ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.137.1
अर्जुनं केशव ब्रूयास्त्वयि जाते स्म सूतके ।
उपोपविष्टा नारीभिराश्रमे परिवारिता ॥ ५.१३७.१ ॥
ਹੇ ਕੇਸਵ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਆਖੀਂ: ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਜੰਮਿਆ ਸੀ, ਸੂਤਕ ਵੇਲੇ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਮੈਂ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਸੀ।
5.137.2
अथान्तरिक्षे वागासीद्दिव्यरूपा मनोरमा ।
सहस्राक्षसमः कुन्ति भविष्यत्येष ते सुतः । ॥ ५.१३७.२ ॥
ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਵ ਰੂਪ ਦੀ ਮਨੋਹਰ ਬਾਣੀ ਹੋਈ: ਹੇ ਕੁੰਤੀ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗਾ।
5.137.3
एष जेष्यति सङ्ग्रामे कुरून्सर्वान्समागतान् ।
भीमसेनद्वितीयश्च लोकमुद्वर्तयिष्यति ॥ ५.१३७.३ ॥
ਇਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇਗਾ; ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਸਾਥੀ ਬਣਾ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰੇਗਾ।
5.137.4
पुत्रस्ते पृथिवीं जेता यशश्चास्य दिवं स्पृशेत् ।
हत्वा कुरूंश्च सङ्ग्रामे वासुदेवसहायवान् ॥ ५.१३७.४ ॥
ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇਗਾ; ਉਸਦਾ ਯਸ਼ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਛੂਹੇਗਾ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਬਣਾ ਕੇ।
5.137.5
पित्र्यमंशं प्रनष्टं च पुनरप्युद्धरिष्यति ।
भ्रातृभिः सहितः श्रीमांस्त्रीन्मेधानाहरिष्यति ॥ ५.१३७.५ ॥
ਗੁਆਚਿਆ ਪਿਤਰੀ ਹਿੱਸਾ ਉਹ ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ; ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਉਹ ਤਿੰਨ ਯੱਗ ਕਰੇਗਾ।
5.137.6
स सत्यसन्धो बीभत्सुः सव्यसाची यथाच्युत ।
तथा त्वमेव जानासि बलवन्तं दुरासदम् ॥ ५.१३७.६ ॥
ਉਹ ਸੱਤਿਆ-ਸੰਧ, ਬੀਭਤਸੂ, ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਹੈ, ਹੇ ਅਚੁਤ; ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਪ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਦੁਰਜੇਯ ਹੈ।
5.137.7
तथा तदस्तु दाशार्ह यथा वागभ्यभाषत ।
धर्मश्चेदस्ति वार्ष्णेय तथा सत्यं भविष्यति ॥ ५.१३७.७ ॥
ਹੇ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ, ਜਿਵੇਂ ਬਚਨ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਵਾਰ੍ਸ਼ਣੇਯ, ਜੇ ਧਰਮ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚ ਹੋਵੇਗਾ।
5.137.8
त्वं चापि तत्तथा कृष्ण सर्वं संपादयिष्यसि ।
नाहं तदभ्यसूयामि यथा वागभ्यभाषत ॥ ५.१३७.८ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਹ ਸਭ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰੇਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਬਚਨ ਕਹੇ ਗਏ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੀ।
5.137.9
नमो धर्माय महते धर्मो धारयति प्रजाः ।
एतद्धनञ्जयो वाच्यो नित्योद्युक्तो वृकोदरः ॥ ५.१३७.९ ॥
ਮਹਾਨ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਧਰਮ ਹੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਧਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਦਾ ਤਿਆਰ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
5.137.10
यदर्थं क्षत्रिया सूते तस्य कालोऽयमागतः ।
न हि वैरं समासाद्य सीदन्ति पुरुषर्षभाः ॥ ५.१३७.१० ॥
ਜਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਖੱਤਰੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੈਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਕੇ ਪੁਰਸ਼ਰਿਸ਼ਭ ਢਿੱਲੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ।
5.137.11
विदिता ते सदा बुद्धिर्भीमस्य न स शाम्यति ।
यावदन्तं न कुरुते शत्रूणां शत्रुकर्शनः ॥ ५.१३७.११ ॥
ਭੀਮ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਪਤਾ ਹੈ; ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਜਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਨਾ ਕਰੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
5.137.12
तावदेव महापबाहुर्निशासु न सुखं लभेत् ।
सर्वधऱ्मविशेषज्ञां स्नुषां पाण्डोर्महात्मनः ।
व्रूया माधव कल्याणीं कृष्ण कृष्णां यशस्विनीम् ॥ ५.१३७.१२ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਭੀਮ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗਾ। ਹੇ ਮਾਧਵ, ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਨੂੰਹ, ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਣਕਾਰ, ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਖੀਂ।
5.137.13
युक्तमेतन्महाभागे कुले जाते यशस्विनि ।
यन्मे पुत्रेषु सर्वेषु यथावत्त्वमवर्तिथाः ॥ ५.१३७.१३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਯਸ਼ਸਵੀ, ਉੱਚੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਤੇਰਾ ਇਹ ਆਚਰਣ ਠੀਕ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਤੂੰ ਯਥਾਯੋਗ ਵਰਤਾਓ ਕੀਤਾ ਹੈ।
5.137.14
माद्रीपुत्रौ च वक्तव्यौ क्षत्रधर्मरतावुभौ ।
विक्रमेणार्जितान्भोगान्वृणीतं जीवितादपि ॥ ५.१३७.१४ ॥
ਖੱਤਰੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਤ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਕਮਾਏ ਭੋਗਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਚੁਣੋ।
5.137.15
विक्रमाधिगता ह्यर्थाः क्षत्रधर्मेण जीवतः ।
मनो मनुष्यस्य सदा प्रीणन्ति पुरुषोत्तम ॥ ५.१३७.१५ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਧਨ ਖੱਤਰੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੀਂਦੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
5.137.16
यच्च वः प्रेक्षमाणानां सर्वधर्मोपचायिनाम् ।
पाञ्चाली परुषाण्युक्तका को नु तत्क्षन्तुमर्हति ॥ ५.१३७.१६ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ, ਤਦ ਪਾਂਚਾਲੀ ਨੇ ਜੋ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹੇ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
5.137.17
न राज्यहरणं दुःखं द्यूते चापि पराजयः ।
प्रव्राजनं सुतानां वा न मे तद्दुःखकारणम् ॥ ५.१३७.१७ ॥
ਰਾਜ ਦਾ ਹਰਣ, ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਹਾਰ, ਜਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ — ਇਹ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹਨ।
5.137.18
यत्र सा बृहती श्यामा सभायां रुदती तदा ।
अश्रौषीत्परुषा वाचस्तन्मे दुःखतरं महत् ॥ ५.१३७.१८ ॥
ਤਦ ਉਹ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਿਆਮ ਵਰਣ ਵਾਲੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਸੁਣਦੀ ਰਹੀ — ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ।
5.137.19
स्त्रीधर्मिणी वरारोहा क्षत्रधर्मरता सदा ।
नाध्यगच्छत्तदा नाथं कृष्णा नाथवती सती ॥ ५.१३७.१९ ॥
ਇਸਤਰੀ-ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਸਦਾ ਕਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਸਨਾਥ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਰੱਖਿਅਕ ਨਾ ਪਾ ਸਕੀ।
5.137.20
तं वै ब्रूहि महाबाहो सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
अर्जुनं पुरुषव्याघ्रं द्रौपद्याः पदवीं चर ॥ ५.१३७.२० ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਆਖੋ ਕਿ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲੇ।
5.137.21
विदितं हि तवात्यन्तं क्रूद्धाविव यमान्तकौ ।
भीमार्जुनौ नयेतां हि देवानपि परां गतिम् ॥ ५.१३७.२१ ॥
ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਯਮ ਤੇ ਅੰਤਕ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
5.137.22
तयोश्चैतदवज्ञानं यत्सा कृष्णा सभागता ।
दुःशासनश्च यद्भीमं कटुकान्यभ्यभाषत ॥ ५.१३७.२२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਨਿਰਾਦਰ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਕੌੜੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
5.137.23
पश्यतां कुरुवीराणां तच्च संस्मारयेः पुनः ।
पाण्डवान्कुशलं पृच्छेः सपुत्रान्कृष्णया सह ॥ ५.१३७.२३ ॥
ਕੁਰੂ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਫਿਰ ਚੇਤੇ ਕਰਾਓ; ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਸਮੇਤ, ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛੋ।
5.137.24
मां वै कुशलिनीं ब्रूयास्तेषु भूयो जनार्दन ।
अरिष्टं गच्छ पन्थानं पुत्रान्मे प्रतिपालय ॥ ५.१३७.२४ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਖਣਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁਸ਼ਲ ਹਾਂ। ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਓ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
5.137.25
अभिवाद्याथ तां कृष्णः कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
निश्चक्राम महाबाहुः सिंहखेलगतिस्ततः ॥ ५.१३७.२५ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਚਾਲ ਵਾਲੇ ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਉੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ।
5.137.26
ततो विसर्जयामास भीष्मादीन्कुरुपुङ्गवान् ।
आरोप्याथ रथे कर्णं प्रायात्सात्यकिना सह ॥ ५.१३७.२६ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਆਦਿ ਕੁਰੂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਏ।
5.137.27
ततः प्रयाते दाशार्हे कुरवः सङ्गता मिथः ।
जजल्पुर्महदाश्चर्यं केशवे परमाद्भुतम् ॥ ५.१३७.२७ ॥
ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਕੁਰੂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਕੇਸ਼ਵ ਬਾਰੇ ਵੱਡੇ ਅਚੰਭੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਗੱਲਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
5.137.28
प्रमूढा पृथिवी सर्वा मृत्युपाशवशीकृता ।
दुर्योधनस्य बालिश्यान्नैतदस्तीति चाब्रुवन् ॥ ५.१३७.२८ ॥
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਮੋਹ-ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਫਾਹੇ ਦੇ ਵਸ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵੀ ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ।
5.137.29
ततो निर्याय नगरात्प्रययौ पुरुषोत्तमः ।
मन्त्रयामास च तदा कर्णेन सुचिरं सह ॥ ५.१३७.२९ ॥
ਫਿਰ ਨਗਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਅੱਗੇ ਗਏ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ।
5.137.30
विसर्जयित्वा राधेयं सर्वयादवनन्दनः ।
ततो जवेन महता तूर्णमश्वानचोदयत् ॥ ५.१३७.३० ॥
ਰਾਧੇਯ (ਕਰਨ) ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਅਨੰਦ ਦਾਤੇ ਨੇ ਵੱਡੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਹਾਂਕੇ।
5.137.31
ते पिबन्त इवाकाशं दारुकेण प्रचोदिताः ।
हया जग्मुर्महावेगा मनोमारुतरंहसः ॥ ५.१३७.३१ ॥
ਦਾਰੁਕ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਉਹ ਮਹਾਵੇਗੀ ਘੋੜੇ ਮਾਨੋ ਅਕਾਸ਼ ਪੀਂਦੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਏ।
5.137.32
ते व्यतीत्य महाध्वानं क्षिप्रं श्येना इवाशुगाः ।
उच्चैर्जग्मुरुपप्लाव्यं शार्ङ्गधन्वानमावहन् ॥ ५.१३७.३२ ॥
ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਾਹ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਬਾਜ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਚੇ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਪਪਲਾਵਯ ਵੱਲ ਗਏ।