Mahābhārata · Adhyāya 5.148
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.148.1
भीष्मेणोक्ते ततो द्रोणो दुर्योधनमभाषत ।
मध्ये नृपाणां भद्रं ते वचनं वचनक्षमः ॥ ५.१४८.१ ॥
Tras hablar Bhīṣma, Droṇa, diestro en el habla, dijo a Duryodhana en medio de los reyes: Que te vaya bien. Estas palabras.
5.148.2
प्रातीपः शन्तनुस्तात कुलस्यार्थे यथा स्थितः ।
यथा देवव्रतो भीष्मः कुलस्यार्थे स्थितोऽभवत् ॥ ५.१४८.२ ॥
Śantanu, hijo de Pratīpa, se mantuvo firme por el bien del linaje, como Bhīṣma, Devavrata, se mantuvo firme por el bien del linaje.
5.148.3
तथा पाण्डुर्नरपतिः सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ।
राजा कुरूणां धर्मात्मा सुव्रतः सुसमाहिताः ॥ ५.१४८.३ ॥
Asimismo Pāṇḍu, señor de los hombres, fiel a su palabra, dueño de sus sentidos, rey de los Kurus, de alma justa, de buenos votos y bien concentrado.
5.148.4
ज्येष्ठाय राज्यमददद्धृतराष्ट्राय धीमते ।
यवीयसे तथा क्षत्रे कुरूणां वंशवर्धनः । ॥ ५.१४८.४ ॥
El acrecentador de la estirpe Kuru entregó el reino al sabio mayor Dhṛtarāṣṭra, y asimismo al menor, Kṣatra.
5.148.5
ततः सिंहासने राजन्स्थापयित्वैनमच्युतम् ।
वनं जगाम कौरव्यो भार्याभ्यां सहितो नृपः ॥ ५.१४८.५ ॥
Entonces, oh rey, habiendo sentado a aquel Acyuta en el trono de león, el rey kaurava marchó al bosque acompañado de sus dos esposas.
5.148.6
नीचैः स्थित्वा तु विदुर उपास्ते स्म विनीतवत् ।
प्रेष्यवत्पुरुषव्याघ्रो वालव्यजनमुत्क्षिपन् ॥ ५.१४८.६ ॥
Vidura, de pie abajo, servía humildemente como un sirviente, aquel tigre entre los hombres agitando un abanico de cola de yac.
5.148.7
ततः सर्वाः प्रजास्तात धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ।
अन्वपद्यन्त विधिवद्यथा पाण्डुं जनाधिपम् ॥ ५.१४८.७ ॥
Entonces, querido, todo el pueblo se sometió legítimamente a Dhṛtarāṣṭra, señor de los hombres, tal como se había sometido a Pāṇḍu, señor de los hombres.
5.148.8
विसृज्य धृतराष्ट्राय राज्यं स विदुराय च ।
चचार पृथिवीं पाण्डुः सर्वां परपुरञ्जयः ॥ ५.१४८.८ ॥
Tras entregar el reino a Dhṛtarāṣṭra y a Vidura, Pāṇḍu, conquistador de ciudades enemigas, recorrió toda la tierra.
5.148.9
कोशसंवनने दाने भृत्यानां चान्ववेक्षणे ।
भरणे चैव सर्वस्य विदुरः सत्यसङ्गरः ॥ ५.१४८.९ ॥
En la administración del tesoro, en las donaciones, en la supervisión de los sirvientes y en el sustento de todos, Vidura fue fiel a su palabra.
5.148.10
सन्धिविग्रहसंयुक्तो राज्ञां संवाहनक्रियाः ।
अवैक्षत महातेजा भीष्मः परपुरञ्जयः ॥ ५.१४८.१० ॥
Ocupado en la paz y la guerra, el magnánimo Bhīṣma, conquistador de ciudades enemigas, supervisaba las marchas y desplazamientos de los reyes.
5.148.11
सिंहासनस्थो नृपतिर्धृतराष्ट्रो महाबलः ।
अन्वास्यमानः सततं विदुरेण महात्मना ॥ ५.१४८.११ ॥
Sentado en el trono, el rey Dhṛtarāṣṭra, de gran fuerza, era constantemente atendido por el magnánimo Vidura.
5.148.12
कथं तस्य कुले जातः कुलभेदं व्यवस्यसि ।
संभूय भ्रातृभिः सार्धं भुङ्क्ष भोगाञ्जनाधिप ॥ ५.१४८.१२ ॥
Nacido en su linaje, ¿cómo te propones dividir la familia? Oh señor de los hombres, únete a tus hermanos y disfruta de tus placeres.
5.148.13
ब्रवीम्यहं न कार्पण्यान्नार्थहेतोः कथञ्चन ।
भीष्मेण दत्तमिच्छामि न त्वया राजसत्तम ॥ ५.१४८.१३ ॥
No hablo por mezquindad ni por interés en riqueza alguna. Deseo lo que dio Bhīṣma, no lo que tú das, oh mejor de los reyes.
5.148.14
नाहं त्वत्तोऽभिकाङ्क्षिष्ये वृत्त्युपायं जनाधिप ।
यतो भीष्मस्ततो द्रोणो यद्भीष्मस्त्वाह तत्कुरु ॥ ५.१४८.१४ ॥
No te pediré medio alguno de sustento, señor de los hombres. De quien (vino) Bhīṣma, luego Droṇa; haz lo que Bhīṣma te diga.
5.148.15
दीयतां पाण्डुपुत्रेभ्यो राज्यार्धमरिकर्शन ।
सममाचार्यकं तात तव तेषां च मे सदा ॥ ५.१४८.१५ ॥
Que se dé la mitad del reino a los hijos de Pāṇḍu, oh domador de enemigos. Querido, que el magisterio sea siempre igual para ti, para ellos y para mí.
5.148.16
अश्वत्थामा यथा मह्यं तथा श्वेतहयो मम ।
बहुना किं प्रलापेन यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ५.१४८.१६ ॥
Como Aśvatthāman es para mí, así lo es el de caballos blancos (Arjuna). ¿De qué sirve tanto lamento? Donde está el dharma, allí está la victoria.
5.148.17
एवमुक्ते महाराज द्रोणेनामिततेजसा ।
व्याजहार ततो वाक्यं विदुरः सत्यसङ्गरः ।
पितुर्वदनमन्वीक्ष्य परिवृत्त्य च धर्मवित् ॥ ५.१४८.१७ ॥
Así interpelado, gran rey, por Droṇa de esplendor sin límite, Vidura, fiel a su palabra y conocedor del dharma, miró el rostro de su padre, se volvió y pronunció estas palabras.
5.148.18
देवव्रत निबोधेदं वचनं मम भाषतः ।
प्रनष्टः कौरवो वंशस्त्वयायं पुनरुद्धृतः ॥ ५.१४८.१८ ॥
Devavrata, comprende esta palabra mía. El linaje kuru estaba arruinado; por ti ha sido restaurado.
5.148.19
तन्मे विलपमानस्य वचनं समुपेक्षसे ।
कोयं दुर्योधनो नाम कुलेऽस्मिन्कुलपांसनः ॥ ५.१४८.१९ ॥
Por eso desatiendes mis palabras mientras me lamento. ¿Quién es este Duryodhana, mancha de esta familia?
5.148.20
यस्य लोभाभिभूतस्य मतिं समनुवर्तसे ।
अनार्यस्याकृतज्ञस्य लोभेन हृतचेतसः ।
अतिक्रामति यः शास्त्रं पितुर्धर्मार्थदर्शिनः ॥ ५.१४८.२० ॥
Sigues el consejo de quien está dominado por la codicia, ignoble e ingrato, cuya mente la codicia ha arrebatado. Él transgrede la enseñanza de su padre, que ve el dharma y la riqueza.
5.148.21
एते नश्यन्ति कुरवो दुर्योधनकृतेन वै ।
यथा ते न प्रणश्येयुर्महाराज तथा कुरु ॥ ५.१४८.२१ ॥
Ciertamente, estos Kurus perecen por obra de Duryodhana. Gran rey, actúa de modo que no perezcan.
5.148.22
मां चैव धृतराष्ट्रं च पूर्वमेव महामते ।
चित्रकार इवालेख्यं कृत्वा स्थापितवानसि ॥ ५.१४८.२२ ॥
A mí y a Dhṛtarāṣṭra, oh sabio, nos has colocado como figuras pintadas por un pintor, desde antes.
5.148.23
प्रजापतिः प्रजाः सृष्ट्वा यथा संहरते तथा ।
नोपेक्षश्व महाबाहो पश्यमानः कुलक्षयम् ॥ ५.१४८.२३ ॥
Así como el señor de las criaturas crea los seres y luego los retira, no lo desatiendas, oh de grandes brazos, mientras ves la destrucción de la familia.
5.148.24
अथ तेऽद्य मतिर्नष्टा विनाशे प्रत्युपस्थिते ।
वनं गच्छ मया सार्धं धृतराष्ट्रेण चैव ह ॥ ५.१४८.२४ ॥
Ahora que la destrucción se acerca, tu mente se ha perdido hoy. Ve al bosque conmigo y con Dhṛtarāṣṭra.
5.148.25
बद्ध्वा वा निकृतिप्रज्ञं धार्तराष्ट्रं सुदुर्मतिम् ।
शाधीदं राज्यमद्याशु पाण्डवैरभिरक्षितम् ॥ ५.१४८.२५ ॥
O bien, habiendo atado al hijo de Dhṛtarāṣṭra, de mente engañosa y muy perversa, gobierna ahora mismo este reino, protegido por los Pāṇḍavas.
5.148.26
प्रसीद राजशार्दूल विनाशो दृश्यते महान् ।
पाण्डवानां कुरूणां च राज्ञाममिततेजसाम् ॥ ५.१४८.२६ ॥
Sé clemente, oh tigre entre los reyes. Se ve una gran destrucción de los Pāṇḍavas, los Kurus y los reyes de inconmensurable esplendor.
5.148.27
विररामैवमुक्त्वा तु विदुरो दीनमानसः ।
प्रध्यायमानः स तदा निःश्वसंश्च पुनः पुनः ॥ ५.१४८.२७ ॥
Habiendo hablado así, Vidura guardó silencio; con el corazón afligido, meditando, suspiraba una y otra vez.
5.148.28
ततोऽस्य राज्ञः सुबलस्य पुत्री ।
धर्मार्थयुक्तं कुलनाशमीता।
दुर्योधनं पापमतिं नृशंसं ।
राज्ञां समक्षं सुतमाह कोपात् ॥ ५.१४८.२८ ॥
Entonces la hija del rey Subala, temiendo la ruina de la familia, habló con ira, en presencia de los reyes, palabras unidas al dharma y al provecho a su hijo Duryodhana, de mente perversa y cruel.
5.148.29
ये पार्थिवा राजसभां प्रविष्टा ।
ब्रह्मर्षयो ये च सभासदोऽन्ये।
श्रृण्वन्तु वक्ष्यामि तवापराधं ।
पापस्य सामात्यपरिच्छदस्य ॥ ५.१४८.२९ ॥
Que escuchen los reyes que han entrado en la asamblea real, los sabios brahmarṣis y los demás miembros de la corte: declararé tu ofensa, pecador, junto con tus ministros y séquito.
5.148.30
राज्यं कुरूणामनुरूपभोज्यं ।
क्रमागतो नः कुलधर्म एषः।
त्वं पापबुद्धेऽतिनृशंसकर्मन् ।
राज्यं कुरूणामनयाद्विहंसि ॥ ५.१४८.३० ॥
El reino de los Kurus nos corresponde justamente para disfrutarlo; ha llegado a nosotros por sucesión como deber de nuestra familia. Oh de mente perversa, oh autor de extrema crueldad, despojas injustamente el reino de los Kurus.
5.148.31
राज्ये स्थितो धृतराष्ट्रो मनीषी ।
तस्यानुजो विदुरो दीर्घदर्शी ।
एतावतिक्रम्य कथं नृपत्वं ।
दुर्योधन प्रार्थयसेऽद्य मोहात् ॥ ५.१४८.३१ ॥
Dhṛtarāṣṭra, el sabio, está establecido en el reino. Su hermano menor Vidura es de visión lejana. Pasando por alto a estos dos, ¿cómo deseas hoy la realeza, Duryodhana, por delusión?
5.148.32
राजा च क्षत्ता च महानुभावौ ।
भीष्मे स्थिते परवन्तौ भवेताम् ।
अयं तु धर्मज्ञतया महात्मा ।
न राज्यकामो नृवरो नदीजः ॥ ५.१४८.३२ ॥
El rey y el mayordomo son ambos de gran majestad; estando presente Bhīṣma, dependerían de otro. Pero este magnánimo, por conocer el dharma, no desea el reino: el mejor de los hombres, nacido del río.
5.148.33
राज्य तु पाण्डोरिदमप्रधृष्यं ।
तस्याद्य पुत्राः प्रभवन्ति नान्ये।
राज्यं तदेतन्निखिलं पाण्डवानां ।
पैतामहं पुत्रपौत्रानुगामि ॥ ५.१४८.३३ ॥
Pero este reino pertenece a Pāṇḍu, invencible. Hoy solo sus hijos pueden poseerlo, no otros. Ese reino entero pertenece a los Pāṇḍavas — ancestral, que sigue a hijos y nietos.
5.148.34
यद्वै ब्रूते कुरुमुख्यो महात्मा ।
देवव्रतः सत्यसन्धो मनीषी ।
सर्वं तदस्माभिरहत्य कार्यं ।
राज्यं स्वधर्मान्परिपालयद्भिः ॥ ५.१४८.३४ ॥
Lo que dice el magnánimo Devavrata, el primero de los Kurus, fiel a su voto y sabio — todo eso debemos hacerlo sin transgredirlo, protegiendo el reino mientras cumplimos nuestros propios deberes.
5.148.35
अनुज्ञया चाथ महाव्रतस्य ।
ब्रूयान्नृपोऽयं विदुरस्तथैव।
कार्यं भवेत्तत्सुहृद्भिर्नियोज्यं ।
धर्मं पुरस्कृत्य सुदीर्घकालम् ॥ ५.१४८.३५ ॥
Con el consentimiento del de gran voto, que el rey y también este Vidura hablen igualmente. Lo que deba hacerse sea encomendado por los bien intencionados, poniendo el dharma primero, durante mucho tiempo.
5.148.36
न्यायागतं राज्यमिदं कुरूणां ।
युधिष्ठिरः शास्तु वै धर्मपुत्रः ।
प्रचोदितो धृतराष्ट्रेण राज्ञा ।
पुरस्कृतः शान्तनवेन चैव ॥ ५.१४८.३६ ॥
Este reino de los Kurus ha llegado por derecho. Que Yudhiṣṭhira, hijo de Dharma, lo gobierne, impulsado por el rey Dhṛtarāṣṭra y puesto al frente por el hijo de Śantanu (Bhīṣma).