مهابهاراتا · أدهيايا 5.135
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.135.1
कृष्णायसस्येव च ते संहत्य हृदयं कृतम् ।
मम मातस्त्वकरुणे वीरप्रज्ञे ह्यमर्षणे ॥ ५.१३५.१ ॥
يبدو قلبك كأنه مصنوع من حديد أسود مُلحَم. أيتها الأم، أنتِ بلا رحمة، ذات حكمة بطولية، وحقًّا لا تتحملين.
5.135.2
अहो क्षत्रसमाचारो यत्र मामितरं यथा ।
नियोजयसि युद्धाय परमातेव मां तथा ॥ ५.१३५.२ ॥
يا لَلأسف، ما هذا سلوك المحاربين! تدفعينني إلى القتال كأنني ابن غيرك، كما ترسل الزوجةُ الأبِ ابنَ ضرّتها.
5.135.3
ईदृशं वचनं ब्रूयाद्भवती पुत्रमेकजम् ।
किं नु ते मामपश्यन्त्याः पृथिव्या अपि सर्वया ॥ ५.१३५.३ ॥
هل تقول أمٌّ ليس لها إلا ابن واحد مثل هذا القول؟ كيف تقولين هذا وأنتِ تنظرين إلى الأرض حتى بدوني؟
5.135.4
किमाभरणकृत्येन किं भोगैर्जीवितेन वा ।
मयि वा सङ्गरहते प्रियपुत्रे विशेषतः ॥ ५.१३५.४ ॥
ما فائدة الحلي والملذات أو الحياة نفسها، إذا سُلبتُ أنا، ابنك الحبيب، في القتال؟
5.135.5
सर्वावस्था हि विदुषां तात धर्मार्थकारणात् ।
तावेवाभिसमीक्ष्याहं सञ्जय त्वामचूजुदम् ॥ ५.१३५.५ ॥
يا عزيزي، كل أحوال الحكماء إنما تكون من أجل الدهرما والثروة. يا سانجايا، إنما أشجّعك بعد أن تأملتُ في هذين.
5.135.6
स समीक्ष्य क्रमोपेतो मुख्यः कालोऽयमागतः ।
अस्मिंश्चेदागते काले कार्यं न प्रतिपद्यसे ॥ ५.१३५.६ ॥
وبعد التأمل، قد جاء هذا الوقت الرئيسي في نصابه. فإن لم تتولَّ واجبك حين يحين هذا الوقت—
5.135.7
असंभावितरूपस्त्वमानृशंस्यं करिष्यसि ।
तं त्वामयशसा स्पृष्टं न ब्रूयां यदि सञ्जय ॥ ५.१३५.७ ॥
يا سانجايا، ستفعل ما لا يُتصوَّر من القسوة إن لم أقل ذلك لك وأنت ملطَّخ بالعار.
5.135.8
खरीवात्सल्यमाहुस्तन्निःसामर्थ्यमहेतुकम् ।
सद्भिर्विगर्हितं मार्गं त्यज मूर्खनिषेवितम् ॥ ५.१३५.८ ॥
يسمّونه حبًا حمارِيًّا، عجزًا بلا سبب. فاترك هذا الطريق الذي يذمّه الأخيار ويسلكه الحمقى.
5.135.9
अविद्या वै महत्यस्ति यामिमां संश्रिताः प्रजाः ।
तव स्याद्यदि सद्वृत्तं तेन मे त्वं प्रियो भवेः ॥ ५.१३५.९ ॥
هناك جهلٌ عظيم يعتمد عليه هؤلاء الناس. ولو كان سلوكك حسنًا لكنتَ بذلك عزيزًا عليّ.
5.135.10
धर्मार्थगुणयुक्तेन नेतरेण कथञ्चन ।
दैवमानुषयुक्तेन सद्भिराचरितेन च ॥ ५.१३५.१० ॥
لا يكون إلا بالطريق المتّصف بالدَّهَرما والمال والفضيلة، المقترن بنظام الآلهة والبشر، والذي يسلكه الأخيار، لا بأي سبيل آخر.
5.135.11
यो ह्येवमविनीतेन रमते पुत्रनप्तृणा ।
अनुत्थानवता चापि दुर्विनीतेन दुर्धिया ॥ ५.१३५.११ ॥
فمن يلهو هكذا بابنٍ أو حفيدٍ عاصٍ، خاملٍ، سيّئ الأدب، خبيث النية.
5.135.12
रमते यस्तु पुत्रेण मोघं तस्य प्रजाफलम् ।
अकुर्वन्तो हि कर्माणि कुर्वन्तो निन्दितानि च ॥ ५.१३५.१२ ॥
فمن يلهو بابنه، فثمرة نسله عبثٌ؛ إذ لا يؤدّون الواجبات بل يفعلون أفعالًا مذمومة.
5.135.13
सुखं नैवेह नामुत्र लभन्ते पुरुषाधमाः ।
युद्धाय क्षत्रियः सृष्टः सञ्जयेह जयाय च ।
क्रूराय कर्मणे नित्यं प्रजानां परिपालने ॥ ५.१३५.१३ ॥
لا يجد أحطّ الرجال السعادة هنا ولا في الآخرة. يا سنجايا، خُلق الكشاتريّ للحرب، وللنصر هنا، وللواجب القاسي المتمثّل في حماية الرعيّة.
5.135.14
जयन्वा वध्यमानो वा प्राप्नोतीन्द्रसलोकताम् ।
न शक्रभवने पुण्ये दिवि तद्विद्यते सुखम्।
यदमित्रान्वशे कृत्वा क्षत्रियः सुखमेधते ॥ ५.१३५.१४ ॥
سواء انتصر أو قُتل، يبلغ الكشاتريّ عالم إندرا. وفي مسكن إندرا المقدّس، في السماء، لا توجد تلك السعادة التي ينعم بها الكشاتريّ حين يزدهر بعد أن أخضع أعداءه.
5.135.15
मन्युना दह्यमानेह पुरुषेण मनस्विना ।
निकृतेनेह बहुशः शत्रून्प्रति जिगीषया ॥ ५.१३५.१५ ॥
هنا رجلٌ عالي الهمّة، يتّقد غضبًا ويُهان مرارًا، مدفوعًا برغبةٍ في قهر أعدائه.
5.135.16
आत्मानं वा परित्यज्य शत्रुं वा विनिपात्य च ।
प्राप्यते नेह शान्तिर्हि नित्यमेव तु सञ्जय ।
अतोन्येन प्रकारेण शान्तिरस्य कुतो भवेत् ॥ ५.१३५.१६ ॥
لا يُنال السلام هنا إلا بالتخلّي عن النفس أو بإسقاط العدوّ، يا سنجايا، دائمًا. فبأيّ وسيلةٍ أخرى قد يحصل له السلام؟
5.135.17
इह प्राज्ञो हि पुरुषः स्वल्पमप्रियमिच्छति ।
यस्य स्वल्पं प्रियं लोके ध्रुवं तस्याल्पमप्रियम् ॥ ५.१३५.१७ ॥
هنا يرغب الرجل الحكيم في قليلٍ من المكروه؛ فمن كان له قليلٌ من المحبوب في الدنيا، فله بالتأكيد قليلٌ من المكروه.
5.135.18
प्रियाभावाच्च पुरुषो नैव प्राप्नोति शोभनम् ।
ध्रुवं चाभावमभ्येति गत्वा गङ्गेव सागरम् ॥ ५.१३५.१८ ॥
لا يبلغ الإنسان ما هو حسن بفقدان ما هو محبوب، ويصير لا محالة إلى الفناء، كما يصل نهر الغنج إلى البحر فيفنى فيه.
5.135.19
नेयं मतिस्त्वया वाच्या मातः पुत्रे विशेषतः ।
कारुण्यमेव पश्य त्वं भूत्वेह जडमूकवत् ॥ ५.१३५.१९ ॥
لا ينبغي لك، يا أمي، أن تقولي هذا الرأي، لا سيما لابنك؛ بل كوني هنا كالبليد الأخرس، وانظري إلى الرحمة وحدها.
5.135.20
अतो मे भूयसी नन्दिर्यदेवमनुपश्यसि ।
चोद्यं मां चोदयस्येतद्भृशं वै चोदयामि ते ॥ ५.१३५.२० ॥
لذلك فرحي عظيم لأنك تنظر إليه هكذا؛ أنت تحثني في هذا الأمر، وأنا أيضًا أحثك بشدة.
5.135.21
अथ त्वां पूजयिष्यामि हत्वा वै सर्वसैन्धवान् ।
अहं पश्यामि विजयं कृच्छ्रभाविनमेव ते ॥ ५.१३५.२१ ॥
الآن سأكرمك، بعد أن أقتل جميع السنديين. أرى نصرك، وهو لن يأتي إلا عبر الشدة.
5.135.22
अकोशस्यासहायस्य कुतः सिद्धिर्जयो मम ।
इत्यवस्थां विदित्वैतामात्मनात्मनि दारुणाम् ॥ ५.१३५.२२ ॥
من أين يأتيني النجاح والنصر وأنا بلا خزانة ولا أعوان؟ إذ أدركت في نفسي هذا الحال الرهيب.
5.135.23
राज्याद्भावो निवृत्तो मे त्रिदिवादिव दृष्कृतः ।
ईदृशं भवती कंचिदुपायमनुपश्यति ॥ ५.१३५.२३ ॥
لقد فقدت مكانتي في المملكة كما يسقط من السماء صاحب الذنوب. فانظري أنتِ، أيتها السيدة المحترمة، في وسيلة ما من هذا القبيل.
5.135.24
तन्मे परिणतप्रज्ञे सम्यक्प्रब्रूहि पृच्छते ।
करिष्यामि हि तत्सर्वं यथावदनुशासनम् ॥ ५.१३५.२४ ॥
فلذلك أيتها الحكيمة الناضجة الفهم، بيّني لي تماماً ما أسأل عنه؛ سأنفّذ كل هذا التوجيه كما هو تماماً.
5.135.25
पुत्र नात्मावमन्तव्यः पूर्वाभिरसमृद्धिभिः ।
अभूत्वा हि भवन्त्यर्था भूत्वा नश्यन्ति चापरे।
अमर्षेणैव चाप्यर्था नारब्धव्याः सुबालिशैः ॥ ५.१३५.२५ ॥
يا بني، لا تحتقر نفسك بسبب إخفاقات الحظ السابقة. فبعض الغايات تتحقق دون أن تكون قد وُجدت، وبعضها يزول بعد أن وُجد؛ ولا ينبغي البدء بالأمور بدافع الغضب وحده، وخاصة للجهلاء.
5.135.26
सर्वेषां कर्मणां तात फले नित्यमनित्यता ।
अनित्यमिति जानन्तो न भवन्ति भवन्ति च ॥ ५.१३५.२६ ॥
يا بني العزيز، إن في ثمرة كل الأفعال دائماً عدم الثبات. فمن علم ذلك لا يتحقق لهم شيء، ومع ذلك يتحقق لآخرين.
5.135.27
अथ ये नैव कुर्वन्ति नैव जातु भवन्ति ते ।
ऐकगुण्यमनीहायामभावः कर्मणां फलम् ॥ ५.१३५.२७ ॥
أما الذين لا يعملون البتة فلا يتحققون أبداً. وفي الركون تتوحد الحالة الواحدة؛ وثمرة الأفعال هي انعدامها.
5.135.28
अथ द्वैगुण्यमीहायां फलं भवति वा नवा ।
यस्य प्रागेव विदिता सर्वार्थानामनित्यता ॥ ५.१३५.२८ ॥
أما في السعي ففيه وجهان؛ فثمرته قد تأتي وقد لا تأتي. لمن علم مسبقاً عدم ثبات كل الغايات.
5.135.29
नुदेद्वृद्धिसमृद्धी स प्रतिकूले नृपात्मज ।
उत्थातव्यं जागृतव्यं योक्तव्यं भूतिकर्मसु ॥ ५.१३५.२९ ॥
إنه يُبعد النمو والازدهار، أيها الأمير، حين تكون الأحوال معاكسة. يجب النهوض واليقظة والانكباب على الأعمال التي تجلب الازدهار.
5.135.30
भविष्यतीत्येव मनः कृत्वा सततमव्यथैः ।
मङ्गलानि पुरस्कृत्य ब्राह्मणांश्चेश्वरैः सह ॥ ५.१३५.३० ॥
مع اعتقاد قلبي بأن "سيكون ذلك"، وبقاء ثابتا دائما لا تزعزعه الشدائد، مقدما الطقوس المباركة، فاعمل مع البراهمة والأمراء.
5.135.31
प्राज्ञस्य नृपतेराशु वृद्धिर्भवति पुत्रक ।
अभिवर्तति लक्ष्मीस्तं प्राचीमिव दिवाकरः ॥ ५.१३५.३१ ॥
يا بني، ازدهار الملك الحكيم يأتي سريعا، ويتجه إليه الحظ كما تتجه الشمس نحو المشرق.
5.135.32
निदर्शनान्युपायांश्च बहून्युद्धर्षणानि च ।
अनुदर्शितरूपोऽसि पश्यामि कुरु पौरुषम् ॥ ५.१३५.३२ ॥
هناك أمثلة كثيرة ووسائل ومحفزات تبعث الحماس؛ وقد تجلّت حقيقتك. أراها: فابذل جهدك الرجولي.
5.135.33
पुरुषार्थमभिप्रेतं समाहर्तुमिहार्हसि ।
क्रुद्धान्लुब्धान्परिक्षीणानवलिप्तान्विमानितान् ॥ ५.१३५.३३ ॥
عليك هنا أن تجمع الغاية الإنسانية التي تريد: الغاضبين والطامعين والضعفاء والمتكبرين والمهانين.
5.135.34
स्पर्धिनश्चैव ये केचित्तान्युक्त उपधारय ।
एतेन त्वं प्रकारेण महतो भेत्स्यसे गणान्।
महावेग इवोद्धूतो मातरिश्वा बलाहकान् ॥ ५.१३५.३४ ॥
وتأمل أيضا في أي منافسين. وبهذا ستحطم الجيوش العظيمة، كما تبعثر الريح الهائجة السحب.
5.135.35
तेषामग्रप्रदायी स्याः कल्पोत्थायी प्रियंवदः ।
ते त्वां प्रियं करिष्यन्ति पुरोधास्यन्ति च ध्रुवम् ॥ ५.१३५.३५ ॥
كن ممن يقدمهم ويعطيهم الأولوية، ويقوم في الوقت المناسب ويتكلم بلطف. سيفعلون ما يرضيك، وسيضعونك حتما في المقدمة.
5.135.36
यदैव शत्रुर्जानीयात्सपत्नं त्यक्तजीवितम् ।
तदैवास्मादुद्विजेत सर्पाद्वेश्मगतादिव ॥ ५.१३५.३६ ॥
عندما يعلم العدو أن خصمه قد تخلى عن حياته، فعندئذ ينبغي الابتعاد عنه كما يُبتعد عن ثعبان دخل البيت.
5.135.37
तं विदित्वा पराक्रान्तं वशे न कुरुते यदि ।
निर्वादैर्निर्वदेदेनमन्ततस्तद्भविष्यति ॥ ५.१३५.३७ ॥
إن لم يخضع له، وهو يعلم أنه شجاع، فينبغي تهدئته بكلمات لطيفة؛ وفي النهاية سيكون ذلك.
5.135.38
निर्वादादास्पदं लब्धा धनवृद्धिर्भविष्यति ।
धनवन्तं हि मित्राणि भजन्ते चाश्रयन्ति च ॥ ५.१३५.३८ ॥
إذا نال موطئ قدم بكلمات لطيفة، فستزداد ثروته؛ لأن الأصدقاء يلجأون إلى الغني ويتعلقون به.
5.135.39
स्खलितार्थं पुनस्तानि सन्त्यजन्ति च बान्धवाः ।
नह्यस्मिन्नाश्रयन्ते च जुगुप्सन्ते च तादृशम् ॥ ५.१३५.३९ ॥
إذا تعثرت ثروته، هجره الأقارب مجددًا؛ فلا يلجأ إليه أحد، بل يحتقرون مثل هذا الرجل.
5.135.40
शत्रुं कृत्वा यः सहायं विश्वासमुपगच्छति ।
स न संभाव्यमेवैतद्यद्राज्यं प्राप्नुयादिति ॥ ५.१३५.४० ॥
من يتخذ عدوه عونًا له ويضع ثقته فيه، لا يُتوقع أن ينال المُلك.