ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.135
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.135.1
कृष्णायसस्येव च ते संहत्य हृदयं कृतम् ।
मम मातस्त्वकरुणे वीरप्रज्ञे ह्यमर्षणे ॥ ५.१३५.१ ॥
ତୁମ ହୃଦୟ ଯେପରି କଳା ଲୁହାକୁ ଏକତ୍ର କରି ତିଆରି ହୋଇଛି। ହେ ମାତା, ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦୟ, ବୀରବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନା, ପ୍ରକୃତରେ ଅସହିଷ୍ଣୁ।
5.135.2
अहो क्षत्रसमाचारो यत्र मामितरं यथा ।
नियोजयसि युद्धाय परमातेव मां तथा ॥ ५.१३५.२ ॥
ଆହା, ଏହା କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଆଚରଣ! ଅନ୍ୟ ଭଳି ତୁମେ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପଠାଉଛ; ସତ୍ମାତା ଭଳି ପଠାଉଛ।
5.135.3
ईदृशं वचनं ब्रूयाद्भवती पुत्रमेकजम् ।
किं नु ते मामपश्यन्त्याः पृथिव्या अपि सर्वया ॥ ५.१३५.३ ॥
ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ରବତୀ ମାତା କ'ଣ ଏଭଳି କଥା କହିପାରେ? ମୁଁ ବିନା ପୃଥିବୀ ଦେଖୁଥିବା ତୁମେ କିପରି ଏହା କହିବ?
5.135.4
किमाभरणकृत्येन किं भोगैर्जीवितेन वा ।
मयि वा सङ्गरहते प्रियपुत्रे विशेषतः ॥ ५.१३५.४ ॥
ଅଳଙ୍କାରରେ କ'ଣ, ଭୋଗରେ କ'ଣ, କିମ୍ବା ଜୀବନରେ କ'ଣ, ଯଦି ମୋ ପରି ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ବିଶେଷକରି ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇଗଲେ?
5.135.5
सर्वावस्था हि विदुषां तात धर्मार्थकारणात् ।
तावेवाभिसमीक्ष्याहं सञ्जय त्वामचूजुदम् ॥ ५.१३५.५ ॥
ହେ ତାତ, ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥା ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ପାଇଁ ହୋଇଥାଏ। ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ବିଚାର କରି ମୁଁ ତୁମକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛି।
5.135.6
स समीक्ष्य क्रमोपेतो मुख्यः कालोऽयमागतः ।
अस्मिंश्चेदागते काले कार्यं न प्रतिपद्यसे ॥ ५.१३५.६ ॥
ତାହା ବିଚାର କରି ଦେଖ, କ୍ରମାନୁସାରେ ଆସିଥିବା ମୁଖ୍ୟ ସମୟ ଆସିଛି। ଏହି ସମୟ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ତୁମେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ନ କର—
5.135.7
असंभावितरूपस्त्वमानृशंस्यं करिष्यसि ।
तं त्वामयशसा स्पृष्टं न ब्रूयां यदि सञ्जय ॥ ५.१३५.७ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ତୁମେ ଅକଳ୍ପନୀୟ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ; ଅପଯଶରେ କଳଙ୍କିତ ତୁମକୁ ଯଦି ମୁଁ ନ କହେ।
5.135.8
खरीवात्सल्यमाहुस्तन्निःसामर्थ्यमहेतुकम् ।
सद्भिर्विगर्हितं मार्गं त्यज मूर्खनिषेवितम् ॥ ५.१३५.८ ॥
ଏହାକୁ ଗଧ ପରି ନିରର୍ଥକ ବାତ୍ସଲ୍ୟ କୁହାଯାଏ; ଏହା ଅସମର୍ଥତା ଏବଂ ଅକାରଣ। ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ନିନ୍ଦିତ, ମୂର୍ଖମାନଙ୍କ ସେବିତ ଏ ପଥ ତ୍ୟାଗ କର।
5.135.9
अविद्या वै महत्यस्ति यामिमां संश्रिताः प्रजाः ।
तव स्याद्यदि सद्वृत्तं तेन मे त्वं प्रियो भवेः ॥ ५.१३५.९ ॥
ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ଯାହାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ସେ ଏକ ମହାନ ଅବିଦ୍ୟା ଅଛି। ତୁମ ଆଚରଣ ସଦାଚାରୀ ହେଲେ, ତାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୋ ପ୍ରିୟ ହେବ।
5.135.10
धर्मार्थगुणयुक्तेन नेतरेण कथञ्चन ।
दैवमानुषयुक्तेन सद्भिराचरितेन च ॥ ५.१३५.१० ॥
ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ ଗୁଣଯୁକ୍ତ, ଦୈବ ଓ ମାନୁଷ ନିୟମଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଆଚରିତ ପଥରେ ହିଁ — ଅନ୍ୟ କିଛି ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ନୁହେଁ।
5.135.11
यो ह्येवमविनीतेन रमते पुत्रनप्तृणा ।
अनुत्थानवता चापि दुर्विनीतेन दुर्धिया ॥ ५.१३५.११ ॥
ଏହିପରି ଅବିନୀତ, ଉଦ୍ୟମହୀନ, ଦୁର୍ବିନୀତ, ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ପୁତ୍ର କିମ୍ବା ନାତି ସହିତ ଯେ ରମେ।
5.135.12
रमते यस्तु पुत्रेण मोघं तस्य प्रजाफलम् ।
अकुर्वन्तो हि कर्माणि कुर्वन्तो निन्दितानि च ॥ ५.१३५.१२ ॥
ଯେ ପୁତ୍ର ସହିତ ରମେ, ତାହାର ସନ୍ତାନ-ଫଳ ବ୍ୟର୍ଥ; କାରଣ ସେମାନେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ ନ କରି ନିନ୍ଦିତ କର୍ମ କରନ୍ତି।
5.135.13
सुखं नैवेह नामुत्र लभन्ते पुरुषाधमाः ।
युद्धाय क्षत्रियः सृष्टः सञ्जयेह जयाय च ।
क्रूराय कर्मणे नित्यं प्रजानां परिपालने ॥ ५.१३५.१३ ॥
ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଅଧମ ପୁରୁଷମାନେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ସଞ୍ଜୟ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ, ଏଠାରେ ଜୟ ପାଇଁ ଏବଂ ପ୍ରଜା ରକ୍ଷାର କଠୋର କର୍ମ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟ ହୋଇଛି।
5.135.14
जयन्वा वध्यमानो वा प्राप्नोतीन्द्रसलोकताम् ।
न शक्रभवने पुण्ये दिवि तद्विद्यते सुखम्।
यदमित्रान्वशे कृत्वा क्षत्रियः सुखमेधते ॥ ५.१३५.१४ ॥
ଜୟୀ ହେଉ କିମ୍ବା ନିହତ ହେଉ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଭବନରେ ବା ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ସୁଖ ନାହିଁ, ଯାହା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଶ କରି କ୍ଷତ୍ରିୟ ସୁଖରେ ବଢ଼େ।
5.135.15
मन्युना दह्यमानेह पुरुषेण मनस्विना ।
निकृतेनेह बहुशः शत्रून्प्रति जिगीषया ॥ ५.१३५.१५ ॥
ଏଠାରେ କ୍ରୋଧରେ ଜଳୁଥିବା, ଅପମାନିତ ମନସ୍ବୀ ପୁରୁଷ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଜୟ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ।
5.135.16
आत्मानं वा परित्यज्य शत्रुं वा विनिपात्य च ।
प्राप्यते नेह शान्तिर्हि नित्यमेव तु सञ्जय ।
अतोन्येन प्रकारेण शान्तिरस्य कुतो भवेत् ॥ ५.१३५.१६ ॥
ନିଜକୁ ତ୍ୟାଗ କରି କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁକୁ ପାତିତ କରି ହିଁ ଏଠାରେ ଶାନ୍ତି ମିଳେ; ହେ ସଞ୍ଜୟ, ସର୍ବଦା। ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ଏହାର ଶାନ୍ତି କିପରି ହେବ?
5.135.17
इह प्राज्ञो हि पुरुषः स्वल्पमप्रियमिच्छति ।
यस्य स्वल्पं प्रियं लोके ध्रुवं तस्याल्पमप्रियम् ॥ ५.१३५.१७ ॥
ଏଠାରେ ପ୍ରାଜ୍ଞ ପୁରୁଷ ଅଳ୍ପ ଅପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛା କରେ; ଜଗତରେ ଯାହାର ଅଳ୍ପ ପ୍ରିୟ ଅଛି, ତା'ର ନିଶ୍ଚିତ ଅଳ୍ପ ଅପ୍ରିୟ ଅଛି।
5.135.18
प्रियाभावाच्च पुरुषो नैव प्राप्नोति शोभनम् ।
ध्रुवं चाभावमभ्येति गत्वा गङ्गेव सागरम् ॥ ५.१३५.१८ ॥
ପ୍ରିୟର ଅଭାବରୁ ମନୁଷ୍ୟ କେବେ ହେଁ ଶୁଭ ପାଏ ନାହିଁ; ଗଙ୍ଗା ସମୁଦ୍ରରେ ଯାଇ ଲୀନ ହେବା ପରି ସେ ନିଶ୍ଚୟ ବିନାଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
5.135.19
नेयं मतिस्त्वया वाच्या मातः पुत्रे विशेषतः ।
कारुण्यमेव पश्य त्वं भूत्वेह जडमूकवत् ॥ ५.१३५.१९ ॥
ମାଆ, ଏହି ମତ ତୁମେ ପୁତ୍ରକୁ ବିଶେଷଭାବେ କହିବ ନାହିଁ; ଏଠାରେ ଜଡ଼ ଓ ମୂକ ପରି ହୋଇ ତୁମେ କେବଳ କରୁଣା ଦେଖ।
5.135.20
अतो मे भूयसी नन्दिर्यदेवमनुपश्यसि ।
चोद्यं मां चोदयस्येतद्भृशं वै चोदयामि ते ॥ ५.१३५.२० ॥
ତେଣୁ ତୁମେ ଏପରି ଦେଖୁଛ ବୋଲି ମୋର ବହୁତ ଆନନ୍ଦ; ଏ ବିଷୟରେ ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଛ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଛି।
5.135.21
अथ त्वां पूजयिष्यामि हत्वा वै सर्वसैन्धवान् ।
अहं पश्यामि विजयं कृच्छ्रभाविनमेव ते ॥ ५.१३५.२१ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବି, ସମସ୍ତ ସୈନ୍ଧବଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପରେ। ମୁଁ ତୁମର ବିଜୟ ଦେଖୁଛି, ଯାହା କଷ୍ଟ ଦେଇ ହିଁ ଆସିବ।
5.135.22
अकोशस्यासहायस्य कुतः सिद्धिर्जयो मम ।
इत्यवस्थां विदित्वैतामात्मनात्मनि दारुणाम् ॥ ५.१३५.२२ ॥
ଭଣ୍ଡାର ଓ ସହାୟହୀନ ମୋର ସିଦ୍ଧି ଓ ଜୟ କେଉଁଠୁ? ନିଜ ଭିତରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅବସ୍ଥାକୁ ନିଜେ ଜାଣି।
5.135.23
राज्याद्भावो निवृत्तो मे त्रिदिवादिव दृष्कृतः ।
ईदृशं भवती कंचिदुपायमनुपश्यति ॥ ५.१३५.२३ ॥
ରାଜ୍ୟରୁ ମୋର ସ୍ଥିତି, ଦୁଷ୍କର୍ମୀ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଡ଼ିଲା ପରି, ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି। ତୁମେ ସେପରି କୌଣସି ଉପାୟ ଦେଖ।
5.135.24
तन्मे परिणतप्रज्ञे सम्यक्प्रब्रूहि पृच्छते ।
करिष्यामि हि तत्सर्वं यथावदनुशासनम् ॥ ५.१३५.२४ ॥
ତେଣୁ ହେ ପରିପକ୍ୱ ପ୍ରଜ୍ଞାବତୀ, ପ୍ରଶ୍ନକାରୀ ମୋତେ ତାହା ଭଲରେ କୁହ; ସେ ସମସ୍ତ ଉପଦେଶ ମୁଁ ଯଥାବତ୍ କରିବି।
5.135.25
पुत्र नात्मावमन्तव्यः पूर्वाभिरसमृद्धिभिः ।
अभूत्वा हि भवन्त्यर्था भूत्वा नश्यन्ति चापरे।
अमर्षेणैव चाप्यर्था नारब्धव्याः सुबालिशैः ॥ ५.१३५.२५ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ପୂର୍ବ ବିଫଳତା ଯୋଗୁ ନିଜକୁ ତୁଚ୍ଛ ଭାବ ନାହିଁ। କେତେକ କାର୍ଯ୍ୟ ନ ହୋଇ ହୁଏ, ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; କ୍ରୋଧରୁ ହିଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ବିଶେଷତଃ ମୂର୍ଖମାନେ।
5.135.26
सर्वेषां कर्मणां तात फले नित्यमनित्यता ।
अनित्यमिति जानन्तो न भवन्ति भवन्ति च ॥ ५.१३५.२६ ॥
ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ କର୍ମର ଫଳରେ ସଦା ଅନିତ୍ୟତା ରହେ। ଏହା ଜାଣି ମଧ୍ୟ (ଲୋକେ) ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଓ ହୁଅନ୍ତି ମଧ୍ୟ।
5.135.27
अथ ये नैव कुर्वन्ति नैव जातु भवन्ति ते ।
ऐकगुण्यमनीहायामभावः कर्मणां फलम् ॥ ५.१३५.२७ ॥
ଏବେ ଯେଉଁମାନେ କର୍ମ ହିଁ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ କେବେ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ନିଷ୍କ୍ରିୟତାରେ ଏକଗୁଣତା ଅଛି; କର୍ମର ଫଳ ଅଭାବ।
5.135.28
अथ द्वैगुण्यमीहायां फलं भवति वा नवा ।
यस्य प्रागेव विदिता सर्वार्थानामनित्यता ॥ ५.१३५.२८ ॥
ଏବେ ପ୍ରଯତ୍ନରେ ଦ୍ୱିଗୁଣତା ଅଛି; ତାର ଫଳ ହୁଏ କିମ୍ବା ହୁଏ ନାହିଁ। ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଅର୍ଥର ଅନିତ୍ୟତା ପୂର୍ବରୁ ଜଣା ଅଛି (ତା ପାଇଁ)।
5.135.29
नुदेद्वृद्धिसमृद्धी स प्रतिकूले नृपात्मज ।
उत्थातव्यं जागृतव्यं योक्तव्यं भूतिकर्मसु ॥ ५.१३५.२९ ॥
ସେ ବୃଦ୍ଧି ଓ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ଦୂରେଇ ଦେବ, ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ପ୍ରତିକୂଳ ଅବସ୍ଥାରେ। ଉଠିବା ଉଚିତ, ସଜାଗ ରହିବା ଉଚିତ, ସମୃଦ୍ଧିକର୍ମରେ ଲାଗିବା ଉଚିତ।
5.135.30
भविष्यतीत्येव मनः कृत्वा सततमव्यथैः ।
मङ्गलानि पुरस्कृत्य ब्राह्मणांश्चेश्वरैः सह ॥ ५.१३५.३० ॥
"ଏହା ହେବ" ବୋଲି ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସର୍ବଦା ଅବିଚଳ ରହି, ମଙ୍ଗଳ କର୍ମକୁ ଆଗରେ ରଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ପ୍ରଭୁମାନଙ୍କ ସହିତ (କାର୍ଯ୍ୟ କର)।
5.135.31
प्राज्ञस्य नृपतेराशु वृद्धिर्भवति पुत्रक ।
अभिवर्तति लक्ष्मीस्तं प्राचीमिव दिवाकरः ॥ ५.१३५.३१ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ପ୍ରାଜ୍ଞ ରାଜାଙ୍କର ବୃଦ୍ଧି ଶୀଘ୍ର ହୁଏ; ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆସିଲା ପରି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆସନ୍ତି।
5.135.32
निदर्शनान्युपायांश्च बहून्युद्धर्षणानि च ।
अनुदर्शितरूपोऽसि पश्यामि कुरु पौरुषम् ॥ ५.१३५.३२ ॥
ଅନେକ ଉଦାହରଣ, ଉପାୟ ଏବଂ ଉତ୍ସାହ ବଢ଼ାଇବା ସାଧନ ଅଛି; ତୁମର ସ୍ୱରୂପ ସ୍ପଷ୍ଟ। ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ପୌରୁଷ କର।
5.135.33
पुरुषार्थमभिप्रेतं समाहर्तुमिहार्हसि ।
क्रुद्धान्लुब्धान्परिक्षीणानवलिप्तान्विमानितान् ॥ ५.१३५.३३ ॥
ଏଠାରେ ତୁମେ ଇଚ୍ଛିତ ପୁରୁଷାର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ: କ୍ରୋଧିତ, ଲୋଭୀ, କ୍ଷୀଣ, ଅହଂକାରୀ ଓ ଅପମାନିତମାନଙ୍କୁ (ଏକତ୍ର କର)।
5.135.34
स्पर्धिनश्चैव ये केचित्तान्युक्त उपधारय ।
एतेन त्वं प्रकारेण महतो भेत्स्यसे गणान्।
महावेग इवोद्धूतो मातरिश्वा बलाहकान् ॥ ५.१३५.३४ ॥
ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କର। ଏହିପରି ତୁମେ ବଡ଼ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗିବ, ମହାବେଗରେ ଉଠିଥିବା ପବନ ମେଘକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପରି।
5.135.35
तेषामग्रप्रदायी स्याः कल्पोत्थायी प्रियंवदः ।
ते त्वां प्रियं करिष्यन्ति पुरोधास्यन्ति च ध्रुवम् ॥ ५.१३५.३५ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରସ୍ଥାନ ଦେଉଥିବା ହୁଅ; ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଉଠୁଥିବା ଏବଂ ପ୍ରିୟ କଥା କହୁଥିବା ହୁଅ। ସେମାନେ ତୁମର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମକୁ ଆଗରେ ରଖିବେ।
5.135.36
यदैव शत्रुर्जानीयात्सपत्नं त्यक्तजीवितम् ।
तदैवास्मादुद्विजेत सर्पाद्वेश्मगतादिव ॥ ५.१३५.३६ ॥
ଶତ୍ରୁ ଯେବେ ଜାଣେ ଯେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଜୀବନର ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରିଛି, ସେତେବେଳେ ଘରେ ପଶିଥିବା ସାପରୁ ଯେପରି ଦୂରେଇ ଯିବା ଉଚିତ, ସେପରି ତାହାଠାରୁ ସତର୍କ ହୋଇ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ।
5.135.37
तं विदित्वा पराक्रान्तं वशे न कुरुते यदि ।
निर्वादैर्निर्वदेदेनमन्ततस्तद्भविष्यति ॥ ५.१३५.३७ ॥
ସେ ପରାକ୍ରମୀ ବୋଲି ଜାଣି ମଧ୍ୟ ଯଦି ବଶରେ ନ ଆସେ, ତେବେ ମଧୁର କଥାରେ ତାକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ଉଚିତ; ଶେଷରେ ତାହା ହିଁ ହେବ।
5.135.38
निर्वादादास्पदं लब्धा धनवृद्धिर्भविष्यति ।
धनवन्तं हि मित्राणि भजन्ते चाश्रयन्ति च ॥ ५.१३५.३८ ॥
ମଧୁର କଥାରେ ଏକ ଆଶ୍ରୟ ମିଳିଲେ ଧନ ବୃଦ୍ଧି ହେବ; କାରଣ ଧନବାନ ପାଖକୁ ହିଁ ମିତ୍ରମାନେ ଆସି ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତି।
5.135.39
स्खलितार्थं पुनस्तानि सन्त्यजन्ति च बान्धवाः ।
नह्यस्मिन्नाश्रयन्ते च जुगुप्सन्ते च तादृशम् ॥ ५.१३५.३९ ॥
ଧନ ହରାଇଲେ ମିତ୍ର ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି; କେହି ତାହାର ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ଏପରି ଲୋକକୁ ଘୃଣା ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି।
5.135.40
शत्रुं कृत्वा यः सहायं विश्वासमुपगच्छति ।
स न संभाव्यमेवैतद्यद्राज्यं प्राप्नुयादिति ॥ ५.१३५.४० ॥
ଯେ ଶତ୍ରୁକୁ ସହାୟକ କରି ତାହା ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖେ, ତାର ରାଜ୍ୟ ପାଇବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।