ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.144
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.144.1
असिद्धानुनये कृष्णे कुरुभ्यः पाण्डवान्गते ।
अभिगम्य पृथां क्षत्ता शनैः शोचन्निवाब्रवीत् ॥ ५.१४४.१ ॥
କୌରବମାନଙ୍କ ସହିତ ସନ୍ଧି ସଫଳ ନ ହେବାରୁ, କୃଷ୍ଣ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ପରେ, କ୍ଷତ୍ତା (ବିଦୁର) କୁନ୍ତୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ଶୋକ କରି ଧୀରେ କହିଲେ।
5.144.2
जानासि मे जीवपुत्री भावं नित्यमविग्रहे ।
क्रोशतो नच गृह्णीते वचनं मे सुयोधनः ॥ ५.१४४.२ ॥
ହେ ଜୀବପୁତ୍ରି, କଳହ ବିନା ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ମୋର ସଦା ଭାବ ତୁମେ ଜାଣ; ମୁଁ ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ ମଧ୍ୟ ସୁଯୋଧନ ମୋ କଥା ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ।
5.144.3
उपपन्नो ह्यसौ राजा चेदिपाञ्चालकेकयैः ।
भीमार्जुनाभ्यां कृष्णेन युयुधानयमैरपि ॥ ५.१४४.३ ॥
ନିଶ୍ଚୟରେ ସେହି ରାଜା (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ଚେଦି, ପାଞ୍ଚାଳ, କେକୟମାନଙ୍କ ସହିତ, ଭୀମ-ଅର୍ଜୁନ ସହିତ, କୃଷ୍ଣ ସହିତ, ଯୁଯୁଧାନ ଓ ଯମଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପନ୍ନ।
5.144.4
उपप्लाव्ये निविष्टोऽपि धर्ममेव युधिष्ठिरः ।
काङ्क्षते ज्ञातिसौहार्दाद्बलवान्दुर्बलो यथा ॥ ५.१४४.४ ॥
ଉପପ୍ଲବ୍ୟରେ ଛାଉଣୀ ପକାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜ୍ଞାତି ସ୍ନେହରୁ ଧର୍ମକୁ ହିଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି; ବଳବାନ ଯେପରି ଦୁର୍ବଳକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
5.144.5
राजा तु धृतराष्ट्रोऽयं वयोवृद्धो न शाम्यति ।
मत्तः पुत्रमदेनैव विधर्मे पथि वर्तते ॥ ५.१४४.५ ॥
କିନ୍ତୁ ଏହି ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ବୟସରେ ବୃଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ ଅଧର୍ମ ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି।
5.144.6
जयद्रथस्य कर्णस्य तथा दुःशासनस्य च ।
सौबलस्य च दुर्बुद्ध्या मिथो भेदः प्रपत्स्यते । ॥ ५.१४४.६ ॥
ଜୟଦ୍ରଥ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଃଶାସନ ଓ ସୌବଳ (ଶକୁନି)ଙ୍କ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିରୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ଭେଦ ଘଟିବ।
5.144.7
अधर्मेम हि धर्मिष्ठं ह्रियते राज्यमीदृशम् ।
येषां तेषामयं धर्मः सानुबन्धो भविष्यति ॥ ५.१४४.७ ॥
ଅଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମିଷ୍ଠଙ୍କର ଏପରି ରାଜ୍ୟ ହରଣ କରାଯାଉଛି। ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଏହି ଧର୍ମ, ତାହାର ଫଳ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ହିଁ ମିଳିବ।
5.144.8
क्रियमाणे बलाद्धर्मे कुरुभिः को न संज्वरेत् ।
असाम्ना केशवे याते समुद्योक्ष्यन्ति पाण्डवाः ॥ ५.१४४.८ ॥
କୁରୁମାନେ ବଳ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ କଲେ କିଏ କ୍ରୋଧରେ ଜଳିବ ନାହିଁ? କେଶବ ସମାଧାନ ବିନା ଚାଲିଗଲେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉଠିବେ।
5.144.9
ततः कुरूणामनयो भविता वीरनाशनः ।
चिन्तयन्न लभे निद्रामहःसु च निशासु च ॥ ५.१४४.९ ॥
ତେବେ କୁରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ବୀରନାଶକ ଅନର୍ଥ ଆସିବ। ଏହା ଚିନ୍ତା କରି ମୁଁ ଦିନରାତି ନିଦ ପାଏ ନାହିଁ।
5.144.10
श्रुत्वा तु कुन्ती तद्वाक्यमर्थकामेन भाषितम् ।
सा निःश्वसन्ती दुःखार्ता मनसा विममर्श ह ॥ ५.१४४.१० ॥
ଧନ ଇଚ୍ଛାରେ କୁହାଯାଇଥିବା ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି କୁନ୍ତୀ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ମନେ ମନେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
5.144.11
धिगस्त्वर्थं यत्कृतेयं सुमहाञ्ज्ञातिसंक्षयः ।
वर्त्स्यते सुहृदां चैव युद्धेऽस्मिन्वै पराभवः ॥ ५.१४४.११ ॥
ସେହି ଧନକୁ ଧିକ୍! ଯାହାର କାରଣରୁ ଏହି ମହାନ ଜ୍ଞାତିସଂହାର ଘଟିବ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ପରାଜୟ ହେବ।
5.144.12
पाण्डवाश्चेदिपञ्चाला यादवाश्च समागताः ।
भारतैः सह योत्स्यन्ति किं नु दुःखमतःपरम् ॥ ५.१४४.१२ ॥
ପାଣ୍ଡବ, ଚେଦି, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ଯାଦବମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଭରତମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ। ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ କ'ଣ ହୋଇପାରେ?
5.144.13
पश्ये दोषं ध्रुवं युद्धे तथाऽयुद्धे पराभवम् ।
अधनस्य मृतं श्रेयो न हि ज्ञातिक्षयो जयः।
इति मे चिन्तयन्त्या वै हृदि दुःखं प्रवर्तते ॥ ५.१४४.१३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚୟ ଦୋଷ ଦେଖେ; ଯୁଦ୍ଧ ନ କଲେ ମଧ୍ୟ ପରାଜୟ। ନିର୍ଧନର ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେୟ; ଜ୍ଞାତିକ୍ଷୟରେ ମିଳୁଥିବା ଜୟ ଭଲ ନୁହେଁ। ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ମୋ ହୃଦୟରେ ଦୁଃଖ ଉଠେ।
5.144.14
पितामहः शान्तनव आचार्यश्च युधां पतिः ।
कर्णश्च धार्तराष्ट्रार्थं वर्धयन्ति भयं मम ॥ ५.१४४.१४ ॥
ପିତାମହ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର, ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣ — ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏମାନେ ମୋ ଭୟ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି।
5.144.15
नाचार्यः कामवाञ्शिष्यैद्रौणोयुद्ध्येत जातुचित् ।
पाण्डवेषु कथं हार्दं कुर्यान्न च पितामहः । ॥ ५.१४४.१५ ॥
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ — ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଇଚ୍ଛାବାନ୍ — ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର କେବେ ବି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ ନାହିଁ। ଏବଂ ପିତାମହ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ କିପରି ରଖିବେ?
5.144.16
अयं त्वेको वृथादृष्टिर्धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेः ।
मोहानुवर्ती सततं पापो द्वेष्टि च पाण्डवान् ॥ ५.१४४.१६ ॥
କିନ୍ତୁ ବ୍ୟର୍ଥ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଦୁର୍ମତି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଏକା ଏହି; ନିରନ୍ତର ମୋହର ଅନୁଗାମୀ ଏହି ପାପୀ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଘୃଣା କରେ।
5.144.17
महत्यनर्थे निर्बन्धी बलवांश्च विशेषतः ।
कर्णः सदा पाण्डवानां तन्मे दहति संप्रति ॥ ५.१४४.१७ ॥
ମହା ଅନର୍ଥରେ ହଠୀ ଓ ବିଶେଷ ଭାବେ ବଳବାନ୍ କର୍ଣ୍ଣ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସଦା ସେହିପରି। ତାହା ଏବେ ମୋ ମନକୁ ଦହନ କରୁଛି।
5.144.18
आशंसे त्वद्य कर्णस्य मनोऽहं पाण्डवान्प्रति ।
ग्रसादयितुमासाद्य दर्शयन्ती यथातथम् ॥ ५.१४४.१८ ॥
କିନ୍ତୁ ଆଜି ମୁଁ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମନକୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁକୂଳ କରି ପାରିବି ବୋଲି ଆଶା କରେ — ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଯେପରି ଅଛି ସେପରି ଦେଖାଇ।
5.144.19
तोषितो भगवान्यत्र दुर्वासा मे वरं ददौ ।
आह्वानं मन्त्रसंयुक्तं वसन्त्याः पितृवेश्मनि ॥ ५.१४४.१९ ॥
ମୁଁ ପିତୃଗୃହରେ ରହୁଥିବା ସମୟରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଭଗବାନ ଦୁର୍ବାସା ମୋତେ ମନ୍ତ୍ରଯୁକ୍ତ ଆହ୍ୱାନର ବର ଦେଇଥିଲେ।
5.144.20
साहमन्तःपुरे राज्ञः कुन्तिभोजपुरस्कृता ।
चिन्तयन्ती बहुविधं हृदयेन विदूयता ॥ ५.१४४.२० ॥
ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ମୁଁ, ହୃଦୟରେ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ ନାନା ପ୍ରକାରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲି।
5.144.21
बलाबलं च मन्त्राणां ब्राह्मणस्य च वाग्बलम् ।
स्त्रीभावाद्बालभावाच्च चिन्तयन्ती पुनः पुनः ॥ ५.१४४.२१ ॥
ମନ୍ତ୍ରର ବଳାବଳ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣର ବାକ୍ୟର ବଳ - ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ବାଳିକା ହେବାରୁ - ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲି।
5.144.22
धात्र्या विस्रब्धया गुप्ता सखीजनवृता तदा ।
दोषं परिहरन्ती च पितुश्चारित्र्यरक्षिणी ॥ ५.१४४.२२ ॥
ସେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଧାତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ସଖୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା, ଦୋଷ ଦୂରେଇ ରଖି ପିତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ରକ୍ଷା କରୁଥିଲି।
5.144.23
कथं नु सुकृतं मे स्यान्नापराधवती कथम् ।
भवेयमिति संचिन्त्य ब्राह्मणं तं नमस्य च ॥ ५.१४४.२३ ॥
"ମୋର ପୁଣ୍ୟ କିପରି ହେବ, ମୁଁ ଅପରାଧିନୀ କିପରି ନ ହେବି?" ଏହା ଭାବି ମୁଁ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲି।
5.144.24
कौतूहलात्तु तं लब्धा बालिश्यादाचरं तदा ।
कन्या सती देवमर्कमासादयमहं ततः ॥ ५.१४४.२४ ॥
କୌତୂହଳରେ ସେ ମନ୍ତ୍ର ପାଇ, ବାଳିକାସୁଲଭ ଅବିବେଚନାରେ ସେତେବେଳେ ମୁଁ ତାହା ପ୍ରୟୋଗ କଲି। କନ୍ୟା ଓ ସତୀ ହୋଇ ମୁଁ ଦେବ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲି।
5.144.25
योऽसौ कानीनगर्भो मे पुत्रवत्परिरक्षितः ।
कस्मान्न कुर्याद्वचनं पथ्यं भ्रातृहितं तथा ॥ ५.१४४.२५ ॥
ମୁଁ ପୁତ୍ରପରି ରକ୍ଷା କରିଥିବା ଏହି କାନୀନ ଗର୍ଭଜ ମୋ ହିତବାକ୍ୟ ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ ହିତ କାହିଁକି କରିବ ନାହିଁ?
5.144.26
इति कुन्ती विनिश्चित्य कार्यनिश्चयमुत्तमम् ।
कार्यार्थमभिनिश्चित्य ययौ भागीरथीं प्रति ॥ ५.१४४.२६ ॥
ଏହିପରି କୁନ୍ତୀ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ତମ ନିଶ୍ଚୟ କରି, କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରି ଭାଗୀରଥୀ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
5.144.27
आत्मजस्य ततस्तस्य घृणिनः सत्यसङ्गिनः ।
गङ्गातीरे पृथापश्यञ्जपस्थानमनुत्तमम् ॥ ५.१४४.२७ ॥
ତା'ପରେ ପୃଥା ଗଙ ାତୀରରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରର — ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠଙ୍କର — ଅନୁତ୍ତମ ଜପସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ।
5.144.28
प्राङ्मुखस्योर्ध्वबाहोः सा पर्यतिष्ठत पृष्ठतः ।
जप्यावसानं कार्यार्थं प्रतीक्षन्ती तपस्विनी ॥ ५.१४४.२८ ॥
ପୂର୍ବମୁଖୀ ଓ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱବାହୁ ତାଙ୍କ ପଛରେ ସେହି ତପସ୍ୱିନୀ ଠିଆ ହେଲେ; କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଜପର ସମାପ୍ତି ଅପେକ୍ଷା କରି।
5.144.29
अतिष्ठत्सूर्यतापार्ता कर्णस्योत्तरवाससि ।
कौरव्यपत्नी वार्ष्णेयी मद्ममालेव शुष्यती ॥ ५.१४४.२९ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟତାପରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ଉତ୍ତରୀୟ ବସ୍ତ୍ରରେ ଠିଆ ହେଲେ; କୌରବ ବଧୂ, ବୃଷ୍ଣି କୁଳର କନ୍ୟା, ମଦ୍ମମାଳା ପରି ଶୁଖୁଥିବା।
5.144.30
आपृष्ठतापाञ्जप्त्वा स परिवृत्त्य यतव्रतः ।
दृष्ट्वा कुन्तीमुपातिष्ठदभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ ५.१४४.३० ॥
ପିଠିର ତାପରେ ଜପ କରି, ଫେରି, ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ସେ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ପ୍ରଣାମ କରି, କରଯୋଡ଼ି ନିକଟରେ ଠିଆ ହେଲେ।
5.144.31
यथान्यायं महातेजा मानी धर्मभृतां वरः ।
उत्स्मयन्प्रणतः प्राह कुन्तीं वैकर्तनो वृषः ॥ ५.१४४.३१ ॥
ଯଥାନ୍ୟାୟ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ମାନୀ, ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈକର୍ତନ ବୃଷ (କର୍ଣ୍ଣ) ହସି ହସି ବିନୟରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ।