マハーバーラタ · 章 5.134
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.134.1
अथैतस्यामवस्थायां पौरुषं हातुमिच्छसि ।
निहीनसेवितं मार्गं गमिष्यस्यचिरादिव ॥ ५.१३४.१ ॥
今このような状況で、お前は男らしい気概を捨てようとしている。卑しい者たちが歩む道へ、やがて足を踏み入れることになるだろう。
5.134.2
यो हि तेजो यथाशक्ति न कर्शयति विक्रमात् ।
क्षत्रियो जीविताकाङ्क्षी स्तेन इत्येव तं विदुः ॥ ५.१३४.२ ॥
生きることを望んで、自らの力に応じて武勇によって気概を損なわない刹帝利は、人々から盗人と見なされる。
5.134.3
अर्थवन्त्युपपन्नानि वाक्यानि गुणवन्ति च ।
नैव संप्राप्नुवन्ति त्वां मुमूर्षुमिव भेषजम् ॥ ५.१३४.३ ॥
意味深く、道理にかない、徳のある言葉さえもお前には届かない。死にゆく者に薬が効かないように。
5.134.4
सन्ति वै सिन्धुराजस्य सन्तुष्टा न तथा जनाः ।
दौर्बल्यादासते मूढा व्यसतौघपतीक्षिणः ॥ ५.१३४.४ ॥
確かに、シンドゥ王の民の中には満足していない者もいる。愚かな者たちは弱さのゆえに、災いの奔流を待ちながら座している。
5.134.5
सहायोपचितिं कृत्वा व्यवसाय्य ततस्ततः ।
अनुदुष्येयुरपरे पश्यन्तस्तव पौरुषम् ॥ ५.१३४.५ ॥
味方を集め、あちこちで組織を作ったうえで、他の者たちはお前の男らしい武勇を見て、お前に背くだろう。
5.134.6
तैः कृत्वा सह संघातं गिरिदुर्गालयं चर ।
काले व्यसनमाकाङ्क्षन्नैवायमजरामरः ॥ ५.१३४.६ ॥
彼らと同盟を結び、山の砦に住んで、時を待ち災いを狙え。この者は老いも死もない者ではないのだから。
5.134.7
सञ्जयो नामतश्च त्वं न च पश्यामि तत्त्वयि ।
अन्वर्थनामा भव मे पुत्र मा व्यर्थनामकः ॥ ५.१३४.७ ॥
お前はサンジャヤという名だが、お前にそれは見えない。息子よ、名に相応しくあれ、意味のない名の者になるな。
5.134.8
सम्यग्दृष्टिर्महाप्राज्ञो बालं त्वां ब्राह्मणोऽब्रवीत् ।
अयं प्राप्य महत्कृच्छ्रं पुनर्वृद्धिं गमिष्यति ॥ ५.१३४.८ ॥
正しい見識と大いなる智慧を持つバラモンは、幼いお前についてこう言った。「この者は大きな困難に遭いながらも、再び繁栄に至るだろう。」
5.134.9
तस्य स्मरन्ती वचनमाशंसे विजयं तव ।
तस्मात्तात ब्रवीमि त्वां वक्ष्यामि च पुनःपुनः ॥ ५.१३४.९ ॥
彼の言葉を思い出しながら、私はお前の勝利を願う。それゆえ、愛しい息子よ、私はお前に語り、幾度も語るだろう。
5.134.10
यस्य ह्यर्थाभिनिर्वृत्तौ भवन्त्याप्यायिताः परे ।
तस्यार्थसिद्धिर्नियता नयेष्वर्थानुसारिणः ॥ ५.१३४.१० ॥
その者の目的の達成によって他の者も力づけられる者には、政策に従って目的に従う者に、目的の成就は必ず訪れる。
5.134.11
समृद्धिरसमृद्धिर्वा पूर्वेषां मम सञ्जय ।
एवं विद्वान्युद्धमना भव मा प्रत्युपाहरः ॥ ५.१३४.११ ॥
サンジャヤよ、我が祖先の繁栄であれ衰微であれ、それを知って心を戦いに向けよ。退いてはならない。
5.134.12
नातः पापीयसीं कांचिदवस्थां शम्बरोऽब्रवीत् ।
यत्र नैवाद्य न प्रातर्भोजनं प्रतिदृश्यते ॥ ५.१३४.१२ ॥
シャンバラは言った。これより悪い状態はない、今日も明朝も食べ物が見えない状態は、と。
5.134.13
पतिपुत्रवधादेतत्परमं दुःखमब्रवीत् ।
दारिद्र्यमिति यत्प्रोक्तं पर्यायमरणं हि तत् ॥ ५.१३४.१३ ॥
夫と息子を殺されるよりも大きな苦しみだと彼女は言った。貧窮と呼ばれるものは、実は一種の死なのである。
5.134.14
अहं महाकुले जाता ह्रदाद्ध्रदमिवागता ।
ईश्वरी सर्वकल्याणी भर्त्रा परमपूजिता ॥ ५.१३४.१४ ॥
私は名門の家に生まれ、一つの湖から別の湖へ移るようにやって来た。女主人として、すべてに吉祥で、夫に大いに敬われた。
5.134.15
महार्हमाल्याभरणां सुमृष्टाम्बरवाससम् ।
पुरा हृष्टः सुहृद्वर्गो मामपश्यत्सुहृद्गताम् ॥ ५.१३४.१५ ॥
以前、高価な花輪と装身具で飾り、磨かれた美しい衣服をまとって友人のもとへ行くと、友人たちは喜んで私を見たものだった。
5.134.16
यदा मां चैव भार्यां च द्रष्टासि भृशदुर्बलाम् ।
न तदा जीवितेनार्थो भविता तव सञ्जय ॥ ५.१३४.१६ ॥
サンジャヤよ、あなたが私とあなたの妻のひどく衰弱した姿を見るとき、そのときあなたには生きる目的がなくなるだろう。
5.134.17
दासकर्मकरान्भृत्यानाचार्यर्त्विक्पुरोहितान् ।
अवृत्त्याऽस्मान्प्रजहतो दृष्ट्वा किं जीवितेन ते ॥ ५.१३४.१७ ॥
生計の途絶えによって、私たちが使用人や師、祭官、家の祭司たちを手放していくのを見るなら、あなたの命に何の益があろうか。
5.134.18
यदि कृत्यं न पश्यामि तवाद्याहं यथा पुरा ।
श्लाघनीयं यशस्यं च का शान्तिर्हृदयस्य मे ॥ ५.१३४.१८ ॥
今日、以前のように、称賛に値し名誉をもたらす義務があなたに見られないならば、私の心にどんな安らぎがあろうか。
5.134.19
नेति चेद्ब्राह्मणं ब्रूयां दीर्येत हृदयं मम ।
न ह्यद न च मे भर्ता नेति ब्राह्मणमुक्तवान् ॥ ५.१३४.१९ ॥
もしバラモンに「いいえ」と言えば、私の心は張り裂けるでしょう。今日、私には息子もなく夫もなく、そしてバラモンに「いいえ」と言われたことも一度もありません。
5.134.20
वयमाश्रयणीयाः स्म न श्रोतारः परस्य च ।
अन्यमासाद्य जीवन्ती परित्यक्ष्यामि जीवितम् ॥ ५.१३४.२० ॥
私たちは頼られるべき者であり、他人の言いなりになる者ではありません。他人に身を寄せて生きるくらいなら、私は命を捨てましょう。
5.134.21
अपारे भव नः पारमप्लवे भव नः प्लवः ।
कुरुष्व स्थानमस्थाने मृतान्सञ्जीवयस्व नः ॥ ५.१३४.२१ ॥
果てしない所で私たちの岸となり、舟のない所で私たちの舟となってください。場所ならざる所を場所とし、死んだも同然の私たちを蘇らせてください。
5.134.22
सर्वे ते शत्रवः शक्या न चेञ्जीवितुमर्हसि ।
अथ चेदीदृशीं वृत्तिं क्लीबामभ्युपपद्यसे ॥ ५.१३४.२२ ॥
あなたが生きたいのなら、敵はすべて打ち破ることができ、そうすべきです。しかしその代わりに、このような臆病な生き方を選ぶのなら、
5.134.23
निर्विण्णात्मा हतमना मुञ्चैतां पापजीविकाम् ।
एकशत्रुवधेनैव शूरो गच्छति विश्रुतिम् ॥ ५.१३४.२३ ॥
意気消沈し、気力を失ってこの罪深い生き方を捨てなさい。ただ一人の敵を討つだけでも、勇士は名声を得るのです。
5.134.24
इन्द्रो वृत्रवधेनैव महेन्द्रः समपद्यत ।
माहेन्द्रं च ग्रहं लेभे लोकानां चेश्वरोऽभवत् ॥ ५.१३४.२४ ॥
ヴリトラを殺したことによって、インドラはマヘーンドラとなった。彼はマヘーンドラの位を得て、諸世界の主となった。
5.134.25
नाम विश्राव्य वै शङ्ख्ये शत्रूनाहूय दंशितान् ।
सेनाग्रं चापि विद्राव्य हत्वा वा पुरुषं वरम् ॥ ५.१३४.२५ ॥
戦場で名を名乗り、武装した敵を呼び出し、軍の先鋒を追い散らし、あるいは優れた人物を殺して──
5.134.26
यदैव लभते वीरः सुयुद्धेन महद्यशः ।
तदैव प्रव्यथन्तेऽस्य शत्रवो विनमन्ति च ॥ ५.१३४.२६ ॥
勇士が良き戦いによって大いなる名声を得るとき、その敵は動揺し、頭を垂れる。
5.134.27
त्यक्त्वात्मानं रणे दक्षं शूरं कापुरुषा जनाः ।
अवशास्तर्पयन्ति स्म सर्वकामसमृद्धिभिः ॥ ५.१३४.२७ ॥
戦場で命を捨てた熟練の勇士を、臆病者たちは無力ゆえに、あらゆる願望の豊かさで満たし称える。
5.134.28
राज्यं चाप्युग्रवि भ्रंशं संशयो जीवितस्य वा ।
न लब्धस्य हि शत्रोर्वै शेषं कुर्वन्ति साधवः ॥ ५.१३४.२८ ॥
王国が恐ろしく失われ、あるいは命が危うくなっても、善人は捕らえた敵に何も残さない。
5.134.29
स्वर्गद्वारोपमं राज्यमथवाप्यमृतोपमम् ।
रुद्धमेकायनं मत्वा पतोल्मुक इवारिषु ॥ ५.१३४.२९ ॥
天の門や甘露のような王国を、敵の中に落ちる松明のように、唯一の道と見なして堅く守るべし。
5.134.30
जहि शत्रून्रणे राजन्स्वधर्मनुपालय ।
मा त्वा दृशं सुकृपणं शत्रूणां भयवर्धनम् ॥ ५.१३४.३० ॥
王よ、戦場で敵を討ち、自らの本分を守れ。敵の恐怖を増す哀れな姿を、彼らに見せてはならない。
5.134.31
अस्मदीयैश्च शोचिद्भिर्नदद्भिश्च परैर्वृतम् ।
अपि त्वां नानुपश्येयं दीनाद्दीनमिवास्थितम् ॥ ५.१३४.३१ ॥
我が方の者が嘆き、敵が吠え立てる中で、あなたが囲まれ、弱者の中の弱者のように立っているのを、私が見ることのありませんように。
5.134.32
हृप्य सौवीरकन्याभिः श्लाघस्वार्थैर्यथा पुरा ।
मा च सैन्धवकन्यानामवसन्नो वशं गमः ॥ ५.१३४.३२ ॥
ソーヴィーラの娘たちと喜び、以前のように富を誇れ。しかし意気消沈してシンドゥの娘たちの支配に陥ってはならない。
5.134.33
युवा रूपेण संपन्नो विद्ययाभिजनेन च ।
यत्त्वादृशो विकुर्वीत यशस्वी लोकविश्रुतः ॥ ५.१३४.३३ ॥
あなたのような若者は、美貌、学識、高貴な生まれに恵まれ、名声高く世に知られているのに、そのように振る舞うものでしょうか。
5.134.34
अधुर्यवच्च वोढव्ये मन्ये मरणमेव तत् ।
यदि त्वामनुपश्यामि परस्य प्रियवादिनम् ॥ ५.१३४.३४ ॥
もしあなたが他人に気に入られるように心地よく語るのを見たなら、私はそれを死そのものとみなします。軛を負うに適さない牛のように。
5.134.35
पृष्ठतोऽनुव्रजन्तं वा का शान्तिर्हृदयस्य मे ।
नास्मिञ्जातु कुले जातो गच्छेद्योन्यस्य पृष्ठतः । ॥ ५.१३४.३५ ॥
あなたが他人の後ろについて行くのを見て、どうして私の心は安らぐでしょうか。この家系に生まれた者は決して他人の後に従いません。
5.134.36
न त्वं परस्यानुचरस्तात जीवितुमर्हसि ।
अहं हि क्षत्रहृदयं वेद यत्परिशाश्वतम् ॥ ५.१३४.३६ ॥
わが子よ、あなたは他人の従者として生きるにふさわしくありません。私は戦士の心が永遠にそうであることを知っています。
5.134.37
पूर्वैः पूर्वतरैः प्रोक्तं परैः परतरैरपि ।
शाश्वतं चाव्ययं चैव प्रजापतिविनिर्मितम् ॥ ५.१३४.३७ ॥
先人たちとさらに先の人々、後の人々とさらに後の人々によって説かれたものであり、永遠で不滅、主なる生き物の主（プラジャーパティ）によって造られたものである。
5.134.38
यो वै कश्चिदिहाजातः क्षत्रियः क्षत्रधर्मवित् ।
भयाद्वृत्तिसमीक्षो वा न नमेदिह कस्यचित् ॥ ५.१३४.३८ ॥
この世に生まれた、クシャトリヤの法を知るいかなる王族も、恐れからでも生計を考えてでも、ここで誰かに頭を下げてはならない。
5.134.39
उद्यच्छेदेव न नमेदुद्यमो ह्येव पौरुषम् ।
अप्यपर्वणि भज्येत न नमेतेह कस्यचित् ॥ ५.१३४.३९ ॥
立ち上がるべきで、頭を下げてはならない。努力こそが男らしさだからである。不都合な時に関節で折れようとも、ここで誰かに頭を下げてはならない。
5.134.40
मातङ्गो मत्त इव च परीयात्स महामनाः ।
ब्राह्मणेभ्यो नमेन्नित्यं धर्मायैव च सञ्जय ॥ ५.१३४.४० ॥
そのような大度の人は、狂象のように歩むがよい。そして常にただ法のためにバラモンに頭を下げるがよい、サンジャヤよ。
5.134.41
नियच्छन्नितरान्वर्णान्विनिघ्नन्सर्वदुष्कृतः ।
ससहायोऽसहायो वा यावज्जीवं तथा भवेत् ॥ ५.१३४.४१ ॥
他の階級を抑制し、あらゆる悪行者を打ち倒し、味方があってもなくても、生きている限りそうあるべきである。