महाभारत · अध्याय 5.140
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.140.1
राजपुत्रैः परिवृतस्तथा भृत्यैश्च सत्तम ।
उपारोप्य रथे कर्णं निर्यातो मधुसूदनः ॥ ५.१४०.१ ॥
हे सत्तमा, राजपुत्र आणि सेवकांनी वेढलेले मधुसूदन कर्णाला रथावर बसवून निघाले.
5.140.2
किमब्रवीद्रथोपस्थे राधेयं परवीरहा ।
कानि सान्त्वानि गोविन्दः सूतपुत्रे प्रयुक्तवान् ॥ ५.१४०.२ ॥
शत्रुवीरांचा संहार करणाऱ्याने रथाच्या आसनावर राधेयाला काय सांगितले? गोविंदाने सूतपुत्राशी कोणती सांत्वनपर वचने वापरली?
5.140.3
उद्यन्मेघस्वनः काले यत्कृष्णः कर्णमब्रवीत् ।
मृदु वा यदि वा तीक्ष्णं तन्ममाचक्ष्व सर्वशः ॥ ५.१४०.३ ॥
त्या वेळी उसळणाऱ्या मेघगर्जनेसारखे कृष्णाने कर्णाला जे सांगितले — मृदू असो वा तीक्ष्ण — ते सर्व मला पूर्णपणे सांगा.
5.140.4
आनुपूर्व्येण वाक्यानि तीक्ष्णानि च मृदूनि च ।
प्रियाणि धर्मयुक्तानि सत्यानि च हितानि च ॥ ५.१४०.४ ॥
क्रमाने ती वचने — तीक्ष्ण आणि मृदू, प्रिय, धर्मानुकूल, सत्य आणि हितकारक होती.
5.140.5
हृदयग्रहणीयानि राधेयं मधुसूदनः ।
यान्यब्रवीदमेयात्मा तानि मे श्रृणु भारत ॥ ५.१४०.५ ॥
हे भारता, अमेयात्मा मधुसूदनाने राधेयाला हृदयाला भिडणारी जी वचने सांगितली, ती माझ्याकडून ऐक.
5.140.6
उपासितास्ते राधेय ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
तत्त्वार्थं परिपृष्टाश्च नियतेनानसूयया ॥ ५.१४०.६ ॥
हे राधेया, तू वेदपारंगत ब्राह्मणांची उपासना केली आहेस आणि संयमाने व असूयाविरहित वृत्तीने त्यांना तत्त्वार्थ विचारला आहेस.
5.140.7
त्वमेव कर्ण जानासि वेदवादान्सनातनान् ।
त्वमेव धर्मशास्त्रेषु सूक्ष्मेषु परिनिष्ठितः ॥ ५.१४०.७ ॥
हे कर्णा, शाश्वत वेदवचने तूच जाणतोस. सूक्ष्म धर्मशास्त्रांतही तूच पूर्णपणे निष्णात आहेस.
5.140.8
कानीनश्च सहोढश्च कन्यायां यश्च जायते ।
वोढारं पितरं तस्य प्राहुः शास्त्रविदो जनाः ॥ ५.१४०.८ ॥
कानीन, सहोढ आणि कन्येच्या ठायी जन्मलेला — त्याचा पिता म्हणजे तिला वरणारा पती, असे शास्त्रज्ञ सांगतात.
5.140.9
सोऽसि कर्ण तथाजातः पाण्डोः पुत्रोसि धर्मतः ।
निश्चयाद्धर्मशास्त्राणामेहि राजा भविष्यसि ॥ ५.१४०.९ ॥
हे कर्णा, तसाच जन्मलेला तूच आहेस. धर्मानुसार तू पांडूचा पुत्र आहेस. धर्मशास्त्रांच्या निश्चयाने ये, तू राजा होशील.
5.140.10
पितृपक्षे च ते पार्था मातृपक्षे च वृष्णयः ।
द्वौ पक्षावभिजानीहि त्वमेतौ पुरुषर्षभ ॥ ५.१४०.१० ॥
पितृपक्षात तुझे पार्थ (पांडव) आणि मातृपक्षात वृष्णी आहेत. हे पुरुषश्रेष्ठा, या दोन्ही पक्षांना तू जाणून घे.
5.140.11
मया सार्धमितो यातमद्य त्वां तात पाण्डवाः ।
अभिजानन्तु कौन्तेयं पूर्वजातं युधिष्ठिरात् ॥ ५.१४०.११ ॥
आज माझ्यासोबत इथून चल, वत्सा. पांडवांनी तुला ओळखू दे — युधिष्ठिराच्या आधी जन्मलेला कौन्तेय म्हणून.
5.140.12
पादौ तव ग्रहीष्यन्ति भ्रातरः पञ्च पाण्डवाः ।
द्रौपदेयास्तथा पञ्च सौभद्रश्चापराजितः ॥ ५.१४०.१२ ॥
तुझे पाय पाच पांडव बंधू धरतील — पाच द्रौपदेय आणि अपराजित सौभद्र देखील.
5.140.13
राजानो राजपुत्राश्च पाण्डवार्थे समागताः ।
पादौ तव ग्रहीष्यन्ति सर्वे चान्धकवृष्णयः ॥ ५.१४०.१३ ॥
पांडवांसाठी राजे आणि राजपुत्र एकत्र आले आहेत. अंधक आणि वृष्णी सर्वजण तुमचे पाय धरतील.
5.140.14
हिरण्मयांश्च ते कुम्भान्राजतान्पार्थिवांस्तथा ।
ओषध्यः सर्वबीजानि सर्वरत्नानि वीरुधः ॥ ५.१४०.१४ ॥
तुझ्यासाठी सोन्याचे, चांदीचे आणि मातीचे कलश, सर्व औषधी वनस्पती, सर्व बिया, सर्व रत्ने व वेली आणाव्यात.
5.140.15
राजन्या राजकन्याश्चाप्यानयन्त्वाभिषेचनम् ।
षष्ठे त्वां च तथा काले द्रौपद्युपगमिष्यति ॥ ५.१४०.१५ ॥
राजन्य आणि राजकन्या यांनी अभिषेकाची सामग्री आणावी. सहाव्या दिवशी, योग्य वेळी द्रौपदी तुझ्याकडे येईल.
5.140.16
अग्निं जुहोतु वै धौम्यः संशितात्मा द्विजोत्तमः ।
अद्य त्वामभिषिञ्चन्तु चातुर्वैद्या द्विजातयः ॥ ५.१४०.१६ ॥
श्रेष्ठ द्विज धौम्याने दृढ मनाने अग्नीत आहुती द्याव्यात. आज चार वेदांचे जाणकार द्विजांनी तुला अभिषेक करावा.
5.140.17
पुरोहितः पाण्डवानां ब्रह्मकर्मण्यवस्थितः ।
तथैव भ्रातरः पञ्च पाण्डवाः पुरुषर्षभाः ॥ ५.१४०.१७ ॥
पांडवांचे पुरोहित ब्रह्मकर्मात नियुक्त असावेत. तसेच पुरुषश्रेष्ठ असे पाच पांडव बंधूही उपस्थित असावेत.
5.140.18
द्रौपदेयास्तथा पञ्च पाञ्चालाश्चेदयस्तथा ।
अहं च त्वाऽभिषेक्ष्यामि राजानं पृथिवीपतिम् ॥ ५.१४०.१८ ॥
द्रौपदीचे पाच पुत्र, पांचाल आणि चेदीही तसेच असावेत. मीही पृथ्वीच्या अधिपती अशा राजा तुला अभिषेक करीन.
5.140.19
युवराजोऽस्तु ते राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
गृहीत्वा व्यजनं श्वेतं धर्मात्मा संशितव्रतः । ॥ ५.१४०.१९ ॥
तुझा युवराज होवो; धर्मपुत्र युधिष्ठिर राजा होवो. धर्मात्मा आणि दृढव्रत असा तो पांढरा चामर धरो.
5.140.20
उपान्वारोहतु रथं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
छत्रं च ते महाश्वेतं भीमसेनो महाबलः ॥ ५.१४०.२० ॥
कुंतीपुत्र युधिष्ठिर तुझ्या रथावर मागे चढो; महाबलवान भीमसेन तुझा मोठा पांढरा छत्र धरो.
5.140.21
अभिषिक्तस्य कौन्तेयो धारयिष्यति मूर्धनि ।
किङ्किणीशतनिर्घोषं वैयाघ्रपरिवारणम् ॥ ५.१४०.२१ ॥
अभिषिक्त झालेल्या तुझ्या मस्तकावर कुंतीपुत्र (अर्जुन) ते धरेल — शंभर लहान घंटांच्या नादाचे आणि वाघाच्या कातडीने झाकलेले.
5.140.22
रथं श्वेतहयैर्युक्तमर्जुनो वाहयिष्यति ।
अभिमन्युश्च ते नित्यं प्रत्यासन्नो भविष्यति ॥ ५.१४०.२२ ॥
पांढऱ्या घोड्यांनी जुंपलेला रथ अर्जुन हाकेल; अभिमन्यू नेहमी तुझ्या जवळ असेल.
5.140.23
नकुलः सहदेवश्च द्रौपदेयाश्च पञ्च ये ।
पञ्चालाश्चानुयास्यन्ति शिखण्डी च महारथः । ॥ ५.१४०.२३ ॥
नकुल आणि सहदेव, द्रौपदीचे पाच पुत्र, पांचाल आणि महारथी शिखंडी तुझ्या मागे चालतील.
5.140.24
अहं च त्वाऽनुयास्यामि सर्वे चान्धकवृष्णयः ।
दाशार्हाः परिवारास्ते दाशार्णाश्च विशांपते ॥ ५.१४०.२४ ॥
मीही तुझ्या मागे चालेन; अंधक-वृष्णी सर्व, दाशार्ह तुझा परिवार होतील; हे प्रजापते, दाशार्णही.
5.140.25
भुङ्क्ष्व राज्यं महाबाहो भ्रातृभिः सह पाण्डवैः ।
जपैर्होमैश्च संयुक्तो मङ्गलैश्च पृथग्विधैः ॥ ५.१४०.२५ ॥
हे महाबाहो, बंधू पांडवांसह राज्याचा उपभोग घे; जप, होम आणि विविध मंगल विधींनी युक्त होऊन.
5.140.26
पुरोगमाश्च ते सन्तु द्रविडाः सहकुन्तलैः ।
आन्ध्रास्तालचराश्चैव चूचुपा वेणुपास्तथा ॥ ५.१४०.२६ ॥
द्रविड कुंतलांसह तुझ्या पुढे चालोत; आंध्र, तालचर, चूचुप आणि वेणुपही तसेच.
5.140.27
स्तुवन्तु त्वां च बहुभिः स्तुतिभिः सूतमागधाः ।
विजयं वसुषेणस्य घोषयन्तु च पाण्डवाः ॥ ५.१४०.२७ ॥
सूत आणि मागध तुझी अनेक स्तुतींनी स्तुती करोत; पांडव वसुषेणाच्या (कर्णाच्या) विजयाची घोषणा करोत.
5.140.28
स त्वं परिवृतः पार्थैर्नक्षत्रैरिव चन्द्रमाः ।
प्रशाधि राज्यं कौन्तेय कुन्तीं च प्रतिनन्दय ॥ ५.१४०.२८ ॥
तू पृथेच्या पुत्रांनी वेढलेला, नक्षत्रांनी वेढलेल्या चंद्राप्रमाणे, राज्य शासन कर, हे कौंतेया; कुंतीलाही आनंदित कर.
5.140.29
मित्राणि ते प्रहृष्यन्तु व्यथन्तु रिपवस्तथा ।
सौभ्रात्रं चैव तेऽद्यास्तु भ्रातृभिः सह पाण्डवैः ॥ ५.१४०.२९ ॥
तुझे मित्र आनंदित होवोत, शत्रू तसेच दुःखी होवोत; आज पांडव बंधूंसह तुझा बंधुभाव कायम राहो.