മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.134
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.134.1
अथैतस्यामवस्थायां पौरुषं हातुमिच्छसि ।
निहीनसेवितं मार्गं गमिष्यस्यचिरादिव ॥ ५.१३४.१ ॥
ഇപ്പോൾ ഈ അവസ്ഥയിൽ നീ പൗരുഷത്തെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നീചരസേവിതമായ മാർഗ്ഗത്തിൽ നീ ഉടൻ സഞ്ചരിക്കും.
5.134.2
यो हि तेजो यथाशक्ति न कर्शयति विक्रमात् ।
क्षत्रियो जीविताकाङ्क्षी स्तेन इत्येव तं विदुः ॥ ५.१३४.२ ॥
ജീവിതമോഹത്താൽ തന്റെ ശക്തിക്കൊത്ത് പരാക്രമത്തിലൂടെ തേജസ്സ് ക്ഷയിപ്പിക്കാത്ത ക്ഷത്രിയനെ ജനങ്ങൾ കള്ളനെന്നു തന്നെ വിളിക്കും.
5.134.3
अर्थवन्त्युपपन्नानि वाक्यानि गुणवन्ति च ।
नैव संप्राप्नुवन्ति त्वां मुमूर्षुमिव भेषजम् ॥ ५.१३४.३ ॥
അർത്ഥവത്തും യുക്തവും ഗുണവത്തുമായ വാക്കുകളും നിന്നിൽ എത്തുന്നില്ല; മരണാസന്നന് ഔഷധം എത്താത്തതുപോലെ.
5.134.4
सन्ति वै सिन्धुराजस्य सन्तुष्टा न तथा जनाः ।
दौर्बल्यादासते मूढा व्यसतौघपतीक्षिणः ॥ ५.१३४.४ ॥
സിന്ധുരാജാവിന്റെ ജനങ്ങൾ അങ്ങനെ സന്തുഷ്ടരല്ല; മൂഢന്മാർ ദൗർബല്യത്താൽ വിപത്തിന്റെ പ്രവാഹം കാത്ത് ഇരിക്കുന്നു.
5.134.5
सहायोपचितिं कृत्वा व्यवसाय्य ततस्ततः ।
अनुदुष्येयुरपरे पश्यन्तस्तव पौरुषम् ॥ ५.१३४.५ ॥
സഹായികളെ സമാഹരിച്ചും പലയിടത്തും സംഘടിപ്പിച്ചും, മറ്റുള്ളവർ നിന്റെ പൗരുഷം കണ്ട് നിനക്കെതിരെ തിരിയും.
5.134.6
तैः कृत्वा सह संघातं गिरिदुर्गालयं चर ।
काले व्यसनमाकाङ्क्षन्नैवायमजरामरः ॥ ५.१३४.६ ॥
അവരോടു സഖ്യമുണ്ടാക്കി മലക്കോട്ടയിൽ വസിക്കുക; ഉചിതകാലത്ത് വിപത്ത് പ്രതീക്ഷിക്കുക; ഇവൻ ജരാമരണമില്ലാത്തവനല്ല.
5.134.7
सञ्जयो नामतश्च त्वं न च पश्यामि तत्त्वयि ।
अन्वर्थनामा भव मे पुत्र मा व्यर्थनामकः ॥ ५.१३४.७ ॥
നീ പേരിൽ സഞ്ജയനാണ്, പക്ഷേ നിന്നിൽ അത് ഞാൻ കാണുന്നില്ല. മകനേ, നിന്റെ പേരിന് അർഥം നൽകുന്നവനാകൂ; അർഥശൂന്യമായ പേരുള്ളവനാകരുത്.
5.134.8
सम्यग्दृष्टिर्महाप्राज्ञो बालं त्वां ब्राह्मणोऽब्रवीत् ।
अयं प्राप्य महत्कृच्छ्रं पुनर्वृद्धिं गमिष्यति ॥ ५.१३४.८ ॥
ശരിയായ ദൃഷ്ടിയും മഹാജ്ഞാനവുമുള്ള ബ്രാഹ്മണൻ നിന്നെ ബാലനായി കണ്ട് പറഞ്ഞു: 'ഇവൻ വലിയ കഷ്ടത്തിലാണ്ടാലും വീണ്ടും അഭിവൃദ്ധി നേടും.'
5.134.9
तस्य स्मरन्ती वचनमाशंसे विजयं तव ।
तस्मात्तात ब्रवीमि त्वां वक्ष्यामि च पुनःपुनः ॥ ५.१३४.९ ॥
അവന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്തുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്റെ വിജയത്തെ ആശിക്കുന്നു. അതിനാൽ പ്രിയ മകനേ, ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു, വീണ്ടും വീണ്ടും പറയും.
5.134.10
यस्य ह्यर्थाभिनिर्वृत्तौ भवन्त्याप्यायिताः परे ।
तस्यार्थसिद्धिर्नियता नयेष्वर्थानुसारिणः ॥ ५.१३४.१० ॥
ആരുടെ ലക്ഷ്യസാധനയിൽ മറ്റുള്ളവരും പുഷ്ടി നേടുന്നുവോ, അവന് നീതികളെ പിന്തുടർന്ന് ലക്ഷ്യസിദ്ധി നിശ്ചയമാണ്.
5.134.11
समृद्धिरसमृद्धिर्वा पूर्वेषां मम सञ्जय ।
एवं विद्वान्युद्धमना भव मा प्रत्युपाहरः ॥ ५.१३४.११ ॥
സഞ്ജയാ, എന്റെ പൂർവ്വികരുടെ സമൃദ്ധിയോ അസമൃദ്ധിയോ ആയാലും, ഇത് അറിഞ്ഞ് യുദ്ധത്തിൽ മനസ്സുറപ്പിക്കൂ; പിന്മാറരുത്.
5.134.12
नातः पापीयसीं कांचिदवस्थां शम्बरोऽब्रवीत् ।
यत्र नैवाद्य न प्रातर्भोजनं प्रतिदृश्यते ॥ ५.१३४.१२ ॥
ഇതിനെക്കാൾ പാപകരമായ മറ്റൊരവസ്ഥയില്ലെന്ന് ശംബരൻ പറഞ്ഞു; അവിടെ ഇന്നും നാളെ രാവിലെയും ഭക്ഷണം കാണാനില്ല.
5.134.13
पतिपुत्रवधादेतत्परमं दुःखमब्रवीत् ।
दारिद्र्यमिति यत्प्रोक्तं पर्यायमरणं हि तत् ॥ ५.१३४.१३ ॥
ഭർത്താവിന്റെയും മകന്റെയും വധത്തേക്കാൾ വലിയ ദുഃഖമാണിതെന്ന് അവൾ പറഞ്ഞു. ദാരിദ്ര്യം എന്ന് പറയുന്നത് ഒരുതരം മരണം തന്നെയാണ്.
5.134.14
अहं महाकुले जाता ह्रदाद्ध्रदमिवागता ।
ईश्वरी सर्वकल्याणी भर्त्रा परमपूजिता ॥ ५.१३४.१४ ॥
ഞാൻ മഹാകുലത്തിൽ ജനിച്ചു; ഒരു കുളത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു കുളത്തിലേക്ക് വന്നതുപോലെ വന്നു. ഈശ്വരിയും സർവമംഗളയുമായ ഞാൻ ഭർത്താവിനാൽ അത്യധികം ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
5.134.15
महार्हमाल्याभरणां सुमृष्टाम्बरवाससम् ।
पुरा हृष्टः सुहृद्वर्गो मामपश्यत्सुहृद्गताम् ॥ ५.१३४.१५ ॥
മുമ്പ് വിലയേറിയ മാലകളും ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ്, നന്നായി മിനുക്കിയ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച്, സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഇടയിൽ വന്നപ്പോൾ സുഹൃദ്‌വൃന്ദം സന്തോഷത്തോടെ എന്നെ കണ്ടു.
5.134.16
यदा मां चैव भार्यां च द्रष्टासि भृशदुर्बलाम् ।
न तदा जीवितेनार्थो भविता तव सञ्जय ॥ ५.१३४.१६ ॥
സഞ്ജയാ, എന്നെയും നിന്റെ ഭാര്യയെയും അത്യധികം ക്ഷീണിച്ചവരായി നീ കാണുമ്പോൾ, അപ്പോൾ നിനക്ക് ജീവിതംകൊണ്ട് ഒരു പ്രയോജനവും ഉണ്ടാകില്ല.
5.134.17
दासकर्मकरान्भृत्यानाचार्यर्त्विक्पुरोहितान् ।
अवृत्त्याऽस्मान्प्रजहतो दृष्ट्वा किं जीवितेन ते ॥ ५.१३४.१७ ॥
ജീവനോപാധിയില്ലാതെ ഞങ്ങൾ അടിമപ്പണി ചെയ്യുന്ന ഭൃത്യന്മാരെയും ആചാര്യന്മാരെയും ഋത്വിക്കുകളെയും പുരോഹിതന്മാരെയും ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് നീ കണ്ടാൽ, നിനക്ക് ജീവിതംകൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം?
5.134.18
यदि कृत्यं न पश्यामि तवाद्याहं यथा पुरा ।
श्लाघनीयं यशस्यं च का शान्तिर्हृदयस्य मे ॥ ५.१३४.१८ ॥
മുമ്പത്തെപ്പോലെ ഇന്ന് നിന്നിൽ പ്രശംസനീയവും യശസ്സ് നൽകുന്നതുമായ കർത്തവ്യം ഞാൻ കാണുന്നില്ലെങ്കിൽ, എന്റെ ഹൃദയത്തിന് എന്ത് ശാന്തി?
5.134.19
नेति चेद्ब्राह्मणं ब्रूयां दीर्येत हृदयं मम ।
न ह्यद न च मे भर्ता नेति ब्राह्मणमुक्तवान् ॥ ५.१३४.१९ ॥
ഞാൻ ബ്രാഹ്മണനോട് 'ഇല്ല' എന്ന് പറഞ്ഞാൽ എന്റെ ഹൃദയം പിളർന്നുപോകും. ഇന്ന് എനിക്ക് പുത്രനുമില്ല, ഭർത്താവുമില്ല; ബ്രാഹ്മണനോട് 'ഇല്ല' എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുമില്ല.
5.134.20
वयमाश्रयणीयाः स्म न श्रोतारः परस्य च ।
अन्यमासाद्य जीवन्ती परित्यक्ष्यामि जीवितम् ॥ ५.१३४.२० ॥
ഞങ്ങൾ ആശ്രയം നൽകേണ്ടവരാണ്; മറ്റൊരാളുടെ വാക്ക് കേൾക്കുന്നവരല്ല. മറ്റൊരാളെ അഭയം തേടി ജീവിക്കുന്നതിനെക്കാൾ ഞാൻ ജീവൻ ത്യജിക്കും.
5.134.21
अपारे भव नः पारमप्लवे भव नः प्लवः ।
कुरुष्व स्थानमस्थाने मृतान्सञ्जीवयस्व नः ॥ ५.१३४.२१ ॥
അതിരില്ലാത്തിടത്ത് ഞങ്ങൾക്ക് കരയായിരിക്കൂ; തോണിയില്ലാത്തിടത്ത് ഞങ്ങൾക്ക് തോണിയായിരിക്കൂ. അനുചിതസ്ഥാനത്തെ ഉചിതസ്ഥാനമാക്കൂ; മരിച്ചവരായ ഞങ്ങളെ വീണ്ടും ജീവിപ്പിക്കൂ.
5.134.22
सर्वे ते शत्रवः शक्या न चेञ्जीवितुमर्हसि ।
अथ चेदीदृशीं वृत्तिं क्लीबामभ्युपपद्यसे ॥ ५.१३४.२२ ॥
നിന്റെ ശത്രുക്കളെയെല്ലാം ജയിക്കാൻ സാധിക്കും; നീ ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അങ്ങനെ ചെയ്യണം. അതിനുപകരം നീ ഇത്തരം ഭീരുത്വമുള്ള ജീവിതം സ്വീകരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ,
5.134.23
निर्विण्णात्मा हतमना मुञ्चैतां पापजीविकाम् ।
एकशत्रुवधेनैव शूरो गच्छति विश्रुतिम् ॥ ५.१३४.२३ ॥
നിരാശമനസ്സോടെയും തകർന്ന മനോബലത്തോടെയും ഈ പാപജീവിതം ഉപേക്ഷിക്കൂ. ഒരു ശത്രുവിനെ വധിച്ചാൽത്തന്നെ വീരൻ പ്രശസ്തി നേടുന്നു.
5.134.24
इन्द्रो वृत्रवधेनैव महेन्द्रः समपद्यत ।
माहेन्द्रं च ग्रहं लेभे लोकानां चेश्वरोऽभवत् ॥ ५.१३४.२४ ॥
വൃത്രനെ വധിച്ചതിനാലാണ് ഇന്ദ്രൻ മഹേന്ദ്രനായത്. അദ്ദേഹം മഹേന്ദ്രപദവി നേടി ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയായി.
5.134.25
नाम विश्राव्य वै शङ्ख्ये शत्रूनाहूय दंशितान् ।
सेनाग्रं चापि विद्राव्य हत्वा वा पुरुषं वरम् ॥ ५.१३४.२५ ॥
യുദ്ധഭൂമിയിൽ പേര് വിളംബരം ചെയ്ത്, കവചധാരികളായ ശത്രുക്കളെ വിളിച്ച്, സേനയുടെ മുൻനിര ഓടിച്ച്, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ശ്രേഷ്ഠപുരുഷനെ വധിച്ച്—
5.134.26
यदैव लभते वीरः सुयुद्धेन महद्यशः ।
तदैव प्रव्यथन्तेऽस्य शत्रवो विनमन्ति च ॥ ५.१३४.२६ ॥
വീരൻ നല്ല യുദ്ധത്താൽ മഹത്തായ യശസ്സ് നേടുമ്പോൾത്തന്നെ, അവന്റെ ശത്രുക്കൾ വിറച്ച് തലകുനിക്കുന്നു.
5.134.27
त्यक्त्वात्मानं रणे दक्षं शूरं कापुरुषा जनाः ।
अवशास्तर्पयन्ति स्म सर्वकामसमृद्धिभिः ॥ ५.१३४.२७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ജീവൻ ത്യജിച്ച സമർത്ഥനായ ശൂരനെ, ഭീരുക്കളായ ജനങ്ങൾ നിസ്സഹായരായി എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളുടെയും സമൃദ്ധികൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
5.134.28
राज्यं चाप्युग्रवि भ्रंशं संशयो जीवितस्य वा ।
न लब्धस्य हि शत्रोर्वै शेषं कुर्वन्ति साधवः ॥ ५.१३४.२८ ॥
രാജ്യം ഭയങ്കരമായി നഷ്ടപ്പെട്ടാലും, അല്ലെങ്കിൽ ജീവൻ അപകടത്തിലായാലും, സജ്ജനങ്ങൾ കീഴടക്കിയ ശത്രുവിൽ ഒന്നും ശേഷിപ്പിക്കുന്നില്ല.
5.134.29
स्वर्गद्वारोपमं राज्यमथवाप्यमृतोपमम् ।
रुद्धमेकायनं मत्वा पतोल्मुक इवारिषु ॥ ५.१३४.२९ ॥
സ്വർഗ്ഗവാതിലിനു സമമായ, അല്ലെങ്കിൽ അമൃതിനു സമമായ രാജ്യത്തെ, ശത്രുക്കളുടെ ഇടയിൽ വീഴുന്ന ഉൽക്കപോലെ, ഏകമാർഗ്ഗമായി കരുതി തടയണം.
5.134.30
जहि शत्रून्रणे राजन्स्वधर्मनुपालय ।
मा त्वा दृशं सुकृपणं शत्रूणां भयवर्धनम् ॥ ५.१३४.३० ॥
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ വധിക്കൂ; നിന്റെ സ്വധർമ്മം പാലിക്കൂ; ശത്രുക്കളുടെ ഭയം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന അതിദീനനായി നിന്നെ അവർ കാണരുത്.
5.134.31
अस्मदीयैश्च शोचिद्भिर्नदद्भिश्च परैर्वृतम् ।
अपि त्वां नानुपश्येयं दीनाद्दीनमिवास्थितम् ॥ ५.१३४.३१ ॥
നമ്മുടെ ആളുകൾ ദുഃഖിക്കുകയും ശത്രുക്കൾ ആർക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ നീ വളയപ്പെട്ട്, ദീനരിൽ ദീനനെപ്പോലെ നിൽക്കുന്നത് ഞാൻ ഒരിക്കലും കാണാതിരിക്കട്ടെ.
5.134.32
हृप्य सौवीरकन्याभिः श्लाघस्वार्थैर्यथा पुरा ।
मा च सैन्धवकन्यानामवसन्नो वशं गमः ॥ ५.१३४.३२ ॥
സൗവീര കന്യകമാരോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുക, മുൻപത്തെപ്പോലെ സമ്പത്തിൽ അഭിമാനിക്കുക; എന്നാൽ തളർന്ന് സൈന്ധവ കന്യകമാരുടെ വശത്തിൽ വീഴരുത്.
5.134.33
युवा रूपेण संपन्नो विद्ययाभिजनेन च ।
यत्त्वादृशो विकुर्वीत यशस्वी लोकविश्रुतः ॥ ५.१३४.३३ ॥
നിന്നെപ്പോലൊരു യുവാവ്, രൂപം, വിദ്യ, ഉത്തമകുലം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നൻ, യശസ്വി, ലോകപ്രസിദ്ധൻ — അങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുമോ?
5.134.34
अधुर्यवच्च वोढव्ये मन्ये मरणमेव तत् ।
यदि त्वामनुपश्यामि परस्य प्रियवादिनम् ॥ ५.१३४.३४ ॥
മറ്റൊരാൾക്ക് പ്രിയം പറയുന്നവനായി നിന്നെ ഞാൻ കണ്ടാൽ, അത് മരണമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതും — ഭാരം ചുമക്കാൻ യോഗ്യമല്ലാത്ത കാളയെപ്പോലെ.
5.134.35
पृष्ठतोऽनुव्रजन्तं वा का शान्तिर्हृदयस्य मे ।
नास्मिञ्जातु कुले जातो गच्छेद्योन्यस्य पृष्ठतः । ॥ ५.१३४.३५ ॥
പിന്നിൽ പിന്തുടർന്ന് പോകുന്ന നിന്നെ കണ്ടാൽ എന്റെ ഹൃദയത്തിന് എന്ത് ശാന്തി? ഈ കുലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ ഒരിക്കലും മറ്റൊരാളുടെ പിന്നാലെ പോകുകയില്ല.
5.134.36
न त्वं परस्यानुचरस्तात जीवितुमर्हसि ।
अहं हि क्षत्रहृदयं वेद यत्परिशाश्वतम् ॥ ५.१३४.३६ ॥
പ്രിയ മകനേ, നീ മറ്റൊരാളുടെ അനുചരനായി ജീവിക്കാൻ യോഗ്യനല്ല. ക്ഷത്രിയ ഹൃദയം എന്നും അങ്ങനെയാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു.
5.134.37
पूर्वैः पूर्वतरैः प्रोक्तं परैः परतरैरपि ।
शाश्वतं चाव्ययं चैव प्रजापतिविनिर्मितम् ॥ ५.१३४.३७ ॥
മുൻഗാമികളും അവർക്കും മുൻപുള്ളവരും, പിൻഗാമികളും അവർക്കും പിന്നിലുള്ളവരും ഇത് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; ഇത് ശാശ്വതവും അവ്യയവും പ്രജാപതി സൃഷ്ടിച്ചതുമാണ്.
5.134.38
यो वै कश्चिदिहाजातः क्षत्रियः क्षत्रधर्मवित् ।
भयाद्वृत्तिसमीक्षो वा न नमेदिह कस्यचित् ॥ ५.१३४.३८ ॥
ഈ ലോകത്ത് ജനിച്ച ഏതൊരു ക്ഷത്രിയനും, ക്ഷാത്രധർമ്മം അറിയുന്നവനായിരിക്കെ, ഭയത്താലോ ജീവനോപാധി കണക്കാക്കിയോ ഇവിടെ ആർക്കും വണങ്ങരുത്.
5.134.39
उद्यच्छेदेव न नमेदुद्यमो ह्येव पौरुषम् ।
अप्यपर्वणि भज्येत न नमेतेह कस्यचित् ॥ ५.१३४.३९ ॥
ഉയർന്നു നിൽക്കണം, വണങ്ങരുത്; പരിശ്രമമാണ് പൗരുഷം. ഒരു സന്ധിയിൽത്തന്നെ ഒടിഞ്ഞാലും ഇവിടെ ആർക്കും വണങ്ങരുത്.
5.134.40
मातङ्गो मत्त इव च परीयात्स महामनाः ।
ब्राह्मणेभ्यो नमेन्नित्यं धर्मायैव च सञ्जय ॥ ५.१३४.४० ॥
മദിച്ച ആനയെപ്പോലെ ആ മഹാമനസ്കൻ സഞ്ചരിക്കണം; ബ്രാഹ്മണർക്ക് എന്നും ധർമ്മത്തിനായി മാത്രമേ വണങ്ങാവൂ — സഞ്ജയാ.
5.134.41
नियच्छन्नितरान्वर्णान्विनिघ्नन्सर्वदुष्कृतः ।
ससहायोऽसहायो वा यावज्जीवं तथा भवेत् ॥ ५.१३४.४१ ॥
മറ്റു വർണ്ണങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചും എല്ലാ ദുഷ്കർമ്മികളെയും ശിക്ഷിച്ചും, സഹായികളോടൊപ്പമോ തനിച്ചോ, ജീവിതകാലം മുഴുവൻ അങ്ങനെത്തന്നെ ആയിരിക്കണം.