Mahābhārata · Adhyāya 5.147
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.147.1
आगम्य हास्तिनपुरादुपप्लाव्यमरिन्दमः ।
पाण्डवानां यथावृत्तं केशवः सर्वमुक्तवान् ॥ ५.१४७.१ ॥
Habiendo llegado desde Hāstinapura a Upaplavya, Keśava, el domador de enemigos, contó a los Pāṇḍavas todo tal como había sucedido.
5.147.2
संभाष्य सुचिरं कालं मन्त्रयित्वा पुनः पुनः ।
स्वमेव भवनं शौरिर्विश्रमार्थं जगाम ह ॥ ५.१४७.२ ॥
Tras conversar largo tiempo y deliberar una y otra vez, Śauri marchó a su propia morada para descansar.
5.147.3
विसृज्य सर्वान्नृपतीन्विराटप्रमुखांस्तदा ।
पाण्डवा भ्रातरः पञ्च भानावस्तंगते सति ॥ ५.१४७.३ ॥
Tras despedir a todos los reyes encabezados por Virāṭa, cuando el sol se había puesto, los cinco hermanos Pāṇḍava…
5.147.4
सन्ध्यामुपास्य ध्यायन्तस्तमेव गतमानसाः ।
आनाय्य कृष्णं दाशार्हं पुनर्मन्त्रममन्त्रयन् ॥ ५.१४७.४ ॥
Tras cumplir el rito del crepúsculo, con la mente puesta en él, llamaron a Kṛṣṇa Dāśārha y deliberaron de nuevo.
5.147.5
त्वया नागपुरं गत्वा सभायां धृतराष्ट्रजः ।
किमुक्तः पुण्डरीकाक्ष तन्नः शंसितुमर्हसि ॥ ५.१४७.५ ॥
¡Oh, de ojos de loto! ¿Qué dijiste al hijo de Dhṛtarāṣṭra en la asamblea, después de ir a Nāgapura? Deberías contárnoslo.
5.147.6
मया नागपुरं गत्वा सभायां धृतराष्ट्रजः ।
तथ्यं पथ्यं हितं चोक्तो न च गृह्णाति दुर्मतिः । ॥ ५.१४७.६ ॥
Fui a Nāgapura y dije al hijo de Dhṛtarāṣṭra en la asamblea palabras verdaderas, saludables y beneficiosas, pero el de mal juicio no las aceptó.
5.147.7
तस्मिन्नुत्पथमापन्ने कुरुवृद्धः पितामहः ।
किमुक्तवान्हृषीकेश दुर्योधनममर्षणम् ॥ ५.१४७.७ ॥
¡Oh Hṛṣīkeśa! Cuando él cayó en el camino equivocado, ¿qué dijo el abuelo, el mayor de los Kurus, a Duryodhana, el intolerante?
5.147.8
आचार्यो वा महाभाग भारद्वाजः किमब्रवीत् ।
पितरौ धृतराष्ट्रस्तं गान्धारी वा किमब्रवीत् ॥ ५.१४७.८ ॥
¡Oh bienaventurado! ¿Qué dijo el maestro Bhāradvāja (Droṇa)? ¿O qué le dijeron sus padres, Dhṛtarāṣṭra y Gāndhārī?
5.147.9
पिता यवीयानस्माकं क्षत्ता धर्मविदां वरः ।
पुत्रशोकाभिसन्तप्तः किमाह धृतराष्ट्रजम् ॥ ५.१४७.९ ॥
Nuestro tío menor, Kṣattā (Vidura), el mejor de los conocedores del dharma, atormentado por el dolor de su hijo: ¿qué le dijo al hijo de Dhṛtarāṣṭra?
5.147.10
किंच सर्वे नृपतयः सभायां ये समासते ।
उक्तवन्तो यथातत्त्वं तद्ब्रूहि त्वं जनार्दन ॥ ५.१४७.१० ॥
¿Y qué dijeron, tal como fue en verdad, todos los reyes sentados en la asamblea? ¡Oh Janārdana, cuéntamelo tú!
5.147.11
उक्तवान्हि भवान्सर्वं वचनं कुरुमुख्ययोः ।
धार्तराष्ट्रस्य तेषां हि वचनं कुरुसंसदि ॥ ५.१४७.११ ॥
Ciertamente tú has relatado todas las palabras de los dos principales Kurus, y en la asamblea de los Kurus las palabras del hijo de Dhṛtarāṣṭra y de ellos.
5.147.12
कामलोभाभिभूतस्य मन्दस्य प्राज्ञमानिनः ।
अप्रियं हृदये मह्यं तन्न तिष्ठति केशव ॥ ५.१४७.१२ ॥
Dominado por el deseo y la codicia, un necio que se cree sabio: sus palabras desagradables no permanecen en mi corazón, ¡oh Keśava!
5.147.13
तेषां वाक्यानि गोविन्द श्रोतुमिच्छाम्यहं विभो ।
यथा च नाभिपद्येत कालस्तात तथा कुरु।
भवान्हि नो गतिः कृष्ण भवान्नाथो भवान्गुरुः ॥ ५.१४७.१३ ॥
¡Oh Govinda, oh poderoso! Deseo escuchar sus palabras. Querido, actúa de modo que el tiempo no se vuelva contra nosotros. Kṛṣṇa, tú eres nuestro refugio, nuestro señor y nuestro maestro.
5.147.14
श्रृणु राजन्यथा वाक्यमुक्तो राजा सुयोधनः ।
मध्ये कुरूणां राजेन्द्र सभायां तन्निबोध मे ॥ ५.१४७.१४ ॥
Oh rey, escucha: comprende de mí las palabras que se dirigieron al rey Suyodhana en la asamblea, en medio de los Kurus.
5.147.15
मया विश्राविते वाक्ये जहास धृतराष्ट्रजः ।
अथ भीष्मः सुसंक्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.१४७.१५ ॥
Cuando yo había proclamado esas palabras, el hijo de Dhṛtarāṣṭra se rio. Entonces Bhīṣma, muy airado, pronunció estas palabras.
5.147.16
दुर्योधन निबोधेदं कुलार्थे यद्ब्रवीमि ते ।
तच्छ्रुत्वा राजशार्दूल स्वकुलस्य हितं कुरु ॥ ५.१४७.१६ ॥
Duryodhana, escucha lo que te digo por el bien de la familia. Tigre entre los reyes, habiéndolo oído, procura el bien de tu propia familia.
5.147.17
मम तात पिता राजञ्शन्तनुर्लोकविश्रुतः ।
तस्याहमेक एवासं पुत्रः पुत्रवतां वरः ॥ ५.१४७.१७ ॥
Mi padre, oh rey, fue Śantanu, famoso en el mundo. Yo fui su único hijo, el mejor de los que tienen hijos.
5.147.18
तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना द्वितीयः स्यात्कथं सुतः ।
एकपुत्रमपुत्रं वै प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ ५.१४७.१८ ॥
Surgió en él este pensamiento: ¿cómo podría haber un segundo hijo? Los sabios declaran que quien tiene un solo hijo es, en verdad, sin hijos.
5.147.19
न चोच्छेदं कुलं यायाद्विस्तीर्येच्च कथं यशः ।
तस्याहमीप्सितं बुद्ध्वा कालीं मातरमावहम् ॥ ५.१४७.१९ ॥
Para que la estirpe no perezca y su fama se extienda — conociendo su deseo, traje a la madre Kālī.
5.147.20
प्रतिज्ञां दुष्करां कृत्वा पितुरर्थे कुलस्य च ।
अराजा चोर्ध्वरेताश्च यथा सुविदितं तव।
प्रतीतो निवसाम्येष प्रतिज्ञामनुपालयन् ॥ ५.१४७.२० ॥
Habiendo hecho un voto difícil por su padre y por la estirpe, sin ser rey, permaneciendo célibe — como bien sabes — vive renombrado, cumpliendo su voto.
5.147.21
तस्यां जज्ञे महाबाहुः श्रीमान्कुरुकुलोद्वहः ।
विचित्रवीर्यो धर्मात्मा कनीयान्मम पार्थिव ॥ ५.१४७.२१ ॥
De ella nació el de brazos poderosos, glorioso sostén del linaje kuru, Vicitravīrya de alma justa, mi hermano menor, oh rey.
5.147.22
स्वर्यातेऽहं पितरि तं स्वराज्ये सन्न्यवेशयम् ।
विचित्रवीर्यं राजानं भृत्यो भूत्वा ह्यधश्चरः ॥ ५.१४७.२२ ॥
Cuando mi padre subió al cielo, lo establecí en su propio reino — al rey Vicitravīrya — haciéndome su sirviente, viviendo por debajo de él.
5.147.23
तस्याहं सदृशान्दारान्राजेन्द्र समुपाहरम् ।
जित्वा पार्थिवसङ्घातमपि ते बहुशः श्रुतम् ॥ ५.१४७.२३ ॥
Oh señor de reyes, para él traje esposas apropiadas, habiendo vencido a un ejército de reyes — como has oído muchas veces.
5.147.24
ततो रामेण समरे द्वन्द्वयुद्धमुपागमम् ।
स हि रामभयादेभिर्नागरैर्विप्रवासितः ॥ ५.१४७.२४ ॥
Luego, en batalla, entré en combate singular con Rāma. Pues, por temor a Rāma, había sido desterrado por estos ciudadanos.
5.147.25
दारेष्वप्यतिसक्तश्च यक्ष्माणं समपद्यत ।
यदा त्वराजके राष्ट्रे न ववर्ष सुरेश्वरः ।
तदाभ्यधावन्मामेव प्रजाः क्षुद्भयपीडिताः ॥ ५.१४७.२५ ॥
Demasiado apegado incluso a sus esposas, cayó víctima de la consunción. Cuando, en un reino sin rey, el señor de los dioses (Indra) no envió lluvia, el pueblo, azotado por el hambre y el miedo, acudió corriendo hacia mí.
5.147.26
उपक्षीणाः प्रजाः सर्वा राजा भव भवाय नः ।
ईतीः प्रणुद भद्रं शन्तनोः कुलवर्धन ॥ ५.१४७.२६ ॥
Todo el pueblo está consumido. Conviértete en rey para nuestro bien. ¡Oh, acrecentador del linaje de Śantanu, aleja las calamidades; que haya fortuna para Śantanu!
5.147.27
पीड्यन्ते ते प्रजाः सर्वा व्याधिभिर्भृशदारुणैः ।
अल्पावशिष्टा गाङ्गेय ताः परित्रातुमर्हसि ॥ ५.१४७.२७ ॥
Todo tu pueblo es atormentado por enfermedades terribles. Oh hijo de Gaṅgā, quedan pocos; deberías salvarlos.
5.147.28
व्याधीन्प्रणुद्य वीर त्वं प्रजा धर्मेण पालय ।
त्वयि जिवती मा राष्ट्रं विनाशमुपगच्छतु ॥ ५.१४७.२८ ॥
¡Oh héroe, aleja las enfermedades y protege al pueblo según el dharma. Mientras tú vivas, que el reino no caiga en la destrucción.
5.147.29
प्रजानां क्रोशतीनां वै नैवाक्षुभ्यत मे मनः ।
प्रतिज्ञां रक्षमाणस्य तद्वृत्तं स्मरतस्तथा ।
ततः पौरा महाराज माता काली च मे शुभा ॥ ५.१४७.२९ ॥
Aunque el pueblo clamaba, mi mente ni siquiera se perturbó; yo guardaba mi juramento y recordaba aquella conducta. Entonces, oh gran rey, los ciudadanos y mi venerada madre Kālī (comenzaron a suplicarme).
5.147.30
भृत्याः पुरोहिताचार्या ब्राह्मणाश्च बहुश्रुताः ।
मामूचुर्भृशसंतप्ता भव राजेति सन्ततम् ॥ ५.१४७.३० ॥
Los sirvientes, los sacerdotes domésticos y los maestros, y los brahmanes muy instruidos, profundamente afligidos, me decían una y otra vez: "Conviértete en rey".
5.147.31
प्रतीपरक्षितं राष्ट्रं त्वां प्राप्य विनशिष्यति ।
स त्वमस्मद्धितार्थं वै राजा भव महामते ॥ ५.१४७.३१ ॥
Este reino, protegido por Pratīpa, perecerá si te alcanza. Por tanto, oh de gran sabiduría, hazte rey para nuestro bien.
5.147.32
इत्युक्तः प्राञ्जलिर्भूत्वा दुःखितो भृशमातुरः ।
तेभ्यो न्यवेदयं तत्र प्रतिज्ञां पितृगोरवात् ॥ ५.१४७.३२ ॥
Así interpelado, con las manos juntas, profundamente afligido y angustiado, por reverencia a mi padre les declaré allí mi voto.
5.147.33
ऊर्ध्वरेता ह्यराजा च कुलस्यार्थे पुनः पुनः ।
विशेषतस्त्वदर्थं च धुरि मा मां नियोजय ॥ ५.१४७.३३ ॥
Soy de semen retenido y no soy rey; sin embargo, por el bien del linaje una y otra vez, y especialmente por ti, no me uncidas de nuevo a la carga.
5.147.34
ततोऽहं प्राञ्जलिर्भूत्वा मातरं संप्रसादयम् ।
नाम्ब शन्तनुना जातः कौरवं वंशमुद्वहन् ॥ ५.१४७.३४ ॥
Entonces, con las manos juntas, apacigüé a mi madre: 'Oh madre, nací de Śantanu y llevo el linaje kaurava.'
5.147.35
प्रतिज्ञां वितथां कुर्यामिति राजन्पुनः पुनः ।
विशेषतस्त्वदर्थं च प्रतिज्ञां कृतवानहम् ॥ ५.१४७.३५ ॥
Oh rey, no es que deba volver una y otra vez falsa mi promesa; especialmente por ti hice este voto.
5.147.36
अहं प्रेष्यश्च दासश्च तवाद्य सुतवत्सले ।
एवं तामनुनीयाहं मातरं जनसन्निधौ ॥ ५.१४७.३६ ॥
Hoy soy tu servidor y esclavo, oh madre amante de tus hijos. Así, en presencia del pueblo, apacigüé a mi madre.
5.147.37
अयाचं भ्रतृदारेषु तदा व्यासं महामुनिम् ।
सह मात्रा महाराज प्रसाद्य तमृषिं महामुनिम् । ॥ ५.१४७.३७ ॥
Oh gran rey, entonces pedí al gran sabio Vyāsa por las esposas de mi hermano, habiendo aplacado, junto con nuestra madre, a aquel gran sabio.
5.147.38
अपत्यार्थं महाराज प्रसादं कृतवांश्च सः ।
त्रीन्स पुत्रानजनयत्तदा भरतसत्तम ॥ ५.१४७.३८ ॥
Oh gran rey, por el bien de la descendencia les concedió su favor, y entonces, oh mejor de los Bharatas, engendró tres hijos.
5.147.39
अन्धः करणहीनत्वान्न वै राजा पिता तव ।
राजा तु पाण्डुरभवन्महात्मा लोकविश्रुतः ॥ ५.१४७.३९ ॥
Porque era ciego y carecía de vista, tu padre no llegó a ser rey; pero Pāṇḍu, de alma grande y famoso en el mundo, se convirtió en rey.
5.147.40
स राजा तस्य ते पुत्राः पितुर्दायाद्यहारिणः ।
मा तात कलहं कार्षी राज्यस्यार्धं प्रदीयताम् ॥ ५.१४७.४० ॥
Aquel rey y sus hijos son herederos de la herencia del padre; querido hijo, no provoques una disputa; que se dé la mitad del reino.
5.147.41
मयि जीवति राज्यं कः संप्रशासेत्पुमानिह ।
मावमंस्या वचो मह्यं शममिच्छामि वः सदा ॥ ५.१४७.४१ ॥
Mientras yo viva, ¿qué hombre aquí gobernaría el reino? No desprecies mis palabras; siempre deseo la paz para vosotros.
5.147.42
न विशेषोऽस्ति मे पुत्र त्वयि तेषु च षार्थिव ।
मतमेतत्पितुस्तुभ्यं गान्धार्या विदुरस्य च ॥ ५.१४७.४२ ॥
Hijo mío, para mí no hay distinción entre tú y ellos, oh rey. Esta es la opinión de tu padre, y también la de Gāndhārī y Vidura para ti.
5.147.43
श्रोतव्यं खलु वृद्धानां नाभिशङ्कीर्वचो मम ।
नाशयिष्यसि मा सर्वमात्मानं पृथिवीं तथा ॥ ५.१४७.४३ ॥
Ciertamente hay que escuchar a los ancianos; no desconfíes de mis palabras. De lo contrario destruirás todo, a ti mismo y también la tierra.