Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 5.146

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

5.146.1

ततः सूर्यान्निश्चरितां कर्णः शुश्राव भारतीम् ।
दुरत्ययां प्रणयिनीं पितृवद्भास्करेरिताम् ॥ ५.१४६.१ ॥

ત્યારે સૂર્યમાંથી નીકળેલી એ વાણી કર્ણે સાંભળી. તે અટળ, પ્રેમાળ, પિતાની જેમ સૂર્યે કહેલી હતી.

5.146.2

सत्यमाह पृथा वाक्यं कर्ण मातृवचः कुरु ।
श्रेयस्ते स्यान्नरव्याघ्र सर्वमाचरतस्तथा ॥ ५.१४६.२ ॥

પૃથાએ સાચું કહ્યું છે, કર્ણ. માતાનું વચન પાળ. નરવ્યાઘ્ર, એમ બધું કરવાથી તારું કલ્યાણ થશે.

5.146.3

एवमुक्तस्य मात्रा च स्वयं पित्रा च भानुना ।
चचाल नैव कर्णस्य मतिः सत्यधृतेस्तदा ॥ ५.१४६.३ ॥

માતા અને સ્વયં પિતા ભાનુ સૂર્યે આમ કહ્યું છતાં, સત્યમાં દૃઢ કર્ણનો નિશ્ચય ત્યારે ડગ્યો નહીં.

5.146.4

न चैतच्छ्रद्दधे वाक्यं क्षत्रिये भाषितं त्वया ।
धर्मद्वारं ममैतत्स्यान्नियोगकरणं तव ॥ ५.१४६.४ ॥

ક્ષત્રિયને તેં કહેલી આ વાત હું માનતો નથી. આ મારા માટે ધર્મનું દ્વાર હશે; આ તારી આજ્ઞાનું પાલન હશે.

5.146.5

अकरोन्मयि यत्पापं भवती सुमहात्ययम् ।
अपाकीर्णोऽस्मि यन्मातस्तद्यशःकीर्तिनाशनम् ॥ ५.१४६.५ ॥

હે માતા, તેં મારી સાથે જે આ મહા પાપરૂપ અપરાધ કર્યો છે, તેથી હું ત્યજાયેલો છું. આ મારા યશ અને કીર્તિનો નાશ કરનારું છે.

5.146.6

अहं चेत्क्षत्रियो जातो न प्राप्तः क्षत्रसत्क्रियाम् ।
त्वत्कृते किं नु पापीयः शत्रुः कुर्यान्ममाहितम् ॥ ५.१४६.६ ॥

હું ક્ષત્રિય તરીકે જન્મ્યો છતાં તારા કારણે ક્ષત્રિયનું સન્માન ન પામ્યો, તો પાપી શત્રુ મારું બીજું શું અહિત કરશે?

5.146.7

क्रियाकाले त्वनुक्रोशमकृत्वा त्वमिमं मम ।
हीनसंस्क्रासमयमद्य मां समचूचुदः ॥ ५.१४६.७ ॥

કર્ણ બોલ્યો: સંસ્કારના સમયે તેં મારા પર કરુણા ન દાખવી; આજે હીન સંસ્કારના સમયમાં તેં મને ધકેલ્યો.

5.146.8

न वै मम हितं पूर्वं मातृवच्चेष्टितं त्वया ।
सा मां संबोधयस्यद्य केवलात्महितैषिणी ॥ ५.१४६.८ ॥

કર્ણ બોલ્યો: પહેલાં માતાની જેમ તેં મારા હિત માટે આચરણ ન કર્યું; આજે કેવળ તારા પોતાના હિતની ઇચ્છાથી તું મને બોલાવે છે.

5.146.9

कृष्णेन सहितात्को वै न व्यथेत धनंजयात् ।
कोद्य भीतं न मां विद्यात्पर्थानां समितिं गतम् ॥ ५.१४६.९ ॥

કર્ણ બોલ્યો: કૃષ્ણ સાથેના ધનંજયથી કોણ વ્યથિત ન થાય? આજે પૃથાના પુત્રોની સભામાં ગયેલા ભયભીત મને કોણ ન ઓળખે?

5.146.10

अभ्राता विदितः पूर्वं युद्धकाले प्रकाशितः ।
पाण्डवान्यदि गच्छामि किं मां क्षत्रं वदिष्यति ॥ ५.१४६.१० ॥

કર્ણ બોલ્યો: પહેલાં હું ભાઈઓને અજાણ્યો હતો; યુદ્ધકાળે પ્રગટ થયો; જો હું પાંડવો પાસે જાઉં તો ક્ષત્રિયો મને શું કહેશે?

5.146.11

सर्वकामैः संविभक्तः पूजितश्च यथासुखम् ।
अहं वै धार्तराष्ट्राणां कुर्यां तदफलं कथम् ॥ ५.१४६.११ ॥

કર્ણ બોલ્યો: સર્વ ઇચ્છાઓ વહેંચાઈને, સુખપૂર્વક સન્માનિત થઈને, હું ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો માટે તે નિષ્ફળ કર્મ કેવી રીતે કરું?

5.146.12

उपनह्य परैर्वैरं ये मां नित्यमुपासते ।
नमस्कुर्वन्ति च सदा वसवो वासवं यथा ॥ ५.१४६.१२ ॥

કર્ણ બોલ્યો: વૈરને મનમાં બાંધીને જેઓ હંમેશા મારી ઉપાસના કરે છે અને વસુઓ વાસવને નમે તેમ મને નમે છે.

5.146.13

मम प्राणेन ये शत्रूञ्शक्ताः प्रतिसमासितुम् ।
मन्यन्ते ते कथं तेषामहं छिन्द्यां मनोरथम् ॥ ५.१४६.१३ ॥

મારા પ્રાણના બળે શત્રુઓનો સામનો કરી તેમને હરાવવા સમર્થ થઈશું એમ જેઓ માને છે, તેમની ઇચ્છા હું કેવી રીતે કાપું?

5.146.14

मया प्लवेन संग्रामं तितीर्षन्ति दुरत्ययम् ।
अपारे पारकामा ये त्यजेयं तानहं कथम् ॥ ५.१४६.१४ ॥

મને નાવ બનાવીને આ દુસ્તર યુદ્ધ પાર કરવા ઇચ્છનારા, અપાર સમુદ્રમાં સામે કિનારાની કામના રાખનારા, તેમને હું કેમ ત્યજું?

5.146.15

अयं हि कालः संप्राप्तो धार्तराष्ट्रोपजीविनाम् ।
निर्वेष्टव्यं मया तत्र प्राणानपरिरक्षता ॥ ५.१४६.१५ ॥

ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોના અન્નથી જીવનારાઓનું ઋણ ચૂકવવાનો સમય હવે આવ્યો છે; ત્યાં મારે પ્રાણની રક્ષા ન કરતાં તે ચૂકવવું છે.

5.146.16

कृतार्थाः सुभृता ये हि कृत्यकाले ह्युपस्थिते ।
अनवेक्ष्य कृतं पापा विकुर्वन्त्यनवस्थिताः ॥ ५.१४६.१६ ॥

જેમનું કાર્ય સિદ્ધ થયું અને જેઓ સારી રીતે પોષાયા, તેઓ જ્યારે જરૂરનો સમય આવે ત્યારે કરેલા ઉપકારને ગણકાર્યા વિના, ચંચળ અને પાપી બનીને વિપરીત વર્તે છે.

5.146.17

राजकिल्बिषिणां तेषां भर्तृपिण्डापहारिणाम् ।
नैवायं न परो लोको विद्यते पापकर्मणाम्। ॥ ५.१४६.१७ ॥

રાજાના અપરાધી અને સ્વામીનું અન્ન હરનારા તે પાપકર્મીઓને આ લોક પણ નથી અને પરલોક પણ નથી.

5.146.18

धृतराष्ट्रस्य पुत्राणामर्थे योत्स्यामि ते सुतैः ।
बलं च शक्तिं चास्थाय न वै त्वय्यनृतं वदे ॥ ५.१४६.१८ ॥

ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો માટે હું તારા પુત્રો સાથે યુદ્ધ કરીશ; મારા બળ અને શક્તિનો આશ્રય લઈને હું તારી સામે ક્યારેય અસત્ય બોલતો નથી.

5.146.19

आनृशंस्यमथो वृत्तं रक्षन्सत्पुरुषोचितम् ।
अतोऽर्थकरमप्येतन्न करोम्यद्य ते वचः ॥ ५.१४६.१९ ॥

કોમળતા અને સત્પુરુષોને યોગ્ય આચરણ જાળવતો હું, તેથી આજે તમારી આ વાત, જો કે તે લાભકારક હોય, કરીશ નહીં.

5.146.20

न च तेऽयं समारम्भो मयि मोघो भविष्यति ।
वध्यान्विषह्यान्संग्रामे न हनिष्यामि ते सुतान् ॥ ५.१४६.२० ॥

તમારો આ પ્રયાસ મારા વિષયમાં નિષ્ફળ નહીં જાય. યુદ્ધમાં વધ્ય તમારા પુત્રોને જીતીને પણ હું તેમને નહીં મારું.

5.146.21

युधिष्ठिरं च भीमं च यमौ चैवार्जुनादृते ।
अर्जुनेन समं युद्धमपि यौधिष्ठिरे बले ॥ ५.१४६.२१ ॥

યુધિષ્ઠિર, ભીમ અને બે યમજોને—અર્જુન સિવાય; અને યુધિષ્ઠિરની સેનામાં અર્જુનની સમાન યુદ્ધ કરીશ.

5.146.22

अर्जुनं हि निहत्याजौ संप्राप्तं स्यात्फलं मया ।
यशसा चापि युज्येयं निहतः सव्यसाचिना ॥ ५.१४६.२२ ॥

યુદ્ધમાં અર્જુનને મારીને મને ફળ મળશે; અને યશથી પણ યુક્ત થઈશ, અથવા સવ્યસાચી અર્જુન દ્વારા માર્યો જઈને.

5.146.23

न ते जातु नशिष्यन्ति पुत्राः पञ्च यशस्विनि ।
निरर्जुनाः सकर्णा वा सार्जुना वा हते मयि ॥ ५.१४६.२३ ॥

હે યશસ્વિની, તમારા પાંચ પુત્રો ક્યારેય નષ્ટ નહીં થાય—અર્જુન વિના, કર્ણ સાથે, કે અર્જુન સાથે, મારા હત થયા પછી.

5.146.24

इति कर्णवचः श्रुत्वा कुन्ती दुःखात्प्रवेषती ।
उवाच पुत्रमाश्लिष्य कर्णं धैर्यादकम्पनम् ॥ ५.१४६.२४ ॥

કર્ણના આ વચન સાંભળીને દુઃખથી ધ્રૂજતી કુંતીએ પુત્ર કર્ણને આલિંગન આપી, ધીરજથી અચળ રહીને કહ્યું.

5.146.25

एवं वै भाव्यमेतेन क्षयं यास्यन्ति कौरवाः ।
यथा त्वं भाषसे कर्ण दैवं तु बलवत्तरम् ॥ ५.१४६.२५ ॥

હે કર્ણ, તું કહે છે તેમ જ થશે; આથી કૌરવો નાશ પામશે, કારણ કે દૈવ અત્યંત બળવાન છે.

5.146.26

त्वया चतुर्णां भ्रातॄणामभयं शत्रुकर्शन ।
दत्तं तत्प्रतिजानीहि सङ्गरप्रतिमोचनम् ॥ ५.१४६.२६ ॥

હે શત્રુદમન, તેં મારા ચાર ભાઈઓને અભય આપ્યું છે; યુદ્ધમાંથી મુક્તિનું તે વચન તું સ્વીકાર.

5.146.27

अनामयं स्वस्ति चेति पृथाथो कर्णमब्रवीत् ।
तां कर्णोऽभ्यवदत्प्रीतस्ततस्तौ जग्मतुः पृथक् ॥ ५.१४६.२७ ॥

"કલ્યાણ અને મંગળ થાઓ" એમ કહીને પૃથાએ કર્ણને કહ્યું. ત્યારે કર્ણે પ્રસન્ન થઈને તેને ઉત્તર આપ્યો; પછી તેઓ બંને અલગ અલગ ચાલ્યા ગયા.