ్వర్యాన్నీ తన ప్రాణాన్నీ కోల్పోతాడు.
5.129.8
अशिष्टवदमर्यादः पापैः सह दुरात्मवान् ।
सभाया निर्गतो मूढो व्यतिक्रम्य सुहृद्वचः ॥ ५.१२९.८ ॥
అతడు అశిష్టుడు, మర్యాద లేనివాడు, పాపులతో కూడినవాడు, దుష్టాత్ముడు. మూఢుడై హితులైన వారి మాటను అతిక్రమించి సభ నుండి వెళ్ళిపోయాడు.
5.129.9
सा भर्तृवचनं श्रुत्वा राजपुत्री यशस्विनी ।
अन्विच्छन्ती महच्छ्रेयो गान्धारी वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१२९.९ ॥
భర్త మాటను విన్న యశస్విని అయిన రాజపుత్రి గాంధారి, మహా శ్రేయస్సును కోరుతూ ఈ మాటను పలికింది.
5.129.10
आनायय सुतं क्षिप्रं राज्यकामुकमातुरम् ।
नहि राज्यमशिष्टेन शक्यं धर्मार्थलोपिना ।
आप्तुमाप्तं तथाऽपीदमविनीतेन सर्वथा ॥ ५.१२९.१० ॥
రాజ్యకాంక్షతో బాధపడుతున్న కుమారుని త్వరగా తీసుకురా. ధర్మార్థాలను లోపింపజేసే అశిష్టుడు రాజ్యాన్ని పొందలేడు; పొందినదాన్ని కూడా వినయం లేనివాడు అన్ని విధాలుగా నిలుపుకోలేడు.
5.129.11
त्वं ह्येवात्र भृशं गर्ह्यो धृतराष्ट्र सुतप्रियः ।
यो जानन्पापतामस्य तत्प्रज्ञामनुवर्तसे ॥ ५.१२९.११ ॥
ధృతరాష్ట్రా, ఇక్కడ నువ్వే అత్యంత నిందార్హుడివి, కుమారుల పట్ల ప్రేమతో ఉన్నవాడివి. అతని పాపాన్ని తెలిసి కూడా నువ్వు అతని బుద్ధినే అనుసరిస్తున్నావు.
5.129.12
स एष काममन्युभ्यां प्रलब्धो लोभमास्थितः ।
अशक्योऽद्य त्वया राजन्विनिवर्तयितुं बलात् ॥ ५.१२९.१२ ॥
అతడు కామక్రోధాలతో మోసగింపబడి లోభాన్ని ఆశ్రయించాడు. రాజా, ఇప్పుడు నువ్వు బలవంతంగా అతన్ని వెనక్కి మళ్లించడం అసాధ్యం.
5.129.13
राष्ट्रप्रदाने मूढस्य बालिशस्य दुरात्मनः ।
दुःसहायस्य लुब्धस्य धृतराष्ट्रोऽश्रुते फलम् ॥ ५.१२९.१३ ॥
రాజ్యాన్ని ఇవ్వడంలో మూఢుడు, బాలిశుడు, దురాత్ముడు, చెడ్డ సహాయకులు కలవాడు, లోభి అయిన ధృతరాష్ట్రుడు దాని ఫలాన్ని పొందుతాడు.
5.129.14
कथं हि स्वजने भेदमुपेक्षेत महीपतिः ।
भिन्नं हि स्वजनेन त्वां प्रहरिष्यन्ति शत्रवः ॥ ५.१२९.१४ ॥
రాజు తన స్వజనుల మధ్య భేదాన్ని ఎలా ఉపేక్షిస్తాడు? స్వజనులచే విభజించబడిన నిన్ను శత్రువులు కొడతారు.
5.129.15
या हि शक्या महाराज साम्ना भेदेन वा पुनः ।
निस्तर्तुमापदः स्वेषु दण्डं कस्तत्र पातयेत् ॥ ५.१२९.१५ ॥
మహారాజా, సామంతో లేదా భేదంతో దాటగలిగే ఆపదల్లో, తన వారిపై దండనను ఎవరు ప్రయోగిస్తారు?
5.129.16
शासनाद्धृतराष्ट्रस्य दुर्योधनममर्षणम् ।
मातुश्च वचनात्क्षत्ता सभां प्रावेशयत्पुनः ॥ ५.१२९.१६ ॥
ధృతరాష్ట్రుని ఆజ్ఞతో, తల్లి మాటతో, క్షత్త సహనం లేని దుర్యోధనుడిని మళ్లీ సభలోకి ప్రవేశింపజేశాడు.
5.129.17
स मातुर्वचनाकाङ्क्षी प्रविवेश पुनः सभाम् ।
अभिताम्रेक्षणः क्रोधान्निश्वसन्निव पन्नगः ॥ ५.१२९.१७ ॥
తల్లి మాటను ఆశించి అతడు మళ్లీ సభలో ప్రవేశించాడు; కళ్లు ఎర్రబడి, కోపంతో పాములా నిట్టూర్చాడు.
5.129.18
तं प्रविष्टमभिप्रेक्ष्य पुत्रमुत्पथमास्थितम् ।
विगर्हमाणा गान्धारी शमार्थं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१२९.१८ ॥
అతడు ప్రవేశించి, తప్పుదారిలో నడుస్తున్న కుమారుని చూసి, గాంధారి అతడిని నిందిస్తూ శాంతి కోసం ఈ మాట చెప్పింది.
5.129.19
दुर्योधन निबोधेदं वचनं मम पुत्रक ।
हितं ते सानुबन्धस्य तथाऽऽयत्यांसुखोदयम् ॥ ५.१२९.१९ ॥
దుర్యోధనా, పుత్రకా, నా ఈ మాటను విను. ఇది నీకూ నీ బంధువులకూ హితకరం; భవిష్యత్తులో సుఖోదయాన్ని కలిగిస్తుంది.
5.129.20
दुर्योधन यदाह त्वां पिता भरतसत्तम ।
भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता सुहृदां कुरु तद्वचः ॥ ५.१२९.२० ॥
దుర్యోధనా, భరతశ్రేష్ఠా, నీ తండ్రి నీతో చెప్పినదాన్ని, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు, క్షత్త (విదురుడు) వంటి హితులు చెప్పినదాన్ని అనుసరించు.
5.129.21
भीष्मस्य तु पितुश्चैव मम चापचितिः कृता ।
भवेद्द्रोणमुखानां च सुहृदां शाम्यता त्वया ॥ ५.१२९.२१ ॥
భీష్ముని పట్ల, నీ తండ్రి పట్ల, నా పట్ల కూడా గౌరవం చేసినట్లే అవుతుంది; ద్రోణుడు మొదలైన హితులకు కూడా — నీవు శాంతి పొందితే.
5.129.22
न हि राज्यं महाप्राज्ञ स्वेन कामेन शक्यते ।
अवाप्तुं रक्षितुं वाऽपि भोक्तुं भरतसत्तम ॥ ५.१२९.२२ ॥
మహాప్రాజ్ఞా, భరతశ్రేష్ఠా, రాజ్యాన్ని స్వేచ్ఛకు తగినట్లు పొందడం, రక్షించడం, అనుభవించడం సాధ్యం కాదు.
5.129.23
न ह्यवश्येन्द्रियो राज्यमश्रीयाद्दीर्घमन्तरम् ।
विजितात्मा तु मेधावी स राज्यमभिपालयेत् ॥ ५.१२९.२३ ॥
ఇంద్రియాలను వశపరచుకోనివాడు దీర్ఘకాలం రాజ్యాన్ని అనుభవించలేడు. తనను జయించినవాడైన బుద్ధిమంతుడే రాజ్యాన్ని పాలించగలడు.
5.129.24
कामक्रोधौ हि पुरुषमर्थेभ्यो व्यपकर्षतः ।
तौ तु शत्रू विनिर्जित्य राजा विजयते महीम् ॥ ५.१२९.२४ ॥
కామం, క్రోధం మనిషిని అతని ప్రయోజనాల నుండి దూరంగా లాగుతాయి. ఆ రెండు శత్రువులను పూర్తిగా జయించినవాడే రాజు భూమిని జయిస్తాడు.
5.129.25
लोकेश्वर प्रभुत्वंहि महदेतद्दुरात्मभिः ।
राज्यं नामेप्सितं स्थानं न शक्यमभिरक्षितुम् ॥ ५.१२९.२५ ॥
లోకేశ్వరుని ప్రభుత్వం దురాత్ములకు ఎంతో గొప్పది. రాజ్యమనే కోరదగిన స్థానాన్ని వారు రక్షించలేరు.
5.129.26
इन्द्रियाणि महत्प्रेप्सुर्नियच्छेदर्थधर्मयोः ।
इन्द्रियैर्नियतैर्बुद्धिर्वर्धतेऽग्निरिवेन्धनैः ॥ ५.१२९.२६ ॥
గొప్ప ఫలాన్ని కోరువాడు అర్థ-ధర్మాల విషయంలో తన ఇంద్రియాలను నియంత్రించాలి. నియంత్రిత ఇంద్రియాలతో బుద్ధి ఇంధనంతో అగ్నిలా పెరుగుతుంది.
5.129.27
अविधेयानि हीमानि व्यापादयितुमप्यलम् ।
अविधेया इवादान्ता हयाः पथि कुसारथिम् ॥ ५.१२९.२७ ॥
లొంగని ఈ ఇంద్రియాలు నాశనం చేయగలవు; దారిలో చెడ్డ సారథిని లొంగని గుర్రాలు చంపినట్లే.
5.129.28
अविजित्य य आत्मानममात्यान्विजिगीषते ।
अमित्रान्वाऽजितामात्यः सोऽवशः परिहीयते ॥ ५.१२९.२८ ॥
తనను జయించకుండా అమాత్యులను జయించాలనుకునేవాడు, లేదా అమాత్యులను జయించకుండా శత్రువులను జయించాలనుకునేవాడు — అతడు నిస్సహాయుడై నశిస్తాడు.
5.129.29
आत्मानमेव प्रथमं द्वेष्यरूपेण योजयेत् ।
ततोऽमात्यानमित्रांश्च न मोघं विजिगीषते ॥ ५.१२९.२९ ॥
మొదట తనను తానే శత్రువుగా నిలపాలి; తరువాత అమాత్యులను, శత్రువులను జయించాలనే కోరిక వ్యర్థం కాదు.
5.129.30
वश्येन्द्रियं जितामात्यं धृतदण्डं विकारिषु ।
परीक्ष्यकारिणं धीरमत्यर्थं श्रीर्निषेवते ॥ ५.१२९.३० ॥
ఇంద్రియాలను వశపరచుకున్నవాడు, అమాత్యులను జయించినవాడు, దోషులపై దండం ధరించేవాడు, పరీక్షించి పని చేసేవాడు, ధీరుడు — అతన్ని శ్రీ అత్యంతంగా సేవిస్తుంది.
5.129.31
क्षुद्राक्षेणेव जालेन झषावपिहितावुभौ ।
कामक्रोधौ शरीरस्थौ प्रज्ञानं तौ विलुम्पतः ॥ ५.१२९.३१ ॥
చిన్న రంధ్రాల వలతో కప్పబడిన రెండు చేపల వలె, శరీరంలో ఉన్న కామము, క్రోధము రెండూ వివేకాన్ని దోచుకుంటాయి.
5.129.32
याभ्यां हि देवाः स्वर्यातुः स्वर्गस्य पिदधुर्मुखम् ।
बिभ्यतोऽनुपरागस्य कामक्रोधौ स्म वर्धितौ ॥ ५.१२९.३२ ॥
కామక్రోధాలు పెంపొందించబడటం వల్లనే, స్వర్గానికి వెళ్ళువాడు విరక్తుడౌతాడేమోనని భయపడి దేవతలు అతనికి స్వర్గద్వారాన్ని మూసివేశారు.
5.129.33
कामं क्रोधं च लोभं च दम्भं दर्पं च भूमिपः ।
सम्यग्विजेतुं यो वेद स महीमभिजायते ॥ ५.१२९.३३ ॥
కామం, క్రోధం, లోభం, దంభం, దర్పం — వీటిని సరిగ్గా జయించే విధానాన్ని తెలిసిన రాజు భూమిని పొందుతాడు.
5.129.34
सततं निग्रहे युक्त इन्द्रियाणां भवेन्नृपः ।
ईप्सन्नर्थं च धर्मं च द्विषतां च पराभवम् ॥ ५.१२९.३४ ॥
రాజు ఇంద్రియ నిగ్రహంలో నిరంతరం నిమగ్నుడై ఉండాలి; అర్థాన్ని, ధర్మాన్ని కోరుతూ, శత్రువుల పరాజయాన్ని కూడా కోరాలి.
5.129.35
कामाभिभूतः क्रोधाद्वा यो मिथ्या प्रतिपद्यते ।
स्वेषु चान्येषु वा तस्य न सहाया भवन्त्युत ॥ ५.१२९.३५ ॥
కామంతో అభిభూతుడై లేదా క్రోధంతో మిథ్యగా ప్రవర్తించేవానికి, తన వారిలోనైనా, ఇతరులలోనైనా, సహాయకులు ఉండరు.
5.129.36
एकीभूतैर्महाप्राज्ञैः शूरैररिनिबर्हणैः ।
पाण्डवैः पृथिवीं तात भोक्ष्यसे सहितः सुखी ॥ ५.१२९.३६ ॥
ప్రియ పుత్రా, ఏకమై ఉన్న, మహా ప్రాజ్ఞులైన, శూరులైన, శత్రునాశకులైన పాండవులతో కలిసి నీవు సుఖంగా భూమిని అనుభవిస్తావు.
5.129.37
यथा भीष्मः शान्तनवो द्रोणश्चापि महारथः ।
आहतुस्तात तत्सत्यमजेयौ कृष्णपाण्डवौ ॥ ५.१२९.३७ ॥
శాంతనుని కుమారుడు భీష్ముడు, మహారథుడు ద్రోణుడు కూడా చెప్పినట్లు, ఓ తాతా, అది సత్యం: కృష్ణుడు, పాండవులు జయింపరానివారు.
5.129.38
प्रपद्यष्व महाबाहुं कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ।
प्रसन्नो हि सुखाय स्यादुभयोरेव केशवः ॥ ५.१२९.३८ ॥
మహాబాహువు, అలవోకగా కర్మలు చేసే కృష్ణుని శరణు పొందు. కేశవుడు ప్రసన్నుడైతే ఇరువురికీ సుఖం కలుగుతుంది.
5.129.39
सुहृदामर्थकामानां यो न तिष्ठति शासने ।
प्राज्ञानां कृतविद्यानां स नरः शत्रुनन्दनः ॥ ५.१२९.३९ ॥
హితులు, అర్థకామాలను కోరేవారు, ప్రాజ్ఞులు, విద్యావంతుల ఉపదేశంలో నిలబడనివాడు — అతడు శత్రువులను ఆనందింపజేసేవాడు.
5.129.40
न युद्धे तात कल्याणं न धर्मार्थौ कुतः सुखम् ।
न चापि विजयो नित्यं मा युद्धे चेत आधिथाः ॥ ५.१२९.४० ॥
ఓ తాతా, యుద్ధంలో కల్యాణం లేదు; ధర్మార్థాలు లేవు, అలాంటప్పుడు సుఖం ఎక్కడ? విజయమూ శాశ్వతం కాదు. మనసును యుద్ధంలో నిలపకు.
5.129.41
भीष्मेण हि महाप्राज्ञ पित्र ते बाह्लिकेन च ।
दत्तोंऽशः पाण्डुपुत्राणां भेदाद्भतैररिन्दम ॥ ५.१२९.४१ ॥
మహాప్రాజ్ఞా, భీష్ముడు, నీ తండ్రి, బాహ్లీకుడు కూడా పాండుపుత్రులకు వాటా ఇచ్చారు. అరిందమా, సోదరుల మధ్య భేదం వల్ల...
5.129.42
तस्थ चैतत्प्रदानस्य फलमद्यानुपश्यसि ।
यद्भुङ्क्षे पृथिवीं कृत्स्नां शूरैर्निहतकण्टकाम् ॥ ५.१२९.४२ ॥
ఆ దానఫలాన్ని నేడు నీవు చూస్తున్నావు — వీరులచే ముళ్లు తొలగించబడిన సమస్త భూమిని నీవు అనుభవిస్తున్నావు.
5.129.43
प्रयच्छ पाण्डुपुत्राणां यथोचितमरिन्दम ।
यदीच्छसि सहामात्यो भोक्तुमर्धं प्रदीयताम् ॥ ५.१२९.४३ ॥
శత్రుదమనా, మంత్రులతో కలిసి రాజ్యంలో సగభాగం అనుభవించాలని నీవు కోరితే, పాండుపుత్రులకు వారికి తగిన భాగాన్ని ఇవ్వు.
5.129.44
अलमर्धं पृथिव्यास्ते महामात्यस्य जीवितुम् ।
सुहृदां वचने तिष्ठन्यशः प्राप्स्यति भारत ॥ ५.१२९.४४ ॥
భారతా, భూమిలో సగభాగమే నీకు చాలు; మహామంత్రికి జీవనానికీ అదే చాలు. సుహృత్తుల మాట ప్రకారం నడిస్తే నీకు కీర్తి లభిస్తుంది.
5.129.45
श्रीमद्भिरात्मवद्भिस्तैर्बुद्धिमद्भिर्जितेन्द्रियैः ।
पाण्डवैर्विग्रहस्तात भ्रंशयेन्महतः सुखात् ॥ ५.१२९.४५ ॥
ప్రియ పుత్రా, శ్రీమంతులు, ఆత్మసంయమం కలవారు, బుద్ధిమంతులు, ఇంద్రియజయులైన ఆ పాండవులతో విరోధం నిన్ను గొప్ప సుఖం నుండి పడదోస్తుంది.
5.129.46
निगृह्य सुहृदां मन्युं शाधि राज्यं यथोचितम् ।
स्वमंशं पाण्डुपुत्रेभ्यः प्रदाय भरतर्षभ ॥ ५.१२९.४६ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, సుహృత్తుల పట్ల కోపాన్ని నిగ్రహించి, పాండుపుత్రులకు వారి భాగాన్ని ఇచ్చి, రాజ్యాన్ని తగినట్లుగా పాలించు.
5.129.47
अलमङ्ग निकारोऽयं त्रयोदशसमाः कृतः ।
शमयैनं महाप्राज्ञ कामक्रोधसमेधितम् ॥ ५.१२९.४७ ॥
ప్రియుడా, పదమూడు సంవత్సరాలుగా ఈ అపకారం చాలు. మహాప్రాజ్ఞా, కామక్రోధాలతో రగిలిన దీన్ని శాంతింపజేయి.
5.129.48
न चैष शक्तः पार्थानां यस्त्वदर्थमभीप्सति ।
सूतपुत्रो दृढक्रोधो भ्राता दुःशासनश्च ते ॥ ५.१२९.४८ ॥
నీ కోసం దానిని కోరుతున్న సూతపుత్రుడు — దృఢ క్రోధుడు — మరియు నీ సోదరుడు దుఃశాసనుడు పృథ కుమారులను జయించే శక్తి కలవారు కారు.
5.129.49
भीष्मे द्रोणे कृपे कर्णे भीमसेने धनञ्जये ।
धृष्टद्युम्ने च संक्रुद्धे न स्युः सर्वाः प्रजा ध्रुवम् ॥ ५.१२९.४९ ॥
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు, కర్ణుడు, భీమసేనుడు, ధనంజయుడు, కోపంతో ఉన్న ధృష్టద్యుమ్నుడు ఉండగా నిశ్చయంగా ప్రజలందరూ జీవించి ఉండరు.
5.129.50
अमर्षवशमापन्नो मा कुरूंस्तात जीघनः ।
एषा हि पृथिवी कृत्स्ना मा गमत्त्वत्कृते वधम् ॥ ५.१२९.५० ॥
కుమారా, కోపానికి లొంగి కురువులను సంహరించకు. నీ కారణంగా ఈ సమస్త భూమి వినాశానికి గురికాకూడదు.
5.129.51
यच्च त्वं मन्यसे मूढ भीष्मद्रोणकृपादयः ।
योत्स्यन्ते सर्वशक्त्येति नैतदद्योपपद्यते ॥ ५.१२९.५१ ॥
మూఢుడా, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు మొదలైనవారు తమ సర్వశక్తితో యుద్ధం చేస్తారని నీవు అనుకుంటున్నావు; కానీ అది ఈ రోజు సరైనది కాదు.
5.129.52
समं हि राज्यं प्रीतिश्च स्थानं हि विदितात्मनाम् ।
पाण्डवेष्वथ युष्मासु धर्मस्त्वभ्यधिकस्ततः ॥ ५.१२९.५२ ॥
ఆత్మజ్ఞానుల దృష్టిలో రాజ్యము, ప్రేమ, స్థానము సమానమే; పాండవులకు, మీకు సమానమే; అయినా ధర్మం అధికమైనది.
5.129.53
राजपिण्डभयादेते यदि हास्यन्ति जीवितम् ।
न हि शक्ष्यन्ति राजानं युधिष्ठिरमुदीक्षितुम् ॥ ५.१२९.५३ ॥
రాజభోగ ఋణ భయంతో వీరు ప్రాణాలు ఇచ్చినా, రాజు యుధిష్ఠిరుని వైపు కన్నెత్తి చూడలేరు.
5.129.54
न लोभादर्थसंपत्तिर्नराणामिह दृश्यते ।
तदलं तात लोभेन प्रशाम्य भरतर्षभ ॥ ५.१२९.५४ ॥
లోభం వల్ల మనుషులకు ఇక్కడ సంపద లభించడం కనబడదు. కాబట్టి కుమారా, లోభాన్ని విడిచి శాంతించు, భరతశ్రేష్ఠా.