ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.131
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.131.1
विदुरेणैवमुक्तस्तु केशवः शत्रुपूगहा ।
दुर्योधनं धार्तराष्ट्रमभ्यभाषत वीर्यवान् ॥ ५.१३१.१ ॥
ବିଦୁର ଏପରି କହିବାରୁ ଶତ୍ରୁସମୂହର ସଂହାରକାରୀ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ୍ କେଶବ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ କହିଲେ।
5.131.2
एकोऽहमिति यन्मोहान्मन्यसे मां सुयोधन ।
परिभूय सुदुर्बुद्धे ग्रहीतुं मां चिकीर्षसि ॥ ५.१३१.२ ॥
ହେ ସୁଯୋଧନ, ମୋହରୁ ତୁମେ ଭାବୁଛ ଯେ 'ମୁଁ ଏକା', ଏବଂ ମୋତେ ଅବଜ୍ଞା କରି ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ, ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି।
5.131.3
इहैव पाण्डवाः सर्वे तथैवान्धकवृष्णयः ।
इहादित्याश्च रुद्राश्च वसवश्च महर्षिभिः ॥ ५.१३१.३ ॥
ଏଠାରେ ହିଁ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଅଛନ୍ତି, ସେହିପରି ଅନ୍ଧକ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ହିଁ ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର ଓ ବସୁଗଣ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
5.131.4
एवमुक्त्वा जाहासोच्चैः केशवः परवीरहा ।
तस्य संस्मयतः शौरेर्विद्युद्रूपा महात्मनः ।
युगपच्च विनिष्पेतुः साक्षात्सर्वास्तु देवताः ॥ ५.१३१.४ ॥
ଏପରି କହି ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକାରୀ କେଶବ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ହସିଲେ। ସେହି ହସୁଥିବା ମହାତ୍ମା ଶୌରିଙ୍କଠାରୁ ବିଦ୍ୟୁତ ସଦୃଶ ରୂପବିଶିଷ୍ଟ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକ ସଙ୍ଗେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇ ବାହାରିଲେ।
5.131.5
अङ्गुष्ठमात्रास्त्रिदशा बभूवुः पावकार्चिषः ।
तस्य ब्रह्मा ललाटस्थो रुद्रो वक्षसि चाभवत् ॥ ५.१३१.५ ॥
ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠ ପରିମାଣର ତେତିଶ ଦେବତା ଅଗ୍ନିଶିଖା ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଲଲାଟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ବକ୍ଷରେ ରୁଦ୍ର ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
5.131.6
लोकपाला भुजेष्वासन्नग्निरास्यादजायत ।
आदित्याश्चैव साध्याश्च वसवोऽथाश्विनावपि ॥ ५.१३१.६ ॥
ଲୋକପାଳମାନେ ତାଙ୍କ ବାହୁରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ; ମୁଖରୁ ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମିଲେ। ଆଦିତ୍ୟ ଓ ସାଧ୍ୟ, ବସୁଗଣ ଏବଂ ପରେ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
5.131.7
मरुतश्च सहेन्द्रेण विश्वेदेवास्तथैव च ।
बभूवुश्चैव यक्षाश्च गन्धर्वोरगराक्षसाः ॥ ५.१३१.७ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ମରୁତ୍ ଓ ବିଶ୍ୱଦେବଗଣ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଉରଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
5.131.8
प्रादुरास्तां तथा दोर्भ्यां सङ्कर्षणधनञ्जयौ ।
दक्षिणेऽथार्जुनो धन्वी हली रामश्च सव्यतः ॥ ५.१३१.८ ॥
ସେହିପରି ଦୁଇ ବାହୁରୁ ସଙ୍କର୍ଷଣ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଧନୁର୍ଧର ଅର୍ଜୁନ, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ହଳଧର ରାମ।
5.131.9
भीमो युधिष्ठिरश्चैव माद्रीपुत्रौ च पृष्ठतः ।
अन्धका वृष्णयश्चैव प्रद्युम्नपरमुखास्ततः ॥ ५.१३१.९ ॥
ଭୀମ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏବଂ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପଛରେ ଥିଲେ; ଓ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଅନ୍ଧକ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ।
5.131.10
अग्रे बभूवुः कृष्णस्य समुद्यतमहायुधाः ।
शङ्खचक्रगदाशक्तिशार्ङ्गलाङ्गलनन्दकाः ॥ ५.१३१.१० ॥
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗରେ ମହାଆୟୁଧମାନ ଉଠାଯାଇଥିଲା: ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ଶକ୍ତି, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ, ହଳ ଓ ନନ୍ଦକ ଖଡ୍ଗ।
5.131.11
अदृश्यन्तोद्यतान्येव सर्वप्रहरणानि च ।
नानाबाहुषु कृष्णस्य दीप्यमानानि सर्वशः ॥ ५.१३१.११ ॥
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନେକ ବାହୁରେ ଉଠାଯାଇଥିବା ସବୁ ପ୍ରହରଣ ଦେଖାଗଲା; ସବୁଦିଗରୁ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ।
5.131.12
नेत्राभ्यां नासिकाभ्यां च श्रोत्राभ्यां च समन्ततः ।
प्रादुरासन्महारौद्राः सधूमाः पावकार्चिषः ॥ ५.१३१.१२ ॥
ଆଖି, ନାକ ଓ କାନରୁ ସବୁଦିଗରେ ଧୂଆଁ ସହିତ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିଶିଖା ପ୍ରକଟ ହେଲା।
5.131.13
रोमकूपेषु च तथा सूर्यस्येव मरीचयः ।
सहस्रचरणः श्रीमाञ्शतबाहुः सहस्रदृक् ॥ ५.१३१.१३ ॥
ତାଙ୍କ ରୋମକୂପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କିରଣ ପରି ଆଲୋକ ଥିଲା। ସେଇ ତେଜୋମୟ ରୂପ ହଜାର ଚରଣ, ଶହେ ବାହୁ ଓ ହଜାର ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲା।
5.131.14
तस्य वै नागलोकश्च गुल्फाधो ददृशे तदा ।
चन्द्रसूर्यौ तथा नेत्रे ग्रहः वै सर्वतः स्थिताः ॥ ५.१३१.१४ ॥
ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଗୋଇଠି ତଳେ ନାଗଲୋକ ଦେଖାଗଲା। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ନୟନ ଥିଲେ; ଗ୍ରହମାନେ ସର୍ବତ୍ର ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
5.131.15
ऊर्ध्वलोकाश्च सर्वेऽपि कुक्षौ तस्य व्यवस्थिताः ।
सरितः सागराश्चैव स्वेदस्तस्य महात्मनः ॥ ५.१३१.१५ ॥
ସମସ୍ତ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱଲୋକ ତାଙ୍କ ଉଦରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ନଦୀ ଓ ସାଗର ଏବଂ ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଘାମ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲା।
5.131.16
अस्थीनि पर्वताः सर्वे वृक्षा रोमाणि तस्य हि ।
निमेषणं रात्र्यहनी जिह्वायां शारदा तथा ॥ ५.१३१.१६ ॥
ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ତାଙ୍କ ଅସ୍ଥି ଥିଲେ; ବୃକ୍ଷମାନେ ତାଙ୍କ ରୋମ ଥିଲେ। ରାତ୍ରି ଓ ଦିନ ତାଙ୍କ ପଲକ ପକାଇବା ଥିଲା; ଜିଭରେ ଶାରଦା (ସରସ୍ୱତୀ) ଥିଲେ।
5.131.17
तं दृष्ट्वा घोरमात्मानं केशवस्य महात्मनः ।
न्यमीलयन्त नेत्राणि राजानस्त्रस्तचेतसः ॥ ५.१३१.१७ ॥
ମହାତ୍ମା କେଶବଙ୍କର ସେହି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଦେଖି ଭୀତଚିତ୍ତ ରାଜାମାନେ ନୟନ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ।
5.131.18
ऋत द्रोणं च भीष्मं च विदुरं च महामतिम् ।
संजयं धृतराष्ट्रं च ऋषींश्चैव तपोधनान् ॥ ५.१३१.१८ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମ, ମହାମତି ବିଦୁର, ସଞ୍ଜୟ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ତପୋଧନ ଋଷିମାନଙ୍କୁ (ସେମାନେ ଦେଖିଲେ)।
5.131.19
प्रादात्तेषां स भगवान्दिव्यं चक्षुर्जनार्दनः ॥ ५.१३१.१९ ॥
ଭଗବାନ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସେମାନଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରଦାନ କଲେ।
5.131.20
धृतराष्ट्राय प्रददौ भगवान्दिव्यचक्षुषी ।
ददर्श परमं रूपं धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ॥ ५.१३१.२० ॥
ଭଗବାନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ଦିବ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ ଦେଲେ; ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପରମ ରୂପ ଦେଖିଲେ।
5.131.21
ततो देवाः सगन्धर्वाः किन्नराश्च महोरगाः ।
ऋषयश्च महाभागा लोकपालैः समन्विताः ।
प्रणम्य शिरसा देवं तुष्टुवुः प्राञ्जलिस्थिताः ॥ ५.१३१.२१ ॥
ଏହା ପରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ସହିତ ଦେବତା, କିନ୍ନର, ମହାନାଗ, ମହାଭାଗ ଋଷି ଓ ଲୋକପାଳଗଣ ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ କରି ଯୁକ୍ତକରରେ ଠିଆ ହୋଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
5.131.22
क्रोधं प्रभो संहर संहर स्वं ।
रूपं च यद्दर्शितमात्मसंस्थम् ।
यावत्त्विमे देवगणैः समेता ।
लोकाः समस्ता भुवि नाशमीयुः ॥ ५.१३१.२२ ॥
ହେ ପ୍ରଭୋ, ଆପଣଙ୍କ କ୍ରୋଧ ସଂହାର କରନ୍ତୁ, ସଂହାର କରନ୍ତୁ; ଆପଣ ଦେଖାଇଥିବା ଆପଣଙ୍କ ରୂପ ଉପସଂହାର କରନ୍ତୁ; ଯେପରି ଦେବଗଣ ସହିତ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ପୃଥିବୀରେ ବିନାଶ ନ ପାଆନ୍ତି।
5.131.23
त्वं च कर्ता विकर्ता च त्वमेव परिरक्षसे ।
त्वया व्याप्तमिदं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ ५.१३१.२३ ॥
ଆପଣ ହିଁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ସଂହାରକ; ଆପଣ ହିଁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଚଳନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିର ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପ୍ତ।
5.131.24
कियन्मात्रा महीपालाः किंवीर्याः किंपराक्रमाः ।
तेषामर्थे महाबाहो दिव्यं रूपं प्रदर्शिवान्।
एवमुच्चारिता वाचः सह देवार्विभुं तदा ॥ ५.१३१.२४ ॥
ରାଜାମାନେ କେତେ ପରିମାଣର, ସେମାନଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟ କେତେ, ପରାକ୍ରମ କେତେ? ହେ ମହାବାହୋ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖାଇଲେ। ଏହିପରି ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ସେତେବେଳେ ବିଭୁଙ୍କୁ ବାକ୍ୟ କୁହାଗଲା।
5.131.25
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं माधवस्य सभातले ।
देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवर्षं पपात च ॥ ५.१३१.२५ ॥
ମାଧବଙ୍କ ସଭାରେ ସେହି ମହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଦିବ୍ୟ ଦୁନ୍ଦୁଭି ବାଜିଲା ଏବଂ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା ହେଲା।
5.131.26
त्वमेव पुण्डरीकाक्ष सर्वस्य जगतो हितः ।
तस्मान्मे यादवश्रेष्ठ प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ५.१३१.२६ ॥
ହେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ତୁମେ ହିଁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ହିତକାରୀ। ତେଣୁ ହେ ଯାଦବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ଉପରେ କୃପା କରିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ।
5.131.27
भगवन्मम नेत्राभ्यामन्तर्धानं वृणे पुनः ।
भवन्तं दृष्टवानस्मि नान्यं द्रष्टुमिहोत्सहे ॥ ५.१३१.२७ ॥
ହେ ଭଗବାନ, ମୋ ଆଖିରୁ ପୁଣି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବାକୁ ମୁଁ ଚାହେଁ; ତୁମକୁ ମୁଁ ଦେଖିଛି, ଏଠାରେ ଆଉ କାହାକୁ ଦେଖିବାକୁ ମୋର ସାମର୍ଥ୍ୟ ନାହିଁ।
5.131.28
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्धृतराष्ट्रं जनार्दनः ।
अदृश्यमाने नेत्रे द्वे भवेतां कुरुनन्दन ॥ ५.१३१.२८ ॥
ତେବେ ମହାବାହୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ତୁମର ଦୁଇ ଆଖି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୁଅନ୍ତୁ।"
5.131.29
तत्राद्भुतं महाराज धृतराष्ट्रश्च चक्षुषी ।
लब्धवान्वासुदेवाच्च विश्वरूपदिदृक्षया ॥ ५.१३१.२९ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେଠାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଲା: ବିଶ୍ୱରୂପ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ବାସୁଦେବଙ୍କ ଠାରୁ ଆଖି ପାଇଲେ।
5.131.30
लब्धचक्षुषमासीनं धृतराष्ट्रं नराधिपाः ।
विस्मिता ऋषिभिः सार्धं तुष्टुवुर्मधुसूदनम् ॥ ५.१३१.३० ॥
ଦୃଷ୍ଟି ପାଇ ବସିଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ରାଜାମାନେ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
5.131.31
चचाल च मही कृत्स्ना सागरश्चापि चुक्षुभे ।
विस्मयं परमं जग्मुः पार्थिवा भरतर्षभ ॥ ५.१३१.३१ ॥
ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଲା ଏବଂ ସାଗର ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲା। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
5.131.32
ततः स पुरुषव्याघ्रः सञ्जहार वपुः स्वकम् ।
तां दिव्यामद्भुतां चित्रामृद्धिमत्तामरिन्दमः ॥ ५.१३१.३२ ॥
ତା'ପରେ ସେଇ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଶତ୍ରୁଦମନ, ନିଜର ସେହି ଦିବ୍ୟ, ଅଦ୍ଭୁତ, ବିଚିତ୍ର ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟମୟ ରୂପ ସଂବରଣ କଲେ।
5.131.33
ततः सात्यकिमादाय पाणौ विदुरमेव च ।
ऋषिभिस्तैरनुज्ञातो निर्ययौ मधुसूदनः ॥ ५.१३१.३३ ॥
ତା'ପରେ ସାତ୍ୟକି ଓ ବିଦୁରଙ୍କ ହାତ ଧରି, ସେହି ଋଷିମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ମଧୁସୂଦନ ବାହାରିଗଲେ।
5.131.34
ऋषयोऽन्तर्हिता जग्मुस्ततस्ते नारदादयः ।
तस्मिन्कोलाहले वृत्ते तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ५.१३१.३४ ॥
ତା'ପରେ ନାରଦ ପ୍ରମୁଖ ସେ ଋଷିମାନେ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ। ସେହି କୋଳାହଳ ହେବାରେ ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଭଳି ହେଲା।
5.131.35
तं प्रस्थितमभिप्रेक्ष्य कौरवाः सह राजभिः ।
अनुजग्मुर्नरव्याघ्रं देवा इव शतक्रतम् ॥ ५.१३१.३५ ॥
ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାର ଦେଖି କୌରବମାନେ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହ, ଦେବତାମାନେ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲା ପରି, ସେହି ନରବ୍ୟାଘ୍ରଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଲେ।
5.131.36
अचिन्तयन्नमेयात्मा सर्वं तद्राजमण्डलम् ।
निश्चक्राम ततः शौरिः सधूम इव पावकः ॥ ५.१३१.३६ ॥
ଅମେୟ ଆତ୍ମା ଶୌରି ସେହି ସମଗ୍ର ରାଜମଣ୍ଡଳକୁ ଚିନ୍ତା ନ କରି, ଧୂଆଁ ସହିତ ଅଗ୍ନି ପରି ବାହାରିଗଲେ।
5.131.37
ततो रथेन शुभ्रेण महता किङ्किणीकिना ।
हेमजालविचित्रेण लघुना मेघनादिना ॥ ५.१३१.३७ ॥
ତା'ପରେ ଧଳା, ବିଶାଳ, ଘଣ୍ଟିର ଶବ୍ଦଯୁକ୍ତ, ସୁନା ଜାଲରେ ବିଚିତ୍ର, ହାଲୁକା ଓ ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦକାରୀ ରଥରେ (ସେ ଗଲେ)।
5.131.38
सूपस्करेण शुभ्रेण वैयाघ्रेण वरूथिना ।
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन प्रत्यदृश्यत दारुकः ॥ ५.१३१.३८ ॥
ଭଲରେ ସଜ୍ଜିତ, ଧଳା, ବାଘଛାଲରେ ଆବୃତ, କବଚଯୁକ୍ତ, ଶୈବ୍ୟ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୋଜିତ ରଥରେ ଦାରୁକ ଦେଖାଗଲେ।
5.131.39
तथैव रथमास्थाय कृतवर्मा महारथः ।
वृष्णीनां संमतो वीरो हार्दिक्यः समदृश्यत ॥ ५.१३१.३९ ॥
ସେହିପରି ରଥରେ ଆରୂଢ଼, ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନିତ ବୀର, ମହାରଥୀ ହାର୍ଦିକ୍ୟ କୃତବର୍ମା ଦେଖାଗଲେ।
5.131.40
उपस्थितरथं शौरिं प्रयास्यन्तमरिन्दमम् ।
धृतराष्ट्रो महाराजः पुनरेवाभ्यभाषत ॥ ५.१३१.४० ॥
ରଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଶତ୍ରୁଦମନ ଶୌରିଙ୍କୁ (କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ) ମହାରାଜ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁଣି କହିଲେ।
5.131.41
यावद्बलं मे पुत्रेषु पश्यतस्ते जनार्दन ।
प्रत्यक्षं ते न ते किंचित्परोक्षं शत्रुकर्शन ॥ ५.१३१.४१ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେତେ ବଳ ଅଛି, ତାହା ତୁମେ ଦେଖୁଛ; ହେ ଶତ୍ରୁକର୍ଶନ, ତୁମ ପାଇଁ କିଛି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନୁହେଁ, କିଛି ଅପ୍ରକାଶ୍ୟ ନୁହେଁ।
5.131.42
कुरूणां शममिच्छन्तं यतमानं च केशव ।
विदित्वैतामवस्थां मे नातिशङ्कितुमर्हसि ॥ ५.१३१.४२ ॥
ହେ କେଶବ, କୌରବମାନଙ୍କ ଶାନ୍ତି ଇଚ୍ଛା କରି ଯତ୍ନ କରୁଥିବା ମୋ ଏହି ଅବସ୍ଥା ଜାଣି ତୁମେ ଅତ୍ୟଧିକ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.131.43
न मे पापोऽस्त्यभिप्रायः पाण्डवान्प्रति केशव ।
ज्ञातमेव हितं वाक्यं यन्मयोक्तः सुयोधनः ॥ ५.१३१.४३ ॥
ହେ କେଶବ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର କୌଣସି ପାପମୟ ଅଭିପ୍ରାୟ ନାହିଁ। ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ମୁଁ ଯାହା ହିତକର କଥା କହିଥିଲି, ତାହା ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି।
5.131.44
जानन्ति कुरवः सर्वे राजानश्चैव पार्थिवाः ।
शमे प्रयतमानं मां सर्वयत्नेन माधव ॥ ५.१३१.४४ ॥
ହେ ମାଧବ, ସମସ୍ତ କୁରୁମାନେ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ମୁଁ ସର୍ବ ଯତ୍ନରେ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଛି।
5.131.45
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्धृतराष्ट्रं जनार्दनः ।
द्रोणं पितामहं भीष्मं क्षत्तारं बाह्लिकं कृपम् ॥ ५.१३१.४५ ॥
ତେବେ ମହାବାହୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଏବଂ ଦ୍ରୋଣ, ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ, କ୍ଷତ୍ତା (ବିଦୁର), ବାହ୍ଲିକ ଓ କୃପଙ୍କୁ କହିଲେ।
5.131.46
प्रत्यक्षमेतद्भवतां यद्वृत्तं कुरुसंसदि ।
यथा चाशिष्टवन्मन्दो रोषादद्य समुत्थितः ॥ ५.१३१.४६ ॥
କୁରୁସଭାରେ ଯାହା ଘଟିଲା ତାହା ଆପଣମାନଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ଘଟିଲା; ଏବଂ ମୂର୍ଖ ଅଶିଷ୍ଟ ପରି ଆଜି କ୍ରୋଧରେ ଉଠିଛି, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଆପଣମାନେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କରିଛନ୍ତି।
5.131.47
वदत्यनीशमात्मानं धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
आपृच्छे भवतः सर्वान्गमिष्यामि युधिष्ठिरम् ॥ ५.१३१.४७ ॥
ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ନିଜକୁ ଅସମର୍ଥ କହୁଛନ୍ତି। ମୁଁ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଉଛି; ଏବେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବି।
5.131.48
आमन्त्र्य प्रस्थितं शौरिं रथस्थं पुरुषर्षभ ।
अनुजग्मुर्महेष्वासाः प्रवीरा भरतर्षभाः ॥ ५.१३१.४८ ॥
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଦାୟ ନେଇ ରଥରେ ବସି ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଶୌରି (କୃଷ୍ଣ) ପଛେ ମହାଧନୁର୍ଧର, ବୀର ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଅନୁସରଣ କଲେ।
5.131.49
भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता धृतराष्ट्रोऽथ बाह्लिकः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च युयुत्सुश्च महारथः ॥ ५.१३१.४९ ॥
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, କ୍ଷତ୍ତା, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ବାହ୍ଲୀକ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ମହାରଥୀ ଯୁଯୁତ୍ସୁ।
5.131.50
ततो रथेन शुभ्रेण महता किङ्किणीकिना ।
कुरूणां पश्यतां द्रष्टुं स्वसारं स पितुर्ययौ ॥ ५.१३१.५० ॥
ତା'ପରେ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବିଶାଳ, କିଙ୍କିଣୀ ଘଂଟିରେ ସଜ୍ଜିତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, କୁରୁମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ପିତାଙ୍କ ଭଗିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।