મહાભારત · અધ્યાય 5.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.137.1
अर्जुनं केशव ब्रूयास्त्वयि जाते स्म सूतके ।
उपोपविष्टा नारीभिराश्रमे परिवारिता ॥ ५.१३७.१ ॥
હે કેશવ, અર્જુનને કહેજે: તું જન્મ્યો ત્યારે, સૂતકમાં, આશ્રમમાં સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલી હું પાસે બેઠી હતી.
5.137.2
अथान्तरिक्षे वागासीद्दिव्यरूपा मनोरमा ।
सहस्राक्षसमः कुन्ति भविष्यत्येष ते सुतः । ॥ ५.१३७.२ ॥
ત્યારે આકાશમાં દિવ્ય રૂપની મનોહર વાણી થઈ: હે કુંતી, તારો આ પુત્ર સહસ્રાક્ષ ઇન્દ્ર સમાન થશે.
5.137.3
एष जेष्यति सङ्ग्रामे कुरून्सर्वान्समागतान् ।
भीमसेनद्वितीयश्च लोकमुद्वर्तयिष्यति ॥ ५.१३७.३ ॥
આ યુદ્ધમાં એકત્ર થયેલા બધા કુરુઓને જીતશે; ભીમસેનને બીજા સાથી તરીકે રાખી જગતનો ઉદ્ધાર કરશે.
5.137.4
पुत्रस्ते पृथिवीं जेता यशश्चास्य दिवं स्पृशेत् ।
हत्वा कुरूंश्च सङ्ग्रामे वासुदेवसहायवान् ॥ ५.१३७.४ ॥
તારો પુત્ર પૃથ્વી જીતશે; તેની કીર્તિ સ્વર્ગને સ્પર્શશે. યુદ્ધમાં કુરુઓને હણીને, વાસુદેવને સહાયક રાખીને.
5.137.5
पित्र्यमंशं प्रनष्टं च पुनरप्युद्धरिष्यति ।
भ्रातृभिः सहितः श्रीमांस्त्रीन्मेधानाहरिष्यति ॥ ५.१३७.५ ॥
ખોવાયેલો પૈતૃક ભાગ તે ફરીથી પાછો મેળવશે; ભાઈઓ સાથે શ્રીમાન તે ત્રણ યજ્ઞો કરશે.
5.137.6
स सत्यसन्धो बीभत्सुः सव्यसाची यथाच्युत ।
तथा त्वमेव जानासि बलवन्तं दुरासदम् ॥ ५.१३७.६ ॥
તે સત્યપ્રતિજ્ઞ, બીભત્સુ, સવ્યસાચી છે, હે અચ્યુત; જેમ તું પોતે જાણે છે, તે બળવાન અને દુર્જેય છે.
5.137.7
तथा तदस्तु दाशार्ह यथा वागभ्यभाषत ।
धर्मश्चेदस्ति वार्ष्णेय तथा सत्यं भविष्यति ॥ ५.१३७.७ ॥
હે દાશાર્હ, જેમ વચન કહેવાયું તેમ એ થાઓ. હે વાર્ષ્ણેય, જો ધર્મ છે તો તે એ રીતે સત્ય થશે.
5.137.8
त्वं चापि तत्तथा कृष्ण सर्वं संपादयिष्यसि ।
नाहं तदभ्यसूयामि यथा वागभ्यभाषत ॥ ५.१३७.८ ॥
હે કૃષ્ણ, તું પણ એ બધું એમ જ પૂર્ણ કરીશ. જેમ વચન કહેવાયું, તેમાં હું દોષ જોતી નથી.
5.137.9
नमो धर्माय महते धर्मो धारयति प्रजाः ।
एतद्धनञ्जयो वाच्यो नित्योद्युक्तो वृकोदरः ॥ ५.१३७.९ ॥
મહાન ધર્મને નમસ્કાર. ધર્મ જ પ્રજાઓને ધારણ કરે છે. આ ધનંજયને કહેવું; અને સદા તત્પર વૃકોદરને પણ કહેવું.
5.137.10
यदर्थं क्षत्रिया सूते तस्य कालोऽयमागतः ।
न हि वैरं समासाद्य सीदन्ति पुरुषर्षभाः ॥ ५.१३७.१० ॥
જે કાર્ય માટે ક્ષત્રિયો જન્મે છે, તેનો સમય હવે આવ્યો છે. વેરનો સામનો કરીને પુરુષશ્રેષ્ઠો ડગતા નથી.
5.137.11
विदिता ते सदा बुद्धिर्भीमस्य न स शाम्यति ।
यावदन्तं न कुरुते शत्रूणां शत्रुकर्शनः ॥ ५.१३७.११ ॥
ભીમનો સંકલ્પ તું હંમેશાં જાણે છે; શત્રુઓનો નાશ કરનાર તે શત્રુઓનો અંત ન કરે ત્યાં સુધી શાંત થતો નથી.
5.137.12
तावदेव महापबाहुर्निशासु न सुखं लभेत् ।
सर्वधऱ्मविशेषज्ञां स्नुषां पाण्डोर्महात्मनः ।
व्रूया माधव कल्याणीं कृष्ण कृष्णां यशस्विनीम् ॥ ५.१३७.१२ ॥
મહાબાહુ ભીમ ત્યાં સુધી રાત્રે સુખ નહીં પામે. હે માધવ, મહાત્મા પાંડુની પુત્રવધૂ, સર્વ ધર્મોના વિશેષ જ્ઞાતા, કલ્યાણી યશસ્વિની કૃષ્ણાને તું કહેજે.
5.137.13
युक्तमेतन्महाभागे कुले जाते यशस्विनि ।
यन्मे पुत्रेषु सर्वेषु यथावत्त्वमवर्तिथाः ॥ ५.१३७.१३ ॥
હે મહાભાગ્યવતી, યશસ્વિની, ઉચ્ચ કુળમાં જન્મેલી તારું આ આચરણ યોગ્ય છે; મારા સર્વ પુત્રો પ્રત્યે તેં યથાવત્ વર્તન કર્યું છે.
5.137.14
माद्रीपुत्रौ च वक्तव्यौ क्षत्रधर्मरतावुभौ ।
विक्रमेणार्जितान्भोगान्वृणीतं जीवितादपि ॥ ५.१३७.१४ ॥
ક્ષાત્રધર્મમાં રત માદ્રીના બન્ને પુત્રોને પણ કહેવું જોઈએ: પરાક્રમથી મેળવેલા ભોગોને જીવન કરતાં પણ પસંદ કરો.
5.137.15
विक्रमाधिगता ह्यर्थाः क्षत्रधर्मेण जीवतः ।
मनो मनुष्यस्य सदा प्रीणन्ति पुरुषोत्तम ॥ ५.१३७.१५ ॥
હે પુરુષોત્તમ, પરાક્રમથી મળેલી સંપત્તિ ક્ષાત્રધર્મથી જીવતા માણસના મનને સદા પ્રસન્ન કરે છે.
5.137.16
यच्च वः प्रेक्षमाणानां सर्वधर्मोपचायिनाम् ।
पाञ्चाली परुषाण्युक्तका को नु तत्क्षन्तुमर्हति ॥ ५.१३७.१६ ॥
તમે બધા ધર્મપાલન કરનારા જોતા રહ્યા, ત્યારે પાંચાલીએ જે કઠોર વચનો કહ્યાં — તેને કોણ ક્ષમા કરી શકે?
5.137.17
न राज्यहरणं दुःखं द्यूते चापि पराजयः ।
प्रव्राजनं सुतानां वा न मे तद्दुःखकारणम् ॥ ५.१३७.१७ ॥
રાજ્યનું હરણ, દ્યૂતમાં પરાજય, કે પુત્રોનું વનવાસ — આ મારા દુઃખનું કારણ નથી.
5.137.18
यत्र सा बृहती श्यामा सभायां रुदती तदा ।
अश्रौषीत्परुषा वाचस्तन्मे दुःखतरं महत् ॥ ५.१३७.१८ ॥
ત્યારે એ વિશાળ દેહવાળી, શ્યામવર્ણી સભામાં રડતાં કઠોર વચનો સાંભળતી રહી — એ જ મારા માટે વધુ મહાન દુઃખ છે.
5.137.19
स्त्रीधर्मिणी वरारोहा क्षत्रधर्मरता सदा ।
नाध्यगच्छत्तदा नाथं कृष्णा नाथवती सती ॥ ५.१३७.१९ ॥
સ્ત્રીધર્મનું પાલન કરનારી, સુંદર કટિવાળી, સદા ક્ષત્રધર્મમાં રત કૃષ્ણા, સનાથ હોવા છતાં તે સમયે તેને કોઈ રક્ષક ન મળ્યો.
5.137.20
तं वै ब्रूहि महाबाहो सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
अर्जुनं पुरुषव्याघ्रं द्रौपद्याः पदवीं चर ॥ ५.१३७.२० ॥
હે મહાબાહુ, સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, પુરુષવ્યાઘ્ર અર્જુનને કહો કે દ્રૌપદીના માર્ગે ચાલે.
5.137.21
विदितं हि तवात्यन्तं क्रूद्धाविव यमान्तकौ ।
भीमार्जुनौ नयेतां हि देवानपि परां गतिम् ॥ ५.१३७.२१ ॥
ક્રોધિત ભીમ અને અર્જુન યમ અને અંતક સમાન છે, તેઓ દેવોને પણ પરમ ગતિએ પહોંચાડી શકે છે, એ તમે સારી રીતે જાણો છો.
5.137.22
तयोश्चैतदवज्ञानं यत्सा कृष्णा सभागता ।
दुःशासनश्च यद्भीमं कटुकान्यभ्यभाषत ॥ ५.१३७.२२ ॥
તેમની આ અવગણના કે કૃષ્ણાને સભામાં લાવવામાં આવી, અને દુઃશાસને ભીમને કટુ વચનો કહ્યાં.
5.137.23
पश्यतां कुरुवीराणां तच्च संस्मारयेः पुनः ।
पाण्डवान्कुशलं पृच्छेः सपुत्रान्कृष्णया सह ॥ ५.१३७.२३ ॥
કુરુવીરોની સામે તે ફરીથી યાદ કરાવજો; પાંડવોને, તેમના પુત્રો અને કૃષ્ણા સહિત, કુશળ પૂછજો.
5.137.24
मां वै कुशलिनीं ब्रूयास्तेषु भूयो जनार्दन ।
अरिष्टं गच्छ पन्थानं पुत्रान्मे प्रतिपालय ॥ ५.१३७.२४ ॥
હે જનાર્દન, તેમને ફરીથી કહેજો કે હું કુશળ છું. સુરક્ષિત માર્ગે જાઓ, મારા પુત્રોનું રક્ષણ કરો.
5.137.25
अभिवाद्याथ तां कृष्णः कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
निश्चक्राम महाबाहुः सिंहखेलगतिस्ततः ॥ ५.१३७.२५ ॥
પછી કૃષ્ણે તેમને પ્રણામ કરી પ્રદક્ષિણા કરી, અને સિંહ જેવી ચાલવાળા એ મહાબાહુ ત્યાંથી નીકળ્યા.
5.137.26
ततो विसर्जयामास भीष्मादीन्कुरुपुङ्गवान् ।
आरोप्याथ रथे कर्णं प्रायात्सात्यकिना सह ॥ ५.१३७.२६ ॥
પછી તેમણે ભીષ્માદિ કુરુશ્રેષ્ઠોને વિદાય આપી, કર્ણને રથમાં બેસાડી સાત્યકી સાથે પ્રયાણ કર્યું.
5.137.27
ततः प्रयाते दाशार्हे कुरवः सङ्गता मिथः ।
जजल्पुर्महदाश्चर्यं केशवे परमाद्भुतम् ॥ ५.१३७.२७ ॥
દાશાર્હ ગયા પછી કુરુઓ ભેગા થઈને કેશવ વિશે મહાન આશ્ચર્ય અને અત્યંત અદ્ભુત વાતો એકબીજા સાથે કરવા લાગ્યા.
5.137.28
प्रमूढा पृथिवी सर्वा मृत्युपाशवशीकृता ।
दुर्योधनस्य बालिश्यान्नैतदस्तीति चाब्रुवन् ॥ ५.१३७.२८ ॥
આખી પૃથ્વી મોહિત થઈ મૃત્યુપાશને વશ થઈ ગઈ છે. આ દુર્યોધનની મૂર્ખતાને કારણે નથી, એમ પણ તેઓ બોલ્યા.
5.137.29
ततो निर्याय नगरात्प्रययौ पुरुषोत्तमः ।
मन्त्रयामास च तदा कर्णेन सुचिरं सह ॥ ५.१३७.२९ ॥
પછી નગરમાંથી નીકળીને પુરુષોત્તમ આગળ વધ્યા; ત્યારે કર્ણ સાથે ઘણીવાર સુધી મંત્રણા કરી.
5.137.30
विसर्जयित्वा राधेयं सर्वयादवनन्दनः ।
ततो जवेन महता तूर्णमश्वानचोदयत् ॥ ५.१३७.३० ॥
રાધેય (કર્ણ) ને વિદાય આપીને સર્વ યાદવોના આનંદરૂપ કૃષ્ણે મહાન વેગથી ઝડપથી ઘોડા હાંક્યા.
5.137.31
ते पिबन्त इवाकाशं दारुकेण प्रचोदिताः ।
हया जग्मुर्महावेगा मनोमारुतरंहसः ॥ ५.१३७.३१ ॥
દારુકે પ્રેરેલા તે મહાવેગવાન ઘોડા જાણે આકાશ પીતા હોય તેમ, મન અને પવનના વેગે દોડ્યા.
5.137.32
ते व्यतीत्य महाध्वानं क्षिप्रं श्येना इवाशुगाः ।
उच्चैर्जग्मुरुपप्लाव्यं शार्ङ्गधन्वानमावहन् ॥ ५.१३७.३२ ॥
તેઓ મહામાર્ગ ઓળંગીને, બાજ જેવા વેગે ઊંચે દોડતા, શાર્ઙ્ગધનુષ્યધારી કૃષ્ણને વહન કરીને ઉપપ્લાવ્ય તરફ ગયા.