ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.134
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.134.1
अथैतस्यामवस्थायां पौरुषं हातुमिच्छसि ।
निहीनसेवितं मार्गं गमिष्यस्यचिरादिव ॥ ५.१३४.१ ॥
ଏବେ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମେ ପୌରୁଷ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ; ନୀଚମାନଙ୍କ ସେବିତ ପଥରେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିବ।
5.134.2
यो हि तेजो यथाशक्ति न कर्शयति विक्रमात् ।
क्षत्रियो जीविताकाङ्क्षी स्तेन इत्येव तं विदुः ॥ ५.१३४.२ ॥
ଯେଉଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜୀବନର ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପରାକ୍ରମରେ ନିଜ ତେଜ କ୍ଷୀଣ କରେ ନାହିଁ, ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଚୋର ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
5.134.3
अर्थवन्त्युपपन्नानि वाक्यानि गुणवन्ति च ।
नैव संप्राप्नुवन्ति त्वां मुमूर्षुमिव भेषजम् ॥ ५.१३४.३ ॥
ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଓ ଗୁଣବାନ ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚୁ ନାହିଁ, ଯେପରି ମୃତ୍ୟୁପଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଖରେ ଔଷଧ ପହଞ୍ଚେ ନାହିଁ।
5.134.4
सन्ति वै सिन्धुराजस्य सन्तुष्टा न तथा जनाः ।
दौर्बल्यादासते मूढा व्यसतौघपतीक्षिणः ॥ ५.१३४.४ ॥
ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କ ଲୋକେ ସେପରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନୁହନ୍ତି; ମୂଢ଼ମାନେ ଦୁର୍ବଳତାରୁ ବିପଦର ସ୍ରୋତ ଅପେକ୍ଷା କରି ବସିଛନ୍ତି।
5.134.5
सहायोपचितिं कृत्वा व्यवसाय्य ततस्ततः ।
अनुदुष्येयुरपरे पश्यन्तस्तव पौरुषम् ॥ ५.१३४.५ ॥
ସହାୟକମାନଙ୍କୁ ସଂଗ୍ରହ କରି ଓ ଚାରିଆଡ଼େ ସଂଗଠିତ ହୋଇ, ଅନ୍ୟମାନେ ତୁମ ପୌରୁଷ ଦେଖି ତୁମ ବିରୁଦ୍ଧ ହେବେ।
5.134.6
तैः कृत्वा सह संघातं गिरिदुर्गालयं चर ।
काले व्यसनमाकाङ्क्षन्नैवायमजरामरः ॥ ५.१३४.६ ॥
ସେମାନଙ୍କ ସହ ମେଳ କରି ଗିରିଦୁର୍ଗରେ ବାସ କର; ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ବିପଦ ଅପେକ୍ଷା କର; ଏ ଅଜର-ଅମର ନୁହେଁ।
5.134.7
सञ्जयो नामतश्च त्वं न च पश्यामि तत्त्वयि ।
अन्वर्थनामा भव मे पुत्र मा व्यर्थनामकः ॥ ५.१३४.७ ॥
ତୁମେ ନାମରେ ସଞ୍ଜୟ, କିନ୍ତୁ ତୁମଠାରେ ତାହା ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ। ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମ ନାମ ଅନୁସାରେ ହୁଅ; ଅର୍ଥହୀନ ନାମ ଧାରଣ କରିଥିବା ହୁଅ ନାହିଁ।
5.134.8
सम्यग्दृष्टिर्महाप्राज्ञो बालं त्वां ब्राह्मणोऽब्रवीत् ।
अयं प्राप्य महत्कृच्छ्रं पुनर्वृद्धिं गमिष्यति ॥ ५.१३४.८ ॥
ସମ୍ୟକ ଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତୁମକୁ ବାଳକ ବୋଲି କହିଥିଲେ: 'ଏ ମହା କଷ୍ଟ ପାଇ ପୁଣି ଉନ୍ନତି ଲାଭ କରିବ।'
5.134.9
तस्य स्मरन्ती वचनमाशंसे विजयं तव ।
तस्मात्तात ब्रवीमि त्वां वक्ष्यामि च पुनःपुनः ॥ ५.१३४.९ ॥
ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି ମୁଁ ତୁମ ବିଜୟ ଆଶା କରେ। ତେଣୁ ହେ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି ଏବଂ ବାରମ୍ବାର କହିବି।
5.134.10
यस्य ह्यर्थाभिनिर्वृत्तौ भवन्त्याप्यायिताः परे ।
तस्यार्थसिद्धिर्नियता नयेष्वर्थानुसारिणः ॥ ५.१३४.१० ॥
ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନରେ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ତାହାର ନୀତି ଅନୁସରଣ କରି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚିତ।
5.134.11
समृद्धिरसमृद्धिर्वा पूर्वेषां मम सञ्जय ।
एवं विद्वान्युद्धमना भव मा प्रत्युपाहरः ॥ ५.१३४.११ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ମୋ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କର ସମୃଦ୍ଧି ବା ଅସମୃଦ୍ଧି ଯାହା ଥାଉ, ଏହା ଜାଣି ଯୁଦ୍ଧରେ ମନ ଲଗାଅ; ପଛକୁ ହଟ ନାହିଁ।
5.134.12
नातः पापीयसीं कांचिदवस्थां शम्बरोऽब्रवीत् ।
यत्र नैवाद्य न प्रातर्भोजनं प्रतिदृश्यते ॥ ५.१३४.१२ ॥
ଏଥିରୁ ଅଧିକ ପାପମୟ ଅବସ୍ଥା ନାହିଁ ବୋଲି ଶମ୍ବର କହିଥିଲେ; ଯେଉଁଠାରେ ଆଜି କିମ୍ବା କାଲି ସକାଳେ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
5.134.13
पतिपुत्रवधादेतत्परमं दुःखमब्रवीत् ।
दारिद्र्यमिति यत्प्रोक्तं पर्यायमरणं हि तत् ॥ ५.१३४.१३ ॥
ପତି ଓ ପୁତ୍ରର ବଧ ଅପେକ୍ଷା ଏହା ପରମ ଦୁଃଖ ବୋଲି ସେ କହିଲେ। ଯାହାକୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ କୁହାଯାଏ, ତାହା ପ୍ରକୃତରେ ଏକ ପ୍ରକାରର ମରଣ।
5.134.14
अहं महाकुले जाता ह्रदाद्ध्रदमिवागता ।
ईश्वरी सर्वकल्याणी भर्त्रा परमपूजिता ॥ ५.१३४.१४ ॥
ମୁଁ ମହାକୁଳରେ ଜନ୍ମିଥିଲି; ଗୋଟିଏ ହ୍ରଦରୁ ଅନ୍ୟ ହ୍ରଦକୁ ଆସିଲା ପରି ଆସିଲି। ଈଶ୍ୱରୀ, ସର୍ବମଙ୍ଗଳା, ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରମ ସମ୍ମାନିତା।
5.134.15
महार्हमाल्याभरणां सुमृष्टाम्बरवाससम् ।
पुरा हृष्टः सुहृद्वर्गो मामपश्यत्सुहृद्गताम् ॥ ५.१३४.१५ ॥
ପୂର୍ବେ ମୂଲ୍ୟବାନ ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତା, ସୁଚିକ୍କଣ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତା ମୋତେ ମିତ୍ରବର୍ଗ ଆନନ୍ଦରେ ଦେଖୁଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ମିତ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉଥିଲି।
5.134.16
यदा मां चैव भार्यां च द्रष्टासि भृशदुर्बलाम् ।
न तदा जीवितेनार्थो भविता तव सञ्जय ॥ ५.१३४.१६ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ମୋତେ ଓ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ ଦେଖିବ, ସେତେବେଳେ ତୁମ ପାଇଁ ଜୀବନର କିଛି ଅର୍ଥ ରହିବ ନାହିଁ।
5.134.17
दासकर्मकरान्भृत्यानाचार्यर्त्विक्पुरोहितान् ।
अवृत्त्याऽस्मान्प्रजहतो दृष्ट्वा किं जीवितेन ते ॥ ५.१३४.१७ ॥
ଜୀବିକାର ଅଭାବରୁ ଆମେ ଦାସକର୍ମ କରୁଥିବା ଭୃତ୍ୟ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଋତ୍ୱିକ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଉଛୁ ବୋଲି ଦେଖିଲେ, ତୁମ ଜୀବନରେ କଣ ଲାଭ?
5.134.18
यदि कृत्यं न पश्यामि तवाद्याहं यथा पुरा ।
श्लाघनीयं यशस्यं च का शान्तिर्हृदयस्य मे ॥ ५.१३४.१८ ॥
ଯଦି ଆଜି ତୁମଠାରେ ପୂର୍ବ ପରି ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଓ ଯଶଦାୟକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମୁଁ ନ ଦେଖେ, ତେବେ ମୋ ହୃଦୟର ଶାନ୍ତି କଣ?
5.134.19
नेति चेद्ब्राह्मणं ब्रूयां दीर्येत हृदयं मम ।
न ह्यद न च मे भर्ता नेति ब्राह्मणमुक्तवान् ॥ ५.१३४.१९ ॥
ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ 'ନାହିଁ' କହିଲେ ମୋ ହୃଦୟ ଫାଟିଯିବ। ଆଜି ମୋ ପୁତ୍ର ନାହାନ୍ତି, ସ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟ ନାହାନ୍ତି; ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ 'ନାହିଁ' ବୋଲି କୁହାଯାଇ ନାହିଁ।
5.134.20
वयमाश्रयणीयाः स्म न श्रोतारः परस्य च ।
अन्यमासाद्य जीवन्ती परित्यक्ष्यामि जीवितम् ॥ ५.१३४.२० ॥
ଆମେ ଆଶ୍ରୟ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ; ଅନ୍ୟର କଥା ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଅନ୍ୟ କାହାର ପାଖକୁ ଯାଇ ବଞ୍ଚିବା ଅପେକ୍ଷା ମୁଁ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବି।
5.134.21
अपारे भव नः पारमप्लवे भव नः प्लवः ।
कुरुष्व स्थानमस्थाने मृतान्सञ्जीवयस्व नः ॥ ५.१३४.२१ ॥
ଅପାର ସ୍ଥାନରେ ଆମ ପାଇଁ କୂଳ ହୁଅ; ଡଙ୍ଗାବିହୀନ ସ୍ଥାନରେ ଆମ ଡଙ୍ଗା ହୁଅ। ଅସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନ କର; ମୃତ ଆମକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କର।
5.134.22
सर्वे ते शत्रवः शक्या न चेञ्जीवितुमर्हसि ।
अथ चेदीदृशीं वृत्तिं क्लीबामभ्युपपद्यसे ॥ ५.१३४.२२ ॥
ତୋ ସବୁ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିବା ସମ୍ଭବ; ତୁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହିଁଲେ ତାହା କରିବା ଉଚିତ। ତାହାର ବଦଳରେ ଯଦି ତୁ ଏମିତି କାପୁରୁଷ ଜୀବିକା ଗ୍ରହଣ କରୁ,
5.134.23
निर्विण्णात्मा हतमना मुञ्चैतां पापजीविकाम् ।
एकशत्रुवधेनैव शूरो गच्छति विश्रुतिम् ॥ ५.१३४.२३ ॥
ନିରାଶ ମନ ଓ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥିବା ମନୋବଳ ନେଇ ଏହି ପାପମୟ ଜୀବିକା ତ୍ୟାଗ କର। ଗୋଟିଏ ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ବୀର ଖ୍ୟାତି ପାଏ।
5.134.24
इन्द्रो वृत्रवधेनैव महेन्द्रः समपद्यत ।
माहेन्द्रं च ग्रहं लेभे लोकानां चेश्वरोऽभवत् ॥ ५.१३४.२४ ॥
ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ର ମହେନ୍ଦ୍ର ହେଲେ। ସେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପଦ ପାଇଲେ ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ହେଲେ।
5.134.25
नाम विश्राव्य वै शङ्ख्ये शत्रूनाहूय दंशितान् ।
सेनाग्रं चापि विद्राव्य हत्वा वा पुरुषं वरम् ॥ ५.१३४.२५ ॥
ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ନିଜ ନାମ ଘୋଷଣା କରି, ସଜ୍ଜିତ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ପଳାଇ, ବା କୌଣସି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବଧ କରି—
5.134.26
यदैव लभते वीरः सुयुद्धेन महद्यशः ।
तदैव प्रव्यथन्तेऽस्य शत्रवो विनमन्ति च ॥ ५.१३४.२६ ॥
ବୀର ଉତ୍ତମ ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାନ୍ ଯଶ ପାଇଲେ ହିଁ ତାହାର ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୀତ ହୋଇ ନତ ହୁଅନ୍ତି।
5.134.27
त्यक्त्वात्मानं रणे दक्षं शूरं कापुरुषा जनाः ।
अवशास्तर्पयन्ति स्म सर्वकामसमृद्धिभिः ॥ ५.१३४.२७ ॥
ରଣରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଦକ୍ଷ ଶୂରକୁ କାପୁରୁଷ ଲୋକେ ଅସହାୟ ହୋଇ ସମସ୍ତ କାମନାର ସମୃଦ୍ଧିରେ ତୃପ୍ତ କରନ୍ତି।
5.134.28
राज्यं चाप्युग्रवि भ्रंशं संशयो जीवितस्य वा ।
न लब्धस्य हि शत्रोर्वै शेषं कुर्वन्ति साधवः ॥ ५.१३४.२८ ॥
ରାଜ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ବା ଜୀବନ ସଂଶୟରେ ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ, ସଜ୍ଜନମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ ଶତ୍ରୁର କିଛି ଶେଷ ରଖନ୍ତି ନାହିଁ।
5.134.29
स्वर्गद्वारोपमं राज्यमथवाप्यमृतोपमम् ।
रुद्धमेकायनं मत्वा पतोल्मुक इवारिषु ॥ ५.१३४.२९ ॥
ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ସମାନ ବା ଅମୃତ ସମାନ ରାଜ୍ୟକୁ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଝିରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଉଲ୍କା ପରି, ଏକମାତ୍ର ପଥ ଭାବି ରୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
5.134.30
जहि शत्रून्रणे राजन्स्वधर्मनुपालय ।
मा त्वा दृशं सुकृपणं शत्रूणां भयवर्धनम् ॥ ५.१३४.३० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କର; ନିଜ ସ୍ୱଧର୍ମ ପାଳନ କର; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଭୟ ବଢ଼ାଉଥିବା ଅତି ଦୀନ ରୂପେ ସେମାନେ ତୁମକୁ ନ ଦେଖନ୍ତୁ।
5.134.31
अस्मदीयैश्च शोचिद्भिर्नदद्भिश्च परैर्वृतम् ।
अपि त्वां नानुपश्येयं दीनाद्दीनमिवास्थितम् ॥ ५.१३४.३१ ॥
ଆମ ଲୋକେ ଶୋକ କରୁଥିବା ଓ ଶତ୍ରୁମାନେ ଗର୍ଜୁଥିବା ବେଳେ ତୁମକୁ ଘେରାଯାଇ ଦୀନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀନ ପରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ଯେପରି ମୁଁ ନ ପାଏ।
5.134.32
हृप्य सौवीरकन्याभिः श्लाघस्वार्थैर्यथा पुरा ।
मा च सैन्धवकन्यानामवसन्नो वशं गमः ॥ ५.१३४.३२ ॥
ସୌବୀର କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କର, ପୂର୍ବ ପରି ଧନରେ ଗର୍ବ କର; କିନ୍ତୁ ଅବସନ୍ନ ହୋଇ ସୈନ୍ଧବ କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ବଶରେ ଯାଅ ନାହିଁ।
5.134.33
युवा रूपेण संपन्नो विद्ययाभिजनेन च ।
यत्त्वादृशो विकुर्वीत यशस्वी लोकविश्रुतः ॥ ५.१३४.३३ ॥
ତୁମ ପରି ଯୁବକ, ରୂପ, ବିଦ୍ୟା ଓ ଉଚ୍ଚ କୁଳରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଯଶସ୍ୱୀ ଓ ଲୋକପ୍ରସିଦ୍ଧ — ସେ କି ଏପରି ଆଚରଣ କରିବ?
5.134.34
अधुर्यवच्च वोढव्ये मन्ये मरणमेव तत् ।
यदि त्वामनुपश्यामि परस्य प्रियवादिनम् ॥ ५.१३४.३४ ॥
ଯଦି ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟର ପ୍ରିୟବାଦୀ ଭାବେ ଦେଖେ, ତେବେ ତାହା ମୃତ୍ୟୁ ବୋଲି ମୁଁ ମନେ କରିବି — ଭାର ବହିବାକୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ଗୋରୁ ପରି।
5.134.35
पृष्ठतोऽनुव्रजन्तं वा का शान्तिर्हृदयस्य मे ।
नास्मिञ्जातु कुले जातो गच्छेद्योन्यस्य पृष्ठतः । ॥ ५.१३४.३५ ॥
ପଛେ ପଛେ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ତୁମକୁ ଦେଖି ମୋ ହୃଦୟକୁ କି ଶାନ୍ତି? ଏହି କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ କେହି କେବେ ଅନ୍ୟର ପଛେ ଯାଏ ନାହିଁ।
5.134.36
न त्वं परस्यानुचरस्तात जीवितुमर्हसि ।
अहं हि क्षत्रहृदयं वेद यत्परिशाश्वतम् ॥ ५.१३४.३६ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଅନ୍ୟର ଅନୁଚର ହୋଇ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ। କ୍ଷତ୍ରିୟ ହୃଦୟ ସର୍ବଦା ଏପରି ଥାଏ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ।
5.134.37
पूर्वैः पूर्वतरैः प्रोक्तं परैः परतरैरपि ।
शाश्वतं चाव्ययं चैव प्रजापतिविनिर्मितम् ॥ ५.१३४.३७ ॥
ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଥିବାମାନେ, ପରବର୍ତ୍ତୀମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରେ ଥିବାମାନେ ଏହା କହିଛନ୍ତି; ଏହା ଶାଶ୍ୱତ ଓ ଅବ୍ୟୟ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ।
5.134.38
यो वै कश्चिदिहाजातः क्षत्रियः क्षत्रधर्मवित् ।
भयाद्वृत्तिसमीक्षो वा न नमेदिह कस्यचित् ॥ ५.१३४.३८ ॥
ଏହି ଜଗତରେ ଜନ୍ମିତ ଯେ କୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ, କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମ ଜାଣି, ଭୟରୁ କିମ୍ବା ଜୀବିକାର ହିସାବ କରି ଏଠାରେ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.134.39
उद्यच्छेदेव न नमेदुद्यमो ह्येव पौरुषम् ।
अप्यपर्वणि भज्येत न नमेतेह कस्यचित् ॥ ५.१३४.३९ ॥
ଉଠିଥିବା ଉଚିତ, ନମିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଉଦ୍ୟମ ହିଁ ପୌରୁଷ। ସନ୍ଧିରେ ହିଁ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ କାହାକୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.134.40
मातङ्गो मत्त इव च परीयात्स महामनाः ।
ब्राह्मणेभ्यो नमेन्नित्यं धर्मायैव च सञ्जय ॥ ५.१३४.४० ॥
ମଦମତ୍ତ ହସ୍ତୀ ପରି ସେ ମହାମନା ବିଚରଣ କରିବା ଉଚିତ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ଧର୍ମ ପାଇଁ ହିଁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ — ହେ ସଞ୍ଜୟ।
5.134.41
नियच्छन्नितरान्वर्णान्विनिघ्नन्सर्वदुष्कृतः ।
ससहायोऽसहायो वा यावज्जीवं तथा भवेत् ॥ ५.१३४.४१ ॥
ଅନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର୍ମକାରୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ, ସହାୟକ ସହିତ କିମ୍ବା ବିନା ସହାୟକରେ, ଜୀବନସାରା ସେ ଏହିପରି ରହିବା ଉଚିତ।