മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.147
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.147.1
आगम्य हास्तिनपुरादुपप्लाव्यमरिन्दमः ।
पाण्डवानां यथावृत्तं केशवः सर्वमुक्तवान् ॥ ५.१४७.१ ॥
ഹാസ്തിനപുരത്തുനിന്ന് വന്ന്, ശത്രുദമനനായ കേശവൻ ഉപപ്ലവ്യത്തിൽ പാണ്ഡവരോട് നടന്നതെല്ലാം യഥാവിധി പറഞ്ഞു.
5.147.2
संभाष्य सुचिरं कालं मन्त्रयित्वा पुनः पुनः ।
स्वमेव भवनं शौरिर्विश्रमार्थं जगाम ह ॥ ५.१४७.२ ॥
ഏറെ നേരം സംഭാഷണം നടത്തി, വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ച ശേഷം ശൗരി വിശ്രമത്തിനായി തന്റെ സ്വന്തം ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.
5.147.3
विसृज्य सर्वान्नृपतीन्विराटप्रमुखांस्तदा ।
पाण्डवा भ्रातरः पञ्च भानावस्तंगते सति ॥ ५.१४७.३ ॥
വിരാടൻ മുഖ്യരായ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും യാത്രയാക്കിയ ശേഷം, സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചപ്പോൾ, അഞ്ചു സഹോദരന്മാരായ പാണ്ഡവർ…
5.147.4
सन्ध्यामुपास्य ध्यायन्तस्तमेव गतमानसाः ।
आनाय्य कृष्णं दाशार्हं पुनर्मन्त्रममन्त्रयन् ॥ ५.१४७.४ ॥
സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്ത്, മനസ്സ് അവനിൽത്തന്നെ ഉറപ്പിച്ച്, ദാശാർഹനായ കൃഷ്ണനെ വിളിച്ചുവരുത്തി വീണ്ടും ആലോചന നടത്തി.
5.147.5
त्वया नागपुरं गत्वा सभायां धृतराष्ट्रजः ।
किमुक्तः पुण्डरीकाक्ष तन्नः शंसितुमर्हसि ॥ ५.१४७.५ ॥
പുണ്ഡരീകാക്ഷാ! നീ നാഗപുരത്തുചെന്ന് സഭയിൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനോട് എന്തു പറഞ്ഞു? അത് ഞങ്ങളോട് പറയാൻ നീ അർഹനാണ്.
5.147.6
मया नागपुरं गत्वा सभायां धृतराष्ट्रजः ।
तथ्यं पथ्यं हितं चोक्तो न च गृह्णाति दुर्मतिः । ॥ ५.१४७.६ ॥
ഞാൻ നാഗപുരത്തുചെന്ന് സഭയിൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനോട് സത്യവും ഹിതവും ശ്രേയസ്സും ഉള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; എന്നാൽ ദുർബുദ്ധിയായ അവൻ അവ സ്വീകരിച്ചില്ല.
5.147.7
तस्मिन्नुत्पथमापन्ने कुरुवृद्धः पितामहः ।
किमुक्तवान्हृषीकेश दुर्योधनममर्षणम् ॥ ५.१४७.७ ॥
ഹൃഷീകേശാ! അവൻ ദുർമാർഗ്ഗത്തിൽ വീണപ്പോൾ കുരുവൃദ്ധനായ പിതാമഹൻ അസഹിഷ്ണുവായ ദുര്യോധനനോട് എന്തു പറഞ്ഞു?
5.147.8
आचार्यो वा महाभाग भारद्वाजः किमब्रवीत् ।
पितरौ धृतराष्ट्रस्तं गान्धारी वा किमब्रवीत् ॥ ५.१४७.८ ॥
മഹാഭാഗാ! ആചാര്യൻ ഭാരദ്വാജൻ (ദ്രോണൻ) എന്തു പറഞ്ഞു? അല്ലെങ്കിൽ മാതാപിതാക്കളായ ധൃതരാഷ്ട്രനും ഗാന്ധാരിയും അവനോട് എന്തു പറഞ്ഞു?
5.147.9
पिता यवीयानस्माकं क्षत्ता धर्मविदां वरः ।
पुत्रशोकाभिसन्तप्तः किमाह धृतराष्ट्रजम् ॥ ५.१४७.९ ॥
നമ്മുടെ പിതാവിന്റെ അനുജനായ, ധർമ്മജ്ഞരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ക്ഷത്താവ് (വിദുരൻ) പുത്രശോകത്താൽ തപിച്ച്, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനോട് എന്തു പറഞ്ഞു?
5.147.10
किंच सर्वे नृपतयः सभायां ये समासते ।
उक्तवन्तो यथातत्त्वं तद्ब्रूहि त्वं जनार्दन ॥ ५.१४७.१० ॥
സഭയിലിരുന്ന സകല രാജാക്കന്മാരും യഥാർത്ഥമായി എന്തു പറഞ്ഞു? ജനാർദ്ദനാ! അത് നീ തന്നെ പറയുക.
5.147.11
उक्तवान्हि भवान्सर्वं वचनं कुरुमुख्ययोः ।
धार्तराष्ट्रस्य तेषां हि वचनं कुरुसंसदि ॥ ५.१४७.११ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠരായ ഇരുവരുടെയും വാക്കുകൾ എല്ലാം നീ പറഞ്ഞുവല്ലോ; കുരുസഭയിൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്റെയും അവരുടെയും വാക്കുകളും.
5.147.12
कामलोभाभिभूतस्य मन्दस्य प्राज्ञमानिनः ।
अप्रियं हृदये मह्यं तन्न तिष्ठति केशव ॥ ५.१४७.१२ ॥
കാമലോഭങ്ങളാൽ കീഴടക്കപ്പെട്ട, മന്ദബുദ്ധിയായിട്ടും സ്വയം ജ്ഞാനിയെന്ന് കരുതുന്ന അവന്റെ അപ്രിയവാക്കുകൾ എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നില്ല; കേശവാ!
5.147.13
तेषां वाक्यानि गोविन्द श्रोतुमिच्छाम्यहं विभो ।
यथा च नाभिपद्येत कालस्तात तथा कुरु।
भवान्हि नो गतिः कृष्ण भवान्नाथो भवान्गुरुः ॥ ५.१४७.१३ ॥
ഗോവിന്ദാ, ഹേ വിഭോ, അവരുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പ്രിയനേ, കാലം നമുക്ക് എതിരാകാത്ത വിധം ചെയ്യൂ. കൃഷ്ണാ, നീയാണ് ഞങ്ങളുടെ ആശ്രയം; നീയാണ് നാഥനും ഗുരുവും.
5.147.14
श्रृणु राजन्यथा वाक्यमुक्तो राजा सुयोधनः ।
मध्ये कुरूणां राजेन्द्र सभायां तन्निबोध मे ॥ ५.१४७.१४ ॥
രാജാവേ, കേൾക്കൂ. കുരുക്കളുടെ മധ്യേ സഭയിൽ രാജാവ് സുയോധനനോടു പറഞ്ഞ ആ വാക്കുകൾ എന്നിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കൂ.
5.147.15
मया विश्राविते वाक्ये जहास धृतराष्ट्रजः ।
अथ भीष्मः सुसंक्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.१४७.१५ ॥
ഞാൻ ആ വാക്കുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ പൊട്ടിച്ചിരിച്ചു. അപ്പോൾ ഭീഷ്മർ അത്യന്തം കോപിച്ച് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
5.147.16
दुर्योधन निबोधेदं कुलार्थे यद्ब्रवीमि ते ।
तच्छ्रुत्वा राजशार्दूल स्वकुलस्य हितं कुरु ॥ ५.१४७.१६ ॥
ദുര്യോധനാ, കുലത്തിനുവേണ്ടി ഞാൻ നിന്നോടു പറയുന്നത് കേൾക്കൂ. രാജശാർദൂലാ, അത് കേട്ട് നിന്റെ കുലത്തിന്റെ ഹിതം ചെയ്യൂ.
5.147.17
मम तात पिता राजञ्शन्तनुर्लोकविश्रुतः ।
तस्याहमेक एवासं पुत्रः पुत्रवतां वरः ॥ ५.१४७.१७ ॥
രാജാവേ, എന്റെ പിതാവ് ലോകപ്രസിദ്ധനായ ശന്തനുവാണ്. അദ്ദേഹത്തിന് ഞാൻ ഒരേയൊരു പുത്രനായിരുന്നു; പുത്രന്മാരുള്ളവരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.
5.147.18
तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना द्वितीयः स्यात्कथं सुतः ।
एकपुत्रमपुत्रं वै प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ ५.१४७.१८ ॥
അദ്ദേഹത്തിന് ഇങ്ങനെ ഒരു ചിന്തയുണ്ടായി: രണ്ടാമത്തെ പുത്രൻ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും? ഒരേയൊരു പുത്രനുള്ളവനെ ജ്ഞാനികൾ പുത്രഹീനൻ എന്നു പറയുന്നു.
5.147.19
न चोच्छेदं कुलं यायाद्विस्तीर्येच्च कथं यशः ।
तस्याहमीप्सितं बुद्ध्वा कालीं मातरमावहम् ॥ ५.१४७.१९ ॥
കുലം നശിക്കാതെയും യശസ്സ് വ്യാപിക്കാനും എങ്ങനെ — അവന്റെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി ഞാൻ മാതാവായ കാളിയെ കൊണ്ടുവന്നു.
5.147.20
प्रतिज्ञां दुष्करां कृत्वा पितुरर्थे कुलस्य च ।
अराजा चोर्ध्वरेताश्च यथा सुविदितं तव।
प्रतीतो निवसाम्येष प्रतिज्ञामनुपालयन् ॥ ५.१४७.२० ॥
പിതാവിനും കുലത്തിനും വേണ്ടി കഠിനമായ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത്, രാജാവാകാതെ, ഊർധ്വരേതസ്സായി — നിങ്ങൾക്ക് നന്നായി അറിയാവുന്നതുപോലെ — ഇവൻ പ്രസിദ്ധനായി പ്രതിജ്ഞ പാലിച്ചുകൊണ്ട് വസിക്കുന്നു.
5.147.21
तस्यां जज्ञे महाबाहुः श्रीमान्कुरुकुलोद्वहः ।
विचित्रवीर्यो धर्मात्मा कनीयान्मम पार्थिव ॥ ५.१४७.२१ ॥
അവളിൽ മഹാബാഹുവും ശ്രീമാനും കുരുകുലത്തെ താങ്ങുന്നവനും ധർമ്മാത്മാവുമായ വിചിത്രവീര്യൻ ജനിച്ചു — ഓ രാജാവേ, അവൻ എന്റെ ഇളയവനായിരുന്നു.
5.147.22
स्वर्यातेऽहं पितरि तं स्वराज्ये सन्न्यवेशयम् ।
विचित्रवीर्यं राजानं भृत्यो भूत्वा ह्यधश्चरः ॥ ५.१४७.२२ ॥
പിതാവ് സ്വർഗ്ഗം പൂകിയശേഷം അവനെ സ്വന്തം രാജ്യത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചു — രാജാവായ വിചിത്രവീര്യനെ, ദാസനായി താഴെ നിന്നുകൊണ്ട്.
5.147.23
तस्याहं सदृशान्दारान्राजेन्द्र समुपाहरम् ।
जित्वा पार्थिवसङ्घातमपि ते बहुशः श्रुतम् ॥ ५.१४७.२३ ॥
ഓ രാജേന്ദ്രാ, അവന് യോഗ്യരായ ഭാര്യമാരെ ഞാൻ കൊണ്ടുവന്നു — രാജസംഘത്തെ ജയിച്ചുകൊണ്ട്; ഇത് നിങ്ങളും പലതവണ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
5.147.24
ततो रामेण समरे द्वन्द्वयुद्धमुपागमम् ।
स हि रामभयादेभिर्नागरैर्विप्रवासितः ॥ ५.१४७.२४ ॥
പിന്നെ യുദ്ധത്തിൽ രാമനോടൊപ്പം ദ്വന്ദ്വയുദ്ധം ചെയ്തു. അവൻ രാമഭയത്താൽ ഈ പൗരന്മാരാൽ നാടുകടത്തപ്പെട്ടിരുന്നു.
5.147.25
दारेष्वप्यतिसक्तश्च यक्ष्माणं समपद्यत ।
यदा त्वराजके राष्ट्रे न ववर्ष सुरेश्वरः ।
तदाभ्यधावन्मामेव प्रजाः क्षुद्भयपीडिताः ॥ ५.१४७.२५ ॥
ഭാര്യമാരിലും അമിതമായി ആസക്തനായ അദ്ദേഹം യക്ഷ്മരോഗത്തിന് അടിമയായി. രാജാവില്ലാത്ത രാഷ്ട്രത്തിൽ സുരേശ്വരൻ (ഇന്ദ്രൻ) മഴ പെയ്യിക്കാതിരുന്നപ്പോൾ, വിശപ്പും ഭയവും കൊണ്ട് പീഡിതരായ പ്രജകൾ എന്റെ അടുത്തേക്കു തന്നെ ഓടിവന്നു.
5.147.26
उपक्षीणाः प्रजाः सर्वा राजा भव भवाय नः ।
ईतीः प्रणुद भद्रं शन्तनोः कुलवर्धन ॥ ५.१४७.२६ ॥
എല്ലാ പ്രജകളും ക്ഷയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങളുടെ നന്മയ്ക്കായി രാജാവാകണം. ശന്തനുവിന്റെ കുലം വളർത്തുന്നവനേ, ഈതികളെ (ഉപദ്രവങ്ങളെ) അകറ്റൂ; ശന്തനുവിന് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ.
5.147.27
पीड्यन्ते ते प्रजाः सर्वा व्याधिभिर्भृशदारुणैः ।
अल्पावशिष्टा गाङ्गेय ताः परित्रातुमर्हसि ॥ ५.१४७.२७ ॥
നിന്റെ എല്ലാ പ്രജകളും അതിഭയങ്കര രോഗങ്ങളാൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്നു. ഗാംഗേയാ, അല്പം പേരേ ശേഷിച്ചിട്ടുള്ളൂ; അവരെ രക്ഷിക്കേണ്ടത് നിന്റെ കടമയാണ്.
5.147.28
व्याधीन्प्रणुद्य वीर त्वं प्रजा धर्मेण पालय ।
त्वयि जिवती मा राष्ट्रं विनाशमुपगच्छतु ॥ ५.१४७.२८ ॥
വീരാ, നീ രോഗങ്ങളെ അകറ്റി ധർമ്മപൂർവ്വം പ്രജകളെ പാലിക്കൂ. നീ ജീവിച്ചിരിക്കെ രാഷ്ട്രം നാശത്തിലെത്താതിരിക്കട്ടെ.
5.147.29
प्रजानां क्रोशतीनां वै नैवाक्षुभ्यत मे मनः ।
प्रतिज्ञां रक्षमाणस्य तद्वृत्तं स्मरतस्तथा ।
ततः पौरा महाराज माता काली च मे शुभा ॥ ५.१४७.२९ ॥
പ്രജകൾ നിലവിളിച്ചിട്ടും എന്റെ മനസ്സ് ഇളകിയില്ല; ഞാൻ എന്റെ പ്രതിജ്ഞ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുകയും ആ വൃത്തം ഓർക്കുകയുമായിരുന്നു. പിന്നെ, മഹാരാജാവേ, പൗരന്മാരും എന്റെ മംഗളയായ മാതാവ് കാളിയും (എന്നോട് അപേക്ഷിച്ചു).
5.147.30
भृत्याः पुरोहिताचार्या ब्राह्मणाश्च बहुश्रुताः ।
मामूचुर्भृशसंतप्ता भव राजेति सन्ततम् ॥ ५.१४७.३० ॥
ഭൃത്യന്മാരും പുരോഹിതന്മാരും ആചാര്യന്മാരും ബഹുശ്രുതരായ ബ്രാഹ്മണരും അതിസന്തപ്തരായി, "രാജാവാകൂ" എന്ന് എന്നോട് നിരന്തരം പറഞ്ഞു.
5.147.31
प्रतीपरक्षितं राष्ट्रं त्वां प्राप्य विनशिष्यति ।
स त्वमस्मद्धितार्थं वै राजा भव महामते ॥ ५.१४७.३१ ॥
പ്രതീപൻ സംരക്ഷിച്ച ഈ രാഷ്ട്രം നിന്നെ ലഭിക്കാതെ നശിക്കും. അതിനാൽ, ഹേ മഹാമതേ, ഞങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി നീ രാജാവാകണം.
5.147.32
इत्युक्तः प्राञ्जलिर्भूत्वा दुःखितो भृशमातुरः ।
तेभ्यो न्यवेदयं तत्र प्रतिज्ञां पितृगोरवात् ॥ ५.१४७.३२ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, കൈകൂപ്പി അത്യന്തം ദുഃഖിതനും വ്യാകുലനുമായ ഞാൻ, പിതാവിനോടുള്ള ബഹുമാനത്താൽ അവിടെവെച്ച് അവരോട് എന്റെ പ്രതിജ്ഞ അറിയിച്ചു.
5.147.33
ऊर्ध्वरेता ह्यराजा च कुलस्यार्थे पुनः पुनः ।
विशेषतस्त्वदर्थं च धुरि मा मां नियोजय ॥ ५.१४७.३३ ॥
ഞാൻ ഊർധ്വരേതസ്സും രാജാവല്ലാത്തവനുമാണ്. എന്നാലും കുലത്തിന്റെ നന്മയ്ക്കായും, പ്രത്യേകിച്ച് നിനക്കുവേണ്ടിയും, വീണ്ടും വീണ്ടും എന്നെ നുകത്തിൽ കെട്ടരുതേ.
5.147.34
ततोऽहं प्राञ्जलिर्भूत्वा मातरं संप्रसादयम् ।
नाम्ब शन्तनुना जातः कौरवं वंशमुद्वहन् ॥ ५.१४७.३४ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ കൈകൂപ്പി മാതാവിനെ പ്രസാദിപ്പിച്ചു: 'അമ്മേ, ഞാൻ ശന്തനുവിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവനാണ്; കൗരവവംശം വഹിക്കുന്നവനാണ്.'
5.147.35
प्रतिज्ञां वितथां कुर्यामिति राजन्पुनः पुनः ।
विशेषतस्त्वदर्थं च प्रतिज्ञां कृतवानहम् ॥ ५.१४७.३५ ॥
രാജാവേ, 'ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും എന്റെ പ്രതിജ്ഞ വ്യാജമാക്കും' എന്നല്ല; പ്രത്യേകിച്ച് നിനക്കുവേണ്ടിയാണ് ഞാൻ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തത്.
5.147.36
अहं प्रेष्यश्च दासश्च तवाद्य सुतवत्सले ।
एवं तामनुनीयाहं मातरं जनसन्निधौ ॥ ५.१४७.३६ ॥
ഇന്ന് ഞാൻ നിന്റെ ദാസനും ഭൃത്യനുമാണ്, ഹേ പുത്രവത്സലയായ അമ്മേ. ഇങ്ങനെ ജനങ്ങളുടെ മുന്നിൽ വെച്ച് ഞാൻ മാതാവിനെ അനുനയിപ്പിച്ചു.
5.147.37
अयाचं भ्रतृदारेषु तदा व्यासं महामुनिम् ।
सह मात्रा महाराज प्रसाद्य तमृषिं महामुनिम् । ॥ ५.१४७.३७ ॥
മഹാരാജാവേ, അപ്പോൾ സഹോദരന്റെ ഭാര്യമാരെക്കുറിച്ച് ഞാൻ മഹാമുനി വ്യാസനോട് യാചിച്ചു; മാതാവിനോടൊപ്പം ആ മഹാമുനി ഋഷിയെ പ്രസാദിപ്പിച്ച്.
5.147.38
अपत्यार्थं महाराज प्रसादं कृतवांश्च सः ।
त्रीन्स पुत्रानजनयत्तदा भरतसत्तम ॥ ५.१४७.३८ ॥
മഹാരാജാവേ, സന്തതിക്കായി അദ്ദേഹം അനുഗ്രഹം ചെയ്തു; അപ്പോൾ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അദ്ദേഹം മൂന്നു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
5.147.39
अन्धः करणहीनत्वान्न वै राजा पिता तव ।
राजा तु पाण्डुरभवन्महात्मा लोकविश्रुतः ॥ ५.१४७.३९ ॥
അന്ധനായതിനാൽ നിന്റെ പിതാവ് രാജാവായില്ല; എന്നാൽ മഹാത്മാവും ലോകപ്രസിദ്ധനുമായ പാണ്ഡു രാജാവായി.
5.147.40
स राजा तस्य ते पुत्राः पितुर्दायाद्यहारिणः ।
मा तात कलहं कार्षी राज्यस्यार्धं प्रदीयताम् ॥ ५.१४७.४० ॥
ആ രാജാവിന്റെ പുത്രന്മാർ പിതാവിന്റെ അവകാശം ഏറ്റെടുക്കുന്നവരാണ്; കുഞ്ഞേ, കലഹം ചെയ്യരുത്; രാജ്യത്തിന്റെ പകുതി നൽകണം.
5.147.41
मयि जीवति राज्यं कः संप्रशासेत्पुमानिह ।
मावमंस्या वचो मह्यं शममिच्छामि वः सदा ॥ ५.१४७.४१ ॥
ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കെ ഈ രാജ്യം ആർ ഭരിക്കും? എന്റെ വാക്ക് അവഗണിക്കരുത്; ഞാൻ എപ്പോഴും നിങ്ങൾക്ക് സമാധാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
5.147.42
न विशेषोऽस्ति मे पुत्र त्वयि तेषु च षार्थिव ।
मतमेतत्पितुस्तुभ्यं गान्धार्या विदुरस्य च ॥ ५.१४७.४२ ॥
മകനേ, നിന്നിലും അവരിലും എനിക്ക് വ്യത്യാസമില്ല, രാജാവേ. ഇതാണ് പിതാവിന്റെ അഭിപ്രായം; നിനക്ക് ഗാന്ധാരിയുടെയും വിദുരന്റെയും അഭിപ്രായവും ഇതുതന്നെ.
5.147.43
श्रोतव्यं खलु वृद्धानां नाभिशङ्कीर्वचो मम ।
नाशयिष्यसि मा सर्वमात्मानं पृथिवीं तथा ॥ ५.१४७.४३ ॥
മുതിർന്നവരുടെ വാക്ക് തീർച്ചയായും കേൾക്കണം; എന്റെ വാക്കിൽ സംശയിക്കരുത്. അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാം, നിന്നെയും ഭൂമിയെയും, നശിപ്പിക്കും.