ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.131
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.131.1
विदुरेणैवमुक्तस्तु केशवः शत्रुपूगहा ।
दुर्योधनं धार्तराष्ट्रमभ्यभाषत वीर्यवान् ॥ ५.१३१.१ ॥
ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
5.131.2
एकोऽहमिति यन्मोहान्मन्यसे मां सुयोधन ।
परिभूय सुदुर्बुद्धे ग्रहीतुं मां चिकीर्षसि ॥ ५.१३१.२ ॥
ਹੇ ਸੁਯੋਧਨ, ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ ਕਿ 'ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ', ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਫੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ।
5.131.3
इहैव पाण्डवाः सर्वे तथैवान्धकवृष्णयः ।
इहादित्याश्च रुद्राश्च वसवश्च महर्षिभिः ॥ ५.१३१.३ ॥
ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਧਕ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਦਿਤਿਆ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਵਸੂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹਨ।
5.131.4
एवमुक्त्वा जाहासोच्चैः केशवः परवीरहा ।
तस्य संस्मयतः शौरेर्विद्युद्रूपा महात्मनः ।
युगपच्च विनिष्पेतुः साक्षात्सर्वास्तु देवताः ॥ ५.१३१.४ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੇਸ਼ਵ ਉੱਚੀ ਹੱਸਿਆ। ਉਸ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼ੌਰਿ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।
5.131.5
अङ्गुष्ठमात्रास्त्रिदशा बभूवुः पावकार्चिषः ।
तस्य ब्रह्मा ललाटस्थो रुद्रो वक्षसि चाभवत् ॥ ५.१३१.५ ॥
ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੱਡੇ ਤੀਹ-ਤੇਤੀ ਦੇਵਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਲੋਅ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
5.131.6
लोकपाला भुजेष्वासन्नग्निरास्यादजायत ।
आदित्याश्चैव साध्याश्च वसवोऽथाश्विनावपि ॥ ५.१३१.६ ॥
ਲੋਕਪਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ; ਮੂੰਹੋਂ ਅਗਨੀ ਜੰਮਿਆ। ਆਦਿਤਿਆ ਅਤੇ ਸਾਧਿਆ, ਵਸੂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
5.131.7
मरुतश्च सहेन्द्रेण विश्वेदेवास्तथैव च ।
बभूवुश्चैव यक्षाश्च गन्धर्वोरगराक्षसाः ॥ ५.१३१.७ ॥
ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਮਰੁਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ; ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਉਰਗ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
5.131.8
प्रादुरास्तां तथा दोर्भ्यां सङ्कर्षणधनञ्जयौ ।
दक्षिणेऽथार्जुनो धन्वी हली रामश्च सव्यतः ॥ ५.१३१.८ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋ ਬਾਹਾਂ ਤੋਂ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਧਨੰਜੈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ; ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹਲਧਰ ਰਾਮ।
5.131.9
भीमो युधिष्ठिरश्चैव माद्रीपुत्रौ च पृष्ठतः ।
अन्धका वृष्णयश्चैव प्रद्युम्नपरमुखास्ततः ॥ ५.१३१.९ ॥
ਭੀਮ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਿੱਛੇ ਸਨ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਿਊਮਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਅੰਧਕ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ।
5.131.10
अग्रे बभूवुः कृष्णस्य समुद्यतमहायुधाः ।
शङ्खचक्रगदाशक्तिशार्ङ्गलाङ्गलनन्दकाः ॥ ५.१३१.१० ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰ ਉਠਾਏ ਹੋਏ ਸਨ: ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ, ਸ਼ਕਤੀ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼, ਹਲ ਅਤੇ ਨੰਦਕ ਤਲਵਾਰ।
5.131.11
अदृश्यन्तोद्यतान्येव सर्वप्रहरणानि च ।
नानाबाहुषु कृष्णस्य दीप्यमानानि सर्वशः ॥ ५.१३१.११ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਠਾਏ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਦਿੱਸੇ; ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ।
5.131.12
नेत्राभ्यां नासिकाभ्यां च श्रोत्राभ्यां च समन्ततः ।
प्रादुरासन्महारौद्राः सधूमाः पावकार्चिषः ॥ ५.१३१.१२ ॥
ਅੱਖਾਂ, ਨੱਕ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਧੂੰਏਂ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ।
5.131.13
रोमकूपेषु च तथा सूर्यस्येव मरीचयः ।
सहस्रचरणः श्रीमाञ्शतबाहुः सहस्रदृक् ॥ ५.१३१.१३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਮਕੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੀ। ਉਹ ਤੇਜੋਮਈ ਰੂਪ ਹਜ਼ਾਰ ਚਰਨਾਂ, ਸੌ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
5.131.14
तस्य वै नागलोकश्च गुल्फाधो ददृशे तदा ।
चन्द्रसूर्यौ तथा नेत्रे ग्रहः वै सर्वतः स्थिताः ॥ ५.१३१.१४ ॥
ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਿੱਟਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਨਾਗਲੋਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਸਨ।
5.131.15
ऊर्ध्वलोकाश्च सर्वेऽपि कुक्षौ तस्य व्यवस्थिताः ।
सरितः सागराश्चैव स्वेदस्तस्य महात्मनः ॥ ५.१३१.१५ ॥
ਸਾਰੇ ਊਪਰਲੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਨ। ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਪਸੀਨਾ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਨ।
5.131.16
अस्थीनि पर्वताः सर्वे वृक्षा रोमाणि तस्य हि ।
निमेषणं रात्र्यहनी जिह्वायां शारदा तथा ॥ ५.१३१.१६ ॥
ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਸਨ; ਰੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਮ ਸਨ। ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਦਾ ਝਪਕਣਾ ਸਨ; ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਰਦਾ (ਸਰਸਵਤੀ) ਸੀ।
5.131.17
तं दृष्ट्वा घोरमात्मानं केशवस्य महात्मनः ।
न्यमीलयन्त नेत्राणि राजानस्त्रस्तचेतसः ॥ ५.१३१.१७ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ।
5.131.18
ऋत द्रोणं च भीष्मं च विदुरं च महामतिम् ।
संजयं धृतराष्ट्रं च ऋषींश्चैव तपोधनान् ॥ ५.१३१.१८ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ, ਭੀਸ਼ਮ, ਮਹਾਮਤੀ ਵਿਦੁਰ, ਸੰਜਯ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਤਪੋਧਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ (ਉਹ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ)।
5.131.19
प्रादात्तेषां स भगवान्दिव्यं चक्षुर्जनार्दनः ॥ ५.१३१.१९ ॥
ਭਗਵਾਨ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਨੇਤਰ ਦਿੱਤਾ।
5.131.20
धृतराष्ट्राय प्रददौ भगवान्दिव्यचक्षुषी ।
ददर्श परमं रूपं धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ॥ ५.१३१.२० ॥
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਵ੍ਯ ਨੇਤਰ ਦਿੱਤੇ; ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਪਰਮ ਰੂਪ ਵੇਖਿਆ।
5.131.21
ततो देवाः सगन्धर्वाः किन्नराश्च महोरगाः ।
ऋषयश्च महाभागा लोकपालैः समन्विताः ।
प्रणम्य शिरसा देवं तुष्टुवुः प्राञ्जलिस्थिताः ॥ ५.१३१.२१ ॥
ਫਿਰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ, ਕਿੰਨਰ, ਮਹਾਨਾਗ, ਮਹਾਭਾਗ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਲੋਕਪਾਲ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
5.131.22
क्रोधं प्रभो संहर संहर स्वं ।
रूपं च यद्दर्शितमात्मसंस्थम् ।
यावत्त्विमे देवगणैः समेता ।
लोकाः समस्ता भुवि नाशमीयुः ॥ ५.१३१.२२ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣਾ ਕ੍ਰੋਧ ਸੰਹਾਰੋ, ਸੰਹਾਰੋ; ਜੋ ਰੂਪ ਤੁਸੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਸਮੇਟ ਲਓ; ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ।
5.131.23
त्वं च कर्ता विकर्ता च त्वमेव परिरक्षसे ।
त्वया व्याप्तमिदं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ ५.१३१.२३ ॥
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰਕ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਚੱਲਣ ਅਤੇ ਨਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਆਪਤ ਹੈ।
5.131.24
कियन्मात्रा महीपालाः किंवीर्याः किंपराक्रमाः ।
तेषामर्थे महाबाहो दिव्यं रूपं प्रदर्शिवान्।
एवमुच्चारिता वाचः सह देवार्विभुं तदा ॥ ५.१३१.२४ ॥
ਰਾਜੇ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਮਾਤਰ ਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲ ਕਿੰਨਾ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਕਿੰਨਾ? ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਭੂ ਨੂੰ ਵਚਨ ਬੋਲੇ ਗਏ।
5.131.25
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं माधवस्य सभातले ।
देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवर्षं पपात च ॥ ५.१३१.२५ ॥
ਮਾਧਵ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਚੰਭੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਵੱਜੀਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ।
5.131.26
त्वमेव पुण्डरीकाक्ष सर्वस्य जगतो हितः ।
तस्मान्मे यादवश्रेष्ठ प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ५.१३१.२६ ॥
ਹੇ ਪੁੰਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼, ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਯਾਦਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨੀ ਤੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ।
5.131.27
भगवन्मम नेत्राभ्यामन्तर्धानं वृणे पुनः ।
भवन्तं दृष्टवानस्मि नान्यं द्रष्टुमिहोत्सहे ॥ ५.१३१.२७ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁੜ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋਣਾ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ।
5.131.28
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्धृतराष्ट्रं जनार्दनः ।
अदृश्यमाने नेत्रे द्वे भवेतां कुरुनन्दन ॥ ५.१३१.२८ ॥
ਤਦ ਮਹਾਬਾਹੂ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਤੇਰੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਜਾਣ।"
5.131.29
तत्राद्भुतं महाराज धृतराष्ट्रश्च चक्षुषी ।
लब्धवान्वासुदेवाच्च विश्वरूपदिदृक्षया ॥ ५.१३१.२९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਗੱਲ ਹੋਈ: ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੋਂ ਅੱਖਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
5.131.30
लब्धचक्षुषमासीनं धृतराष्ट्रं नराधिपाः ।
विस्मिता ऋषिभिः सार्धं तुष्टुवुर्मधुसूदनम् ॥ ५.१३१.३० ॥
ਨਜ਼ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਬੈਠੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ।
5.131.31
चचाल च मही कृत्स्ना सागरश्चापि चुक्षुभे ।
विस्मयं परमं जग्मुः पार्थिवा भरतर्षभ ॥ ५.१३१.३१ ॥
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਉੱਠੀ ਅਤੇ ਸਾਗਰ ਵੀ ਕਲੋਲ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਜੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
5.131.32
ततः स पुरुषव्याघ्रः सञ्जहार वपुः स्वकम् ।
तां दिव्यामद्भुतां चित्रामृद्धिमत्तामरिन्दमः ॥ ५.१३१.३२ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ, ਅਦਭੁਤ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਐਸ਼ਵਰਯ ਭਰਿਆ ਰੂਪ ਸਮੇਟ ਲਿਆ।
5.131.33
ततः सात्यकिमादाय पाणौ विदुरमेव च ।
ऋषिभिस्तैरनुज्ञातो निर्ययौ मधुसूदनः ॥ ५.१३१.३३ ॥
ਫਿਰ ਸਾਤਿਅਕੀ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਗਏ।
5.131.34
ऋषयोऽन्तर्हिता जग्मुस्ततस्ते नारदादयः ।
तस्मिन्कोलाहले वृत्ते तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ५.१३१.३४ ॥
ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਰੌਲੇ ਦੇ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਘਟਨਾ ਜਿਵੇਂ ਅਦਭੁਤ ਬਣ ਗਈ।
5.131.35
तं प्रस्थितमभिप्रेक्ष्य कौरवाः सह राजभिः ।
अनुजग्मुर्नरव्याघ्रं देवा इव शतक्रतम् ॥ ५.१३१.३५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਰਵ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨਰਵਿਆਘਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਏ।
5.131.36
अचिन्तयन्नमेयात्मा सर्वं तद्राजमण्डलम् ।
निश्चक्राम ततः शौरिः सधूम इव पावकः ॥ ५.१३१.३६ ॥
ਅਮੇਯ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਸ਼ੌਰੀ ਉਸ ਸਾਰੇ ਰਾਜਮੰਡਲ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਏ।
5.131.37
ततो रथेन शुभ्रेण महता किङ्किणीकिना ।
हेमजालविचित्रेण लघुना मेघनादिना ॥ ५.१३१.३७ ॥
ਫਿਰ ਚਿੱਟੇ, ਵੱਡੇ, ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਛਣਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਬੱਦਲ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਰੱਥ ਵਿੱਚ (ਉਹ ਗਏ)।
5.131.38
सूपस्करेण शुभ्रेण वैयाघ्रेण वरूथिना ।
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन प्रत्यदृश्यत दारुकः ॥ ५.१३१.३८ ॥
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੇ, ਚਿੱਟੇ, ਬਾਘ ਦੀ ਖੱਲ ਨਾਲ ਢੱਕੇ, ਕਵਚ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੈਬਯ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਦਾਰੁਕ ਦਿਸਿਆ।
5.131.39
तथैव रथमास्थाय कृतवर्मा महारथः ।
वृष्णीनां संमतो वीरो हार्दिक्यः समदृश्यत ॥ ५.१३१.३९ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦਾ ਮਾਣਿਆ ਵੀਰ, ਮਹਾਰਥੀ ਹਾਰਦਿਕਯ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਦਿਸਿਆ।
5.131.40
उपस्थितरथं शौरिं प्रयास्यन्तमरिन्दमम् ।
धृतराष्ट्रो महाराजः पुनरेवाभ्यभाषत ॥ ५.१३१.४० ॥
ਰੱਥ ਤਿਆਰ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਤੁਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸ਼ਤਰੂ-ਦਮਨ ਸ਼ੌਰੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ।
5.131.41
यावद्बलं मे पुत्रेषु पश्यतस्ते जनार्दन ।
प्रत्यक्षं ते न ते किंचित्परोक्षं शत्रुकर्शन ॥ ५.१३१.४१ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਬਲ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਸ਼ਤਰੂ-ਕਰਸ਼ਨ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਨਹੀਂ, ਕੁਝ ਵੀ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ।
5.131.42
कुरूणां शममिच्छन्तं यतमानं च केशव ।
विदित्वैतामवस्थां मे नातिशङ्कितुमर्हसि ॥ ५.१३१.४२ ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਮੇਰੀ ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤੀ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
5.131.43
न मे पापोऽस्त्यभिप्रायः पाण्डवान्प्रति केशव ।
ज्ञातमेव हितं वाक्यं यन्मयोक्तः सुयोधनः ॥ ५.१३१.४३ ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਪਾਪੀ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜੋ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਚਨ ਕਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਹੈ।
5.131.44
जानन्ति कुरवः सर्वे राजानश्चैव पार्थिवाः ।
शमे प्रयतमानं मां सर्वयत्नेन माधव ॥ ५.१३१.४४ ॥
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਸਾਰੇ ਕੁਰੂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਜਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
5.131.45
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्धृतराष्ट्रं जनार्दनः ।
द्रोणं पितामहं भीष्मं क्षत्तारं बाह्लिकं कृपम् ॥ ५.१३१.४५ ॥
ਤਦ ਮਹਾਬਾਹੂ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ, ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ, ਕਸ਼ੱਤਾ (ਵਿਦੁਰ), ਬਾਹਲੀਕ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
5.131.46
प्रत्यक्षमेतद्भवतां यद्वृत्तं कुरुसंसदि ।
यथा चाशिष्टवन्मन्दो रोषादद्य समुत्थितः ॥ ५.१३१.४६ ॥
ਕੁਰੂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਮੂਰਖ ਅਸ਼ਿਸ਼ਟ ਵਾਂਗ ਅੱਜ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਜੋ ਉੱਠਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ।
5.131.47
वदत्यनीशमात्मानं धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
आपृच्छे भवतः सर्वान्गमिष्यामि युधिष्ठिरम् ॥ ५.१३१.४७ ॥
ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੇਵੱਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
5.131.48
आमन्त्र्य प्रस्थितं शौरिं रथस्थं पुरुषर्षभ ।
अनुजग्मुर्महेष्वासाः प्रवीरा भरतर्षभाः ॥ ५.१३१.४८ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਤੁਰੇ ਸ਼ੌਰੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਵੀਰ ਭਰਤ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੁਰ ਪਏ।
5.131.49
भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता धृतराष्ट्रोऽथ बाह्लिकः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च युयुत्सुश्च महारथः ॥ ५.१३१.४९ ॥
ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਕ੍ਸ਼ੱਤਾ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਬਾਹਲੀਕ, ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ, ਵਿਕਰਣ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਯੁਯੁਤਸੂ।
5.131.50
ततो रथेन शुभ्रेण महता किङ्किणीकिना ।
कुरूणां पश्यतां द्रष्टुं स्वसारं स पितुर्ययौ ॥ ५.१३१.५० ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਚਮਕਦੇ, ਵੱਡੇ, ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਵਾਲੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚਲਾ ਗਿਆ।