ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.132
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.132.1
प्रविश्याथ गृहं तस्याश्चरणावभिवाद्य च ।
आचख्यौ तत्समासेन यद्वृत्तं कुरुसंसदि ॥ ५.१३२.१ ॥
ನಂತರ ಅವಳ ಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅವಳ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕುರುಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುದನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು.
5.132.2
उक्तं बहुविधं वाक्यं ग्रहणीयं सहेतुकम् ।
ऋषिभिश्चैव च मया न चासौ तद्गृहीतवान् ॥ ५.१३२.२ ॥
ಋಷಿಗಳಿಂದಲೂ ನನ್ನಿಂದಲೂ ಹಲವು ರೀತಿಯ, ಕಾರಣಸಹಿತ, ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕಾದ ಮಾತುಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವು; ಆದರೆ ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.
5.132.3
कालपक्वमिदं सर्वं सुयोधनवशानुगम् ।
सर्वक्षत्रं क्षणेनैव दह्यते पार्थवह्निना ।
आपृच्छे भवतीं शीघ्रं प्रयास्ये पाण्डवान्प्रति ॥ ५.१३२.३ ॥
ಕಾಲದಿಂದ ಪಕ್ವವಾದ ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಸುಯೋಧನನ ವಶದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಕ್ಷತ್ರಿಯರೂ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪಾರ್ಥನ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ನಿಮ್ಮಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ಬೇಗನೆ ಪಾಂಡವರ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.
5.132.4
किं वाच्याः पाण्डवेयास्ते भवत्या वचनान्मया ।
तद्ब्रूहि त्वं महाप्रज्ञे शुश्रूषे वचनं तव ॥ ५.१३२.४ ॥
ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿನಂತೆ ಪಾಂಡವರಿಗೆ ನಾನು ಏನು ಹೇಳಬೇಕು? ಓ ಮಹಾಪ್ರಜ್ಞೆಯೇ, ಅದನ್ನು ಹೇಳಿ; ನಿಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ.
5.132.5
ब्रूयाः केशव राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
भूयांस्ते हीयते धर्मो मा पुत्रक वृथा कृथाः ॥ ५.१३२.५ ॥
ಓ ಕೇಶವ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಹೇಳು: 'ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಧರ್ಮ ಬಹಳ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ; ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಡ.'
5.132.6
श्रोत्रियस्येव ते राजन्मन्दकस्याविपश्चितः ।
अनुवाकहता बुद्धिर्धर्ममेवैकमीक्षते ॥ ५.१३२.६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಮಂದಬುದ್ಧಿಯೂ ಅವಿವೇಕಿಯೂ ಆದ ವೇದಪಾರಂಗತನಂತೆ ಇದ್ದೀಯೆ; ಪಾಠದಿಂದ ಮೊಂಡಾದ ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಕೇವಲ ಧರ್ಮವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತದೆ.
5.132.7
अङ्गावेक्षस्व धर्मं त्वं यथा सृष्टः स्वयंभुवा ।
बाहुभ्यां क्षत्रियाः सृष्टा बाहुवीर्योपजीविनः ॥ ५.१३२.७ ॥
ನಿನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ನೋಡು; ಸ್ವಯಂಭುವು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಂತೆ ನಿನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಗಮನಿಸು. ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ತಮ್ಮ ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು; ಬಾಹುವೀರ್ಯದಿಂದ ಜೀವಿಸುವವರು.
5.132.8
क्रूराय कर्मणे नित्यं प्रजानां परिपालने ।
श्रृणु चात्रोपमामेकां या वृद्धेभ्यः श्रुता मया ॥ ५.१३२.८ ॥
ಪ್ರಜೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿರತವಾದ ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಪಮೆಯನ್ನು ಕೇಳು; ಅದನ್ನು ನಾನು ಹಿರಿಯರಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
5.132.9
मुचुकुन्दस्य राजर्षेरददत्पृथिवीमिमाम् ।
पुरा वैश्रवणः प्रीतो न चासौ तद्गृहीतवान् ॥ ५.१३२.९ ॥
ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ವೈಶ್ರವಣನು ರಾಜರ್ಷಿ ಮುಚುಕುಂದನಿಗೆ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಆದರೆ ಅವನು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.
5.132.10
बाहुवीर्यार्जितं राज्यमश्रीयामिति कामये ।
ततो वैश्रवणः प्रीतो विस्मितः समपद्यत ॥ ५.१३२.१० ॥
"ನನ್ನ ಬಾಹುವೀರ್ಯದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದನು; ಆಗ ಪ್ರಸನ್ನನೂ ವಿಸ್ಮಿತನೂ ಆದ ವೈಶ್ರವಣನು ಆಯಿತು.
5.132.11
मुचुकुन्दस्ततो राजा सोऽन्वशासद्वसुन्धराम् ।
बाहुवीर्यार्जितां सम्यक् क्षत्रधर्ममनुव्रतः ॥ ५.१३२.११ ॥
ಆಗ ರಾಜ ಮುಚುಕುಂದನು ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿ, ಬಾಹುವೀರ್ಯದಿಂದ ಗೆದ್ದ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಿದನು.
5.132.12
यं हि धर्मं चरन्तीह प्रजा राज्ञा सुरक्षिताः ।
चतुर्थं तस्य धर्मस्य राजा विन्देन भारत ॥ ५.१३२.१२ ॥
ಭಾರತ, ಇಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಜೆಗಳು ಯಾವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಧರ್ಮದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ರಾಜನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
5.132.13
राजा चरति चेद्धर्मं देवत्वायैव कल्पते ।
स चेदधर्मं चरति नरकायैव गच्छति ॥ ५.१३२.१३ ॥
ರಾಜನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ಅವನು ದೇವತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ಅವನು ನರಕಕ್ಕೇ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
5.132.14
दण्डनीतिः स्वधर्मेण चातुर्वर्ण्यं नियच्छति ।
प्रयुक्तास्वामिना सम्यगधर्मेभ्यो नियच्छति ॥ ५.१३२.१४ ॥
ದಂಡನೀತಿ ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮಿಯಿಂದ ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅದು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಅವರನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
5.132.15
दण्डनीत्यां यदा राजा सम्यक्कार्त्स्न्येन वर्तते ।
तदा कृतयुं नाम कालः श्रेष्ठः प्रवर्तते ॥ ५.१३२.१५ ॥
ರಾಜನು ದಂಡನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮ್ಯಕ್ ಆಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಕೃತಯುಗ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾಲ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
5.132.16
कालो वा कारणं राज्ञो राजा वा कालकारणम् ।
इति ते संशयो मा भूद्राजा कालस्य कारणम् ॥ ५.१३२.१६ ॥
ಕಾಲ ರಾಜನಿಗೆ ಕಾರಣವೋ, ಅಥವಾ ರಾಜನು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೋ — ನಿನಗೆ ಈ ಸಂಶಯ ಬೇಡ. ರಾಜನೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
5.132.17
राजा कृतयुगस्रष्टा त्रेताया द्वापरस्य च ।
युगस्य च चतुर्थस्य राजा भवति कारणम् ॥ ५.१३२.१७ ॥
ರಾಜನು ಕೃತಯುಗದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ; ತ್ರೇತಾ ಮತ್ತು ದ್ವಾಪರ ಯುಗಗಳಿಗೂ ಅವನೇ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಯುಗಕ್ಕೂ ರಾಜನೇ ಕಾರಣ.
5.132.18
कृतस्य करणाद्राजा स्वर्गमत्यन्तमश्रुते ।
त्रेतायाः करणाद्राजा स्वर्गं नात्यन्तमश्रुते ॥ ५.१३२.१८ ॥
ಕೃತಯುಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಜನು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ತ್ರೇತಾ ಯುಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಜನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
5.132.19
प्रवर्तनाद्द्वापरस्य यथाभागमुपाश्रुते ।
कलेः प्रवर्तनाद्राजा पापमत्यन्तमश्रुते ॥ ५.१३२.१९ ॥
ದ್ವಾಪರ ಯುಗವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದರೆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಕಲಿಯುಗವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದರೆ ರಾಜನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
5.132.20
ततो वसति दुष्कर्मा नरके शाश्वतीः समाः ।
राजदोषेण हि जगत्स्पृश्यते जगतः स च ॥ ५.१३२.२० ॥
ಆಗ ಆ ದುಷ್ಕರ್ಮಿ ನರಕದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನ ದೋಷದಿಂದ ಜಗತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನೂ ಜಗತ್ತಿನ ಭಾಗವಾಗುತ್ತಾನೆ.
5.132.21
राजधर्मानवेक्षस्व पितृपैतामहोचितान् ।
नैतद्राजर्षिवृत्तं हि यत्र त्वं स्थातुमिच्छसि ॥ ५.१३२.२१ ॥
ನಿನ್ನ ತಂದೆ, ಅಜ್ಜಂದಿರಿಗೆ ತಕ್ಕ ರಾಜಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸು. ನೀನು ನಿಲ್ಲಲು ಬಯಸುವ ಈ ನಡತೆ ರಾಜರ್ಷಿಗಳ ನಡತೆಯಲ್ಲ.
5.132.22
न हि वैक्लब्यसंसृष्ट आनृशंस्ये व्यवस्थितः ।
प्रजापालनसंभूतं फलं किंचन लब्धवान् ॥ ५.१३२.२२ ॥
ದೌರ್ಬಲ್ಯದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ದಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲದವನು, ಪ್ರಜಾಪಾಲನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಯಾವ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.
5.132.23
न ह्येतामाशिषं पाण्डुर्न चाहं न पितामहः ।
प्रयुक्तवन्तः पूर्वं ते यया चरसि मेधया ॥ ५.१३२.२३ ॥
ಪಾಂಡು, ನಾನು, ಅಜ್ಜ ಯಾರೂ ಮೊದಲು ನಿನಗೆ ಈ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು (ಉಪದೇಶವನ್ನು) ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ; ಆ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲೇ ನೀನು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೀಯ.
5.132.24
यज्ञो दानं तपः शौर्यं प्रज्ञा सन्तानमेव च ।
माहात्म्यं बलमोजश्च नित्यमाशंसितं मया ॥ ५.१३२.२४ ॥
ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಶೌರ್ಯ, ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಸಂತಾನ, ಮಹತ್ವ, ಬಲ, ಓಜಸ್ಸು — ಇವುಗಳನ್ನೇ ನಾನು ಸದಾ ಹಾರೈಸಿದ್ದೇನೆ.
5.132.25
नित्यं स्वाहा स्वधा नित्यं दद्युर्मानुषदेवताः ।
दीर्घमायुर्धनं पुत्रान्सम्यगाराधिताः शुभाः ॥ ५.१३२.२५ ॥
ಸ್ವಾಹಾ ಮತ್ತು ಸ್ವಧಾ ಆಹುತಿಗಳಿಂದ ಸರಿಯಾಗಿ ಆರಾಧಿತರಾದ ಮಾನುಷ ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಧನ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರನ್ನು ನೀಡಲಿ.
5.132.26
पुत्रेष्वाशासते नित्यं पितरो दैवतानि च ।
दानमध्ययनं यज्ञः प्रजानां परिपालनम् ॥ ५.१३२.२६ ॥
ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ ಪುತ್ರರಿಂದ ಬಯಸುವುದು: ದಾನ, ಅಧ್ಯಯನ, ಯಜ್ಞ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಪರಿಪಾಲನೆ.
5.132.27
एतद्धर्ममधर्मं वा जन्मनैवाभ्यजायथाः ।
ते तु वैद्याः कुले जाता अवृत्त्या तात पीडिताः ॥ ५.१३२.२७ ॥
ಇದು ಧರ್ಮವೋ ಅಧರ್ಮವೋ, ನೀನು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ. ಮಗನೇ, ಅವರು ವೈದ್ಯ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು, ಆದರೆ ಜೀವನೋಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
5.132.28
यत्र दानपतिं शूरं क्षुधिताः पृथिवीचराः ।
प्राप्य तुष्टाः प्रतिष्ठन्ते धर्मः कोऽभ्यधिकस्ततः ॥ ५.१३२.२८ ॥
ಹಸಿದ ಭೂವಾಸಿಗಳು ದಾನಪತಿಯಾದ ಶೂರನನ್ನು ಪಡೆದು ತೃಪ್ತರಾಗಿ ನೆಲೆಸುವಲ್ಲಿ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧರ್ಮ ಯಾವುದು?
5.132.29
दानेनान्यं बलेनान्यं तथा सूनृतयाऽपरम् ।
सर्वतः प्रतिगृह्णीयाद्राज्यं प्राप्येह धार्मिकः ॥ ५.१३२.२९ ॥
ದಾನದಿಂದ ಒಂದನ್ನು, ಬಲದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು, ಮಧುರ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು — ಧಾರ್ಮಿಕನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.
5.132.30
ब्राह्मणः प्रचरेद्भैक्षं क्षत्रियः परिपालयेत् ।
वैश्यो धनार्जनं कुर्याच्छूद्रः परिचरेच्च तान् ॥ ५.१३२.३० ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಭಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು, ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ವೈಶ್ಯನು ಧನಾರ್ಜನೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಶೂದ್ರನು ಅವರಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು.
5.132.31
भैक्षं विप्रतिषिद्धं ते कृषिर्नैवोपपद्यते ।
क्षत्रियोऽसि क्षतात्राता बाहुवीर्योपजीविता ॥ ५.१३२.३१ ॥
ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವುದು ನಿನಗೆ ನಿಷಿದ್ಧ; ಕೃಷಿಯೂ ನಿನಗೆ ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನೀನು ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ಸಂಕಟಪಡುವವರ ರಕ್ಷಕ, ನಿನ್ನ ಬಾಹುಬಲದಿಂದ ಬದುಕುವವನು.
5.132.32
पित्र्यमंशं महाबाहो निमग्नं पुनरुद्धर ।
साम्ना भेदेन दानेन दण्डेनाथ नयेन वा ॥ ५.१३२.३२ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಮುಳುಗಿಹೋದ ನಿನ್ನ ಪಿತೃಭಾಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಉದ್ಧರಿಸು — ಸಾಮದಿಂದ, ಭೇದದಿಂದ, ದಾನದಿಂದ, ದಂಡದಿಂದ, ಅಥವಾ ನೀತಿಯಿಂದ.
5.132.33
इतो दुःखतरं किं नु यदहं दीनबान्धवा ।
परपिण्डमुदीक्षे वै त्वां सूत्वा मित्रनन्दन ॥ ५.१३२.३३ ॥
ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖವೇನು? ದೀನರ ಬಂಧುವಾದ ನಾನು, ನಿನ್ನನ್ನು ಹೆತ್ತು ಪರರ ಅನ್ನವನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಯಿತಲ್ಲ, ಓ ಮಿತ್ರರ ಆನಂದವೇ!
5.132.34
युध्यस्व राजधर्मेण मा निमञ्जीः पितामहान् ।
मा गमः क्षीणपुण्यस्त्वं सानुजः पापिकां गतिं ॥ ५.१३२.३४ ॥
ರಾಜಧರ್ಮದಂತೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು; ಪಿತಾಮಹರನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಬೇಡ. ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ, ನಿನ್ನ ತಮ್ಮಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಪಾಪಗತಿಗೆ ಹೋಗಬೇಡ.