महाभारत · अध्याय 5.146
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.146.1
ततः सूर्यान्निश्चरितां कर्णः शुश्राव भारतीम् ।
दुरत्ययां प्रणयिनीं पितृवद्भास्करेरिताम् ॥ ५.१४६.१ ॥
तेव्हा सूर्यापासून निघालेली ती वाणी कर्णाने ऐकली. ती टाळता न येणारी, प्रेमळ, पित्याप्रमाणे सूर्याने उच्चारलेली होती.
5.146.2
सत्यमाह पृथा वाक्यं कर्ण मातृवचः कुरु ।
श्रेयस्ते स्यान्नरव्याघ्र सर्वमाचरतस्तथा ॥ ५.१४६.२ ॥
पृथेने खरे सांगितले, कर्णा. मातेचे वचन पाळ. नरव्याघ्रा, असे सर्व केल्याने तुझे कल्याण होईल.
5.146.3
एवमुक्तस्य मात्रा च स्वयं पित्रा च भानुना ।
चचाल नैव कर्णस्य मतिः सत्यधृतेस्तदा ॥ ५.१४६.३ ॥
आई आणि स्वतः पिता भानू सूर्य यांनी असे सांगितले तरी सत्यात दृढ असलेल्या कर्णाचा निश्चय तेव्हा ढळला नाही.
5.146.4
न चैतच्छ्रद्दधे वाक्यं क्षत्रिये भाषितं त्वया ।
धर्मद्वारं ममैतत्स्यान्नियोगकरणं तव ॥ ५.१४६.४ ॥
क्षत्रियाला तू सांगितलेले हे वचन मी मानत नाही. हे माझ्यासाठी धर्माचे द्वार होईल; हे तुझ्या आज्ञेचे पालन असेल.
5.146.5
अकरोन्मयि यत्पापं भवती सुमहात्ययम् ।
अपाकीर्णोऽस्मि यन्मातस्तद्यशःकीर्तिनाशनम् ॥ ५.१४६.५ ॥
हे माते, तू माझ्याबाबत जे हे मोठे पापाचे उल्लंघन केलेस, त्यामुळे मी त्यागलेला झालो आहे. हे माझे यश आणि कीर्ती नष्ट करणारे आहे.
5.146.6
अहं चेत्क्षत्रियो जातो न प्राप्तः क्षत्रसत्क्रियाम् ।
त्वत्कृते किं नु पापीयः शत्रुः कुर्यान्ममाहितम् ॥ ५.१४६.६ ॥
मी क्षत्रिय म्हणून जन्मलो असलो तरी तुझ्यामुळे क्षत्रियाचा सन्मान मिळवू शकलो नाही, तर पापी शत्रू माझे आणखी काय अहित करील?
5.146.7
क्रियाकाले त्वनुक्रोशमकृत्वा त्वमिमं मम ।
हीनसंस्क्रासमयमद्य मां समचूचुदः ॥ ५.१४६.७ ॥
कर्ण म्हणाला: संस्काराच्या वेळी तू माझ्यावर दया केली नाहीस; आज हीन संस्कारांच्या काळात तू मला ढकललेस.
5.146.8
न वै मम हितं पूर्वं मातृवच्चेष्टितं त्वया ।
सा मां संबोधयस्यद्य केवलात्महितैषिणी ॥ ५.१४६.८ ॥
कर्ण म्हणाला: पूर्वी मातेप्रमाणे तू माझ्या हितासाठी वागली नाहीस; आज केवळ स्वतःच्या हिताची इच्छा धरून तू मला बोलावतेस.
5.146.9
कृष्णेन सहितात्को वै न व्यथेत धनंजयात् ।
कोद्य भीतं न मां विद्यात्पर्थानां समितिं गतम् ॥ ५.१४६.९ ॥
कर्ण म्हणाला: कृष्णासह असलेल्या धनंजयामुळे कोण दुःखी होणार नाही? आज पृथेच्या पुत्रांच्या सभेत गेलेल्या भीत मला कोण ओळखणार नाही?
5.146.10
अभ्राता विदितः पूर्वं युद्धकाले प्रकाशितः ।
पाण्डवान्यदि गच्छामि किं मां क्षत्रं वदिष्यति ॥ ५.१४६.१० ॥
कर्ण म्हणाला: पूर्वी मी बंधूंना अज्ञात होतो; युद्धकाळी प्रकट झालो; मी पांडवांकडे गेलो तर क्षत्रिय मला काय म्हणतील?
5.146.11
सर्वकामैः संविभक्तः पूजितश्च यथासुखम् ।
अहं वै धार्तराष्ट्राणां कुर्यां तदफलं कथम् ॥ ५.१४६.११ ॥
कर्ण म्हणाला: सर्व इच्छा पूर्ण होऊन, सुखाने सन्मानित होऊन, मी धृतराष्ट्राच्या पुत्रांसाठी ते निष्फळ कर्म कसे करू?
5.146.12
उपनह्य परैर्वैरं ये मां नित्यमुपासते ।
नमस्कुर्वन्ति च सदा वसवो वासवं यथा ॥ ५.१४६.१२ ॥
कर्ण म्हणाला: वैर मनात बांधून जे नेहमी माझी उपासना करतात आणि वसू जसे वासवाला नमस्कार करतात तसे माझा नमस्कार करतात.
5.146.13
मम प्राणेन ये शत्रूञ्शक्ताः प्रतिसमासितुम् ।
मन्यन्ते ते कथं तेषामहं छिन्द्यां मनोरथम् ॥ ५.१४६.१३ ॥
माझ्या प्राणाच्या बळावर शत्रूंना तोंड देऊन जिंकता येईल असे ज्यांना वाटते, त्यांच्या मनोरथाचा मी कसा छेद करू?
5.146.14
मया प्लवेन संग्रामं तितीर्षन्ति दुरत्ययम् ।
अपारे पारकामा ये त्यजेयं तानहं कथम् ॥ ५.१४६.१४ ॥
मला नौका करून या दुस्तर युद्धातून पार होऊ इच्छिणारे, अपार समुद्रात पलीकडच्या तीराची इच्छा धरणारे, त्यांना मी कसा त्यागू?
5.146.15
अयं हि कालः संप्राप्तो धार्तराष्ट्रोपजीविनाम् ।
निर्वेष्टव्यं मया तत्र प्राणानपरिरक्षता ॥ ५.१४६.१५ ॥
धृतराष्ट्राच्या पुत्रांच्या अन्नावर जगणाऱ्यांचे ऋण फेडण्याची वेळ आता आली आहे; तिथे मला प्राणाची पर्वा न करता ते फेडायचे आहे.
5.146.16
कृतार्थाः सुभृता ये हि कृत्यकाले ह्युपस्थिते ।
अनवेक्ष्य कृतं पापा विकुर्वन्त्यनवस्थिताः ॥ ५.१४६.१६ ॥
ज्यांचे कार्य साधले गेले आणि ज्यांचे चांगले पोषण झाले, असे लोक संकटकाळी आल्यावर केलेल्या उपकाराकडे दुर्लक्ष करून, चंचल व पापी होऊन विपरीत वागतात.
5.146.17
राजकिल्बिषिणां तेषां भर्तृपिण्डापहारिणाम् ।
नैवायं न परो लोको विद्यते पापकर्मणाम्। ॥ ५.१४६.१७ ॥
राजाशी अपराधी असलेल्या आणि धन्याचा अन्नपिंड चोरणाऱ्या त्या पापी लोकांना हा लोकही नाही आणि परलोकही नाही.
5.146.18
धृतराष्ट्रस्य पुत्राणामर्थे योत्स्यामि ते सुतैः ।
बलं च शक्तिं चास्थाय न वै त्वय्यनृतं वदे ॥ ५.१४६.१८ ॥
धृतराष्ट्राच्या पुत्रांसाठी मी तुझ्या पुत्रांशी युद्ध करीन; माझे बळ आणि शक्ती यांचा आधार घेऊन मी तुझ्याशी कधीही खोटे बोलत नाही.
5.146.19
आनृशंस्यमथो वृत्तं रक्षन्सत्पुरुषोचितम् ।
अतोऽर्थकरमप्येतन्न करोम्यद्य ते वचः ॥ ५.१४६.१९ ॥
दयाळूपणा आणि सत्पुरुषांना शोभेल असे वर्तन जपणारा मी, म्हणून आज तुमचे हे वचन, जरी ते फलदायी असले तरी, करणार नाही.
5.146.20
न च तेऽयं समारम्भो मयि मोघो भविष्यति ।
वध्यान्विषह्यान्संग्रामे न हनिष्यामि ते सुतान् ॥ ५.१४६.२० ॥
तुमचा हा प्रयत्न माझ्याबाबत निष्फळ ठरणार नाही. युद्धात वध्य असलेल्या तुमच्या पुत्रांना जिंकूनही मी त्यांना मारणार नाही.
5.146.21
युधिष्ठिरं च भीमं च यमौ चैवार्जुनादृते ।
अर्जुनेन समं युद्धमपि यौधिष्ठिरे बले ॥ ५.१४६.२१ ॥
युधिष्ठिर, भीम आणि दोन यमज यांना—अर्जुनाखेरीज; आणि युधिष्ठिराच्या सैन्यात अर्जुनाइतक्याच बरोबरीने युद्ध करेन.
5.146.22
अर्जुनं हि निहत्याजौ संप्राप्तं स्यात्फलं मया ।
यशसा चापि युज्येयं निहतः सव्यसाचिना ॥ ५.१४६.२२ ॥
युद्धात अर्जुनाला मारले तर माझे फळ मिळेल; आणि यशानेही युक्त होईन, किंवा सव्यसाची अर्जुनाकडून मारला गेलो तरी.
5.146.23
न ते जातु नशिष्यन्ति पुत्राः पञ्च यशस्विनि ।
निरर्जुनाः सकर्णा वा सार्जुना वा हते मयि ॥ ५.१४६.२३ ॥
हे यशस्विनी, तुमचे पाच पुत्र कधीच नष्ट होणार नाहीत—अर्जुनाशिवाय, कर्णासह, किंवा अर्जुनासह, माझा वध झाल्यावरही.
5.146.24
इति कर्णवचः श्रुत्वा कुन्ती दुःखात्प्रवेषती ।
उवाच पुत्रमाश्लिष्य कर्णं धैर्यादकम्पनम् ॥ ५.१४६.२४ ॥
कर्णाचे हे वचन ऐकून दुःखाने थरथरणारी कुंती पुत्र कर्णाला आलिंगन देऊन धैर्याने अचल राहून म्हणाली.
5.146.25
एवं वै भाव्यमेतेन क्षयं यास्यन्ति कौरवाः ।
यथा त्वं भाषसे कर्ण दैवं तु बलवत्तरम् ॥ ५.१४६.२५ ॥
हे कर्णा, तू म्हणतोस तसेच होईल; यामुळे कौरव नाश पावतील, कारण दैव अधिक बलवान आहे.
5.146.26
त्वया चतुर्णां भ्रातॄणामभयं शत्रुकर्शन ।
दत्तं तत्प्रतिजानीहि सङ्गरप्रतिमोचनम् ॥ ५.१४६.२६ ॥
हे शत्रुकर्शना, तू माझ्या चार भावांना अभय दिलेस; युद्धातून मुक्ततेचे ते वचन तू स्वीकार कर.
5.146.27
अनामयं स्वस्ति चेति पृथाथो कर्णमब्रवीत् ।
तां कर्णोऽभ्यवदत्प्रीतस्ततस्तौ जग्मतुः पृथक् ॥ ५.१४६.२७ ॥
"कल्याण व शुभ होवो" असे म्हणून पृथा कर्णाला बोलली. तेव्हा कर्णाने प्रसन्न होऊन तिला उत्तर दिले; नंतर ते दोघे वेगवेगळे निघून गेले.