Mahābhārata · Adhyāya 5.149
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.149.1
एवमुक्ते तु गान्धार्या धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
दुर्योधनमुवाचेदं राजमध्ये जनाधिप ॥ ५.१४९.१ ॥
Cuando Gāndhārī habló así, Dhṛtarāṣṭra, señor de los hombres, dijo esto a Duryodhana en medio de los reyes, oh señor del pueblo.
5.149.2
दुर्योधन निबोधेदं यत्त्वां वक्ष्यामि पुत्रक ।
तथा तत्कुरु भद्रं ते यद्यस्ति पितृगौरवम् ॥ ५.१४९.२ ॥
Duryodhana, escucha lo que voy a decirte, hijo mío. Que te vaya bien; si tienes respeto por tu padre, haz así.
5.149.3
सोमः प्रजापतिः पूर्वं कुरूणां वंशवर्धनः ।
सोमाद्बभूव षष्ठोऽयं ययातिर्नहुषात्मजः ॥ ५.१४९.३ ॥
Antiguamente Soma, señor de las criaturas, fue el acrecentador del linaje de los Kurus. De Soma, como sexto, nació este Yayāti, hijo de Nahuṣa.
5.149.4
तस्य पुत्रा बभूवुर्हि पञ्च राजर्षिसत्तमाः ।
तेषां यदुर्महातेजा ज्येष्ठः समभवत्प्रभुः ॥ ५.१४९.४ ॥
Le nacieron cinco hijos, los mejores de los reyes sabios; entre ellos, Yadu, de gran esplendor, llegó a ser el mayor y el señor.
5.149.5
पूरुर्यवीयांश्च ततो योऽस्माकं वंशवर्धनः ।
शर्मिष्ठया संप्रसूतो दुहित्रा वृषपर्वणः ॥ ५.१४९.५ ॥
Después vino Puru, el menor, que acrecentó nuestro linaje, nacido de Śarmiṣṭhā, hija de Vṛṣaparvan.
5.149.6
यदुश्च भरतश्रेष्ठ देवयान्याः सुतोऽभवत् ।
दौहित्रस्तात शुक्रस्य काव्यस्यामिततेजसः ॥ ५.१४९.६ ॥
Y Yadu, el mejor de los Bharatas, se convirtió en hijo de Devayānī; querido, era nieto por línea de hija de Śukra (Kāvya), de esplendor sin límites.
5.149.7
यादवानां कुलकरो बलवान्वीर्यसंमतः ।
अवमेने स तु क्षत्रं दर्पपूर्णः सुमन्दधीः ॥ ५.१४९.७ ॥
El fundador del linaje de los Yādavas, fuerte y estimado por su valor, lleno de orgullo y de escaso entendimiento, despreció a la casta guerrera.
5.149.8
न चातिष्ठत्पितुः शस्त्रि बलदर्पविमोहितः ।
अवमेने च पितरं भ्रातॄंश्चाप्यपराजितः ॥ ५.१४९.८ ॥
Cegado por el orgullo de su fuerza, no obedeció a su padre; invencible, también despreció a su padre y a sus hermanos.
5.149.9
पृथिव्यां चतुरन्तायां यदुदेवाभवद्बली ।
वशे कृत्वा स नृपतीन्न्यवसन्नागसाह्वये ॥ ५.१४९.९ ॥
Sobre la tierra rodeada por cuatro océanos se convirtió en el poderoso señor de los Yadus; tras someter a los reyes, residió en la ciudad llamada Nāga-sāhvaya (Hāstinapura).
5.149.10
तं पिता परमक्रुद्धो ययातिर्नहुषात्मजः ।
शशाप पुत्रं गान्धारे राज्याच्चापि व्यरोपयत् ॥ ५.१४९.१० ॥
Yayāti, hijo de Nahuṣa, muy airado, maldijo a aquel hijo y, oh Gāndhārī, también lo apartó del reino.
5.149.11
ये चैनमन्ववर्तन्त भ्रातरो बलदर्पिताः ।
शशाप तानपि क्रुद्धो ययातिस्तनयानथ ॥ ५.१४९.११ ॥
Yayāti, airado, también maldijo a los hermanos que lo seguían, orgullosos de su fuerza, y luego a los hijos.
5.149.12
यवीयांसं ततः पुरुं पुत्रं स्ववशवर्तिनम् ।
राज्ये निवेशयामास विधेयं नृपसत्तमः ॥ ५.१४९.१२ ॥
Entonces aquel mejor de los reyes instaló en el reino a Puru, su hijo menor, que le obedecía; era dócil.
5.149.13
एवं ज्येष्ठोऽप्यथोत्सिक्तो न राज्यमभिजायते ।
यवीयांसोपि जायन्ते राज्यं वृद्धोपसेवया ॥ ५.१४९.१३ ॥
Así, incluso el mayor, si está ensoberbecido, no obtiene el reino; y los menores también obtienen el reino sirviendo a los ancianos.
5.149.14
तथैव सर्वधर्मज्ञः पितुर्मम पितामहः ।
प्रतीपः पृथिवीपालस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥ ५.१४९.१४ ॥
Asimismo, Pratīpa, conocedor de todo dharma, abuelo de mi padre, protector de la tierra, era renombrado en los tres mundos.
5.149.15
तस्य पार्थिवसिंहस्य राज्यं धर्मेण शासतः ।
त्रयः प्रजज्ञिरे पुत्रा देवकल्पा यशस्विनः ॥ ५.१४९.१५ ॥
Mientras aquel león entre los reyes gobernaba el reino con rectitud, le nacieron tres hijos gloriosos, semejantes a los dioses.
5.149.16
देवापिरभवच्छ्रेष्ठो बाह्लीकस्तदनन्तरम् ।
तृतीयः शन्तनुस्तात धृतिमान्मे पितामहः ॥ ५.१४९.१६ ॥
Devāpi era el mejor, el mayor; después Bāhlīka; y el tercero, querido, fue el firme Śantanu, mi abuelo.
5.149.17
देवापिस्तु महातेजास्त्वग्दोषी राजसत्तमः ।
धार्मिकः सत्यवादी च पितुः शुश्रूषणे रतः ॥ ५.१४९.१७ ॥
Pero Devāpi era de gran esplendor, afligido por una enfermedad de la piel, el mejor de los reyes, justo, veraz y dedicado a servir a su padre.
5.149.18
पौरजानपदानां च संमतः साधुसत्कृतः ।
सर्वेषां बालवृद्धानां देवापिर्हृदयङ्गमः ॥ ५.१४९.१८ ॥
Estimado por los habitantes de la ciudad y del campo, bien honrado por los buenos, Devāpi era querido en el corazón de todos, niños y ancianos por igual.
5.149.19
वदान्यः सत्यसन्धश्च सर्वभूतहिते रतः ।
वर्तमानः पितुः शास्त्रे ब्राह्मणानां तथैव च ॥ ५.१४९.१९ ॥
Era generoso, fiel a su palabra, dedicado al bien de todos los seres; conducía su vida según el śāstra de su padre y también según los brahmanes.
5.149.20
बाह्लीकस्य प्रियो भ्राता शन्तनोश्च महात्मनः ।
सौभ्रात्रं च परं तेषां सहितानां महात्मनाम् ॥ ५.१४९.२० ॥
Era el hermano querido de Bāhlīka e hijo del magnánimo Śantanu; entre aquellos magnánimos que vivían unidos había un supremo afecto fraterno.
5.149.21
अथ कालस्य पर्याये वृद्धो नृपतिसत्तमः ।
संभारानभिषेकार्थं कारयामास शास्त्रतः ॥ ५.१४९.२१ ॥
Entonces, con el paso del tiempo, el anciano mejor de los reyes hizo preparar, según los śāstras, los materiales para la consagración.
5.149.22
कारयामास सर्वाणि मङ्गलार्थानि वै विभुः ।
तं ब्राह्मणाश्च वृद्धाश्च पौरजानपदैः सह ॥ ५.१४९.२२ ॥
El poderoso rey hizo preparar todos los objetos auspiciosos; entonces los brahmanes y ancianos, junto con los habitantes de la ciudad y del campo, acudieron a él.
5.149.23
सर्वे निवारयामासुर्देवापेरभिषेचनम् ।
स तच्छ्रुत्वा तु नृपतिरभिषेकनिवारणम्।
अश्रुकण्ठोऽभवद्राजा पर्यशोचत चात्मजम् ॥ ५.१४९.२३ ॥
Todos intentaron impedir la consagración de Devāpi. Al oír que la consagración había sido impedida, el rey, con la voz quebrada por las lágrimas, lamentó a su hijo.
5.149.24
एवं वदान्यो धर्मज्ञः सत्यसन्धश्च सोऽभवत् ।
प्रियः प्रजानामपि संस्त्वग्दोषेण प्रदूषितः ॥ ५.१४९.२४ ॥
Así era generoso, conocedor del dharma, fiel a su palabra y querido por el pueblo; sin embargo, quedó mancillado por la falta de una enfermedad de la piel.
5.149.25
हीनाङ्गं पृथिवीपालं नाभिनन्दन्ति देवताः ।
इति कृत्वा नृपश्रेष्ठं प्रत्यषेधन्द्विजर्षभाः ॥ ५.१४९.२५ ॥
"Los dioses no aprueban a un rey con un miembro mutilado." Pensando así, los mejores de los nacidos dos veces impidieron a aquel primero de los reyes.
5.149.26
ततः प्रव्यथिताङ्गोऽसौ पुत्रशोकसमन्वितः ।
ममार तं मृतं दृष्ट्वा देवापिः संश्रितो वनम् ॥ ५.१४९.२६ ॥
Entonces él, con los miembros temblando de angustia y abrumado por el dolor de su hijo, murió. Al verlo muerto, Devāpi se refugió en el bosque.
5.149.27
बाह्लीको मातुलकुलं त्यक्त्वा राज्यं समाश्रितः ।
पितृभ्रातॄन्परित्यज्य प्राप्तवान्परमर्धिमत् ॥ ५.१४९.२७ ॥
Bāhlīka, tras abandonar la familia de su tío materno, se apoderó del reino; y, dejando a su padre y a sus hermanos, alcanzó la mayor prosperidad.
5.149.28
बाह्लीकेन त्वनुज्ञातः शन्तनुर्लोकविश्रुतः ।
पितर्युपरते राजन्राजा राज्यमकारयत् ॥ ५.१४९.२८ ॥
Con el permiso de Bāhlīka, el célebre Śantanu, oh rey, tras la muerte de su padre se convirtió en rey y gobernó el reino.
5.149.29
तथैवाहं मतिमता परिचिन्त्येह पाण्डुना ।
ज्येष्ठः प्रभ्रंशितो राज्याद्धीनाङ्ग इति भारत ॥ ५.१४९.२९ ॥
Del mismo modo, oh Bhārata, el sabio Pāṇḍu, habiéndolo meditado bien aquí, privó del reino a mí, el mayor, por ser lisiado de un miembro.
5.149.30
पाण्डुस्तु राज्यं संप्राप्तः कनीयानपि सन्नृपः ।
विनाशे तस्य पुत्राणामिदं राज्यमरिन्दम ॥ ५.१४९.३० ॥
Pāṇḍu, aunque era el menor, obtuvo el reino y llegó a ser rey; oh domador de enemigos, este reino le llegó para la ruina de sus propios hijos.
5.149.31
मय्यभागिनि राज्याय कथं त्वं राज्यमिच्छसि ।
अराजपुत्रो ह्यस्वामी परस्वं हर्तुमिच्छसि ॥ ५.१४९.३१ ॥
Privado de mi parte, ¿cómo deseas el reino? Tú, que no eres hijo de rey ni señor, quieres arrebatar la propiedad ajena.
5.149.32
युधिष्ठिरो राजपुत्रो महात्मा ।
न्यायागतं राज्यमिदं च तस्य।
स कौरवस्यास्य कुलस्य भर्ता ।
प्रशासिता चैव महानुभावः ॥ ५.१४९.३२ ॥
Yudhiṣṭhira es hijo de rey y de alma grande. Este reino le llegó por derecho. Él es el protector de este linaje kaurava y un gobernante de gran poder.
5.149.33
स सत्यसन्धः स तथाऽप्रमत्तः ।
शास्त्रे स्थितो बन्धुजनस्य साधुः।
प्रियः प्रजानां सुहृदानुकम्पी ।
जितेन्द्रियः साधुजनस्य भर्ता ॥ ५.१४९.३३ ॥
Es firme en la verdad, vigilante, establecido en las escrituras y bueno con sus parientes. Querido por los súbditos, bienqueriente de los amigos, compasivo, dueño de sí y protector de los buenos.
5.149.34
क्षमा तितिक्षा दम आर्जवं च ।
सत्यव्रतत्वं श्रुतमप्रमादः ।
भूतानुकम्पा ह्यनुशासनं च ।
युधिष्ठिरे राजगुणाः समस्ताः ॥ ५.१४९.३४ ॥
Paciencia, resistencia, dominio de sí, rectitud, firmeza en los votos de verdad, erudición, vigilancia, compasión por todos los seres y disciplina: todas las virtudes reales están en Yudhiṣṭhira.
5.149.35
अराजपुत्रस्त्वमनार्यवृत्तो ।
लुब्धः सदा बन्धुषु पापबुद्धिः ।
क्रमागतं राज्यमिदं परेषां ।
हर्तुं कथं शक्ष्यसि दुर्विनीत ॥ ५.१४९.३५ ॥
No eres hijo de rey; tu conducta es innoble, siempre codicioso y de mente malvada hacia tus parientes. ¿Cómo podrás arrebatar este reino, transmitido por sucesión a otros, tú, insolente?
5.149.36
प्रयच्छ राज्यार्धमपेतमोहः ।
सवाहनं त्व सपरिच्छदं च ।
ततोऽवशेषं तव जीवितस्य ।
सहानुजस्यैव भवेन्नरेन्द्र ॥ ५.१४९.३६ ॥
Oh señor de los hombres, libre de la ofuscación, entrega la mitad del reino junto con sus vehículos y su séquito. Solo entonces el resto de tu vida estará asegurado junto a tus hermanos menores.