Mahābhārata · Adhyāya 5.131
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.131.1
विदुरेणैवमुक्तस्तु केशवः शत्रुपूगहा ।
दुर्योधनं धार्तराष्ट्रमभ्यभाषत वीर्यवान् ॥ ५.१३१.१ ॥
Así interpelado por Vidura, Keśava, matador de multitudes de enemigos, el valiente, habló a Duryodhana, hijo de Dhṛtarāṣṭra.
5.131.2
एकोऽहमिति यन्मोहान्मन्यसे मां सुयोधन ।
परिभूय सुदुर्बुद्धे ग्रहीतुं मां चिकीर्षसि ॥ ५.१३१.२ ॥
Suyodhana, por ilusión piensas: «Estoy solo», y, despreciándome, deseas apresarme, oh insensato.
5.131.3
इहैव पाण्डवाः सर्वे तथैवान्धकवृष्णयः ।
इहादित्याश्च रुद्राश्च वसवश्च महर्षिभिः ॥ ५.१३१.३ ॥
Aquí están todos los Pāṇḍava, y así también los Andhaka y los Vṛṣṇi. Aquí están los Ādityas, los Rudras y los Vasus, junto con los grandes sabios.
5.131.4
एवमुक्त्वा जाहासोच्चैः केशवः परवीरहा ।
तस्य संस्मयतः शौरेर्विद्युद्रूपा महात्मनः ।
युगपच्च विनिष्पेतुः साक्षात्सर्वास्तु देवताः ॥ ५.१३१.४ ॥
Dicho esto, Keśava, matador de héroes enemigos, rió a carcajadas. Y de aquel Śauri magnánimo que sonreía, todos los dioses, de forma semejante al relámpago, surgieron visiblemente a la vez.
5.131.5
अङ्गुष्ठमात्रास्त्रिदशा बभूवुः पावकार्चिषः ।
तस्य ब्रह्मा ललाटस्थो रुद्रो वक्षसि चाभवत् ॥ ५.१३१.५ ॥
Los treinta y tres dioses, del tamaño de un pulgar, se volvieron resplandecientes como llamas de fuego. Brahmā estaba en su frente, y Rudra llegó a estar en su pecho.
5.131.6
लोकपाला भुजेष्वासन्नग्निरास्यादजायत ।
आदित्याश्चैव साध्याश्च वसवोऽथाश्विनावपि ॥ ५.१३१.६ ॥
Los guardianes del mundo surgieron en sus brazos, y Agni nació de su boca. También los Ādityas y los Sādhyas, los Vasus, y luego los dos Aśvin.
5.131.7
मरुतश्च सहेन्द्रेण विश्वेदेवास्तथैव च ।
बभूवुश्चैव यक्षाश्च गन्धर्वोरगराक्षसाः ॥ ५.१३१.७ ॥
Los Marut junto con Indra, y asimismo los Viśvadevas, llegaron a ser; y también surgieron los yakṣas, gandharvas, serpientes y rākṣasas.
5.131.8
प्रादुरास्तां तथा दोर्भ्यां सङ्कर्षणधनञ्जयौ ।
दक्षिणेऽथार्जुनो धन्वी हली रामश्च सव्यतः ॥ ५.१३१.८ ॥
Del mismo modo, de los dos brazos aparecieron Saṅkarṣaṇa y Dhanañjaya: a la derecha, el arquero Arjuna, y a la izquierda, Rāma, portador del arado.
5.131.9
भीमो युधिष्ठिरश्चैव माद्रीपुत्रौ च पृष्ठतः ।
अन्धका वृष्णयश्चैव प्रद्युम्नपरमुखास्ततः ॥ ५.१३१.९ ॥
Bhīma y Yudhiṣṭhira, y los dos hijos de Mādrī, estaban detrás; y los Andhakas y Vṛṣṇis, con Pradyumna al frente.
5.131.10
अग्रे बभूवुः कृष्णस्य समुद्यतमहायुधाः ।
शङ्खचक्रगदाशक्तिशार्ङ्गलाङ्गलनन्दकाः ॥ ५.१३१.१० ॥
Delante de Kṛṣṇa estaban las grandes armas levantadas: la concha, el disco, la maza, la lanza, el arco Śārṅga, el arado y la espada Nandaka.
5.131.11
अदृश्यन्तोद्यतान्येव सर्वप्रहरणानि च ।
नानाबाहुषु कृष्णस्य दीप्यमानानि सर्वशः ॥ ५.१३१.११ ॥
Todas las armas alzadas aparecieron en los muchos brazos de Kṛṣṇa, resplandeciendo por todas partes.
5.131.12
नेत्राभ्यां नासिकाभ्यां च श्रोत्राभ्यां च समन्ततः ।
प्रादुरासन्महारौद्राः सधूमाः पावकार्चिषः ॥ ५.१३१.१२ ॥
Por los ojos, las narices y los oídos, por todas partes, aparecieron llamas de fuego muy terribles, con humo.
5.131.13
रोमकूपेषु च तथा सूर्यस्येव मरीचयः ।
सहस्रचरणः श्रीमाञ्शतबाहुः सहस्रदृक् ॥ ५.१३१.१३ ॥
Y en los poros de su cuerpo había rayos como los del sol. Aquella forma gloriosa tenía mil pies, cien brazos y mil ojos.
5.131.14
तस्य वै नागलोकश्च गुल्फाधो ददृशे तदा ।
चन्द्रसूर्यौ तथा नेत्रे ग्रहः वै सर्वतः स्थिताः ॥ ५.१३१.१४ ॥
Entonces, bajo sus tobillos, se vio el mundo de las serpientes. La luna y el sol eran sus ojos, y los planetas se situaban por todas partes.
5.131.15
ऊर्ध्वलोकाश्च सर्वेऽपि कुक्षौ तस्य व्यवस्थिताः ।
सरितः सागराश्चैव स्वेदस्तस्य महात्मनः ॥ ५.१३१.१५ ॥
Todos los mundos superiores estaban establecidos en su vientre. Los ríos y los océanos, y el sudor de aquel de gran alma, también estaban allí.
5.131.16
अस्थीनि पर्वताः सर्वे वृक्षा रोमाणि तस्य हि ।
निमेषणं रात्र्यहनी जिह्वायां शारदा तथा ॥ ५.१३१.१६ ॥
Todas las montañas eran sus huesos, y los árboles eran sus cabellos. La noche y el día eran el parpadeo de sus párpados, y en su lengua moraba Śāradā (Sarasvatī).
5.131.17
तं दृष्ट्वा घोरमात्मानं केशवस्य महात्मनः ।
न्यमीलयन्त नेत्राणि राजानस्त्रस्तचेतसः ॥ ५.१३१.१७ ॥
Al ver aquella terrible forma del gran Keśava, los reyes, con la mente aterrorizada, cerraron sus ojos.
5.131.18
ऋत द्रोणं च भीष्मं च विदुरं च महामतिम् ।
संजयं धृतराष्ट्रं च ऋषींश्चैव तपोधनान् ॥ ५.१३१.१८ ॥
Entonces vieron a Droṇa, a Bhīṣma, al sabio Vidura, a Sañjaya, a Dhṛtarāṣṭra y a los videntes cuya riqueza es la austeridad.
5.131.19
प्रादात्तेषां स भगवान्दिव्यं चक्षुर्जनार्दनः ॥ ५.१३१.१९ ॥
El bienaventurado Janārdana les concedió el ojo divino.
5.131.20
धृतराष्ट्राय प्रददौ भगवान्दिव्यचक्षुषी ।
ददर्श परमं रूपं धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ॥ ५.१३१.२० ॥
El bienaventurado dio a Dhṛtarāṣṭra los dos ojos divinos, y Dhṛtarāṣṭra, hijo de Ambikā, vio la forma suprema.
5.131.21
ततो देवाः सगन्धर्वाः किन्नराश्च महोरगाः ।
ऋषयश्च महाभागा लोकपालैः समन्विताः ।
प्रणम्य शिरसा देवं तुष्टुवुः प्राञ्जलिस्थिताः ॥ ५.१३१.२१ ॥
Entonces los dioses, junto con los Gandharvas, los Kinnaras, las grandes serpientes, los sabios de alto mérito y los guardianes del mundo, inclinaron la cabeza, se mantuvieron con las palmas juntas y alabaron al dios.
5.131.22
क्रोधं प्रभो संहर संहर स्वं ।
रूपं च यद्दर्शितमात्मसंस्थम् ।
यावत्त्विमे देवगणैः समेता ।
लोकाः समस्ता भुवि नाशमीयुः ॥ ५.१३१.२२ ॥
Oh señor, retira tu ira, retírala; recoge la forma que has mostrado, para que estos mundos, junto con las huestes de dioses, no perezcan sobre la tierra.
5.131.23
त्वं च कर्ता विकर्ता च त्वमेव परिरक्षसे ।
त्वया व्याप्तमिदं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ ५.१३१.२३ ॥
Tú eres el creador y el destructor, y tú mismo proteges; todo este mundo, lo móvil y lo inmóvil, está penetrado por ti.
5.131.24
कियन्मात्रा महीपालाः किंवीर्याः किंपराक्रमाः ।
तेषामर्थे महाबाहो दिव्यं रूपं प्रदर्शिवान्।
एवमुच्चारिता वाचः सह देवार्विभुं तदा ॥ ५.१३१.२४ ॥
¿Cuántos son los reyes, de qué poder, de qué valor? Oh de brazos poderosos, por su causa has mostrado la forma divina. Así fueron pronunciadas entonces palabras al señor omnipresente, junto con los dioses.
5.131.25
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं माधवस्य सभातले ।
देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवर्षं पपात च ॥ ५.१३१.२५ ॥
Al ver aquel gran prodigio en el salón de Mādhava, resonaron los tambores divinos y cayó una lluvia de flores.
5.131.26
त्वमेव पुण्डरीकाक्ष सर्वस्य जगतो हितः ।
तस्मान्मे यादवश्रेष्ठ प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ५.१३१.२६ ॥
Solo tú, de ojos de loto, eres el benefactor de todo el mundo. Por eso, mejor de los Yādavas, debes concederme tu favor.
5.131.27
भगवन्मम नेत्राभ्यामन्तर्धानं वृणे पुनः ।
भवन्तं दृष्टवानस्मि नान्यं द्रष्टुमिहोत्सहे ॥ ५.१३१.२७ ॥
Señor bienaventurado, elijo de nuevo que mis ojos queden sin vista, pues te he visto; no tengo ánimo de ver a nadie más aquí.
5.131.28
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्धृतराष्ट्रं जनार्दनः ।
अदृश्यमाने नेत्रे द्वे भवेतां कुरुनन्दन ॥ ५.१३१.२८ ॥
Entonces Janārdana, el de brazos poderosos, dijo a Dhṛtarāṣṭra: "Alegría de los Kurus, que tus dos ojos dejen de ver."
5.131.29
तत्राद्भुतं महाराज धृतराष्ट्रश्च चक्षुषी ।
लब्धवान्वासुदेवाच्च विश्वरूपदिदृक्षया ॥ ५.१३१.२९ ॥
Gran rey, allí ocurrió algo maravilloso: Dhṛtarāṣṭra, deseando contemplar la forma universal, recibió los ojos de Vāsudeva.
5.131.30
लब्धचक्षुषमासीनं धृतराष्ट्रं नराधिपाः ।
विस्मिता ऋषिभिः सार्धं तुष्टुवुर्मधुसूदनम् ॥ ५.१३१.३० ॥
Al ver a Dhṛtarāṣṭra sentado, recobrada la vista, los reyes asombrados junto con los sabios alabaron a Madhusūdana.
5.131.31
चचाल च मही कृत्स्ना सागरश्चापि चुक्षुभे ।
विस्मयं परमं जग्मुः पार्थिवा भरतर्षभ ॥ ५.१३१.३१ ॥
Toda la tierra tembló y el océano se agitó; los reyes, oh toro de los Bhāratas, quedaron sumidos en un asombro supremo.
5.131.32
ततः स पुरुषव्याघ्रः सञ्जहार वपुः स्वकम् ।
तां दिव्यामद्भुतां चित्रामृद्धिमत्तामरिन्दमः ॥ ५.१३१.३२ ॥
Entonces aquel tigre entre los hombres, domador de enemigos, recogió su propia forma: aquella forma divina, asombrosa, maravillosa y llena de esplendor.
5.131.33
ततः सात्यकिमादाय पाणौ विदुरमेव च ।
ऋषिभिस्तैरनुज्ञातो निर्ययौ मधुसूदनः ॥ ५.१३१.३३ ॥
Entonces Madhusūdana, tomando de la mano a Sātyaki y a Vidura, y habiendo recibido permiso de aquellos sabios, salió.
5.131.34
ऋषयोऽन्तर्हिता जग्मुस्ततस्ते नारदादयः ।
तस्मिन्कोलाहले वृत्ते तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ५.१३१.३४ ॥
Entonces los sabios, Nārada y los demás, desaparecieron; y cuando aquel tumulto hubo ocurrido, el suceso pareció convertirse en algo maravilloso.
5.131.35
तं प्रस्थितमभिप्रेक्ष्य कौरवाः सह राजभिः ।
अनुजग्मुर्नरव्याघ्रं देवा इव शतक्रतम् ॥ ५.१३१.३५ ॥
Al verlo partir, los Kauravas junto con los reyes siguieron a aquel tigre entre los hombres, como los dioses siguen a Indra, el de los cien sacrificios.
5.131.36
अचिन्तयन्नमेयात्मा सर्वं तद्राजमण्डलम् ।
निश्चक्राम ततः शौरिः सधूम इव पावकः ॥ ५.१३१.३६ ॥
El de alma inconmensurable, Śauri, sin prestar atención a toda aquella asamblea de reyes, salió como un fuego envuelto en humo.
5.131.37
ततो रथेन शुभ्रेण महता किङ्किणीकिना ।
हेमजालविचित्रेण लघुना मेघनादिना ॥ ५.१३१.३७ ॥
Entonces, en un gran carro blanco adornado con campanillas tintineantes, decorado con una red dorada, ligero y que retumbaba como una nube,
5.131.38
सूपस्करेण शुभ्रेण वैयाघ्रेण वरूथिना ।
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन प्रत्यदृश्यत दारुकः ॥ ५.१३१.३८ ॥
Dāruka apareció en un carro bien equipado y resplandeciente, cubierto con piel de tigre y blindado, uncido con Śaibya y Sugrīva.
5.131.39
तथैव रथमास्थाय कृतवर्मा महारथः ।
वृष्णीनां संमतो वीरो हार्दिक्यः समदृश्यत ॥ ५.१३१.३९ ॥
Asimismo, Kṛtavarman, el gran guerrero en carro, hijo de Hṛdīka, subido a su carro, el héroe estimado por los Vṛṣṇi, apareció.
5.131.40
उपस्थितरथं शौरिं प्रयास्यन्तमरिन्दमम् ।
धृतराष्ट्रो महाराजः पुनरेवाभ्यभाषत ॥ ५.१३१.४० ॥
El rey Dhṛtarāṣṭra volvió a hablar a Śauri (Kṛṣṇa), domador de enemigos, cuyo carro estaba listo y que se disponía a partir.
5.131.41
यावद्बलं मे पुत्रेषु पश्यतस्ते जनार्दन ।
प्रत्यक्षं ते न ते किंचित्परोक्षं शत्रुकर्शन ॥ ५.१३१.४१ ॥
Oh Janārdana, ves cuánta fuerza tienen mis hijos. Oh atormentador de enemigos, nada te es visible ni oculto.
5.131.42
कुरूणां शममिच्छन्तं यतमानं च केशव ।
विदित्वैतामवस्थां मे नातिशङ्कितुमर्हसि ॥ ५.१३१.४२ ॥
Oh Keśava, al conocer esta condición mía, que deseo la paz para los Kurus y me esfuerzo por ella, no deberías sospechar en exceso.
5.131.43
न मे पापोऽस्त्यभिप्रायः पाण्डवान्प्रति केशव ।
ज्ञातमेव हितं वाक्यं यन्मयोक्तः सुयोधनः ॥ ५.१३१.४३ ॥
Oh Keśava, no tengo ninguna mala intención hacia los Pāṇḍavas. Las palabras beneficiosas que dirigí a Suyodhana son conocidas por todos.
5.131.44
जानन्ति कुरवः सर्वे राजानश्चैव पार्थिवाः ।
शमे प्रयतमानं मां सर्वयत्नेन माधव ॥ ५.१३१.४४ ॥
Todos los Kurus y los reyes de la tierra saben, oh Mādhava, que me esfuerzo por la paz con todo mi empeño.
5.131.45
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्धृतराष्ट्रं जनार्दनः ।
द्रोणं पितामहं भीष्मं क्षत्तारं बाह्लिकं कृपम् ॥ ५.१३१.४५ ॥
Entonces Janārdana, el de brazos poderosos, habló a Dhṛtarāṣṭra, a Droṇa, al abuelo Bhīṣma, al Kṣattṛ (Vidura), a Bāhlika y a Kṛpa.
5.131.46
प्रत्यक्षमेतद्भवतां यद्वृत्तं कुरुसंसदि ।
यथा चाशिष्टवन्मन्दो रोषादद्य समुत्थितः ॥ ५.१३१.४६ ॥
Lo que ocurrió en la asamblea de los Kuru sucedió ante todos ustedes, y cómo el necio, como un indisciplinado, se ha levantado hoy con ira también está ante sus ojos.
5.131.47
वदत्यनीशमात्मानं धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
आपृच्छे भवतः सर्वान्गमिष्यामि युधिष्ठिरम् ॥ ५.१३१.४७ ॥
El rey Dhṛtarāṣṭra se declara impotente. Me despido de todos ustedes; ahora iré a Yudhiṣṭhira.
5.131.48
आमन्त्र्य प्रस्थितं शौरिं रथस्थं पुरुषर्षभ ।
अनुजग्मुर्महेष्वासाः प्रवीरा भरतर्षभाः ॥ ५.१३१.४८ ॥
Oh toro entre los hombres, cuando Śauri (Kṛṣṇa), tras despedirse, partió sentado en su carro, los grandes arqueros, los valientes héroes y los toros de los Bharatas lo siguieron.
5.131.49
भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता धृतराष्ट्रोऽथ बाह्लिकः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च युयुत्सुश्च महारथः ॥ ५.१३१.४९ ॥
Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa, Kṣattṛ, Dhṛtarāṣṭra, Bāhlika, Aśvatthāmā, Vikarṇa y el gran auriga Yuyutsu.
5.131.50
ततो रथेन शुभ्रेण महता किङ्किणीकिना ।
कुरूणां पश्यतां द्रष्टुं स्वसारं स पितुर्ययौ ॥ ५.१३१.५० ॥
Entonces, en un carro brillante y grande adornado con campanillas, mientras los kurus miraban, partió a ver a la hermana de su padre.