മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.135
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.135.1
कृष्णायसस्येव च ते संहत्य हृदयं कृतम् ।
मम मातस्त्वकरुणे वीरप्रज्ञे ह्यमर्षणे ॥ ५.१३५.१ ॥
നിന്റെ ഹൃദയം കറുത്ത ഇരുമ്പ് ഒന്നിച്ചുചേർത്തുണ്ടാക്കിയതുപോലെയാണ്. അമ്മേ, നീ കരുണയില്ലാത്തവളാണ്; വീരബുദ്ധിയുള്ളവളാണ്; തീർച്ചയായും അസഹിഷ്ണുവാണ്.
5.135.2
अहो क्षत्रसमाचारो यत्र मामितरं यथा ।
नियोजयसि युद्धाय परमातेव मां तथा ॥ ५.१३५.२ ॥
അയ്യോ, ഇതാണ് ക്ഷത്രിയാചാരം! മറ്റൊരാളെയെന്നപോലെ നീ എന്നെ യുദ്ധത്തിന് അയയ്ക്കുന്നു; ശത്രുമാതാവെന്നപോലെ.
5.135.3
ईदृशं वचनं ब्रूयाद्भवती पुत्रमेकजम् ।
किं नु ते मामपश्यन्त्याः पृथिव्या अपि सर्वया ॥ ५.१३५.३ ॥
ഏകപുത്രനുള്ള അമ്മ ഇങ്ങനെയുള്ള വാക്കുകൾ പറയുമോ? ഞാനില്ലാതെ ലോകത്തെ നോക്കുന്ന നീ എങ്ങനെ ഇത് പറയും?
5.135.4
किमाभरणकृत्येन किं भोगैर्जीवितेन वा ।
मयि वा सङ्गरहते प्रियपुत्रे विशेषतः ॥ ५.१३५.४ ॥
ആഭരണങ്ങൾകൊണ്ടെന്ത്, ഭോഗങ്ങൾകൊണ്ടെന്ത്, ജീവിതംകൊണ്ടെന്ത്? പ്രിയപുത്രനായ എന്നെ, പ്രത്യേകിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ?
5.135.5
सर्वावस्था हि विदुषां तात धर्मार्थकारणात् ।
तावेवाभिसमीक्ष्याहं सञ्जय त्वामचूजुदम् ॥ ५.१३५.५ ॥
പ്രിയമകനേ, വിദ്വാന്മാരുടെ എല്ലാ അവസ്ഥകളും ധർമ്മാർത്ഥങ്ങളുടെ കാരണത്താലാണ്. സഞ്ജയാ, ഇവ രണ്ടും പരിശോധിച്ചിട്ടാണ് ഞാൻ നിന്നെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നത്.
5.135.6
स समीक्ष्य क्रमोपेतो मुख्यः कालोऽयमागतः ।
अस्मिंश्चेदागते काले कार्यं न प्रतिपद्यसे ॥ ५.१३५.६ ॥
അത് പരിശോധിച്ചാൽ, ക്രമപ്രകാരം വന്ന പ്രധാനകാലം ഇതാ വന്നിരിക്കുന്നു. ഈ കാലം വന്നിട്ടും നീ കർത്തവ്യം ഏറ്റെടുക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ—
5.135.7
असंभावितरूपस्त्वमानृशंस्यं करिष्यसि ।
तं त्वामयशसा स्पृष्टं न ब्रूयां यदि सञ्जय ॥ ५.१३५.७ ॥
സഞ്ജയാ, നീ സങ്കൽപ്പിക്കാനാവാത്ത വിധം നിർദയമായ പ്രവൃത്തി ചെയ്യും; അപകീർത്തിയാൽ കളങ്കപ്പെട്ട നിന്നോട് ഞാൻ പറയാതിരുന്നാൽ.
5.135.8
खरीवात्सल्यमाहुस्तन्निःसामर्थ्यमहेतुकम् ।
सद्भिर्विगर्हितं मार्गं त्यज मूर्खनिषेवितम् ॥ ५.१३५.८ ॥
ഇതിനെ കഴുതയുടേത് പോലുള്ള നിരർത്ഥക വാത്സല്യം എന്ന് പറയുന്നു; ഇത് ശക്തിക്കുറവും കാരണമില്ലാത്തതുമാണ്. സജ്ജനങ്ങൾ നിന്ദിച്ച, മൂഢർ പിന്തുടരുന്ന ഈ വഴി ഉപേക്ഷിക്കൂ.
5.135.9
अविद्या वै महत्यस्ति यामिमां संश्रिताः प्रजाः ।
तव स्याद्यदि सद्वृत्तं तेन मे त्वं प्रियो भवेः ॥ ५.१३५.९ ॥
ഈ ജനങ്ങൾ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന വലിയ അവിദ്യയുണ്ട്. നിന്റെ നടത്തയ്ക്ക് സദ്വൃത്തിയുണ്ടെങ്കിൽ അതിനാൽ നീ എനിക്ക് പ്രിയനാകും.
5.135.10
धर्मार्थगुणयुक्तेन नेतरेण कथञ्चन ।
दैवमानुषयुक्तेन सद्भिराचरितेन च ॥ ५.१३५.१० ॥
ധർമ്മം, അർത്ഥം, ഗുണങ്ങൾ എന്നിവയോടു കൂടിയതും ദൈവ-മാനുഷ നിയമത്തോടു ചേർന്നതും സജ്ജനങ്ങൾ ആചരിച്ചതുമായ വഴിയിൽ മാത്രം; മറ്റൊന്നുകൊണ്ടും ഒരു വിധത്തിലും അല്ല.
5.135.11
यो ह्येवमविनीतेन रमते पुत्रनप्तृणा ।
अनुत्थानवता चापि दुर्विनीतेन दुर्धिया ॥ ५.१३५.११ ॥
ഇങ്ങനെ അവിനീതനും പ്രയത്നമില്ലാത്തവനും ദുർവിനീതനും ദുർബുദ്ധിയുമായ മകനോടും പേരക്കുട്ടിയോടും രമിക്കുന്നവൻ ആരോ.
5.135.12
रमते यस्तु पुत्रेण मोघं तस्य प्रजाफलम् ।
अकुर्वन्तो हि कर्माणि कुर्वन्तो निन्दितानि च ॥ ५.१३५.१२ ॥
മകനോടൊപ്പം രമിക്കുന്നവന്റെ സന്തതി ഫലം വ്യർഥമാണ്; കാരണം അവർ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യാതെ നിന്ദ്യമായവ ചെയ്യുന്നു.
5.135.13
सुखं नैवेह नामुत्र लभन्ते पुरुषाधमाः ।
युद्धाय क्षत्रियः सृष्टः सञ्जयेह जयाय च ।
क्रूराय कर्मणे नित्यं प्रजानां परिपालने ॥ ५.१३५.१३ ॥
ഇവിടെയും പരലോകത്തും അധമരായ മനുഷ്യർ സുഖം നേടുന്നില്ല. സഞ്ജയ, ക്ഷത്രിയൻ യുദ്ധത്തിനും ഇവിടെ ജയത്തിനും പ്രജാപാലനത്തിലെ കഠിനകർമ്മത്തിനുമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവനാണ്.
5.135.14
जयन्वा वध्यमानो वा प्राप्नोतीन्द्रसलोकताम् ।
न शक्रभवने पुण्ये दिवि तद्विद्यते सुखम्।
यदमित्रान्वशे कृत्वा क्षत्रियः सुखमेधते ॥ ५.१३५.१४ ॥
ജയിച്ചാലും വധിക്കപ്പെട്ടാലും ക്ഷത്രിയൻ ഇന്ദ്രലോകം പ്രാപിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ പുണ്യമന്ദിരത്തിലോ സ്വർഗ്ഗത്തിലോ ആ സുഖം ഇല്ല; ശത്രുക്കളെ വശത്താക്കി ക്ഷത്രിയൻ സുഖത്തിൽ വളരുന്നു.
5.135.15
मन्युना दह्यमानेह पुरुषेण मनस्विना ।
निकृतेनेह बहुशः शत्रून्प्रति जिगीषया ॥ ५.१३५.१५ ॥
ഇവിടെ കോപത്താൽ ദഹിക്കുന്ന, അപമാനിതനായ മനസ്വിയായ പുരുഷൻ, ശത്രുക്കളെ പലതവണ ജയിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ.
5.135.16
आत्मानं वा परित्यज्य शत्रुं वा विनिपात्य च ।
प्राप्यते नेह शान्तिर्हि नित्यमेव तु सञ्जय ।
अतोन्येन प्रकारेण शान्तिरस्य कुतो भवेत् ॥ ५.१३५.१६ ॥
സ്വയം ത്യജിച്ചോ ശത്രുവിനെ വീഴ്ത്തിയോ മാത്രമേ ഇവിടെ ശാന്തി ലഭിക്കൂ; സഞ്ജയ, എന്നും. മറ്റൊരു വഴിയിൽ ഇവന് എങ്ങനെ ശാന്തി ഉണ്ടാകും?
5.135.17
इह प्राज्ञो हि पुरुषः स्वल्पमप्रियमिच्छति ।
यस्य स्वल्पं प्रियं लोके ध्रुवं तस्याल्पमप्रियम् ॥ ५.१३५.१७ ॥
ഇവിടെ ജ്ഞാനിയായ പുരുഷൻ അല്പം അപ്രിയം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ലോകത്തിൽ അല്പം പ്രിയമുള്ളവനു നിശ്ചയമായും അല്പം അപ്രിയവുമുണ്ട്.
5.135.18
प्रियाभावाच्च पुरुषो नैव प्राप्नोति शोभनम् ।
ध्रुवं चाभावमभ्येति गत्वा गङ्गेव सागरम् ॥ ५.१३५.१८ ॥
പ്രിയമായതിന്റെ അഭാവത്താൽ മനുഷ്യന് ശുഭം ഒരിക്കലും ലഭിക്കുന്നില്ല; ഗംഗ സമുദ്രത്തിൽ ചെന്നു ലയിക്കുന്നതുപോലെ അവൻ നിശ്ചയമായും നാശത്തിൽ എത്തുന്നു.
5.135.19
नेयं मतिस्त्वया वाच्या मातः पुत्रे विशेषतः ।
कारुण्यमेव पश्य त्वं भूत्वेह जडमूकवत् ॥ ५.१३५.१९ ॥
അമ്മേ, ഈ അഭിപ്രായം നീ മകനോട് പ്രത്യേകിച്ച് പറയരുത്; ഇവിടെ മന്ദനെപ്പോലെയും ഊമയെപ്പോലെയും ആയി നീ കാരുണ്യം മാത്രം കാണുക.
5.135.20
अतो मे भूयसी नन्दिर्यदेवमनुपश्यसि ।
चोद्यं मां चोदयस्येतद्भृशं वै चोदयामि ते ॥ ५.१३५.२० ॥
അതിനാൽ നീ ഇങ്ങനെ കാണുന്നത് എനിക്ക് വലിയ സന്തോഷമാണ്; ഈ കാര്യത്തിൽ നീ എന്നെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു, ഞാനും നിന്നെ വളരെയധികം പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
5.135.21
अथ त्वां पूजयिष्यामि हत्वा वै सर्वसैन्धवान् ।
अहं पश्यामि विजयं कृच्छ्रभाविनमेव ते ॥ ५.१३५.२१ ॥
ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നെ ആദരിക്കും; സൈന്ധവരെയെല്ലാം കൊന്നശേഷം. കഷ്ടത്തിലൂടെ മാത്രം വരാനിരിക്കുന്ന നിന്റെ വിജയം ഞാൻ കാണുന്നു.
5.135.22
अकोशस्यासहायस्य कुतः सिद्धिर्जयो मम ।
इत्यवस्थां विदित्वैतामात्मनात्मनि दारुणाम् ॥ ५.१३५.२२ ॥
ഖജാനയില്ലാത്തവനും സഹായികളില്ലാത്തവനുമായ എനിക്ക് സിദ്ധിയും വിജയവും എവിടെനിന്ന്? എന്റെ ഉള്ളിൽ ഈ ഭയങ്കരമായ അവസ്ഥ ഞാൻ തന്നെ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട്.
5.135.23
राज्याद्भावो निवृत्तो मे त्रिदिवादिव दृष्कृतः ।
ईदृशं भवती कंचिदुपायमनुपश्यति ॥ ५.१३५.२३ ॥
രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് എന്റെ നില, ദുഷ്കർമ്മി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്നതുപോലെ, അകന്നുപോയിരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ അതുപോലൊരു ഉപായം കാണുക.
5.135.24
तन्मे परिणतप्रज्ञे सम्यक्प्रब्रूहि पृच्छते ।
करिष्यामि हि तत्सर्वं यथावदनुशासनम् ॥ ५.१३५.२४ ॥
അതിനാൽ പക്വമായ പ്രജ്ഞയുള്ളവളേ, ചോദിക്കുന്ന എനിക്ക് അത് നന്നായി പറഞ്ഞുതരൂ; ആ ഉപദേശമെല്ലാം യഥാവിധി ഞാൻ ചെയ്യും.
5.135.25
पुत्र नात्मावमन्तव्यः पूर्वाभिरसमृद्धिभिः ।
अभूत्वा हि भवन्त्यर्था भूत्वा नश्यन्ति चापरे।
अमर्षेणैव चाप्यर्था नारब्धव्याः सुबालिशैः ॥ ५.१३५.२५ ॥
മകനേ, മുമ്പത്തെ പരാജയങ്ങളാൽ നിന്നെത്തന്നെ താഴ്ത്തിക്കാണരുത്. ചില കാര്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകാതെ ഉണ്ടാകുന്നു, ഉണ്ടായി നശിക്കുന്നു; കോപത്താൽത്തന്നെ കാര്യങ്ങൾ ആരംഭിക്കരുത്, വിഡ്ഢികൾ വിശേഷിച്ചും.
5.135.26
सर्वेषां कर्मणां तात फले नित्यमनित्यता ।
अनित्यमिति जानन्तो न भवन्ति भवन्ति च ॥ ५.१३५.२६ ॥
പ്രിയ മകനേ, എല്ലാ കർമ്മങ്ങളുടെയും ഫലത്തിൽ എപ്പോഴും അനിത്യത ഉണ്ട്. ഇത് അറിയുന്നവർ ആകുന്നില്ല, ആകുന്നുമുണ്ട്.
5.135.27
अथ ये नैव कुर्वन्ति नैव जातु भवन्ति ते ।
ऐकगुण्यमनीहायामभावः कर्मणां फलम् ॥ ५.१३५.२७ ॥
ഇനി ആരെങ്കിലും കർമ്മം തന്നെ ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിൽ, അവർ ഒരിക്കലും ആകുന്നില്ല. നിഷ്‌ക്രിയതയിൽ ഏകഗുണത ഉണ്ട്; കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലം ഇല്ലായ്മയാണ്.
5.135.28
अथ द्वैगुण्यमीहायां फलं भवति वा नवा ।
यस्य प्रागेव विदिता सर्वार्थानामनित्यता ॥ ५.१३५.२८ ॥
ഇനി പ്രയത്നത്തിൽ ദ്വിഗുണത ഉണ്ട്; അതിന്റെ ഫലം ഉണ്ടാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ലായിരിക്കാം. എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളുടെയും അനിത്യത മുൻകൂട്ടി അറിയുന്നവന്.
5.135.29
नुदेद्वृद्धिसमृद्धी स प्रतिकूले नृपात्मज ।
उत्थातव्यं जागृतव्यं योक्तव्यं भूतिकर्मसु ॥ ५.१३५.२९ ॥
അവൻ വളർച്ചയെയും സമൃദ്ധിയെയും അകറ്റിക്കളയും, രാജപുത്രാ, പ്രതികൂലാവസ്ഥയിൽ. എഴുന്നേൽക്കണം, ജാഗ്രതയോടെയിരിക്കണം, ഐശ്വര്യകർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടണം.
5.135.30
भविष्यतीत्येव मनः कृत्वा सततमव्यथैः ।
मङ्गलानि पुरस्कृत्य ब्राह्मणांश्चेश्वरैः सह ॥ ५.१३५.३० ॥
"ഇത് സംഭവിക്കും" എന്ന് മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ച്, എപ്പോഴും കലങ്ങാത്തവരോടൊപ്പം, മംഗളകർമ്മങ്ങളെ മുന്നിൽ വെച്ച്, ബ്രാഹ്മണരോടും പ്രഭുക്കളോടും ചേർന്ന് (പ്രവർത്തിക്കുക).
5.135.31
प्राज्ञस्य नृपतेराशु वृद्धिर्भवति पुत्रक ।
अभिवर्तति लक्ष्मीस्तं प्राचीमिव दिवाकरः ॥ ५.१३५.३१ ॥
മകനേ, ജ്ഞാനിയായ രാജാവിന് വളർച്ച വേഗം ഉണ്ടാകും; കിഴക്കൻ ദിക്കിലേക്ക് സൂര്യൻ വരുന്നതുപോലെ ലക്ഷ്മി അവനിലേക്ക് വരും.
5.135.32
निदर्शनान्युपायांश्च बहून्युद्धर्षणानि च ।
अनुदर्शितरूपोऽसि पश्यामि कुरु पौरुषम् ॥ ५.१३५.३२ ॥
ധാരാളം ഉദാഹരണങ്ങളും ഉപായങ്ങളും ഉത്സാഹം ഉണർത്തുന്ന മാർഗ്ഗങ്ങളും ഉണ്ട്; നിന്റെ രൂപം വ്യക്തമാണ്. ഞാൻ കാണുന്നു, പൗരുഷം പ്രവർത്തിക്കുക.
5.135.33
पुरुषार्थमभिप्रेतं समाहर्तुमिहार्हसि ।
क्रुद्धान्लुब्धान्परिक्षीणानवलिप्तान्विमानितान् ॥ ५.१३५.३३ ॥
ഇവിടെ നീ ആഗ്രഹിച്ച പുരുഷാർത്ഥം സമാഹരിക്കണം: കോപിച്ചവരെയും, ലോഭികളെയും, ക്ഷീണിച്ചവരെയും, അഹങ്കാരികളെയും, അപമാനിതരെയും (ഒരുമിപ്പിക്കുക).
5.135.34
स्पर्धिनश्चैव ये केचित्तान्युक्त उपधारय ।
एतेन त्वं प्रकारेण महतो भेत्स्यसे गणान्।
महावेग इवोद्धूतो मातरिश्वा बलाहकान् ॥ ५.१३५.३४ ॥
എതിരാളികളായവർ ആരുണ്ടെങ്കിലും അവരെയും ശ്രദ്ധിക്കുക. ഇങ്ങനെ നീ വലിയ സംഘങ്ങളെ പിളർക്കും, മഹാവേഗത്തോടെ ഉയർന്ന കാറ്റ് മേഘങ്ങളെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ.
5.135.35
तेषामग्रप्रदायी स्याः कल्पोत्थायी प्रियंवदः ।
ते त्वां प्रियं करिष्यन्ति पुरोधास्यन्ति च ध्रुवम् ॥ ५.१३५.३५ ॥
അവർക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്നവനാകുക; യഥാസമയം എഴുന്നേൽക്കുന്നവനും പ്രിയം പറയുന്നവനുമാകുക. അവർ നിനക്ക് പ്രിയം ചെയ്യും; തീർച്ചയായും നിന്നെ മുന്നിൽ നിർത്തും.
5.135.36
यदैव शत्रुर्जानीयात्सपत्नं त्यक्तजीवितम् ।
तदैवास्मादुद्विजेत सर्पाद्वेश्मगतादिव ॥ ५.१३५.३६ ॥
ശത്രു തന്റെ എതിരാളി ജീവിതത്തോടുള്ള മോഹം ഉപേക്ഷിച്ചവനാണെന്ന് അറിയുമ്പോഴേ, വീട്ടിൽ കയറിയ പാമ്പിനെപ്പോലെ അവനെ ഭയന്ന് അകന്നു നിൽക്കണം.
5.135.37
तं विदित्वा पराक्रान्तं वशे न कुरुते यदि ।
निर्वादैर्निर्वदेदेनमन्ततस्तद्भविष्यति ॥ ५.१३५.३७ ॥
അവൻ ധീരനാണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും വശത്താകുന്നില്ലെങ്കിൽ, മധുരവാക്കുകൾകൊണ്ട് അവനെ ശാന്തനാക്കണം; ഒടുവിൽ അതുതന്നെ സംഭവിക്കും.
5.135.38
निर्वादादास्पदं लब्धा धनवृद्धिर्भविष्यति ।
धनवन्तं हि मित्राणि भजन्ते चाश्रयन्ति च ॥ ५.१३५.३८ ॥
മധുരവാക്കുകളാൽ ഒരു ആശ്രയം കിട്ടിയാൽ സമ്പത്ത് വർധിക്കും; കാരണം ധനവാനെയാണ് മിത്രങ്ങൾ സമീപിച്ച് ആശ്രയിക്കുന്നത്.
5.135.39
स्खलितार्थं पुनस्तानि सन्त्यजन्ति च बान्धवाः ।
नह्यस्मिन्नाश्रयन्ते च जुगुप्सन्ते च तादृशम् ॥ ५.१३५.३९ ॥
സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെട്ടവനെ ബന്ധുക്കൾ വീണ്ടും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; ആരും അവനെ ആശ്രയിക്കുന്നില്ല, അത്തരക്കാരെ അവർ വെറുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
5.135.40
शत्रुं कृत्वा यः सहायं विश्वासमुपगच्छति ।
स न संभाव्यमेवैतद्यद्राज्यं प्राप्नुयादिति ॥ ५.१३५.४० ॥
ശത്രുവിനെ സഹായിയാക്കി അവനിൽ വിശ്വാസം വെക്കുന്നവൻ രാജ്യം നേടുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാനാവില്ല.