ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.147
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.147.1
आगम्य हास्तिनपुरादुपप्लाव्यमरिन्दमः ।
पाण्डवानां यथावृत्तं केशवः सर्वमुक्तवान् ॥ ५.१४७.१ ॥
ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਪਪਲਾਵਯ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ।
5.147.2
संभाष्य सुचिरं कालं मन्त्रयित्वा पुनः पुनः ।
स्वमेव भवनं शौरिर्विश्रमार्थं जगाम ह ॥ ५.१४७.२ ॥
ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਸ਼ੌਰਿ ਆਰਾਮ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਵਨ ਚਲੇ ਗਏ।
5.147.3
विसृज्य सर्वान्नृपतीन्विराटप्रमुखांस्तदा ।
पाण्डवा भ्रातरः पञ्च भानावस्तंगते सति ॥ ५.१४७.३ ॥
ਵਿਰਾਟ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਤਦ ਪੰਜ ਭਰਾ ਪਾਂਡਵ…
5.147.4
सन्ध्यामुपास्य ध्यायन्तस्तमेव गतमानसाः ।
आनाय्य कृष्णं दाशार्हं पुनर्मन्त्रममन्त्रयन् ॥ ५.१४७.४ ॥
ਸੰਧਿਆ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਲਾ ਕੇ, ਦਾਸ਼ਾਰਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ।
5.147.5
त्वया नागपुरं गत्वा सभायां धृतराष्ट्रजः ।
किमुक्तः पुण्डरीकाक्ष तन्नः शंसितुमर्हसि ॥ ५.१४७.५ ॥
ਹੇ ਪੁੰਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼! ਤੂੰ ਨਾਗਪੁਰ ਜਾ ਕੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਸੀ? ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
5.147.6
मया नागपुरं गत्वा सभायां धृतराष्ट्रजः ।
तथ्यं पथ्यं हितं चोक्तो न च गृह्णाति दुर्मतिः । ॥ ५.१४७.६ ॥
ਮੈਂ ਨਾਗਪੁਰ ਜਾ ਕੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੱਚ, ਹਿਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ; ਪਰ ਉਸ ਦੁਰਮਤੀ ਨੇ ਉਹ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਾ ਕੀਤੀਆਂ।
5.147.7
तस्मिन्नुत्पथमापन्ने कुरुवृद्धः पितामहः ।
किमुक्तवान्हृषीकेश दुर्योधनममर्षणम् ॥ ५.१४७.७ ॥
ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼! ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੁਰਾਹੇ ਪੈ ਗਿਆ, ਤਦ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਉਸ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ?
5.147.8
आचार्यो वा महाभाग भारद्वाजः किमब्रवीत् ।
पितरौ धृतराष्ट्रस्तं गान्धारी वा किमब्रवीत् ॥ ५.१४७.८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ! ਆਚਾਰੀਆ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੇ ਕੀ ਆਖਿਆ? ਜਾਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੀ ਆਖਿਆ?
5.147.9
पिता यवीयानस्माकं क्षत्ता धर्मविदां वरः ।
पुत्रशोकाभिसन्तप्तः किमाह धृतराष्ट्रजम् ॥ ५.१४७.९ ॥
ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਸ਼ੱਤਾ (ਵਿਦੁਰ), ਪੁੱਤਰ-ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕੀ ਬੋਲਿਆ?
5.147.10
किंच सर्वे नृपतयः सभायां ये समासते ।
उक्तवन्तो यथातत्त्वं तद्ब्रूहि त्वं जनार्दन ॥ ५.१४७.१० ॥
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਿਹਾ? ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਤੂੰ ਹੀ ਉਹ ਦੱਸ।
5.147.11
उक्तवान्हि भवान्सर्वं वचनं कुरुमुख्ययोः ।
धार्तराष्ट्रस्य तेषां हि वचनं कुरुसंसदि ॥ ५.१४७.११ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਚਨ ਤੂੰ ਕਹੇ ਹਨ; ਕੁਰੂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਵੀ।
5.147.12
कामलोभाभिभूतस्य मन्दस्य प्राज्ञमानिनः ।
अप्रियं हृदये मह्यं तन्न तिष्ठति केशव ॥ ५.१४७.१२ ॥
ਕਾਮ ਤੇ ਲੋਭ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਮੂਰਖ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਅਪ੍ਰਿਯ ਬਚਨ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੇ; ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ!
5.147.13
तेषां वाक्यानि गोविन्द श्रोतुमिच्छाम्यहं विभो ।
यथा च नाभिपद्येत कालस्तात तथा कुरु।
भवान्हि नो गतिः कृष्ण भवान्नाथो भवान्गुरुः ॥ ५.१४७.१३ ॥
ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਹੇ ਵਿਭੋ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਤਾਤ, ਅਜਿਹਾ ਕਰੋ ਕਿ ਸਮਾਂ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਆਸਰਾ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਨਾਥ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹੋ।
5.147.14
श्रृणु राजन्यथा वाक्यमुक्तो राजा सुयोधनः ।
मध्ये कुरूणां राजेन्द्र सभायां तन्निबोध मे ॥ ५.१४७.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ। ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਜੋ ਬਚਨ ਕਹੇ ਗਏ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸਮਝੋ।
5.147.15
मया विश्राविते वाक्ये जहास धृतराष्ट्रजः ।
अथ भीष्मः सुसंक्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.१४७.१५ ॥
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਹ ਬਚਨ ਐਲਾਨੇ, ਤਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੱਸਿਆ। ਤਦ ਭੀਸ਼ਮ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
5.147.16
दुर्योधन निबोधेदं कुलार्थे यद्ब्रवीमि ते ।
तच्छ्रुत्वा राजशार्दूल स्वकुलस्य हितं कुरु ॥ ५.१४७.१६ ॥
ਹੇ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕੁਲ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਉਹ ਸੁਣ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਉਹ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰ।
5.147.17
मम तात पिता राजञ्शन्तनुर्लोकविश्रुतः ।
तस्याहमेक एवासं पुत्रः पुत्रवतां वरः ॥ ५.१४७.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੰਤਨੂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ—ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
5.147.18
तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना द्वितीयः स्यात्कथं सुतः ।
एकपुत्रमपुत्रं वै प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ ५.१४७.१८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਉੱਠਿਆ: ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ? ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਹੀਨ ਹੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
5.147.19
न चोच्छेदं कुलं यायाद्विस्तीर्येच्च कथं यशः ।
तस्याहमीप्सितं बुद्ध्वा कालीं मातरमावहम् ॥ ५.१४७.१९ ॥
ਕੁਲ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਯਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਫੈਲੇ — ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਕੇ ਮੈਂ ਮਾਤਾ ਕਾਲੀ ਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ।
5.147.20
प्रतिज्ञां दुष्करां कृत्वा पितुरर्थे कुलस्य च ।
अराजा चोर्ध्वरेताश्च यथा सुविदितं तव।
प्रतीतो निवसाम्येष प्रतिज्ञामनुपालयन् ॥ ५.१४७.२० ॥
ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਕੁਲ ਲਈ ਕਠਿਨ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਨਾ ਬਣ ਕੇ, ਊਰਧ੍ਵਰੇਤਾ ਰਹਿ ਕੇ — ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ — ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਪਾਲਦਾ ਹੋਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
5.147.21
तस्यां जज्ञे महाबाहुः श्रीमान्कुरुकुलोद्वहः ।
विचित्रवीर्यो धर्मात्मा कनीयान्मम पार्थिव ॥ ५.१४७.२१ ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਕੁਰੂ-ਕੁਲ ਦਾ ਧਾਰਕ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਜਨਮਿਆ — ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ।
5.147.22
स्वर्यातेऽहं पितरि तं स्वराज्ये सन्न्यवेशयम् ।
विचित्रवीर्यं राजानं भृत्यो भूत्वा ह्यधश्चरः ॥ ५.१४७.२२ ॥
ਪਿਤਾ ਸਵਰਗ ਸਿਧਾਰਨ ਮਗਰੋਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ — ਰਾਜਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਨੂੰ, ਸੇਵਕ ਬਣ ਕੇ, ਹੇਠਾਂ ਰਹਿ ਕੇ।
5.147.23
तस्याहं सदृशान्दारान्राजेन्द्र समुपाहरम् ।
जित्वा पार्थिवसङ्घातमपि ते बहुशः श्रुतम् ॥ ५.१४७.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉਸ ਲਈ ਯੋਗ ਪਤਨੀਆਂ ਮੈਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ — ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ; ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
5.147.24
ततो रामेण समरे द्वन्द्वयुद्धमुपागमम् ।
स हि रामभयादेभिर्नागरैर्विप्रवासितः ॥ ५.१४७.२४ ॥
ਫਿਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨਾਲ ਦੁਵੰਦ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
5.147.25
दारेष्वप्यतिसक्तश्च यक्ष्माणं समपद्यत ।
यदा त्वराजके राष्ट्रे न ववर्ष सुरेश्वरः ।
तदाभ्यधावन्मामेव प्रजाः क्षुद्भयपीडिताः ॥ ५.१४७.२५ ॥
ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਤਿ ਆਸਕਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਯਕ੍ਸ਼ਮਾ ਰੋਗ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ-ਰਹਿਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਮੀਂਹ ਨਾ ਵਰ੍ਹਾਇਆ, ਤਦ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਪਰਜਾ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਹੀ ਦੌੜੀ ਆਈ।
5.147.26
उपक्षीणाः प्रजाः सर्वा राजा भव भवाय नः ।
ईतीः प्रणुद भद्रं शन्तनोः कुलवर्धन ॥ ५.१४७.२६ ॥
ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਖੀਣ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਰਾਜਾ ਬਣੋ। ਹੇ ਸ਼ੰਤਨੂ ਦੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੂਰ ਕਰੋ; ਸ਼ੰਤਨੂ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।
5.147.27
पीड्यन्ते ते प्रजाः सर्वा व्याधिभिर्भृशदारुणैः ।
अल्पावशिष्टा गाङ्गेय ताः परित्रातुमर्हसि ॥ ५.१४७.२७ ॥
ਤੇਰੀ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ। ਹੇ ਗਾਂਗੇਯ, ਥੋੜੇ ਹੀ ਬਚੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਤੇਰਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ।
5.147.28
व्याधीन्प्रणुद्य वीर त्वं प्रजा धर्मेण पालय ।
त्वयि जिवती मा राष्ट्रं विनाशमुपगच्छतु ॥ ५.१४७.२८ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪਰਜਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਰਾਜ ਨਾਸ ਨੂੰ ਨਾ ਪਵੇ।
5.147.29
प्रजानां क्रोशतीनां वै नैवाक्षुभ्यत मे मनः ।
प्रतिज्ञां रक्षमाणस्य तद्वृत्तं स्मरतस्तथा ।
ततः पौरा महाराज माता काली च मे शुभा ॥ ५.१४७.२९ ॥
ਪਰਜਾ ਕੁਰਲਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰਾ ਮਨ ਵਿਚਲਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਆਚਰਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਨਗਰ-ਵਾਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ੁਭ ਮਾਤਾ ਕਾਲੀ ਵੀ (ਮੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ)।
5.147.30
भृत्याः पुरोहिताचार्या ब्राह्मणाश्च बहुश्रुताः ।
मामूचुर्भृशसंतप्ता भव राजेति सन्ततम् ॥ ५.१४७.३० ॥
ਸੇਵਕ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਆਚਾਰਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ, "ਰਾਜਾ ਬਣੋ।"
5.147.31
प्रतीपरक्षितं राष्ट्रं त्वां प्राप्य विनशिष्यति ।
स त्वमस्मद्धितार्थं वै राजा भव महामते ॥ ५.१४७.३१ ॥
ਪ੍ਰਤੀਪ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰ ਤੈਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਸਾਡੇ ਭਲੇ ਲਈ ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣ।
5.147.32
इत्युक्तः प्राञ्जलिर्भूत्वा दुःखितो भृशमातुरः ।
तेभ्यो न्यवेदयं तत्र प्रतिज्ञां पितृगोरवात् ॥ ५.१४७.३२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦਰ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਦੱਸੀ।
5.147.33
ऊर्ध्वरेता ह्यराजा च कुलस्यार्थे पुनः पुनः ।
विशेषतस्त्वदर्थं च धुरि मा मां नियोजय ॥ ५.१४७.३३ ॥
ਮੈਂ ਊਰਧ੍ਵਰੇਤਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਲ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਜੂਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜੋੜ।
5.147.34
ततोऽहं प्राञ्जलिर्भूत्वा मातरं संप्रसादयम् ।
नाम्ब शन्तनुना जातः कौरवं वंशमुद्वहन् ॥ ५.१४७.३४ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ: 'ਮਾਂ, ਮੈਂ ਸ਼ੰਤਨੂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ; ਕੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।'
5.147.35
प्रतिज्ञां वितथां कुर्यामिति राजन्पुनः पुनः ।
विशेषतस्त्वदर्थं च प्रतिज्ञां कृतवानहम् ॥ ५.१४७.३५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, 'ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਕਰਾਂ' ਐਸਾ ਨਹੀਂ; ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।
5.147.36
अहं प्रेष्यश्च दासश्च तवाद्य सुतवत्सले ।
एवं तामनुनीयाहं मातरं जनसन्निधौ ॥ ५.१४७.३६ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਦਾਸ ਹਾਂ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ-ਵਤਸਲ ਮਾਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ।
5.147.37
अयाचं भ्रतृदारेषु तदा व्यासं महामुनिम् ।
सह मात्रा महाराज प्रसाद्य तमृषिं महामुनिम् । ॥ ५.१४७.३७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤਦੋਂ ਮੈਂ ਭਰਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਵਿਆਸ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ; ਮਾਤਾ ਸਮੇਤ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ।
5.147.38
अपत्यार्थं महाराज प्रसादं कृतवांश्च सः ।
त्रीन्स पुत्रानजनयत्तदा भरतसत्तम ॥ ५.१४७.३८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ; ਤਦੋਂ ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ।
5.147.39
अन्धः करणहीनत्वान्न वै राजा पिता तव ।
राजा तु पाण्डुरभवन्महात्मा लोकविश्रुतः ॥ ५.१४७.३९ ॥
ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ ਨਾ ਬਣਿਆ; ਪਰ ਮਹਾਤਮਾ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਾਂਡੂ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
5.147.40
स राजा तस्य ते पुत्राः पितुर्दायाद्यहारिणः ।
मा तात कलहं कार्षी राज्यस्यार्धं प्रदीयताम् ॥ ५.१४७.४० ॥
ਉਹ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਵਾਰਸ ਹਨ; ਹੇ ਤਾਤ, ਝਗੜਾ ਨਾ ਕਰ; ਰਾਜ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
5.147.41
मयि जीवति राज्यं कः संप्रशासेत्पुमानिह ।
मावमंस्या वचो मह्यं शममिच्छामि वः सदा ॥ ५.१४७.४१ ॥
ਮੇਰੇ ਜਿਊਂਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਕੌਣ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ? ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰ; ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
5.147.42
न विशेषोऽस्ति मे पुत्र त्वयि तेषु च षार्थिव ।
मतमेतत्पितुस्तुभ्यं गान्धार्या विदुरस्य च ॥ ५.१४७.४२ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਇਹੀ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮਤ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਗਾਂਧਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਦਾ ਵੀ ਇਹੀ ਮਤ ਹੈ।
5.147.43
श्रोतव्यं खलु वृद्धानां नाभिशङ्कीर्वचो मम ।
नाशयिष्यसि मा सर्वमात्मानं पृथिवीं तथा ॥ ५.१४७.४३ ॥
ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਬੋਲ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ, ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇਂਗਾ।