มหาภารตะ · อัธยายะ 5.130
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.130.1
तत्तु वाक्यमनादृत्य सोऽर्थवन्मातृभाषितम् ।
पुनः प्रतस्थे संरम्भात्सकाशमकृतात्मनाम् ॥ ५.१३०.१ ॥
แต่เขาไม่ใส่ใจถ้อยคำนั้นของมารดา ซึ่งมีความหมายอันแท้จริง แล้วด้วยความโกรธจึงออกเดินทางไปยังที่อยู่ของผู้ที่จิตยังไม่สงบ
5.130.2
ततः सभाया निर्गम्य मन्त्रयामास कौरवः ।
सौबलेन मताक्षेण राज्ञा शकुनिना सह ॥ ५.१३०.२ ॥
จากนั้น กาวราวะออกจากท้องพระโรง แล้วปรึกษากับท้าวศกุนิ โอรสของสุพล ผู้ชำนาญการเล่นลูกเต๋า
5.130.3
दुर्योधनं धार्तराष्ट्रं कर्णं दुःशासनोऽब्रवीति ।
नोचेत्सन्धास्यसे राजन्स्वेन कामेन पाण्डवैः ।
बद्ध्वैव त्वां प्रदास्यन्ति पाण्डुपुत्राय भारत ॥ ५.१३०.३ ॥
ทุศศาสนะกล่าวแก่ทุรโยธน์ โอรสของธฤตราษฎร์ และแก่กรรณะว่า ข้าแต่พระราชา หากท่านไม่ทำสัญญาสงบศึกกับปาณฑพด้วยความสมัครใจของท่านเอง พวกเขาจะมอบตัวท่านไว้ในพันธนาการแก่โอรสของปาณฑุ โอ้ทายาทแห่งภรตะ
5.130.4
वैकर्तनं त्वां च मां च त्रीनेतान्भरतर्षभ ।
पाण्डवेभ्यः प्रदास्यन्ति भीष्मद्रोणौ पिता च ते ॥ ५.१३०.४ ॥
ไวกรรตนะ ท่าน และข้า กับทั้งสามคนนี้ โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในตระกูลภรตะ เขาจะมอบแก่ปาณฑพ ทั้งภีษมะ โทรณะ และบิดาของท่านด้วย
5.130.5
दुःशासनस्य तद्वाक्यं निशम्य भरतर्षभ ।
दुर्योधनो धार्तराष्ट्रो निश्वस्य प्रहसन्निव ॥ ५.१३०.५ ॥
โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในตระกูลภรตะ เมื่อทุรโยธน์ โอรสของธฤตราษฎร์ ได้ฟังถ้อยคำของทุศศาสนะนั้นแล้ว ก็ถอนใจยาว และหัวเราะราวกับจะเยาะเย้ย
5.130.6
एकान्तमुपसृत्येह मन्त्रं पुनरमन्त्रयत् ।
सौबलेन मताक्षेण राज्ञा शकुनिना सह ॥ ५.१३०.६ ॥
เขาถอยไปยังที่สงัดแห่งหนึ่ง แล้วปรึกษากันอีกครั้งกับท้าวศกุนิ โอรสของสุพล ผู้ชำนาญการเล่นลูกเต๋า
5.130.7
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेः सौबलस्य च ।
दुःशासनचतुर्थानामिदमासीद्विचेष्टितम् ॥ ५.१३०.७ ॥
นี่คือแผนการของทุรโยธน์ กรรณะ ศกุนิ และสาวบล โดยมีทุศศาสนะเป็นคนที่สี่
5.130.8
पुराऽयमस्मान्गृह्णाति क्षिप्रकारी जनार्दनः ।
सहितो धृतराष्ट्रेण राज्ञा शान्तनवेन च ॥ ५.१३०.८ ॥
ก่อนที่ชนารทนะผู้ลงมือรวดเร็วนี้จะจับพวกเราไป พร้อมกับพระราชาธฤตราษฎร์และบุตรของศานตนุ
5.130.9
वयमेव हृषीकेशं निगृह्णीम बलादिव ।
प्रसह्य पुरुषव्याघ्रमिन्द्रो वैरोचनिं यथा ॥ ५.१३०.९ ॥
พวกเราเองนั่นแหละจะจับหฤษีเกศไว้ด้วยกำลัง ดุจอินทร์ที่จับบุตรของไวโรจนะ โดยใช้กำลังบังคับจับตัวบุรุษผู้ประเสริฐดุจพยัคฆ์นั้น
5.130.10
श्रुत्वा गृहीतं वार्ष्णेयं पाण्डवा हतचेतसः ।
निरुत्साहा भविष्यन्ति भग्नदंष्ट्रा इवोरगाः ॥ ५.१३०.१० ॥
เมื่อปาณฑพได้ยินว่าวาร์ษเณยะถูกจับแล้ว จิตใจของพวกเขาจะหมดสิ้นความหวัง ไร้ความกระตือรือร้น เหมือนงูที่เขี้ยวหัก
5.130.11
अयं ह्येषां महाबाहुः सर्वेषां शर्म वर्म च ।
अस्मिन्गृहीते वरदे ऋषभे सर्वसात्वताम्।
निरुद्यमा भविष्यन्ति पाण्डवाः सोमकैः सह ॥ ५.१३०.११ ॥
เพราะผู้นี้คือเกราะและที่พึ่งของพวกเขาทั้งหมด เมื่อวีรบุรุษแขนแข็งแกร่ง ผู้ประเสริฐยิ่งในหมู่สาตวตะ ผู้ประทานพรนี้ถูกจับไปแล้ว ปาณฑพพร้อมด้วยโสมกะจะหมดความพยายาม
5.130.12
तस्माद्वयमिहैवैकं केशवं क्षिप्रकारिणम् ।
क्रोशतो धृतराष्ट्रस्य बद्ध्वा योत्स्यामहे रिपून् ॥ ५.१३०.१२ ॥
ดังนั้น ตรงนี้และตอนนี้ เราจะจับเกศวะผู้เดียว ผู้ลงมือรวดเร็ว ขณะที่ธฤตราษฎร์ร้องโวยวาย แล้วจึงจะต่อสู้กับศัตรู
5.130.13
तेषां पापमभिप्रायं पापानां दुष्टचेतसाम् ।
इङ्गितज्ञः कविः क्षिप्रमन्वबुद्ध्यत सात्यकिः ॥ ५.१३०.१३ ॥
สาตยกีผู้ชำนาญการอ่านสัญญาณ ได้เข้าใจเจตนาชั่วของคนบาปเหล่านั้น ผู้มีจิตใจชั่วร้าย โดยรวดเร็ว
5.130.14
तदर्थमभिनिष्क्रम्य हार्दिक्येन सहास्थितः ।
अब्रवीत्कृतवर्माणं क्षिप्रं योजय वाहिनीम् ॥ ५.१३०.१४ ॥
เขาออกไปเพื่อจุดประสงค์นั้น แล้วยืนอยู่กับหารทิกยะ จากนั้นกล่าวแก่กฤตวรมันว่า จงรีบจัดกองทัพให้พร้อม
5.130.15
व्यूढानीकः सभाद्वारमुपतिष्ठस्व दंशितः ।
यावदाख्याम्यहं चैतत्कृष्णायाक्लिष्टकारिणे ॥ ५.१३०.१५ ॥
จงจัดกองทัพให้เป็นระเบียบ สวมเกราะของท่านให้พร้อม และยืนรักษาประตูท้องพระโรงไว้ จนกว่าข้าจะกราบทูลเรื่องนี้แก่กฤษณะ ผู้กระทำการโดยไม่ต้องพยายามเหนื่อยยาก
5.130.16
स प्रविश्य सभां वीरः सिंहो गिरिगुहामिव ।
आचष्ट तमभिप्रायं केशवाय महात्मने ॥ ५.१३०.१६ ॥
วีรบุรุษผู้นั้นเข้าไปในท้องพระโรงดุจสิงโตเข้าถ้ำบนภูเขา แล้วกราบทูลเจตนานั้นแก่เกศวะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
5.130.17
धृतराष्ट्रं ततश्चैव विदुरं चान्वभाषत ।
तेषामेतमभिप्रायमाचचक्षे स्मयन्निव ॥ ५.१३०.१७ ॥
จากนั้น เขายังกล่าวกับธฤตราษฎร์และวิทุระ และด้วยรอยยิ้มราวกับเยาะเย้ย เขาก็อธิบายเจตนาของพวกเขานั้น
5.130.18
धर्मादर्थाच्च कामाच्च कर्म साधुविगर्हितम् ।
मन्दाः कर्तुमिहेच्छन्ति न चावाप्यं कथंचन ॥ ५.१३०.१८ ॥
คนโง่ในที่นี้ปรารถนาจะทำการอันผู้ดีประณาม การกระทำที่ไม่อาจได้มาด้วยวิธีใดๆ ไม่ว่าจะด้วยธรรม ด้วยทรัพย์ หรือด้วยกามตัณหา
5.130.19
पुरा विकुर्वते मूढाः पापात्मानः समागताः ।
धर्षिताः काममन्युभ्यां क्रोधलोभवशानुगाः ॥ ५.१३०.१९ ॥
แต่ก่อนนี้ บรรดาคนหลงผิดที่มีจิตใจบาปมาประชุมกัน ประพฤติผิดเพี้ยน ถูกความปรารถนาและความโกรธครอบงำ ตกอยู่ใต้อำนาจของความโกรธและความโลภ
5.130.20
इमं हि पुण्डरीकाक्षं जिघृक्षन्त्यल्पचेतसः ।
पटेनाग्निं प्रज्वलितं यथा बाला यथा जडाः ॥ ५.१३०.२० ॥
คนที่มีปัญญาน้อยเหล่านี้ปรารถนาจะจับผู้มีดวงตาดุจดอกบัวนี้ ดุจเด็กหรือคนโง่ที่จับไฟที่กำลังลุกโชนด้วยผ้า
5.130.21
सात्यकेस्तद्वचः श्रुत्वा विदुरो दीर्घदर्शिवान् ।
धृतराष्ट्रं महाबाहुमब्रवीत्कुरुसंसदि ॥ ५.१३०.२१ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของสาตยกี วิทุระผู้มีปัญญามองการณ์ไกล จึงกล่าวต่อท้าวธฤตราษฎร์ผู้มีแขนทรงพลัง ในที่ประชุมของเหล่ากุรุ
5.130.22
राजन्परीतकालास्ते पुत्राः सर्वे परन्तप ।
असक्यमयशस्यं च कर्तुं कर्म समुद्यताः ॥ ५.१३०.२२ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้ปราบศัตรู บุตรทั้งหมดของพระองค์ได้ถึงคราวสิ้นกาลแล้ว พวกเขาเตรียมตัวจะทำการอันเป็นไปไม่ได้และน่าอับอาย
5.130.23
इमं हि पुण्डरीकाक्षमभिभूय प्रसह्य च ।
निग्रहीतुं किलेच्छन्ति सहिता वासवानुजम् ॥ ५.१३०.२३ ॥
พวกเขาปรารถนาจะครอบงำบุรุษดอกบัวตานี้ และจับกุมด้วยกำลัง ทั้งหมดพร้อมใจกันปรารถนาจะยึดน้องชายของพระวาสวะ คือพระอินทร์
5.130.24
इमं पुरुषशार्दूलमप्रधृष्यं दुरसदम् ।
आसाद्य नभविष्यन्ति पतङ्गा इव पावकम् ॥ ५.१३०.२४ ॥
เมื่อเข้าใกล้บุรุษเสือในหมู่มนุษย์ผู้ไม่อาจข่มได้และเข้าถึงได้ยาก พวกเขาจะดับสูญเหมือนแมลงเม่าที่บินเข้าหาไฟ
5.130.25
अयमिच्छन्हि तान्सर्वान्युध्यमानाञ्जनार्दनः ।
सिंहो नागानिव क्रुद्धो गमयेद्यमसादनम् ॥ ५.१३०.२५ ॥
หากชนารททนะปรารถนา พระองค์ก็จะส่งนักรบเหล่านี้ทั้งหมดไปสู่ที่อยู่ของพระยม เหมือนราชสีห์ผู้โกรธเกรี้ยวไล่ช้างทั้งหลาย
5.130.26
न त्वयं निन्दितं कर्म कुर्यात्पापं कथंचन ।
न च धर्मादपक्रामदेच्युतः पुरुषोत्तमः ॥ ५.१३०.२६ ॥
บุรุษผู้ประเสริฐที่สุดผู้นี้ คืออัจยุตะ จะไม่ประกอบกรรมอันน่าติเตียนหรือบาปใด ๆ ทั้งสิ้น และจะไม่ละเมิดธรรม
5.130.27
यथा वाराणसी दग्धा साश्वा सरथकुञ्जरा ।
सानुबन्धस्तु कृष्णेन काशीनामृषभो हतः ॥ ५.१३०.२७ ॥
เหมือนเมืองวาราณสีถูกพระกฤษณะเผาพร้อมทั้งม้า รถศึก และช้าง และกษัตริย์แห่งกาศีผู้เป็นดังวัวผู้ประเสริฐถูกสังหารพร้อมทั้งบริวาร
5.130.28
तथा नागपुरं दग्ध्वा शङ्खचक्रगदाधरः ।
स्वयं कालेश्वरो भूत्वा नाशयिष्यति कौरवान् ॥ ५.१३०.२८ ॥
ในทำนองเดียวกัน ผู้ทรงสังข์ จักร และคทา เมื่อเผานครนาคปุระแล้ว จะทรงกลายเป็นเจ้าแห่งกาลเวลาด้วยพระองค์เอง และจะทำลายเหล่ากุรุ
5.130.29
पारिजातहरं ह्येनमेकं यदुसुखावहम् ।
नाभ्यवर्तत संरब्धो वृत्रहा वसुभिः सह ॥ ५.१३०.२९ ॥
ต่อผู้เดียวที่ทรงนำต้นปาริชาตมา ผู้นำความสุขมาสู่ชาวยาทพ พระอินทร์ผู้สังหารวฤตรและทรงกริ้ว มิได้เข้าต่อกรแม้จะมีเหล่าวสุไปด้วย
5.130.30
प्राप्य निर्मोचने पाशान्षट्सहस्रांस्तरस्विनः ।
हृतास्ते वासुदेवेन ह्युपसङ्क्रम्य कौरवान् ॥ ५.१३०.३० ॥
ท่านวาสุเทพไปถึงที่ปลดเชือกบ่วง แล้วเข้าไปหาเหล่ากุรุ และนำนายพันหกคนผู้ว่องไวนั้นไปจากการจับกุม
5.130.31
द्वारमासाद्य सौभस्य विधूय गदया गिरिम् ।
द्युमत्सेनः सहामात्यः कृष्णेन विनिपातितः ॥ ५.१३०.३१ ॥
เมื่อไปถึงประตูของเซาภะ และเขย่าภูเขาด้วยคทา ท้าวทยุมัตเสนพร้อมด้วยอำมาตย์ทั้งหลาย ก็ถูกพระกฤษณะล้มลง
5.130.32
शेषवत्त्वात्कुरूणां तु धर्मापेक्षी तथाऽच्युतः ।
क्षमते पुण्डरीकाक्षः शक्तः सन्पापकर्मणाम् ॥ ५.१३०.३२ ॥
เพราะยังมีหนี้ค้างต่อเหล่ากุรุ และเพราะเคารพธรรม อัจยุตะดอกบัวตานี้จึงอดกลั้น ทั้งที่มีกำลังจะปราบผู้กระทำบาปเหล่านั้นได้
5.130.33
एते हि यदि गोविन्दमिच्छन्ति सह राजभिः ।
अद्यैवातिथयः सर्वे भविष्यन्ति यमस्य ते ॥ ५.१३०.३३ ॥
หากคนเหล่านี้พร้อมด้วยบรรดากษัตริย์ปรารถนาโควินทะ วันนี้เองทุกคนจะกลายเป็นแขกของพระยม
5.130.34
यथा वायोस्तृणाग्रणि वशं यान्ति बलीयसः ।
तथा चक्रभृतः सर्वे वशमेष्यन्ति कौरवाः ॥ ५.१३०.३४ ॥
เหมือนปลายหญ้าย่อมยอมอยู่ใต้อำนาจของลมที่ทรงพลัง ฉันใด เหล่ากุรุทั้งหมดก็จะตกอยู่ใต้อำนาจของผู้ทรงจักรฉันนั้น
5.130.35
विदुरेणैवमुक्ते तु केशवो वाक्यमब्रवीत् ।
धृतराष्ट्रमभिप्रेक्ष्य सुहृदां श्रृण्वतां मिथः ॥ ५.१३०.३५ ॥
เมื่อวิทุระกล่าวดังนี้แล้ว เกศวะมองท้าวธฤตราษฎร์ ขณะที่มิตรสหายต่างฟังกันและกัน จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
5.130.36
राजन्नेते यदि क्रुद्धा मां निगृह्णीयुरोजसा ।
एते वा मामहं वैनाननुजानीहि पार्थिव ॥ ५.१३०.३६ ॥
ข้าแต่พระราชา หากคนเหล่านี้โกรธแล้วจะจับกุมข้าพเจ้าด้วยกำลัง หรือข้าพเจ้าเองจะจับกุมพวกเขา ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งแผ่นดิน ขอพระองค์ประทานอนุญาตแก่ข้าพเจ้าเถิด
5.130.37
एतान्हि सर्वान्संरब्धान्नियन्तुमहमुत्सहे ।
न त्वहं निन्दितं कर्म कुर्यां पापं कथंचन ॥ ५.१३०.३७ ॥
ข้าพเจ้าสามารถควบคุมคนเหล่านี้ที่กำลังโกรธทั้งหมดได้ แต่ข้าพเจ้าจะไม่กระทำการอันน่าติเตียนหรือบาปใด ๆ ไม่ว่าในกรณีใด
5.130.38
पाण्डवार्थे हि लुभ्यन्तः स्वार्थान्हास्यन्ति ते सुताः ।
एते चेदेवमिच्छन्ति कृतकार्यो युधिष्ठिरः ॥ ५.१३०.३८ ॥
เพราะเห็นแก่ปาณฑพ บุตรของพระองค์ผู้โลภจะละทิ้งประโยชน์ของตนเอง หากคนเหล่านี้ปรารถนาเช่นนั้น และยุธิษฐิระได้บรรลุจุดมุ่งหมายแล้ว
5.130.39
अद्यैव ह्यहमेनांश्च ये चैनाननु भारत ।
निगृह्य राजन्पार्थेभ्यो दद्यां किं दुष्कृतं भवेत् ॥ ५.१३०.३९ ॥
ข้าแต่ภารตะ ข้าแต่พระราชา หากวันนี้ข้าพเจ้าจับกุมคนเหล่านี้และผู้ที่ตามพวกเขา แล้วส่งมอบแก่ปารถะ จะเป็นความชั่วร้ายอะไรเล่า
5.130.40
एष मे निश्चयो राजन्यद्येषोऽस्य विनिश्चयः ।
नर्दन्तु सहिताः शङ्खाः पणवानकनिस्वनैः ॥ ५.१३०.४० ॥
ข้าแต่พระราชา นี่คือความตั้งใจของข้าพเจ้า หากนี่คือความตั้งใจของพระองค์ด้วย ขอให้สังข์ทั้งหลายดังพร้อมกันพร้อมกับเสียงกลองปณวะและอานกะ
5.130.41
अनायासेन पार्थानां पर्वतां च शिवं महत् ।
निगृह्य राजन्पार्थेभ्यो दद्यां चेत्सुकृतं भवेत् ॥ ५.१३०.४१ ॥
มหาราช หากข้าพระองค์จับบุรุษผู้ยิ่งใหญ่และเป็นมงคลเหล่านี้ที่ใหญ่โตดั่งภูเขาได้โดยไม่ต้องลำบาก แล้วส่งมอบให้แก่บรรดาปาณฑพ นั่นจะเป็นกรรมดีอันชอบธรรม
5.130.42
इदं तु न प्रवर्तेयं निन्दितं कर्म भारत ।
सन्निधौ ते महाराज क्रोधजं पापबुद्धिजम् ॥ ५.१३०.४२ ॥
แต่ข้าพระองค์จะไม่ดำเนินการกรรมอันน่าตำหนินี้ ข้าแต่ภรตะ เพราะในที่เฉพาะพระพักตร์ของพระองค์ มหาราช กรรมนี้เกิดจากความโกรธและจิตที่คิดบาป
5.130.43
एष दुर्योधनो राजन्यथेच्छति तथाऽस्तु तत् ।
अहं तु सर्वांस्तनयाननुजानामि ते नृप ॥ ५.१३०.४३ ॥
มหาราช ทุรโยธน์ปรารถนาสิ่งใดก็ให้เป็นไปตามนั้นเถิด แต่ข้าแต่มหาราช ข้าพระองค์อนุญาตให้บุตรทั้งปวงของพระองค์ไปได้
5.130.44
एतच्छ्रुत्वा तु विदुरं धृतराष्ट्रोऽभ्यभाषत ।
क्षिप्रमानय तं पापं राज्यलुब्धं सुयोधनम् ॥ ५.१३०.४४ ॥
เมื่อท้าวธฤตราษฎร์ได้ฟังดังนี้แล้ว ก็ตรัสกับวิทุระว่า "จงรีบนำสุโยธนผู้บาปหนาที่โลภในราชสมบัติคนนั้นมาเถิด"
5.130.45
सहमित्रं सहामात्यं ससोदर्यं सहानुगम् ।
शक्नुयां यदि पन्थानमवतारयितुं पुनः ॥ ५.१३०.४५ ॥
หากข้าพเจ้าอาจนำเขากลับสู่หนทางที่ถูกต้องได้ พร้อมทั้งมิตรสหาย อำมาตย์ พี่น้องร่วมบิดามารดา และผู้ติดตาม
5.130.46
ततो दुर्योधनं क्षत्ता पुनः प्रावेशयत्मभाम् ।
अकामं भ्रातृभिः सार्धं राजभिः परिवारितम् ॥ ५.१३०.४६ ॥
ครั้นแล้ววิทุระก็นำทุรโยธน์กลับเข้าสู่ที่ประชุมอีกครั้ง ทุรโยธน์ไม่เต็มใจ ล้อมรอบด้วยพี่น้องและบรรดากษัตริย์
5.130.47
अथ दुरोयधनं राजा धृतराष्ट्रोऽभ्यभाषत ।
कर्णदुःशासनाभ्यां च राजभिश्चापि संवृतम् ॥ ५.१३०.४७ ॥
ครั้นแล้ว พระเจ้าธฤตราษฎร์ตรัสกับทุรโยธน์ ซึ่งมีกรรณะ ทุศศาสนะ และบรรดากษัตริย์ล้อมอยู่
5.130.48
नृशंस पापभूयिष्ठ क्षुद्रकर्मसहायवान् ।
पापैः सहायैः संहत्य पापं कर्म चिकीर्षसि ॥ ५.१३०.४८ ॥
ข้าแต่ผู้โหดร้ายผู้เต็มไปด้วยบาป ผู้มีกรรมชั่วช้าเป็นสหาย เจ้าปรารถนาจะทำกรรมชั่วร้ายโดยรวมตัวกับผู้ร่วมบาปทั้งหลาย
5.130.49
अशक्यमयशस्यं च सद्भिश्चापि विगर्हितम् ।
यथा त्वादृशको मूढो व्यवस्येत्कुलपांसनः ॥ ५.१३०.४९ ॥
กรรมที่เป็นไปไม่ได้ ไม่นำมาซึ่งเกียรติ และแม้ผู้ดีทั้งหลายก็ติเตียน คนหลงผิดและทำลายวงศ์ตระกูลเช่นเจ้า จะกล้าคิดทำกรรมเช่นนั้น
5.130.50
त्वमिमं पुण्डरीकाक्षमप्रधृष्यं दुरासदम् ।
पापैः सहायैः संहत्य निग्रहीतुं किलेच्छसि ॥ ५.१३०.५० ॥
เจ้าปรารถนาจะจับผู้มีดวงเนตรดั่งดอกบุณฑรีก ผู้ที่ไม่อาจข่มขี่และเข้าใกล้ได้ยาก โดยร่วมมือกับผู้ร่วมบาปทั้งหลาย
5.130.51
यो न शक्यो बलात्कर्तुं देवैरपि सवासवैः ।
तं त्वं प्रार्थयसे मन्द बालश्चन्द्रमसं यथा ॥ ५.१३०.५१ ॥
ผู้ที่แม้เทพทั้งหลายพร้อมด้วยวาสวะก็ไม่อาจข่มด้วยกำลังได้ เจ้าโง่เขลาเอ๋ย เจ้ากลับวิงวอนขอเขาเหมือนเด็กที่ขอพระจันทร์
5.130.52
देवैर्मनुष्यैर्गन्धर्वैरसुरैरुरगैश्च यः ।
न सोढुं समरे शक्यस्तं न बुध्यसि केशवम् ॥ ५.१३०.५२ ॥
เจ้าไม่เข้าใจเกศวะ ผู้ที่เทพ มนุษย์ คันธรรพ์ อสูร และนาคทั้งหลาย ไม่อาจทานทนได้ในการรบ
5.130.53
दुर्ग्राह्यः पाणिना वायुर्दुस्पर्शः पाणिना शशी ।
दुर्धरा पृथिवी मूर्ध्ना दुर्ग्राह्यः केशवो बलात् ॥ ५.१३०.५३ ॥
ลมจับได้ยากด้วยมือ พระจันทร์แตะได้ยากด้วยมือ แผ่นดินรับไว้บนศีรษะได้ยาก ฉะนั้นเกศวะจึงยากที่จะจับด้วยกำลัง
5.130.54
इत्युक्ते धृतराष्ट्रेण क्षत्ताऽपि विदुरोऽब्रवीत् ।
दुर्योधनमभिप्रेक्ष्य धार्तराष्ट्रममर्षणम् ॥ ५.१३०.५४ ॥
เมื่อท้าวธฤตราษฎร์ตรัสดังนี้แล้ว วิทุระผู้เป็นเจ้าพนักงานก็กล่าวขึ้นเช่นกัน มองไปยังทุรโยธน์บุตรของธฤตราษฎร์ผู้เต็มไปด้วยความโกรธ
5.130.55
दुर्योधन निबोधेदं वचनं मम सांप्रतम् ।
सौभद्वारे वानरेन्द्रो द्विविदो नाम नामतः।
शिलावर्षेण महता छादयामास केशवम् ॥ ५.१३०.५५ ॥
ทุรโยธน์เอ๋ย บัดนี้จงฟังถ้อยคำของเรานี้ที่ประตูเมืองเซาภัทระ วานรราชชื่อทวิวิทะได้ใช้ห่าหินอันใหญ่หลั่งทับเกศวะจนมิด
5.130.56
ग्रहीतुकामो विक्रम्य सर्वयत्नेन माधवम् ।
ग्रहीतुं नाशकच्चैनं तं त्वं प्रार्थयसे बलात् ॥ ५.१३०.५६ ॥
ทวิวิทะผู้ปรารถนาจะจับมาธวะ ได้พยายามอย่างเต็มกำลังด้วยความกล้าหาญ แต่ก็จับเขาไม่ได้ ทว่าเจ้ากลับปรารถนาจะจับเขาด้วยกำลัง
5.130.57
प्राग्ज्योतिषगतं शौरिं नरकः सह दानवैः ।
ग्रहीतुं नाशकत्तत्र तं त्वं प्रार्थयसे बलात् ॥ ५.१३०.५७ ॥
นรกพร้อมด้วยทานพทั้งหลาย ก็ไม่อาจจับศौรีผู้เสด็จไปยังประจโยติษะได้ ทว่าเจ้ากลับปรารถนาจะจับเขาด้วยกำลัง
5.130.58
अनेकयुगवर्षायुर्निहत्य नरकं मृधे ।
नीत्वा कन्यासहस्राणि उपयेमे यथाविधि ॥ ५.१३०.५८ ॥
พระองค์ทรงสังหารนรกในการรบ ผู้มีอายุยืนนานนับหลายยุคหลายปี แล้วทรงนำนางกันยาพันคนไป และทรงอภิเษกกับนางเหล่านั้นตามพิธีอันถูกต้อง
5.130.59
निर्मोचने षट्सहस्राः पाशैर्बद्ध्वा महासुराः ।
ग्रहीतुं नाशकंश्चैनं तं त्वं प्रार्थयसे बलात् ॥ ५.१३०.५९ ॥
ที่นิรโมจนะ อสูรผู้ยิ่งใหญ่หกพันตนได้ผูกมัดพระองค์ด้วยบ่วง แต่ก็จับพระองค์ไม่ได้ ทว่าเจ้ากลับปรารถนาจะจับเขาด้วยกำลัง
5.130.60
अनेन हि हता बाल्ये पूतना शिशुना तदा ।
गोवर्धनो धारितश्च गवार्थे भरतर्षभ ॥ ५.१३०.६० ॥
ข้าแต่ภรตรรษภะ ในวัยเด็ก ปูตนาถูกสังหารโดยพระองค์ขณะยังเป็นทารก และพระองค์ทรงยกโควรรธนะขึ้นเพื่อประโยชน์แก่โคทั้งหลาย
5.130.61
अरिष्टो धेनुकश्चैव चाणूरश्च महाबलः ।
अश्वराजश्च निहतः कंसश्चारिष्टमाचरन् ॥ ५.१३०.६१ ॥
อริษฏะ เธนุกะ จาณูระผู้มีกำลังมหาศาล และพระราชาแห่งม้า (เกศินผู้ขี่ม้า) ก็ถูกสังหาร ส่วนกังสะก็ประพฤติตามอย่างอริษฏะ
5.130.62
जरासन्धश्च वक्रश्च शिशुपालश्च वीर्यवान् ।
बाणाश्च निहतः सङ्ख्ये राजानश्च निषूदिताः ॥ ५.१३०.६२ ॥
ชราสันธะ วักระ และศิศุบาลผู้ทรงวีรยภาพ รวมทั้งพาณะก็ถูกสังหารในการรบ และบรรดากษัตริย์ทั้งหลายก็ถูกทำลายลง
5.130.63
वरुणो निर्जितो राजा पावकश्चामितौजसा ।
पारिजातं च हरता जितः साक्षाच्छचीपतिः ॥ ५.१३०.६३ ॥
พระราชาวรุณถูกพิชิต และพระอัคนีก็ถูกพิชิตโดยผู้มีพลานุภาพไร้ขอบเขต ผู้ที่นำต้นปาริชาตไปนั้นเอาชนะพระอินทร์เองได้ พระอินทร์ผู้เป็นเจ้าแห่งพระศจี
5.130.64
एकार्णवे च स्वपता निहतौ मधुकैटभौ ।
जन्मान्तरमुपागम्य हयग्रीवस्तथा हतः ॥ ५.१३०.६४ ॥
มธุและไกฏภะถูกสังหารขณะที่บรรทมอยู่ในมหาสมุทรผืนเดียว และหยครีพก็ถูกสังหารเช่นกันเมื่อเกิดใหม่อีกชาติหนึ่ง
5.130.65
अयं कर्ता न क्रियते कारणं चापि पौरुषे ।
यद्यदिच्छेदयं शौरिस्तत्तत्कुर्यादयत्नतः ॥ ५.१३०.६५ ॥
ผู้นี้มิได้ถูกทำให้เป็นผู้กระทำ และก็มิใช่เหตุแม้ในความเพียรของมนุษย์ สิ่งใดที่ศౌรีปรารถนา พระองค์ก็จะทำสิ่งนั้นให้สำเร็จได้โดยไม่ต้องพยายาม
5.130.66
तं न बुध्यसि गोविन्द घोरविक्रममच्युतम् ।
आशीविषमिव क्रूद्धं तेजोराशिमनिन्दितम् ॥ ५.१३०.६६ ॥
โอ โควินทะ ท่านยังไม่รู้จักอัจยุตะผู้มีวิกรมอันน่าสะพรึงกลัวนั้น ผู้ดุจงูพิษที่โกรธเกรี้ยว เป็นกองแห่งรัศมีอันปราศจากตำหนิ
5.130.67
प्रधर्षयन्महाबाहुं कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ।
पतङ्गोऽग्निमिवासाद्य सामात्यो नभविष्यसि ॥ ५.१३०.६७ ॥
ท่านจะท้าทายกฤษณะผู้มีแขนใหญ่ ผู้กระทำโดยไม่ต้องลำบาก และเมื่อเข้าไปใกล้เปลวไฟ ท่านพร้อมทั้งเหล่าอำมาตย์ก็จะพินาศไป ดุจแมลงเม่าที่บินเข้าหาไฟ