مهابهاراتا · أدهيايا 5.133
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.133.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
विदुलायाश्च संवादं पुत्रस्य च परन्तप ॥ ५.१३३.१ ॥
وهنا يروي الناس أيضًا هذه الحكاية القديمة، حوار فيدولا مع ابنها، يا مُحرق الأعداء.
5.133.2
ततः श्रेयश्च भूयश्च यथावद्वक्तुमर्हसि ।
यशस्विनी मन्युमती कुले जाता विभावरी ॥ ५.१३३.२ ॥
ثم ينبغي أن تبيّني الخير كما هو، وأكثر من ذلك. وُلدت فيبهافاري، المجيدة ذات الحمية، في أسرة نبيلة.
5.133.3
क्षत्रधर्मरता दान्ता विदुला दीर्घदर्शिनी ।
विश्रुता राजसंसत्सु श्रुतवाक्या बहुश्रुता ॥ ५.१३३.३ ॥
كانت فيدولا، المكرّسة لواجب المحارب، المتحكمة في نفسها، بعيدة النظر، مشهورة في مجالس الملوك؛ تُصغى إلى كلماتها، وكانت غزيرة العلم.
5.133.4
विदुला नाम राजन्या जगर्हे पुत्रमौरसम् ।
निर्जितं सिन्धुराजेन शयानं दीनचेतसम् ॥ ५.१३३.४ ॥
وبّخت فيدولا، وهي أميرة من طبقة المحاربين، ابنها من صلبها، الذي كان راقدًا مهزومًا على يد ملك السند، منكسر النفس.
5.133.5
अनन्दन मया जात द्विषतां हर्षवर्धन ।
न मया त्वं न पित्रा च जातः क्वाभ्यागतोह्यसि ॥ ५.१३३.५ ॥
يا عديم الفرح، يا من يزيد فرح الأعداء! لم تولد مني ولا من أبيك. من أين جئت؟
5.133.6
निर्मन्युश्चाप्यसङ्ख्येयः पुरुषः क्लीबसाधनः ।
यावज्जीवं निराशोऽसि कल्याणाय धुरं वह ॥ ५.१३३.६ ॥
أنت عديم الحمية، لا قيمة لك، تعتمد على وسائل المخنثين. طوال حياتك أنت قانط؛ فاحمل النير من أجل الخير.
5.133.7
माऽऽत्मानमवमन्यस्व मैनमल्पेन बीभरः ।
मनः कृत्वा सुकल्याणं मा भैस्त्वं प्रतिसंहर ॥ ५.१३३.७ ॥
لا تحتقر نفسك، ولا تغذِّ هذا بالقليل. اجعل ذهنك نحو الخير الكامل، ولا تخف؛ فاكبح ذلك.
5.133.8
उत्तिष्ठ हे कापुरुष मा शेष्वैवं पराजितः ।
अमित्रान्नन्दयन्सर्वान्निर्मानो बन्धुशोकदः ॥ ५.१३३.८ ॥
قم أيها الجبان! لا تبقَ هكذا مغلوبًا. لا تكن من يسرّ جميع أعدائه، فاقدَ الشرف، جالبًا الحزن لذوي قرباك.
5.133.9
सुपूरा वै कुनदिका सुपूरो मुषिकाञ्जलिः ।
सुसंतोषः कापुरुषः स्वल्पकेनैव तुष्यति ॥ ५.१३३.९ ॥
الحوض الصغير يمتلئ بسهولة، وكف الفأر تمتلئ بسهولة. الجبان قانع جدًا؛ يرضى بالقليل.
5.133.10
अप्यहेरारुजन्दंष्ट्रामाश्वेव निधनं व्रज ।
अपि वा संशयं प्राप्य जीवितेऽपि पराक्रमेः ॥ ५.१३३.१० ॥
حتى وأنت تكسر أنياب الحية، فاذهب سريعًا إلى الموت؛ أو اخض المخاطرة وأظهر بسالتك حتى في الحياة.
5.133.11
अप्यरेः श्येनवच्छिद्रं पश्येस्त्वं विपरिक्रमन् ।
विवदन्वाऽथवा तूष्णीं व्योम्नीवापरिशङ्कितः ॥ ५.१३३.११ ॥
حلّق كالصقر تبحث عن ثغرة العدو؛ سواء جادلت أو صمتّ، فكن غير مُرتاب فيك كالسماء.
5.133.12
त्वमेवं प्रेतवच्छेषे कस्माद्वज्रहतो यथा ।
उत्तिष्ठ हे कापुरुष मा स्वाप्सीः शत्रुनिर्जितः ॥ ५.१३३.१२ ॥
لماذا تبقى مستلقيًا كالجثة، كأن الصاعقة ضربتك؟ قم أيها الجبان! لا تنم وقد غلبك العدو.
5.133.13
माऽस्तं गमस्त्वं कृपणो वि श्रूयस्व स्वकर्मणा ।
मा मध्ये मा जघन्ये त्वं माऽधो भूस्तिष्ठ गर्जितः ॥ ५.१३३.१३ ॥
لا تغرب كبائس؛ اشتهر بفعلك. لا تبقَ في الوسط ولا في المؤخرة ولا في الأسفل؛ قف زائرًا.
5.133.14
अलातं तिन्दुकस्येव मुहूर्तमपि हि ज्वल ।
मा तुषाग्निरिवानर्चिर्धूमायस्व जिजीविषुः ॥ ५.१३३.१४ ॥
اشتعل ولو لحظة كجمرة من شجرة التندوكا؛ لا تدخّن بلا لهب كنار القش، راغبًا في الحياة.
5.133.15
मुहूर्तं ज्वलितं श्रेयो न च धूमायितं चिरम् ।
मा ह स्म कस्यचिद्गेहे जनी राज्ञः स्वरीमृदुः ॥ ५.१३३.१५ ॥
الاشتعال لحظة خير من التدخين طويلًا. لا تجلس في بيت أحد كأم للملك، ناعمة الصوت.
5.133.16
कृत्वा मानुष्यकं कर्म सृत्वाऽऽजिं यावदुत्तमम् ।
धर्मस्यानृण्यमाप्नोति न चात्मानं विगर्हते ॥ ५.१३३.१६ ॥
من أدّى فعلًا إنسانيًا وخرج إلى المعركة حتى أسمى مبلغ، ينال براءة من دين الدهرما ولا يلوم نفسه.
5.133.17
अलब्ध्वा यदि वा लब्ध्वा नानुशोचति पण्डितः ।
आनन्तर्यं चारभते न प्राणानां धनायते ॥ ५.१३३.१७ ॥
سواء نال أو لم ينل، لا يحزن الحكيم؛ بل يبدأ المهمة التالية، ولا يعدّ أنفاسه ثروة.
5.133.18
उद्भावयस्वं वीर्यं वा तां वा गच्छ ध्रुवां गतिम् ।
धर्मं पुत्राग्रतः कृत्वा किंनिमित्तं हि जीवसि ॥ ५.१३३.१८ ॥
أظهر بأسك، أو امضِ إلى ذلك المسلك الثابت. وقد جعلت الدهرما أمام أبنائك، فلأي سبب تعيش؟
5.133.19
इष्टापूर्तं हि ते क्लीब कीर्तिश्च सकला हता ।
विच्छिन्नं भोगमूलं ते किंनिमित्तं हि जीवसि ॥ ५.१३३.१९ ॥
أيها الخصي! قد هلكت قرابينك وأعمالك الصالحة وكل مجدك، وانقطع أصل لذّاتك؛ فلأيّ سبب تعيش بعد؟
5.133.20
शत्रुर्निमञ्जता ग्राह्यो जङ्घायां प्रपतिष्यता ।
विपरिच्छिन्नमूलोऽपि न विषीदेत्कथंचन ॥ ५.१३३.२० ॥
على الغارق أن يمسك العدوّ من فخذه؛ وحتى الساقط المقطوع الجذر لا ينبغي له أن ييأس بأي حال.
5.133.21
उद्यम्य धुरमुत्कर्षेदाजानेयकतं स्मरन् ।
कुरु सत्वं च मानं च विद्धि पौरुषमात्मनः । ॥ ५.१३३.२१ ॥
ارفع النير متذكّراً فعل الجواد الأصيل فاسحبه إلى الأعلى؛ وتمسّك بالشجاعة والكرامة، واعلم أن بأسك لك.
5.133.22
उद्भावय कुलं मग्नं त्वत्कृते स्वयमेव हि ।
यस्य वृत्तं न जल्पन्ति मानवा महदद्भुतम् ॥ ५.१३३.२२ ॥
أعِد أنت رفع الأسرة التي غرقت بسببك؛ ولا تكن ممّن لا يتحدّث الناس عن سيرته العظيمة والعجيبة.
5.133.23
राशिवर्धनमात्रं स नैव स्त्री न पुनः पुमान् ।
दाने तपसि सत्ये च यस्य नोच्चरितं यशः ॥ ५.१३३.२३ ॥
إنه مجرّد مَن يزيد أكوام المال؛ لا هو امرأة ولا هو رجل، من لم يُذكَر مجده في العطاء والتقشّف والصدق.
5.133.24
विद्यायामर्थलाभे वा मातुरुच्चार एव सः ।
श्रुतेन तपसा वाऽपि श्रिया वा विक्रमेण वा ॥ ५.१३३.२४ ॥
من لم يُفلح في العلم ولا في كسب المال فهو مجرّد فضلات أمّه؛ وكذلك من لم يُعرف بالعلم أو التقشّف أو الثروة أو البأس.
5.133.25
जनान्योऽभिभवत्यन्यान्कर्मणा हि स वै पुमान् ।
न त्वेव जाल्मीं कापालीं वृत्तिमेषितुमर्हसि ॥ ५.१३३.२५ ॥
الرجل الحقيقي هو من يفوق الآخرين بأفعاله. لا ينبغي لك أن تطلب حياة وضيعة كحياة المتسول.
5.133.26
नृशंस्यामयशस्यां च दुःखां कापुरुषोचिताम् ।
यमेनमभिनन्देयुरमित्राः पुरुषं कृशम् ॥ ५.१३३.२६ ॥
هذا قاسٍ ومخزٍ ومؤلم، ولا يليق إلا بالجبناء. يفرح الأعداء برؤية رجل ضعيف كهذا.
5.133.27
लोकस्य समवज्ञातं निहीनासनवाससम् ।
अहोलाभकरं हीनमल्पजीवनमल्पकम् ॥ ५.१३३.२७ ॥
المحتقَر عند الناس، ذو مجلس وثياب وضيعة، جالب لربح قليل، حقير، قصير العمر، ضئيل.
5.133.28
नेदृशं बन्धुमासाद्य बान्धवः सुखमेधते ।
अवृत्त्यैव विपत्स्यामो वयं राष्ट्रात्प्रवासिताः ॥ ५.१३३.२८ ॥
بوجود قريب كهذا لا يزدهر الأقارب في السعادة. ومن دون رزق، منفيين من المملكة، سنهلك.
5.133.29
सर्वकामरसैर्हीनाः स्थानभ्रष्टा अकिंचनाः ।
अवल्गुकारिण सत्सु कुलवंशस्य नाशनम् ॥ ५.१३३.२९ ॥
محرومون من كل لذائذ الشهوات، ساقطون من مقامنا، مفلسون، نتصرف بما لا يليق بين الأخيار، فنكون هلاك نسل العائلة وسلالتها.
5.133.30
कलिं पुत्रप्रवादेन सञ्जय त्वामजीजनम् ।
निरमर्षं निरुत्साहं निर्वीर्यमरिनन्दनम् ॥ ५.१३३.३० ॥
يا سانجايا، تحت ستار الابن، ولدتك كالي، أي سوء الطالع: بلا غضب، بلا همة، بلا بأس، مُسرّاً للأعداء.
5.133.31
मा स्म सीमन्तिनी काचिञ्जनयेत्पुत्रमीदृशम् ।
मा धूमाय ज्वलात्यन्तमाक्रम्य जहि शात्रवान् ॥ ५.१३३.३१ ॥
فلا تلد امرأة نبيلة ابنًا مثل هذا. لا تخمد كالدخان، بل اهجم واقضِ على أعدائك.
5.133.32
ज्वल मूर्धन्यमित्राणां मुहूर्तमपि वा क्षणम् ।
एतावानेव पुरुषो यदमर्षी यदक्षमी ॥ ५.१३३.३२ ॥
اشتعل فوق رؤوس أعدائك ولو لحظة أو هنيهة. هذا وحده هو الرجل: من يغضب ولا يصفح.
5.133.33
क्षमावान्निरमर्षश्च नैव स्त्री न पुनः पुमान् ।
संतोषो वै श्रियं हन्ति तथाऽनुक्रोश एव च ॥ ५.१३३.३३ ॥
الصابر الخالي من الحقد ليس امرأة ولا رجلًا. والقناعة تهدم الثروة حقًا، وكذلك الشفقة.
5.133.34
अनुत्थानभये चोभे निरीहो नाश्रुते महत् ।
एभ्यो निकृतिपापेभ्यः प्रमुञ्चात्मानमात्मना ॥ ५.१३३.३४ ॥
فالمتقاعس الخائف من النهوض، المبتلى بالأمرين (الكسل والشفقة)، لا ينال شيئًا عظيمًا. فحرّر نفسك بقوتك الذاتية من هذه الخدع الآثمة.
5.133.35
आयसं हृदयं कृत्वा मृगयस्व पुनः स्वकम् ।
परं विषहते यस्मात्तस्मात्पुरुष उच्यते ॥ ५.१३३.३५ ॥
اجعل قلبك من حديد وابحث عن نفسك من جديد، فمن يتحمّل الآخر (العدو) يُدعى رجلًا.
5.133.36
तमाहुर्व्यर्थनामानं स्त्रीवद्य इह जीवति ।
शूरस्योर्जितसत्वस्य सिंहविक्रान्तचारिणः ॥ ५.१३३.३६ ॥
هنا يُدعى من يعيش كالمرأة صاحب الاسم الفارغ، أما البطل ذو القوة العظيمة الذي يمشي بشجاعة الأسد فهو نقيضه.
5.133.37
दिष्टभावं गतस्यापि विषये मोदते प्रजा ।
य आत्मनः प्रियमुखे हित्वा मृगयते श्रियम् ॥ ५.१३३.३७ ॥
حتى في مملكة من انقلب قدره يفرح الناس؛ أما من يترك الوجوه الحبيبة ويطلب الثروة—
5.133.38
अमात्यानामथो हर्षमादधात्यचिरेण सः ॥ ५.१३३.३८ ॥
ثم سرعان ما يُدخل السرور على الوزراء.
5.133.39
किं नु मे मामपश्यन्त्याः पृथिव्या अपि सर्वया ।
किमाभरणकृत्यं ते किं भोगैर्जीवितेन वा । ॥ ५.१३३.३९ ॥
ما فائدة زينتك، إذا كانت الأرض كلها لا تراني؟ وما فائدة المتع أو الحياة؟
5.133.40
पैरर्विहन्यमानस्य जीवितेनापि किं फलम् ।
निर्मन्युकानां ये लोका द्विषन्तस्तानवाप्नुयुः ।
ये त्वादृतात्मनां लोकाः सुहृदस्तान्व्रजन्तु नः ॥ ५.१३३.४० ॥
ما فائدة الحياة لمن يصرعه الأعداء؟ فليبلغ الحاقدون عوالم الخالين من الغضب؛ وليذهب أصدقاؤنا إلى عوالم المعتزّين بأنفسهم.
5.133.41
भृत्यैर्विहीयमानानां परपिण्डोपजीविनाम् ।
कृपणानामसत्वानां मा वृत्तिमनुवर्तिथाः ॥ ५.१३३.४१ ॥
لا تتبع سبيل البائسين الضعفاء الذين يعيشون على طعام غيرهم ويتخلى عنهم خدمهم.
5.133.42
अनु त्वां तात जीवन्तु ब्राह्मणाः सुहृदस्तथा ।
पर्यन्यमिव भूतानि देवा इव शतक्रतुम् ॥ ५.१३३.४२ ॥
يا بني العزيز، فليعش البراهمة والأصدقاء بك، كما تعيش الكائنات بالسحاب والآلهة بإندرا ذي المئة قربان.
5.133.43
यमाजीवन्ति पुरुषं सर्वभूतानि संजय ।
पक्वं द्रुममिवासाद्य तस्य जीवितमर्थवत् ॥ ५.१३३.४३ ॥
يا سنجايا، الذي تعيش عليه جميع الكائنات كما تعيش الكائنات بقرب شجرة مثمرة بالثمار الناضجة، فحياته ذات معنى.
5.133.44
यस्य शूरस्य विक्रान्तैरेधन्ते बान्धवाः सुखम् ।
त्रिदशा इव शक्रस्य साधु तस्येह जीवितम् ॥ ५.१३३.४४ ॥
فبفضل بسالة ذلك البطل يزدهر أقاربه في سعادة، كما تزدهر الآلهة بفضل إندرا، فحياته هنا حسنة.
5.133.45
स्वबाहुबलमाश्रित्य योहि जीवति मानवः ।
स लोके लभते कीर्तिं परत्र च शुभां गतिम् ॥ ५.१३३.४५ ॥
الإنسان الذي يعيش معتمدًا على قوة ذراعيه ينال الشهرة في هذه الدنيا ومصيرًا مباركًا في الآخرة.