Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.147

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.147.1

आगम्य हास्तिनपुरादुपप्लाव्यमरिन्दमः ।
पाण्डवानां यथावृत्तं केशवः सर्वमुक्तवान् ॥ ५.१४७.१ ॥

ହସ୍ତିନାପୁରରୁ ଆସି ଶତ୍ରୁଦମନ କେଶବ ଉପପ୍ଲବ୍ୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଯାହା ଘଟିଥିଲା ସବୁ ଯେମିତି ଘଟିଥିଲା ସେମିତି କହିଲେ।

5.147.2

संभाष्य सुचिरं कालं मन्त्रयित्वा पुनः पुनः ।
स्वमेव भवनं शौरिर्विश्रमार्थं जगाम ह ॥ ५.१४७.२ ॥

ବହୁ ସମୟ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ବାରମ୍ବାର ମନ୍ତ୍ରଣା କରି ଶୌରି ବିଶ୍ରାମ ପାଇଁ ନିଜ ଭବନକୁ ଚାଲିଗଲେ।

5.147.3

विसृज्य सर्वान्नृपतीन्विराटप्रमुखांस्तदा ।
पाण्डवा भ्रातरः पञ्च भानावस्तंगते सति ॥ ५.१४७.३ ॥

ବିରାଟ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ପରେ ପାଞ୍ଚ ଭାଇ ପାଣ୍ଡବମାନେ…

5.147.4

सन्ध्यामुपास्य ध्यायन्तस्तमेव गतमानसाः ।
आनाय्य कृष्णं दाशार्हं पुनर्मन्त्रममन्त्रयन् ॥ ५.१४७.४ ॥

ସନ୍ଧ୍ୟା-ଉପାସନା କରି, ମନକୁ ତାଙ୍କଠାରେ ଲଗାଇ, ଦାଶାର୍ହ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଡକାଇ ସେମାନେ ପୁଣି ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।

5.147.5

त्वया नागपुरं गत्वा सभायां धृतराष्ट्रजः ।
किमुक्तः पुण्डरीकाक्ष तन्नः शंसितुमर्हसि ॥ ५.१४७.५ ॥

ହେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ! ତୁମେ ନାଗପୁର ଯାଇ ସଭାରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କ'ଣ କହିଥିଲ? ତାହା ଆମକୁ କହିବା ଉଚିତ।

5.147.6

मया नागपुरं गत्वा सभायां धृतराष्ट्रजः ।
तथ्यं पथ्यं हितं चोक्तो न च गृह्णाति दुर्मतिः । ॥ ५.१४७.६ ॥

ମୁଁ ନାଗପୁର ଯାଇ ସଭାରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସତ୍ୟ, ହିତକର ଓ ମଙ୍ଗଳଦାୟକ କଥା କହିଥିଲି; କିନ୍ତୁ ସେଇ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ତାହା ଗ୍ରହଣ କଲା ନାହିଁ।

5.147.7

तस्मिन्नुत्पथमापन्ने कुरुवृद्धः पितामहः ।
किमुक्तवान्हृषीकेश दुर्योधनममर्षणम् ॥ ५.१४७.७ ॥

ହୃଷୀକେଶ! ସେ କୁପଥରେ ପଡ଼ିଲେ କୁରୁବୃଦ୍ଧ ପିତାମହ ସେହି ଅସହିଷ୍ଣୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ କଣ କହିଲେ?

5.147.8

आचार्यो वा महाभाग भारद्वाजः किमब्रवीत् ।
पितरौ धृतराष्ट्रस्तं गान्धारी वा किमब्रवीत् ॥ ५.१४७.८ ॥

ହେ ମହାଭାଗ! ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) କଣ କହିଲେ? ଅଥବା ପିତାମାତା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଗାନ୍ଧାରୀ ତାଙ୍କୁ କଣ କହିଲେ?

5.147.9

पिता यवीयानस्माकं क्षत्ता धर्मविदां वरः ।
पुत्रशोकाभिसन्तप्तः किमाह धृतराष्ट्रजम् ॥ ५.१४७.९ ॥

ଆମ ପିତାଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ, ଧର୍ମଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ତା (ବିଦୁର) ପୁତ୍ରଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ କଣ କହିଲେ?

5.147.10

किंच सर्वे नृपतयः सभायां ये समासते ।
उक्तवन्तो यथातत्त्वं तद्ब्रूहि त्वं जनार्दन ॥ ५.१४७.१० ॥

ସଭାରେ ବସିଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ କଣ କହିଲେ? ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! ତୁମେ ହିଁ ତାହା କୁହ।

5.147.11

उक्तवान्हि भवान्सर्वं वचनं कुरुमुख्ययोः ।
धार्तराष्ट्रस्य तेषां हि वचनं कुरुसंसदि ॥ ५.१४७.११ ॥

କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ବଚନ ତୁମେ କହିଛ; କୁରୁସଭାରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବଚନ ମଧ୍ୟ।

5.147.12

कामलोभाभिभूतस्य मन्दस्य प्राज्ञमानिनः ।
अप्रियं हृदये मह्यं तन्न तिष्ठति केशव ॥ ५.१४७.१२ ॥

କାମ ଓ ଲୋଭରେ ଅଭିଭୂତ, ମୂର୍ଖ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ପ୍ରାଜ୍ଞ ଭାବୁଥିବା ତାହାର ଅପ୍ରିୟ ବଚନ ମୋ ହୃଦୟରେ ରହେ ନାହିଁ; ହେ କେଶବ!

5.147.13

तेषां वाक्यानि गोविन्द श्रोतुमिच्छाम्यहं विभो ।
यथा च नाभिपद्येत कालस्तात तथा कुरु।
भवान्हि नो गतिः कृष्ण भवान्नाथो भवान्गुरुः ॥ ५.१४७.१३ ॥

ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ହେ ବିଭୋ, ସେମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ହେ ତାତ, ଏପରି କର ଯେପରି ସମୟ ଆମ ବିରୁଦ୍ଧରେ ନ ଯାଏ। ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ହିଁ ଆମର ଆଶ୍ରୟ; ତୁମେ ହିଁ ନାଥ ଓ ଗୁରୁ।

5.147.14

श्रृणु राजन्यथा वाक्यमुक्तो राजा सुयोधनः ।
मध्ये कुरूणां राजेन्द्र सभायां तन्निबोध मे ॥ ५.१४७.१४ ॥

ହେ ରାଜନ, ଶୁଣ। କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଭାରେ ରାଜା ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ଯେଉଁ ବାକ୍ୟ କୁହାଯାଇଥିଲା, ତାହା ମୋ ଠାରୁ ବୁଝ।

5.147.15

मया विश्राविते वाक्ये जहास धृतराष्ट्रजः ।
अथ भीष्मः सुसंक्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.१४७.१५ ॥

ମୁଁ ସେହି ବାକ୍ୟ ଘୋଷଣା କଲାବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ହସିଲା। ତା'ପରେ ଭୀଷ୍ମ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

5.147.16

दुर्योधन निबोधेदं कुलार्थे यद्ब्रवीमि ते ।
तच्छ्रुत्वा राजशार्दूल स्वकुलस्य हितं कुरु ॥ ५.१४७.१६ ॥

ହେ ଦୁର୍ଯୋଧନ, କୁଳ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା କହୁଛି ତାହା ଶୁଣ। ହେ ରାଜଶାର୍ଦୂଳ, ତାହା ଶୁଣି ନିଜ କୁଳର ହିତ କର।

5.147.17

मम तात पिता राजञ्शन्तनुर्लोकविश्रुतः ।
तस्याहमेक एवासं पुत्रः पुत्रवतां वरः ॥ ५.१४७.१७ ॥

ହେ ରାଜନ, ମୋ ପିତା ଲୋକବିଖ୍ୟାତ ଶାନ୍ତନୁ। ତାଙ୍କର ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ଥିଲି—ପୁତ୍ରବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

5.147.18

तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना द्वितीयः स्यात्कथं सुतः ।
एकपुत्रमपुत्रं वै प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ ५.१४७.१८ ॥

ତାଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଚିନ୍ତା ଉଦୟ ହେଲା: ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁତ୍ର କିପରି ହେବ? ବିଜ୍ଞମାନେ ଏକ ପୁତ୍ରବାନଙ୍କୁ ପୁତ୍ରହୀନ ହିଁ କହନ୍ତି।

5.147.19

न चोच्छेदं कुलं यायाद्विस्तीर्येच्च कथं यशः ।
तस्याहमीप्सितं बुद्ध्वा कालीं मातरमावहम् ॥ ५.१४७.१९ ॥

କୁଳ ଉଚ୍ଛେଦ ନ ହେଉ, ଯଶ କିପରି ବିସ୍ତାର ହେବ — ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଜାଣି ମୁଁ ମାତା କାଳୀଙ୍କୁ ଆଣିଲି।

5.147.20

प्रतिज्ञां दुष्करां कृत्वा पितुरर्थे कुलस्य च ।
अराजा चोर्ध्वरेताश्च यथा सुविदितं तव।
प्रतीतो निवसाम्येष प्रतिज्ञामनुपालयन् ॥ ५.१४७.२० ॥

ପିତା ଓ କୁଳ ପାଇଁ ଦୁଷ୍କର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ରାଜା ନ ହୋଇ, ଊର୍ଧ୍ୱରେତା ରହି — ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ଜଣା ଥିବା ପରି — ଏ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳି ରହିଛନ୍ତି।

5.147.21

तस्यां जज्ञे महाबाहुः श्रीमान्कुरुकुलोद्वहः ।
विचित्रवीर्यो धर्मात्मा कनीयान्मम पार्थिव ॥ ५.१४७.२१ ॥

ତାଙ୍କଠାରୁ ମହାବାହୁ, ଶ୍ରୀମାନ, କୁରୁକୁଳର ଧାରକ, ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ — ହେ ରାଜନ, ସେ ମୋ କନିଷ୍ଠ ଥିଲେ।

5.147.22

स्वर्यातेऽहं पितरि तं स्वराज्ये सन्न्यवेशयम् ।
विचित्रवीर्यं राजानं भृत्यो भूत्वा ह्यधश्चरः ॥ ५.१४७.२२ ॥

ପିତା ସ୍ୱର୍ଗ ଗଲା ପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲି — ରାଜା ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ, ସେବକ ହୋଇ, ତଳେ ରହି।

5.147.23

तस्याहं सदृशान्दारान्राजेन्द्र समुपाहरम् ।
जित्वा पार्थिवसङ्घातमपि ते बहुशः श्रुतम् ॥ ५.१४७.२३ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଆଣିଥିଲି — ରାଜାମାନଙ୍କର ସଙ୍ଘକୁ ଜିଣି; ଏହା ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଅନେକଥର ଶୁଣିଛନ୍ତି।

5.147.24

ततो रामेण समरे द्वन्द्वयुद्धमुपागमम् ।
स हि रामभयादेभिर्नागरैर्विप्रवासितः ॥ ५.१४७.२४ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ କଲି। ସେ ରାମଙ୍କ ଭୟରେ ଏହି ନଗରବାସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାସିତ ହୋଇଥିଲେ।

5.147.25

दारेष्वप्यतिसक्तश्च यक्ष्माणं समपद्यत ।
यदा त्वराजके राष्ट्रे न ववर्ष सुरेश्वरः ।
तदाभ्यधावन्मामेव प्रजाः क्षुद्भयपीडिताः ॥ ५.१४७.२५ ॥

ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତ ହେବା ଯୋଗୁଁ ସେ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ। ରାଜାବିହୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସୁରେଶ୍ୱର (ଇନ୍ଦ୍ର) ବର୍ଷା ନ କଲାବେଳେ, କ୍ଷୁଧା ଓ ଭୟରେ ପୀଡିତ ପ୍ରଜାମାନେ ମୋ ପାଖକୁ ହିଁ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ।

5.147.26

उपक्षीणाः प्रजाः सर्वा राजा भव भवाय नः ।
ईतीः प्रणुद भद्रं शन्तनोः कुलवर्धन ॥ ५.१४७.२६ ॥

ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା କ୍ଷୀଣ ହୋଇଛନ୍ତି। ଆମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ରାଜା ହୁଅ। ହେ ଶନ୍ତନୁଙ୍କ କୁଳ ବଢ଼ାଉଥିବା, ଉପଦ୍ରବ ଦୂର କର; ଶନ୍ତନୁଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।

5.147.27

पीड्यन्ते ते प्रजाः सर्वा व्याधिभिर्भृशदारुणैः ।
अल्पावशिष्टा गाङ्गेय ताः परित्रातुमर्हसि ॥ ५.१४७.२७ ॥

ତୁମ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଅତି ଭୟଙ୍କର ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେଉଛନ୍ତି। ହେ ଗାଙ୍ଗେୟ, ଅଳ୍ପ କେତେକ ହିଁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ତୁମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।

5.147.28

व्याधीन्प्रणुद्य वीर त्वं प्रजा धर्मेण पालय ।
त्वयि जिवती मा राष्ट्रं विनाशमुपगच्छतु ॥ ५.१४७.२८ ॥

ହେ ବୀର, ତୁମେ ରୋଗମାନଙ୍କୁ ଦୂର କରି ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ପାଳନ କର। ତୁମେ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ରାଷ୍ଟ୍ର ବିନାଶ ନ ପାଉ।

5.147.29

प्रजानां क्रोशतीनां वै नैवाक्षुभ्यत मे मनः ।
प्रतिज्ञां रक्षमाणस्य तद्वृत्तं स्मरतस्तथा ।
ततः पौरा महाराज माता काली च मे शुभा ॥ ५.१४७.२९ ॥

ପ୍ରଜାମାନେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ମନ ବିଚଳିତ ହେଲାନି; ମୁଁ ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ରକ୍ଷା କରୁଥିଲି ଏବଂ ସେହି ଆଚରଣ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲି। ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ନଗରବାସୀ ଏବଂ ମୋ ଶୁଭ ମାତା କାଳୀ ମଧ୍ୟ (ମୋତେ ଅନୁରୋଧ କଲେ)।

5.147.30

भृत्याः पुरोहिताचार्या ब्राह्मणाश्च बहुश्रुताः ।
मामूचुर्भृशसंतप्ता भव राजेति सन्ततम् ॥ ५.१४७.३० ॥

ଭୃତ୍ୟ, ପୁରୋହିତ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବହୁଶ୍ରୁତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ମୋତେ ନିରନ୍ତର କହିଲେ, "ରାଜା ହୁଅ।"

5.147.31

प्रतीपरक्षितं राष्ट्रं त्वां प्राप्य विनशिष्यति ।
स त्वमस्मद्धितार्थं वै राजा भव महामते ॥ ५.१४७.३१ ॥

ପ୍ରତୀପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଏହି ରାଷ୍ଟ୍ର ତୁମକୁ ପାଇ ବିନଷ୍ଟ ହେବ। ଅତଏବ ହେ ମହାମତି, ଆମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତୁମେ ରାଜା ହୁଅ।

5.147.32

इत्युक्तः प्राञ्जलिर्भूत्वा दुःखितो भृशमातुरः ।
तेभ्यो न्यवेदयं तत्र प्रतिज्ञां पितृगोरवात् ॥ ५.१४७.३२ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବାରେ, ହାତ ଯୋଡ଼ି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଓ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ, ପିତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନରୁ ମୁଁ ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଜଣାଇଲି।

5.147.33

ऊर्ध्वरेता ह्यराजा च कुलस्यार्थे पुनः पुनः ।
विशेषतस्त्वदर्थं च धुरि मा मां नियोजय ॥ ५.१४७.३३ ॥

ମୁଁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା ଏବଂ ରାଜା ନୁହେଁ; ତଥାପି କୁଳର ହିତ ପାଇଁ, ବିଶେଷ ଭାବେ ତୁମ ପାଇଁ, ବାରମ୍ବାର ମୋତେ ଭାରରେ ଯୋଡ଼ିବ ନାହିଁ।

5.147.34

ततोऽहं प्राञ्जलिर्भूत्वा मातरं संप्रसादयम् ।
नाम्ब शन्तनुना जातः कौरवं वंशमुद्वहन् ॥ ५.१४७.३४ ॥

ତା'ପରେ ମୁଁ ହାତ ଯୋଡ଼ି ମାତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲି: 'ମା, ମୁଁ ଶନ୍ତନୁଙ୍କଠାରୁ ଜାତ; କୌରବ ବଂଶ ବହନକାରୀ।'

5.147.35

प्रतिज्ञां वितथां कुर्यामिति राजन्पुनः पुनः ।
विशेषतस्त्वदर्थं च प्रतिज्ञां कृतवानहम् ॥ ५.१४७.३५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, 'ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ମିଥ୍ୟା କରିବି' ଏପରି ନୁହେଁ; ବିଶେଷ ଭାବେ ତୁମ ପାଇଁ ହିଁ ମୁଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲି।

5.147.36

अहं प्रेष्यश्च दासश्च तवाद्य सुतवत्सले ।
एवं तामनुनीयाहं मातरं जनसन्निधौ ॥ ५.१४७.३६ ॥

ଆଜି ମୁଁ ତୁମର ସେବକ ଓ ଦାସ, ହେ ପୁତ୍ରବତ୍ସଳା ମାତା। ଏପରି ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଁ ମାତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲି।

5.147.37

अयाचं भ्रतृदारेषु तदा व्यासं महामुनिम् ।
सह मात्रा महाराज प्रसाद्य तमृषिं महामुनिम् । ॥ ५.१४७.३७ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଭ୍ରାତୃବଧୂମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମହାମୁନି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଯାଚନା କଲି; ମାତା ସହିତ ସେହି ମହାମୁନି ଋଷିଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି।

5.147.38

अपत्यार्थं महाराज प्रसादं कृतवांश्च सः ।
त्रीन्स पुत्रानजनयत्तदा भरतसत्तम ॥ ५.१४७.३८ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ସନ୍ତାନ ନିମନ୍ତେ ସେ କୃପା କଲେ; ସେତେବେଳେ ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ତିନି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଇଲେ।

5.147.39

अन्धः करणहीनत्वान्न वै राजा पिता तव ।
राजा तु पाण्डुरभवन्महात्मा लोकविश्रुतः ॥ ५.१४७.३९ ॥

ଅନ୍ଧ ହେବାରୁ ତୁମ ପିତା ରାଜା ହେଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ମହାତ୍ମା ଓ ଲୋକବିଖ୍ୟାତ ପାଣ୍ଡୁ ରାଜା ହେଲେ।

5.147.40

स राजा तस्य ते पुत्राः पितुर्दायाद्यहारिणः ।
मा तात कलहं कार्षी राज्यस्यार्धं प्रदीयताम् ॥ ५.१४७.४० ॥

ସେହି ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ପିତୃସମ୍ପତ୍ତିର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ; ହେ ତାତ, କଳହ କର ନାହିଁ; ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧ ଭାଗ ଦିଆଯାଉ।

5.147.41

मयि जीवति राज्यं कः संप्रशासेत्पुमानिह ।
मावमंस्या वचो मह्यं शममिच्छामि वः सदा ॥ ५.१४७.४१ ॥

ମୁଁ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ଏହି ରାଜ୍ୟ କିଏ ଶାସନ କରିବ? ମୋ ବାକ୍ୟକୁ ଅବମାନନା କର ନାହିଁ; ମୁଁ ସଦା ତୁମମାନଙ୍କ ଶାନ୍ତି ଇଚ୍ଛା କରେ।

5.147.42

न विशेषोऽस्ति मे पुत्र त्वयि तेषु च षार्थिव ।
मतमेतत्पितुस्तुभ्यं गान्धार्या विदुरस्य च ॥ ५.१४७.४२ ॥

ହେ ପୁତ୍ର, ମୋ ପାଇଁ ତୁମ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ, ହେ ରାଜନ୍। ଏହା ପିତାଙ୍କ ମତ; ତୁମ ପାଇଁ ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ବିଦୁରଙ୍କ ମତ ମଧ୍ୟ ଏହା।

5.147.43

श्रोतव्यं खलु वृद्धानां नाभिशङ्कीर्वचो मम ।
नाशयिष्यसि मा सर्वमात्मानं पृथिवीं तथा ॥ ५.१४७.४३ ॥

ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ କଥା ଅବଶ୍ୟ ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ମୋ ବାକ୍ୟରେ ସନ୍ଦେହ କରନି। ନହେଲେ ତୁମେ ସବୁ, ନିଜକୁ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ, ନଷ୍ଟ କରିବ।