มหาภารตะ · อัธยายะ 5.147

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

5.147.1

आगम्य हास्तिनपुरादुपप्लाव्यमरिन्दमः ।
पाण्डवानां यथावृत्तं केशवः सर्वमुक्तवान् ॥ ५.१४७.१ ॥

เกศวะเสด็จจากหัสตินาปุระมาถึงอุปปลาวยะ ผู้ปราบศัตรูได้เล่าเหตุการณ์ทั้งหมดแก่ปาณฑพตามที่เป็นมาจริงทุกประการ

5.147.2

संभाष्य सुचिरं कालं मन्त्रयित्वा पुनः पुनः ।
स्वमेव भवनं शौरिर्विश्रमार्थं जगाम ह ॥ ५.१४७.२ ॥

หลังจากสนทนากันเป็นเวลานานและปรึกษากันซ้ำแล้วซ้ำอีก เศารีจึงเสด็จกลับไปยังที่พักของพระองค์เองเพื่อพักผ่อน

5.147.3

विसृज्य सर्वान्नृपतीन्विराटप्रमुखांस्तदा ।
पाण्डवा भ्रातरः पञ्च भानावस्तंगते सति ॥ ५.१४७.३ ॥

เมื่อส่งกษัตริย์ทั้งหลายที่มีวิราฏเป็นหัวหน้ากลับไปแล้ว เมื่อดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า พี่น้องทั้งห้า คือปาณฑพ

5.147.4

सन्ध्यामुपास्य ध्यायन्तस्तमेव गतमानसाः ।
आनाय्य कृष्णं दाशार्हं पुनर्मन्त्रममन्त्रयन् ॥ ५.१४७.४ ॥

หลังจากประกอบพิธีสันธยาแล้ว มีจิตจดจ่ออยู่กับพระองค์ พวกเขาจึงเชิญกฤษณะผู้เป็นทายาทแห่งทศารหะมา แล้วปรึกษาหารือกันอีกครั้ง

5.147.5

त्वया नागपुरं गत्वा सभायां धृतराष्ट्रजः ।
किमुक्तः पुण्डरीकाक्ष तन्नः शंसितुमर्हसि ॥ ५.१४७.५ ॥

ดูกรผู้มีดวงตาดุจดอกบัว เมื่อท่านเสด็จไปยังนาคปุระแล้ว ท่านได้กล่าวอะไรกับโอรสของธฤตราษฎร์ในที่ประชุม ขอท่านโปรดเล่าให้เราฟังด้วยเถิด

5.147.6

मया नागपुरं गत्वा सभायां धृतराष्ट्रजः ।
तथ्यं पथ्यं हितं चोक्तो न च गृह्णाति दुर्मतिः । ॥ ५.१४७.६ ॥

เราเสด็จไปยังนาคปุระและได้กล่าวกับโอรสของธฤตราษฎร์ในที่ประชุมด้วยถ้อยคำที่เป็นจริง เป็นประโยชน์ และเกื้อกูล แต่ผู้มีใจชั่วนั้นไม่ยอมรับฟัง

5.147.7

तस्मिन्नुत्पथमापन्ने कुरुवृद्धः पितामहः ।
किमुक्तवान्हृषीकेश दुर्योधनममर्षणम् ॥ ५.१४७.७ ॥

ดูกรหฤษีเกศ เมื่อเขาหลงออกนอกทาง ปู่ผู้เป็นผู้อาวุโสสูงสุดของเการพได้กล่าวอะไรกับทุรโยธน์ผู้ไม่อดกลั้นบ้าง

5.147.8

आचार्यो वा महाभाग भारद्वाजः किमब्रवीत् ।
पितरौ धृतराष्ट्रस्तं गान्धारी वा किमब्रवीत् ॥ ५.१४७.८ ॥

ดูกรผู้มีโชคอันยิ่งใหญ่ อาจารย์ภารทวาชะ (โทรณะ) ได้กล่าวอย่างไร หรือบิดามารดาของเขา คือธฤตราษฎร์และคานธารี ได้กล่าวอะไรกับเขาบ้าง

5.147.9

पिता यवीयानस्माकं क्षत्ता धर्मविदां वरः ।
पुत्रशोकाभिसन्तप्तः किमाह धृतराष्ट्रजम् ॥ ५.१४७.९ ॥

น้องชายของบิดาเรา คือกษัตตาหรือวิทุระ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รู้ธรรม ถูกความโศกเศร้าเพราะบุตรเผาผลาญ ได้กล่าวอะไรกับโอรสของธฤตราษฎร์บ้าง

5.147.10

किंच सर्वे नृपतयः सभायां ये समासते ।
उक्तवन्तो यथातत्त्वं तद्ब्रूहि त्वं जनार्दन ॥ ५.१४७.१० ॥

และกษัตริย์ทั้งหมดที่นั่งอยู่ในที่ประชุมได้กล่าวอะไรไว้บ้าง ตามที่เป็นจริงเป็นอย่างไร ดูกรชนารทนะ ขอท่านโปรดบอกเราด้วย

5.147.11

उक्तवान्हि भवान्सर्वं वचनं कुरुमुख्ययोः ।
धार्तराष्ट्रस्य तेषां हि वचनं कुरुसंसदि ॥ ५.१४७.११ ॥

ท่านได้เล่าถ้อยคำทั้งหมดของผู้นำสองคนในตระกูลกุรุไปแล้ว และในที่ประชุมกุรุนั้น ก็มีถ้อยคำของโอรสของธฤตราษฎร์และของพวกเขาด้วย

5.147.12

कामलोभाभिभूतस्य मन्दस्य प्राज्ञमानिनः ।
अप्रियं हृदये मह्यं तन्न तिष्ठति केशव ॥ ५.१४७.१२ ॥

ผู้ถูกความใคร่และความโลภครอบงำ เป็นคนโง่ที่คิดว่าตนฉลาด ถ้อยคำที่ไม่น่าพอใจของเขาไม่คงอยู่ในใจของเรา ดูกรเกศวะ

5.147.13

तेषां वाक्यानि गोविन्द श्रोतुमिच्छाम्यहं विभो ।
यथा च नाभिपद्येत कालस्तात तथा कुरु।
भवान्हि नो गतिः कृष्ण भवान्नाथो भवान्गुरुः ॥ ५.१४७.१३ ॥

ดูกรโควินทะ ดูกรผู้ทรงอำนาจ เราปรารถนาจะฟังถ้อยคำของพวกเขา ดูกรที่รัก ขอท่านจงกระทำให้กาลเวลาไม่หันมาต่อต้านเราเถิด ดูกรกฤษณะ ท่านเท่านั้นคือที่พึ่งของเรา ท่านเป็นทั้งเจ้าเหนือหัวและครูของเรา

5.147.14

श्रृणु राजन्यथा वाक्यमुक्तो राजा सुयोधनः ।
मध्ये कुरूणां राजेन्द्र सभायां तन्निबोध मे ॥ ५.१४७.१४ ॥

ดูกรพระราชา จงฟังเถิด จงเข้าใจจากเราถึงถ้อยคำที่กล่าวกับพระเจ้าสุโยธนะในที่ประชุม ท่ามกลางชาวกุรุ ดูกรจอมกษัตริย์

5.147.15

मया विश्राविते वाक्ये जहास धृतराष्ट्रजः ।
अथ भीष्मः सुसंक्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.१४७.१५ ॥

เมื่อเราประกาศถ้อยคำเหล่านั้นแล้ว โอรสของธฤตราษฎร์ก็หัวเราะ ลำดับนั้น ภีษมะผู้โกรธจัดอย่างยิ่งจึงกล่าวถ้อยคำนี้

5.147.16

दुर्योधन निबोधेदं कुलार्थे यद्ब्रवीमि ते ।
तच्छ्रुत्वा राजशार्दूल स्वकुलस्य हितं कुरु ॥ ५.१४७.१६ ॥

ดูกรทุรโยธน์ จงฟังสิ่งที่เรากล่าวแก่เจ้าเพื่อประโยชน์ของตระกูล ดูกรจอมเสือแห่งกษัตริย์ เมื่อได้ฟังแล้ว จงกระทำเพื่อความเจริญของตระกูลของเจ้าเอง

5.147.17

मम तात पिता राजञ्शन्तनुर्लोकविश्रुतः ।
तस्याहमेक एवासं पुत्रः पुत्रवतां वरः ॥ ५.१४७.१७ ॥

ดูกรพระราชา บิดาของเรา คือศานตนุผู้เลื่องชื่อในโลก เราเป็นโอรสเพียงคนเดียวของพระองค์ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีบุตร

5.147.18

तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना द्वितीयः स्यात्कथं सुतः ।
एकपुत्रमपुत्रं वै प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ ५.१४७.१८ ॥

ความคิดได้เกิดขึ้นในพระองค์ว่า จะมีโอรสคนที่สองได้อย่างไร ปราชญ์ทั้งหลายกล่าวว่า ผู้มีบุตรเพียงคนเดียวนั้นแท้จริงแล้วเหมือนไม่มีบุตร

5.147.19

न चोच्छेदं कुलं यायाद्विस्तीर्येच्च कथं यशः ।
तस्याहमीप्सितं बुद्ध्वा कालीं मातरमावहम् ॥ ५.१४७.१९ ॥

เพื่อมิให้ตระกูลถูกทำลาย และเพื่อให้เกียรติยศแผ่ไปกว้างไกลอย่างไร เมื่อทราบความปรารถนาของพระองค์แล้ว เราจึงนำพระมารดากาลีมา

5.147.20

प्रतिज्ञां दुष्करां कृत्वा पितुरर्थे कुलस्य च ।
अराजा चोर्ध्वरेताश्च यथा सुविदितं तव।
प्रतीतो निवसाम्येष प्रतिज्ञामनुपालयन् ॥ ५.१४७.२० ॥

หลังจากปฏิญาณคำสัตย์อันยากยิ่งเพื่อประโยชน์ของบิดาและตระกูล แม้มิได้เป็นกษัตริย์และดำรงพรหมจรรย์ ดังที่ท่านทราบดีแล้ว เขาจึงอยู่อย่างมีชื่อเสียง รักษาคำปฏิญาณนั้นไว้

5.147.21

तस्यां जज्ञे महाबाहुः श्रीमान्कुरुकुलोद्वहः ।
विचित्रवीर्यो धर्मात्मा कनीयान्मम पार्थिव ॥ ५.१४७.२१ ॥

พระองค์ประสูติจากนางนั้น ผู้มีพาหุใหญ่ ผู้รุ่งเรือง ผู้ค้ำจุนวงศ์กุรุ คือวิจิตรวีรยะ ผู้มีจิตประกอบด้วยธรรม น้องชายของข้าพเจ้า โอ้ พระราชา

5.147.22

स्वर्यातेऽहं पितरि तं स्वराज्ये सन्न्यवेशयम् ।
विचित्रवीर्यं राजानं भृत्यो भूत्वा ह्यधश्चरः ॥ ५.१४७.२२ ॥

เมื่อบิดาเสด็จสู่สวรรค์แล้ว ข้าพเจ้าได้ให้ท่านนั้นครองราชอาณาจักรของตน คือพระเจ้าวิจิตรวีรยะ ส่วนข้าพเจ้าเป็นข้ารับใช้ของท่าน อยู่ต่ำกว่าท่าน

5.147.23

तस्याहं सदृशान्दारान्राजेन्द्र समुपाहरम् ।
जित्वा पार्थिवसङ्घातमपि ते बहुशः श्रुतम् ॥ ५.१४७.२३ ॥

โอ้ จอมกษัตริย์ เพื่อท่านนั้นข้าพเจ้าได้นำภรรยาที่เหมาะสมมา หลังจากพิชิตกองทัพของกษัตริย์ทั้งหลาย ดังที่พระองค์ได้ทรงสดับมาหลายครั้งแล้ว

5.147.24

ततो रामेण समरे द्वन्द्वयुद्धमुपागमम् ।
स हि रामभयादेभिर्नागरैर्विप्रवासितः ॥ ५.१४७.२४ ॥

ต่อมา ข้าพเจ้าได้ต่อสู้กับพระราม ในการรบแบบประจัญบานตัวต่อตัว เพราะด้วยความกลัวพระราม ท่านนั้นจึงถูกชาวเมืองเหล่านี้ขับไล่ออกไป

5.147.25

दारेष्वप्यतिसक्तश्च यक्ष्माणं समपद्यत ।
यदा त्वराजके राष्ट्रे न ववर्ष सुरेश्वरः ।
तदाभ्यधावन्मामेव प्रजाः क्षुद्भयपीडिताः ॥ ५.१४७.२५ ॥

แม้จะหลงใหลภรรยามากเกินไป ท่านนั้นก็ต้องป่วยด้วยโรคพิษฝี เมื่อในแคว้นที่ไร้กษัตริย์ พระผู้เป็นใหญ่แห่งเทพคือพระอินทร์มิได้ทรงให้ฝนตก ประชาชนที่ถูกความหิวและความกลัวบีบคั้น จึงพากันวิ่งมาหาข้าพเจ้า

5.147.26

उपक्षीणाः प्रजाः सर्वा राजा भव भवाय नः ।
ईतीः प्रणुद भद्रं शन्तनोः कुलवर्धन ॥ ५.१४७.२६ ॥

ประชาชนทั้งหมดซูบผอมลงแล้ว ขอพระองค์ขึ้นครองราชย์เพื่อความเจริญของพวกเรา โอ้ ผู้เพิ่มพูนวงศ์ของศานตนุ ขอทรงขับไล่ภัยพิบัติ ขอให้ความเป็นสิริมงคลจงมีแก่ศานตนุ

5.147.27

पीड्यन्ते ते प्रजाः सर्वा व्याधिभिर्भृशदारुणैः ।
अल्पावशिष्टा गाङ्गेय ताः परित्रातुमर्हसि ॥ ५.१४७.२७ ॥

ประชาชนทั้งหมดของพระองค์กำลังทุกข์ทรมานด้วยโรคร้ายแรงยิ่ง โอ้ บุตรแห่งคงคา เหลือรอดอยู่เพียงน้อยนิด พระองค์สมควรจะช่วยเหลือพวกเขาให้รอดพ้น

5.147.28

व्याधीन्प्रणुद्य वीर त्वं प्रजा धर्मेण पालय ।
त्वयि जिवती मा राष्ट्रं विनाशमुपगच्छतु ॥ ५.१४७.२८ ॥

โอ้ วีรบุรุษ ขอทรงขับไล่โรคภัยเถิด และทรงปกป้องประชาชนด้วยธรรม ตราบเท่าที่พระองค์ยังมีชีวิตอยู่ ขออย่าให้แคว้นนี้ต้องพินาศ

5.147.29

प्रजानां क्रोशतीनां वै नैवाक्षुभ्यत मे मनः ।
प्रतिज्ञां रक्षमाणस्य तद्वृत्तं स्मरतस्तथा ।
ततः पौरा महाराज माता काली च मे शुभा ॥ ५.१४७.२९ ॥

แม้ประชาชนจะร้องโอดครวญ จิตใจของข้าพเจ้าก็มิได้หวั่นไหวเลย ข้าพเจ้ารักษาคำปฏิญาณและระลึกถึงความประพฤตินั้น จากนั้น โอ้ มหาราช ชาวเมืองและมารดาผู้เป็นมงคลของข้าพเจ้า คือนางกาลี ก็ (เริ่มวิงวอนข้าพเจ้า)

5.147.30

भृत्याः पुरोहिताचार्या ब्राह्मणाश्च बहुश्रुताः ।
मामूचुर्भृशसंतप्ता भव राजेति सन्ततम् ॥ ५.१४७.३० ॥

ข้ารับใช้ ปุโรหิต อาจารย์ และพราหมณ์ผู้ได้ศึกษามาก ต่างเดือดร้อนยิ่งนัก ได้กล่าวกับข้าพเจ้าซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า "ขอทรงเป็นพระราชาเถิด"

5.147.31

प्रतीपरक्षितं राष्ट्रं त्वां प्राप्य विनशिष्यति ।
स त्वमस्मद्धितार्थं वै राजा भव महामते ॥ ५.१४७.३१ ॥

แคว้นที่ได้รับการปกป้องโดยประตีปะนี้ จะพินาศลงหากมิได้พระองค์ ดังนั้น โอ้ ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ ขอพระองค์ทรงเป็นพระราชาเพื่อประโยชน์ของพวกเรา

5.147.32

इत्युक्तः प्राञ्जलिर्भूत्वा दुःखितो भृशमातुरः ।
तेभ्यो न्यवेदयं तत्र प्रतिज्ञां पितृगोरवात् ॥ ५.१४७.३२ ॥

ข้าพเจ้าถูกกล่าวเช่นนั้น จึงประนมมือ ทุกข์ระทมและกระวนกระวายยิ่งนัก เพื่อความเคารพต่อบิดา ข้าพเจ้าจึงประกาศคำปฏิญาณของข้าพเจ้าแก่พวกเขาที่นั่น

5.147.33

ऊर्ध्वरेता ह्यराजा च कुलस्यार्थे पुनः पुनः ।
विशेषतस्त्वदर्थं च धुरि मा मां नियोजय ॥ ५.१४७.३३ ॥

ข้าพเจ้าเป็นผู้ที่สำรวมน้ำอสุจิไว้แล้ว และมิใช่กษัตริย์ แต่เพื่อประโยชน์ของวงศ์ตระกูลซ้ำแล้วซ้ำเล่า และโดยเฉพาะเพื่อประโยชน์ของพระองค์ ขออย่าได้ทรงให้ข้าพเจ้าต้องแบกรับภาระนั้นเลย

5.147.34

ततोऽहं प्राञ्जलिर्भूत्वा मातरं संप्रसादयम् ।
नाम्ब शन्तनुना जातः कौरवं वंशमुद्वहन् ॥ ५.१४७.३४ ॥

จากนั้น ข้าพเจ้าประนมมือและปลอบมารดาของข้าพเจ้า ว่า "ท่านแม่ ข้าพเจ้าเกิดจากศานตนุ และข้าพเจ้าแบกรับวงศ์เการพ"

5.147.35

प्रतिज्ञां वितथां कुर्यामिति राजन्पुनः पुनः ।
विशेषतस्त्वदर्थं च प्रतिज्ञां कृतवानहम् ॥ ५.१४७.३५ ॥

โอ้ พระราชา มิใช่ว่าข้าพเจ้าควรทำคำปฏิญาณให้เป็นโมฆะซ้ำแล้วซ้ำเล่า โดยเฉพาะเพื่อประโยชน์ของพระองค์ ข้าพเจ้าจึงได้ทำคำปฏิญาณนี้

5.147.36

अहं प्रेष्यश्च दासश्च तवाद्य सुतवत्सले ।
एवं तामनुनीयाहं मातरं जनसन्निधौ ॥ ५.१४७.३६ ॥

วันนี้ข้าพเจ้าเป็นผู้รับใช้และทาสของพระองค์ โอ้ มารดาผู้รักบุตรทั้งหลาย ข้าพเจ้าจึงได้ปลอบมารดาดังนี้ ต่อหน้าประชาชน

5.147.37

अयाचं भ्रतृदारेषु तदा व्यासं महामुनिम् ।
सह मात्रा महाराज प्रसाद्य तमृषिं महामुनिम् । ॥ ५.१४७.३७ ॥

โอ้ มหาราช ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้ขอให้ฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ วยาสะ ช่วยเรื่องภรรยาของพี่ชาย หลังจากได้ทำให้มหาฤๅษีพอพระทัยพร้อมกับมารดาแล้ว

5.147.38

अपत्यार्थं महाराज प्रसादं कृतवांश्च सः ।
त्रीन्स पुत्रानजनयत्तदा भरतसत्तम ॥ ५.१४७.३८ ॥

โอ้ มหาราช ท่านได้แสดงความโปรดปรานเพื่อให้มีบุตรสืบวงศ์ และในครั้งนั้น โอ้ ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งภรตะ ท่านได้ให้กำเนิดบุตรสามคน

5.147.39

अन्धः करणहीनत्वान्न वै राजा पिता तव ।
राजा तु पाण्डुरभवन्महात्मा लोकविश्रुतः ॥ ५.१४७.३९ ॥

เพราะตาบอดและขาดการมองเห็น บิดาของพระองค์จึงมิได้ขึ้นครองราชย์ แต่พระปาณฑุผู้ยิ่งใหญ่ มีจิตใจสูงส่งและมีชื่อเสียงไปทั่วโลก ได้ขึ้นเป็นพระราชา

5.147.40

स राजा तस्य ते पुत्राः पितुर्दायाद्यहारिणः ।
मा तात कलहं कार्षी राज्यस्यार्धं प्रदीयताम् ॥ ५.१४७.४० ॥

พระองค์นั้นและโอรสทั้งหลายของท่านเป็นผู้รับมรดกของบิดา โอ้ ลูกรัก ขออย่าได้ก่อการทะเลาะเลย ขอให้แบ่งอาณาจักรให้ครึ่งหนึ่งเถิด

5.147.41

मयि जीवति राज्यं कः संप्रशासेत्पुमानिह ।
मावमंस्या वचो मह्यं शममिच्छामि वः सदा ॥ ५.१४७.४१ ॥

ตราบใดที่เรายังมีชีวิตอยู่ ใครเล่าในโลกนี้จะปกครองแผ่นดินได้ อย่าดูหมิ่นถ้อยคำของเรา เราปรารถนาความสงบแก่เจ้าทั้งหลายเสมอ

5.147.42

न विशेषोऽस्ति मे पुत्र त्वयि तेषु च षार्थिव ।
मतमेतत्पितुस्तुभ्यं गान्धार्या विदुरस्य च ॥ ५.१४७.४२ ॥

ลูกเอ๋ย ในใจของเราไม่มีความแตกต่างระหว่างเจ้ากับพวกเขาเลย ท่านกษัตริย์ นี่คือความเห็นของบิดาของเจ้า ของคันธารี และของวิทุระ ที่มีต่อเจ้า

5.147.43

श्रोतव्यं खलु वृद्धानां नाभिशङ्कीर्वचो मम ।
नाशयिष्यसि मा सर्वमात्मानं पृथिवीं तथा ॥ ५.१४७.४३ ॥

ควรต้องฟังถ้อยคำของผู้เฒ่าผู้แก่อย่างแน่นอน อย่าได้สงสัยในคำของเรา มิฉะนั้นเจ้าจะทำลายทุกสิ่ง ทั้งตัวเจ้าเองและแผ่นดินนี้