మహాభారతం · అధ్యాయం 5.144
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.144.1
असिद्धानुनये कृष्णे कुरुभ्यः पाण्डवान्गते ।
अभिगम्य पृथां क्षत्ता शनैः शोचन्निवाब्रवीत् ॥ ५.१४४.१ ॥
కౌరవులతో రాజీ సాధ్యం కాకపోవడంతో, కృష్ణుడు పాండవుల వద్దకు వెళ్లిన తర్వాత, క్షత్త (విదురుడు) కుంతి వద్దకు వచ్చి దుఃఖిస్తూ మెల్లగా మాట్లాడాడు.
5.144.2
जानासि मे जीवपुत्री भावं नित्यमविग्रहे ।
क्रोशतो नच गृह्णीते वचनं मे सुयोधनः ॥ ५.१४४.२ ॥
జీవపుత్రివి, కలహం లేకుండా శాంతిని కోరే నా భావం నీకు తెలుసు; నేను అరుస్తూ చెప్పినా సుయోధనుడు నా మాట వినడు.
5.144.3
उपपन्नो ह्यसौ राजा चेदिपाञ्चालकेकयैः ।
भीमार्जुनाभ्यां कृष्णेन युयुधानयमैरपि ॥ ५.१४४.३ ॥
నిశ్చయంగా ఆ రాజు (యుధిష్ఠిరుడు) చేదులు, పాంచాలులు, కేకయులు, భీమార్జునులు, కృష్ణుడు, యుయుధానుడు, నకుల సహదేవులతో కూడి ఉన్నాడు.
5.144.4
उपप्लाव्ये निविष्टोऽपि धर्ममेव युधिष्ठिरः ।
काङ्क्षते ज्ञातिसौहार्दाद्बलवान्दुर्बलो यथा ॥ ५.१४४.४ ॥
ఉపప్లావ్యంలో విడిది చేసినప్పటికీ యుధిష్ఠిరుడు బంధువుల పట్ల స్నేహంతో ధర్మాన్నే కోరుతున్నాడు; బలవంతుడు బలహీనుడిని కోరినట్లు.
5.144.5
राजा तु धृतराष्ट्रोऽयं वयोवृद्धो न शाम्यति ।
मत्तः पुत्रमदेनैव विधर्मे पथि वर्तते ॥ ५.१४४.५ ॥
అయితే ఈ రాజు ధృతరాష్ట్రుడు వయసులో ముదిమి వచ్చినా శాంతించడు; కుమారుల గర్వంతో మత్తెక్కి అధర్మ మార్గంలో నడుస్తున్నాడు.
5.144.6
जयद्रथस्य कर्णस्य तथा दुःशासनस्य च ।
सौबलस्य च दुर्बुद्ध्या मिथो भेदः प्रपत्स्यते । ॥ ५.१४४.६ ॥
జయద్రథుడు, కర్ణుడు, దుశ్శాసనుడు, సౌబలుడు (శకుని) ల దుర్బుద్ధి వలన వారి మధ్య భేదం కలుగుతుంది.
5.144.7
अधर्मेम हि धर्मिष्ठं ह्रियते राज्यमीदृशम् ।
येषां तेषामयं धर्मः सानुबन्धो भविष्यति ॥ ५.१४४.७ ॥
అధర్మంతో ధర్మిష్ఠుని ఇటువంటి రాజ్యం అపహరించబడుతోంది. వారికి ఈ ధర్మం దాని పర్యవసానాలతో ఉంటుంది.
5.144.8
क्रियमाणे बलाद्धर्मे कुरुभिः को न संज्वरेत् ।
असाम्ना केशवे याते समुद्योक्ष्यन्ति पाण्डवाः ॥ ५.१४४.८ ॥
కురువులు బలవంతంగా ధర్మాన్ని చేస్తుండగా ఎవరు కోపంతో మండిపడరు? కేశవుడు సామరస్యం లేకుండా వెళ్ళిపోయాక పాండవులు యుద్ధానికి లేస్తారు.
5.144.9
ततः कुरूणामनयो भविता वीरनाशनः ।
चिन्तयन्न लभे निद्रामहःसु च निशासु च ॥ ५.१४४.९ ॥
అప్పుడు కురువులకు వీరులను నాశనం చేసే విపత్తు వస్తుంది. ఇది ఆలోచిస్తూ పగలూ రాత్రీ నాకు నిద్ర పట్టడం లేదు.
5.144.10
श्रुत्वा तु कुन्ती तद्वाक्यमर्थकामेन भाषितम् ।
सा निःश्वसन्ती दुःखार्ता मनसा विममर्श ह ॥ ५.१४४.१० ॥
ధన కాంక్షతో పలికిన ఆ మాటలను విన్న కుంతి, దుఃఖపీడితురాలై నిట్టూర్చుతూ మనసులో ఆలోచించింది.
5.144.11
धिगस्त्वर्थं यत्कृतेयं सुमहाञ्ज्ञातिसंक्षयः ।
वर्त्स्यते सुहृदां चैव युद्धेऽस्मिन्वै पराभवः ॥ ५.१४४.११ ॥
ఆ ధనానికి ధిక్కారం! దాని వల్ల ఇంత గొప్ప బంధుక్షయం జరుగుతుంది. ఈ యుద్ధంలో మిత్రులకూ నిశ్చయంగా పరాజయం కలుగుతుంది.
5.144.12
पाण्डवाश्चेदिपञ्चाला यादवाश्च समागताः ।
भारतैः सह योत्स्यन्ति किं नु दुःखमतःपरम् ॥ ५.१४४.१२ ॥
పాండవులు, చేదులు, పాంచాలురు, యాదవులు కలిసి భరతులతో యుద్ధం చేస్తారు. ఇంతకంటే మించిన దుఃఖం ఏముంటుంది?
5.144.13
पश्ये दोषं ध्रुवं युद्धे तथाऽयुद्धे पराभवम् ।
अधनस्य मृतं श्रेयो न हि ज्ञातिक्षयो जयः।
इति मे चिन्तयन्त्या वै हृदि दुःखं प्रवर्तते ॥ ५.१४४.१३ ॥
యుద్ధంలో తప్పకుండా దోషం కనిపిస్తోంది; యుద్ధం చేయకపోయినా పరాజయమే. దరిద్రుని మరణమే మేలు; బంధువుల నాశనంతో వచ్చే విజయం మంచిది కాదు. ఇలా ఆలోచిస్తుండగా నా హృదయంలో దుఃఖం కలుగుతోంది.
5.144.14
पितामहः शान्तनव आचार्यश्च युधां पतिः ।
कर्णश्च धार्तराष्ट्रार्थं वर्धयन्ति भयं मम ॥ ५.१४४.१४ ॥
పితామహుడు శాంతనుని కుమారుడు, యోధుల అధిపతి ఆచార్యుడు, కర్ణుడు — ధృతరాష్ట్ర కుమారుని కోసం వీరు నాలో భయాన్ని పెంచుతున్నారు.
5.144.15
नाचार्यः कामवाञ्शिष्यैद्रौणोयुद्ध्येत जातुचित् ।
पाण्डवेषु कथं हार्दं कुर्यान्न च पितामहः । ॥ ५.१४४.१५ ॥
ఆచార్యుడు — శిష్యులతో కోరికతో ఉన్నవాడు — ద్రోణ కుమారుడు పాండవులపై ఎప్పుడూ యుద్ధం చేయడు. పితామహుడు పాండవుల పట్ల ప్రేమను ఎలా చూపిస్తాడు?
5.144.16
अयं त्वेको वृथादृष्टिर्धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेः ।
मोहानुवर्ती सततं पापो द्वेष्टि च पाण्डवान् ॥ ५.१४४.१६ ॥
అయితే వ్యర్థ దృష్టి, దుర్మతి అయిన ధృతరాష్ట్ర కుమారుడు ఒక్కడే — నిరంతరం మోహాన్ని అనుసరిస్తూ, ఆ పాపి పాండవులను ద్వేషిస్తున్నాడు.
5.144.17
महत्यनर्थे निर्बन्धी बलवांश्च विशेषतः ।
कर्णः सदा पाण्डवानां तन्मे दहति संप्रति ॥ ५.१४४.१७ ॥
మహా అనర్థంలో పట్టుదలగలవాడు, ముఖ్యంగా బలవంతుడైన కర్ణుడు పాండవుల పట్ల ఎప్పుడూ అలాగే ఉంటాడు. అది ఇప్పుడు నా మనస్సును దహించుతోంది.
5.144.18
आशंसे त्वद्य कर्णस्य मनोऽहं पाण्डवान्प्रति ।
ग्रसादयितुमासाद्य दर्शयन्ती यथातथम् ॥ ५.१४४.१८ ॥
అయితే ఈ రోజు నేను కర్ణుని మనస్సును పాండవుల పట్ల అనుకూలంగా మార్చగలనని ఆశిస్తున్నాను — అతని వద్దకు వెళ్లి వాస్తవాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగా చూపుతూ.
5.144.19
तोषितो भगवान्यत्र दुर्वासा मे वरं ददौ ।
आह्वानं मन्त्रसंयुक्तं वसन्त्याः पितृवेश्मनि ॥ ५.१४४.१९ ॥
నేను తండ్రి ఇంట్లో నివసిస్తున్నప్పుడు, సంతోషించిన భగవాన్ దుర్వాసుడు నాకు మంత్రయుక్తమైన ఆహ్వాన వరాన్ని ఇచ్చాడు.
5.144.20
साहमन्तःपुरे राज्ञः कुन्तिभोजपुरस्कृता ।
चिन्तयन्ती बहुविधं हृदयेन विदूयता ॥ ५.१४४.२० ॥
రాజు అంతఃపురంలో కుంతిభోజునిచే గౌరవించబడిన నేను, హృదయం కలత చెంది అనేక విధాలుగా ఆలోచిస్తూ ఉన్నాను.
5.144.21
बलाबलं च मन्त्राणां ब्राह्मणस्य च वाग्बलम् ।
स्त्रीभावाद्बालभावाच्च चिन्तयन्ती पुनः पुनः ॥ ५.१४४.२१ ॥
మంత్రాల బలాబలాలు, బ్రాహ్మణుని వాక్కు బలం - స్త్రీగా, బాలికగా ఉండటం వల్ల - నేను మళ్లీ మళ్లీ ఆలోచించాను.
5.144.22
धात्र्या विस्रब्धया गुप्ता सखीजनवृता तदा ।
दोषं परिहरन्ती च पितुश्चारित्र्यरक्षिणी ॥ ५.१४४.२२ ॥
అప్పుడు నమ్మకమైన దాదిచేత రక్షించబడి, స్నేహితురాళ్లతో చుట్టబడి, దోషాన్ని తొలగిస్తూ, తండ్రి ప్రవర్తనను కాపాడుతూ ఉన్నాను.
5.144.23
कथं नु सुकृतं मे स्यान्नापराधवती कथम् ।
भवेयमिति संचिन्त्य ब्राह्मणं तं नमस्य च ॥ ५.१४४.२३ ॥
"నాకు పుణ్యం ఎలా కలుగుతుంది, అపరాధిని ఎలా కాకుండా ఉంటాను?" అని ఆలోచించి, ఆ బ్రాహ్మణునికి నమస్కరించాను.
5.144.24
कौतूहलात्तु तं लब्धा बालिश्यादाचरं तदा ।
कन्या सती देवमर्कमासादयमहं ततः ॥ ५.१४४.२४ ॥
ఆసక్తితో ఆ మంత్రాన్ని పొంది, బాల్యపు అమాయకత్వంతో అప్పుడు దాన్ని ఉపయోగించాను. కన్యగా, పతివ్రతగా ఉన్న నేను అప్పుడు దేవుడైన సూర్యుని పిలిచాను.
5.144.25
योऽसौ कानीनगर्भो मे पुत्रवत्परिरक्षितः ।
कस्मान्न कुर्याद्वचनं पथ्यं भ्रातृहितं तथा ॥ ५.१४४.२५ ॥
నేను పుత్రునిలా రక్షించిన ఈ కానీన గర్భజుడు నా హితవాక్యాన్ని, సోదరుల హితాన్ని ఎందుకు చేయడు?
5.144.26
इति कुन्ती विनिश्चित्य कार्यनिश्चयमुत्तमम् ।
कार्यार्थमभिनिश्चित्य ययौ भागीरथीं प्रति ॥ ५.१४४.२६ ॥
ఇలా కుంతి ఆ కార్యంలో ఉత్తమ నిశ్చయాన్ని నిర్ణయించి, కార్యార్థం దృఢంగా నిశ్చయించుకొని భాగీరథి వైపు వెళ్ళింది.
5.144.27
आत्मजस्य ततस्तस्य घृणिनः सत्यसङ्गिनः ।
गङ्गातीरे पृथापश्यञ्जपस्थानमनुत्तमम् ॥ ५.१४४.२७ ॥
అప్పుడు పృథ గంగాతీరంలో తన కుమారుడు, ఆ తేజోవంతుడు, సత్యనిష్ఠుడి అత్యుత్తమ జపస్థానాన్ని చూసింది.
5.144.28
प्राङ्मुखस्योर्ध्वबाहोः सा पर्यतिष्ठत पृष्ठतः ।
जप्यावसानं कार्यार्थं प्रतीक्षन्ती तपस्विनी ॥ ५.१४४.२८ ॥
తూర్పు ముఖంగా, చేతులు పైకెత్తి ఉన్నవాడి వెనుక ఆ తపస్విని నిలబడింది; కార్యార్థం జపం ముగియడాన్ని వేచి ఉంది.
5.144.29
अतिष्ठत्सूर्यतापार्ता कर्णस्योत्तरवाससि ।
कौरव्यपत्नी वार्ष्णेयी मद्ममालेव शुष्यती ॥ ५.१४४.२९ ॥
సూర్యతాపంతో బాధపడుతూ, కర్ణుని ఉత్తరీయంలో నిలబడింది; కౌరవ భార్య, వృష్ణి కుల కుమారి, మద్మమాలలా వాడుతూ.
5.144.30
आपृष्ठतापाञ्जप्त्वा स परिवृत्त्य यतव्रतः ।
दृष्ट्वा कुन्तीमुपातिष्ठदभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ ५.१४४.३० ॥
వీపుపై తాపంతో జపం చేసి, తిరిగి తిరిగి, వ్రతదీక్షలో స్థిరుడై ఉన్నవాడు కుంతిని చూసి, నమస్కరించి, చేతులు జోడించి దగ్గర నిలిచాడు.
5.144.31
यथान्यायं महातेजा मानी धर्मभृतां वरः ।
उत्स्मयन्प्रणतः प्राह कुन्तीं वैकर्तनो वृषः ॥ ५.१४४.३१ ॥
యథావిధిగా మహాతేజస్వి, గర్వముగల, ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడైన వైకర్తనుడు వృషుడు (కర్ణుడు) నవ్వుతూ, వినయంతో కుంతితో ఇలా అన్నాడు.